1 

Zarządzanie zapasami w przedsiębiorstwie 

 

Zapas rezerwowy. Zapas bieżący. Średni zapas bieżący. Całkowite 

koszty zapasów- funkcje kosztów. Metody optymalizacji funkcji kosz-

tów. 

 

 

 

 

 

2 

ZAPASY MATERIAŁÓW 

DO PRODUKCJI

PÓŁPRODUKTY 

I PRODUKTY 

W TOKU

PRODUKCJA GOTOWA

ZARZĄDZANIE ZAPASAMI 

MATERIAŁOWYMI

ZARZĄDZANIE ZUŻYCIEM 

MATERIAŁÓW

ZARZĄDZANIE PRODUKCJĄ 

GOTOWĄ

- Raconalne gospodarowanie
  zapasami (ilość,jakość,
  substytucyjność, itp.).
- Gospodarka materiałami z
  odzysku.

- Normowanie zużycia materiałów.
- Racjonalne zużycie materiałów.
- Odzyskiwanie materiałów.

- Racjonalizacja wielkości i jakości
   produkcji gotowej.
 - Marketingowe działania rynkowe

 

 

3 

Utrzymywanie zapasów materiałów  jest związane z: 

• koniecznością zapewnienia rytmiczności produkcji, 

• korzyściami skali produkcji, 

• korzyściami skali dostaw, 

•  ograniczeniem ryzyka związanego z niepewnością w dostawach i 

czasie dostaw, 

•  zabezpieczeniem przed nagłymi zdarzeniami. 

 

 

4 

Przyczyny, dla których firmy decydują się na utrzymanie zapasów 

produkcyjnych to: 

• sezonowość występowania zapotrzebowania na wyroby; 

• zapewnienia 

ciągłości sprzedaży; 

• zapewnienie 

stałego poziomu zatrudnienia w firmie w krótkich 

okresach, cechujących się zmiennością zapotrzebowania; 

•  sposób produkcji (na konkretne zamówienie odbiorcy czy na ma-

gazyn); 

• sprawność służby marketingowej, jej umiejętność precyzyjnej oce-

ny możliwości, czasu i realizacji sprzedaży; 

•  technologia i organizacja produkcji, zwłaszcza możliwość elastycz-

nego dostosowania skali i struktury produkcji do zmian popytu; 

 

5 

•  sposoby organizacji kanałów zbytu przedsiębiorstwa i pozycja 

przedsiębiorstwa w stosunkach z pośrednikami oraz możliwość 

przerzucenia funkcji magazynowania wyrobów na pośrednie ogni-

wa sprzedaży; 

• sprawność dystrybucji, czyli możliwość szybkiego przemieszczania 

wyrobów gotowych do odbiorców końcowych lub dystrybutorów; 

•  oczekiwania nabywców, co do czasu dostawy; 

• postępowanie konkurentów (ich elastyczność, czas reakcji i dosta-

wy). 

 

6 

 

Zapas 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Czas 

 

Z

r

 – zapas rezerwowy 

Z

b

 – zapas bieżący 

 

Z

b

 

Z

r

 

 

7 

 

Z

r

 = z * (n

1 

+ n

2 

+ n

3

) 

gdzie: 

z – zużycie dzienne, [jedn. materiału/dzień], 

n

1

  – 

czas na odbiór, [dni], 

n

2

  – 

czas na przygotowanie, [dni], 

n

3

 –  przewidywane 

opóźnienie, [dni]. 

 

 

8 

 

 

9 

Wprowadzamy: 

K

1

  –  koszt magazynowania jednostki materiału w jednostce czasu 

[zł/(jed. materiału i okres)],  

K

2

  –  koszt zamawiania jednej partii materiału [zł/zamówienie], 

R – 

zapotrzebowanie 

przedsiębiorstwa na materiał w okresie T 

[jed. materiału/okres], 

T 

–  okres czasu [miesiąc, kwartał, rok,....], 

n 

–  liczba dostaw w okresie T; 

z – 

zużycie dzienne materiału [jedn. materiału/dzień], 

X – 

wielkość zamawianej partii materiału [jedn. materia-

łu/dostawę], 

Z

b,śr

 –  średni zapas materiału w magazynie [jed. materiału/okres]. 

 

10 

n

R

X



 

 

n

R

Z

śr

b

*

2

,



 

 

Całkowite koszty zapasów: 

K

n

T

K

n

K

n

R

*

)

(

2

1

*

*

*

2





 

 

 

11 

 

K

X

R

T

K

X

K

X

2

1

*

*

*

2

)

(



