OBCIĄŻENIE FIZYCZNE DYNAMICZNE 

CHARAKTERYSTYKA 

OCENA WYDATKU ENERGETYCZNEGO (METODA LEHMANA) 

 

Wydatek energetyczny: 

- 

jednostka:  J/jednostka czasu, 

- 

praca lekka – 1,26 kJ/min. do 7 kJ/min., 

- 

praca średnio ciężka – 8 kJ/min. do 20 kJ/min., 

- 

praca ciężka i bardzo ciężka – 25 kJ/min. do 50 kJ/min. 

 
Metody określania wydatku energetycznego: 

•  metody tabelaryczne, 
•  metoda oparta na podstawie pomiaru częstości skurczów serca, 
•  metody kalorymetrii bezpośredniej i pośredniej. 

 
Klasyfikacja postaci pracy wg Lehmanna 
G. Lehmann opracował schemat klasyfikacyjny różnorodnych postaci pracy. Zastosował on kryterium 
fizjologiczne, a mianowicie rodzaj obciążenia występującego podczas wykonywania pracy:

 

a)Fizyczne (praca mięśni)  
b)Umysłowe (napięcie uwagi)  
c)Nerwowe (praca)  
 

Proces i zastosowanie

 - Wykorzystywana jest w procesie wartościowania do oceny wysiłku 

fizycznego. Za pomocą arkusza metody Lehmana obliczamy wydatek energetyczny pracownika na 
badanym stanowisku podczas jego 8 godzinnej zmiany. Uwzględnia on pozycje oraz wysiłek 
poszczególnych części ciała wykorzystywanych do wykonania danej czynności, pracy. Wydatki 
poszczególnych prac są sumowane, a wynik podany w kcal ukazuje nam „ciężar” pracy danego 
stanowiska. 
 
Obciążenie 



 

Wpływ każdego czynnika, który działa na organizm zmieniając jego parametry fizjologiczne. 



 

Powoduje: 

o  Zwiększony wysiłek metaboliczny  
o  Zmęczenie, spadek wydajności pracy 
o   Dolegliwości 
o  Urazy, choroby i wypadki  

 
Postawa Ciała 



 

Układ poszczególnych segmentów ciała w przestrzeni; 



 

Przyjmowany w trakcie wykonywania zadania; 



 

Swobodna lub wymuszona; 



 

Stabilizuje i usztywnia ciało tworząc tzw. „rusztowanie”, umożliwiające wykonywanie określonej 
pracy; 
 

Czynniki wpływające na postawę ciała 



 

Wymiary ciała pracownika; 



 

Parametry przestrzenne stanowiska pracy; 



 

Przyzwyczajenia pracownika; 



 

Rodzaj wykonywanej pracy: 

o  Dokładnośd 
o  Siła 
o  Obszernośd ruchów 

 

Kalorymetria

 – pomiar produkowanego ciepła 



 

Bezpośrednia – pomiar ciepła w czasie 



 

Pośrednia – ilośd zużytego tlenu, tętno 

 

 



 

Rejestracja przebiegu i czasu dnia roboczego pracownika 



 

Ocena bez wpływu na przebieg wykonywanych czynności 



 

Ocena stopnia ciężkości pracy 



 

Wydatek liczony na 8h 



 

Dopuszczalny niewielki błąd 

 

Wydatek energetyczny z uwagi na pozycje tułowia. 

Pozycja ciała 

w(a) [kJ/min.] 

Siedząca 

1,2 

Klęcząca 

2,1 

Stojąca 

2,5 

Stojąca pochylona 

4,2 

Chodzenie 

7,2 – 14,8 

Chodzenie bez obciążenia po 
pochyłości 10 stopni 

3,5/metr 
wzniesienia 

 

 

Wydatek energetyczny z uwagi na obciążenie mięśni 

Rodzaj pracy 

w(b) [kJ/min.] 

Prace palców dłoni i 
przedramienia 

Lekka 

Średnia 

Ciężka 

1,2 – 2,5 

2,5 – 3,8 

3,8 – 5,2 

Prace jednego ramienia 

Lekka 

Średnia 

Ciężka 

3,0 – 5,0 

5,0 – 7,2 

7,2 – 9,3 

Prace obu ramion 

Lekka 

Średnia 

Ciężka 

6,3 – 8,4 

8,4 – 10,5 

10,5 – 12,6 

Praca całego ciała 

Lekka 

Średnia 

Ciężka 

b. Ciężka 

10,5 – 16,8 

16,8 – 25,1 

25,1 – 35,6 

35,6 – 48,2 

 

Metoda Lehmanna jest dwuetapowa. W etapie pierwszym dokonuje się oceny pozycji podczas pracy 
i stosując tabele, szacuje się wydatek energetyczny wynikający z utrzymania tej pozycji. W etapie 

drugim ocenia się, na podstawie analizy czynności roboczych, główne grupy mięśni wykonujących te 
czynności. Stosując druga tabele szacuje sie wydatek energetyczny związany z wykonywana 
czynnością. Koszt energetyczny jest sumą wyników uzyskanych w obu omówionych etapach. 

(A+B) x czas [min] 

Tabela: fotografia dnia roboczego 

Pracownik: mężczyzna/kobieta 

t 

w(a) 

w(b) 

w(c) 

L.p. 

Czynnośd 

[min.] 

[kJ/min.] 

[kJ/min.] 

[kj] 

1. 

Przygotowanie 
stanowiska roboczego 

15 

 

 

 

2. 

…………….. 

 

 

 

 

3. 

…………….. 

 

 

 

 

… 

…………….. 

 

 

 

 

 

SUMA: 

 

 

 

 

 

 

Wydatek energetyczny w(e)= 

 
Gdzie: 
t – czas trwania danej czynności roboczej 
w(a) – wyd. energet. z uwagi na pozycję tułowia 
w(b) – wyd. energet. z uwagi na pracę kooczyn 
w(c) – wyd. energet. Na daną czynnośd roboczą, obliczony jako w(c) = *w(a)+w(b)+*t