Znaki, tablice znakowe 

W  języku  C  do  pamiętania  znaków  przeznaczony  jest  typ

  char  (charakter). 

Zmienna  typu  char 

zajmuje  1  bajt  w  pamięci.    Ponadto  każdemu  znakowi  odpowiada  jego  kod  ASCII,  który  jest  liczbą 

całkowitą 

(int). 

Stałe  znakowe  zapisywane  są  między  znakami  pojedynczego  cudzysłowia

   

(np. 

‘a’,  ‘A’

),  natomiast  do  zapisu  stałych  tekstowych  (ciągu  znaków)  używa  się  symboli:  ”  (np. 

 

”stala tekstowa”). 

Na końcu tekstu kompilator dodaje znak końca tekstu – jest to znak o 

kodzie  0,  który  jest  zapisywany 

‘\0’. 

Tekst,  czyli  ciąg  znaków  (string)  zapisywany  jest  w  pamięci 

komputera w tablicy typu char. 

 

Kod znaku a znak 

Poniższy program wyświetla wprowadzone  z klawiatury  znaki i ich kody ASCI.  Zastosowano funkcję 

getchar 

do  wczytywania  1  znaku  z  klawiatury.  Znak  jest  wyświetlany  na  ekranie  za  pomocą 

specyfikacji

 %c 

stosowanej dla znaków oraz

 %d. 

Warunkiem stopu jest wprowadzenie spacji (‘ ‘) o 

kodzie ASCII 32. 

  
#include <stdio.h> 
main() 
{ 
  int wybor; 
  do 
  { 
    wybor=getchar(); 
    printf("%d  %c\n",wybor,wybor); 
  } 
  while (wybor!=32);     //  do spacji 
} 
 

Używając powyższego programu można zauważyć, że kody małych i dużych liter różnią się o wartość 

32, co odpowiada cyfrze 1 na 6 bicie od prawej strony (26=32).  

Małe litery a duże litery 

Kolejny  program  pokazuje  kilka  sposobów  zamiany  liter  małych  na  duże  i  odwrotnie  przy 

zastosowaniu operatorów matematycznych ( -, + ) oraz bitowych operatorów logicznych ( |, & ): 

 
 
 
 
 

#include <stdio.h> 
#include <stdlib.h> 
 
int main() 
{ 
//zamiana malych liter na duze i z powrotem 
    
  unsigned i,j,maska; 
  i=97; 
  printf("i=%d  i=%c\n",i,i); 
  i=i-32; 
  printf("i=%d  i=%c\n",i,i); 
  // maska 0000000000100000 
  maska=32; 
  i=i | maska; 
  printf("i=%d  i=%c\n",i,i); 
  maska=~maska; 
  //maska 1111111111011111 
  printf("maska=%d\n",maska); 
  i=i & maska; 
  printf("i=%d  i=%c\n",i,i); 
} 
 

Przykład – zliczanie słów w tekście 

Do ilustracji tablic tekstowych przedstawiony zostanie program, który wczytuje dowolny tekst i zlicza 

występujące  w  nim  słowa.  Do  zliczania  słów  zostaną  wykorzystane  dwie  nieznacznie  różniące  się 

funkcje.  Kolejne  słowo  w  tekście  rozpoznawane  jest  po  tym,  że  występuje  przed  nim  przynajmniej 

jedna spacja.   

 
#include <stdio.h> 
#include <stdlib.h> 
#define MAX 150 
  
 int licz_slowa_2(text) 
 char *text; 
 { 
   char znak=' ',poprz; 
   int l=0; 
   while(poprz=znak,znak=*text++) 
        if(znak!=' ' && poprz==' ')l++; 
   return l; 
 } 
     
 int licz_slowa_1(text) 
 char *text; 
 { 
   char znak, poprz=' '; 
   int i=0,j=0; 

   while((znak=text[i++])!='\0') 
   { 
       if(znak!=' ' && poprz==' ')j++; 
       poprz=znak; 
   }                  
   return j; 
 } 
 
int main() 
{ 
  int slowa; 
  char tekst[MAX],*wtekst; 
  //wtekst=gets(tekst); 
  wtekst=fgets(tekst,20,stdin); 
  printf("%s\n",tekst); 
  printf("%s\n",wtekst); 
  slowa=licz_slowa_1(wtekst); 
  printf(" slow: %d\n slow: %d\n",slowa,licz_slowa_2(tekst)); 
} 
 

Do wczytania tablicy tekstowej zastosowano funkcję

 fgets. 

Pierwszym aktualnym parametrem jest 

nazwa  tablicy,  drugi parametr określa liczbę  znaków  do wczytania, a trzeci wskazuje  plik,  z którego 

ma odbywać się czytanie -  w tym przypadku jest to standardowe wejście, czyli klawiatura 

(stdin). 

Funkcja

  fgets 

zwraca  wskaźnik  do  przeczytanego  tekstu,  czyli  adres  zerowego  elementu  tablicy. 

Funkcja

  fgets 

dodatkowo  dodaje  na  koniec  tablicy  znak  końca  linii  (o  kodzie  10), a  po  nim  znak 

końca  tekstu

  (\0). 

Rozmiar  zadeklarowanej  tablicy  powinien  być  zatem  dłuższy  od  wczytywanego 

tekstu  o  minimum  dwa  znaki.  Alternatywnym  rozwiązaniem  jest  zastosowanie  funkcji 

gets 

(linia 

zakomentarzowana  w  programie),  jednak  ze  względu  na  bezpieczeństwo  systemu  funkcji  tej  nie 

powinno  się  stosować.  Na  uwagę  zasługuje  konstrukcja:

  znak=*text++ 

występującą  w  funkcji 

licz_slowa_2. 

Do  zmiennej

  znak 

podstawiany  jest  jeden  bajt  spod    adresu  wskazywanego 

przez  zmienną

  text, 

a  następnie  zmienna  ta  jest  inkrementowana,  co  oznacza,  że  będzie  ona 

wskazywać  na  kolejny  bajt.  W  alternatywnej  funkcji

  licz_slowa_1 

zastosowano  konstrukcję: 

znak=text[i++] - 

do zmiennej

 znak 

podstawiany jest i-ty element tablicy

 (text[i]), 

a 

następnie indeks i jest zwiększany o 1.