2

 Ćwiczenia

Wstęp
1. Czym jest ćwiczenie treningowe?
2. Cele szczegółowe

3

  Wstęp

W tym module uczestnicy zapoznają się z pojęciem ćwiczenia treningowego 

— z jego strukturą oraz zasadami przeprowadzania. Wezmą udział w trzech 

przykładowych ćwiczeniach na forum oraz zaprojektują własne ćwiczenie, 

które przeprowadzą z grupą.

4

1.   Czym jest ćwiczenie treningowe?

Ćwiczenie  treningowe

  to  podstawowa  jednostka  dydaktyczna. 

Ogólnym  celem

 

ćwiczenia jest podmiotowy rozwój pewnego obszaru świadomości uczestni-

ków (ale również prowadzącego). Zakres ten wybiera prowadzący. 

Może to być np.:

— wzrost świadomości siebie,

—  wzrost świadomości własnych postaw w stosunku do pewnych proble-

mów społecznych czy sytuacji życiowych,

—   porównanie  własnych  przekonań,  nawyków  i opinii  z przekonaniami, 

nawykami i opiniami innych,

—  porównanie własnych sposobów radzenia sobie z pewnymi sytuacjami ze 

sposobami, w jaki radzą sobie w takich sytuacjach inni,

— przekroczenie własnych schematów w myśleniu i działaniu,

—   próba  znalezienia  nowych,  niestereotypowych  rozwiązań  określonego 

problemu,

— wzrost osobistej „dzielności” przy podejmowaniu nowych działań.

5

2. Cele szczegółowe

Cele szczegółowe

  ustala  prowadzący.  Jeśli  chcemy  lepiej  zorganizować  swój 

czas, wymyślamy związane z tym ćwiczenie, gdzie celami będą:

—  rozwój podmiotowy w zakresie organizacji własnego czasu (cel główny),

— uświadomienie sobie, na co przeznaczamy nasz czas,

—  podjęcie decyzji, na co powinniśmy przeznaczać więcej, a na co mniej 

czasu,

— próba wprowadzenia tej decyzji w życie.

Według najnowszych ujęć pojedyncze ćwiczenie treningowe w obszarze pra-

cy kreatywnej ma następującą strukturę: 

1. Polecenie (proste, otwarte, wyraźnie sformułowane) 

Polecenie powinno być zapisane w takiej formie, w jakiej zostanie przed-

stawione  uczestnikom,  np.:  „Zapiszcie  dokładnie,  minuta  po  minucie 

i godzina po godzinie, co robiliście w ciągu ostatniej doby”.

2. Wykonanie polecenia (samodzielne lub w wyznaczonych podgrupach) 

Na tym etapie należy określić, jaki czas jest przewidziany na wykonanie 

polecenia: 10 minut czy cały dzień. Technika wykonania polecenia może 

być różna, wybrana przez prowadzącego i uzależniona od sytuacji i wa-

runków (pisanie, rysowanie, kolaż ze znalezionych przedmiotów, drama, 

taniec,  śpiew,  rzeźba,  działania  w przestrzeni  publicznej  i wszystko,  co 

przyjdzie do głowy prowadzącemu).

3. Prezentacja dzieła

 

Prezentacja może mieć charakter wystawy, ale często uczestnicy widzą, 

co robią inni, już podczas wykonywania zadania. W przypadku ćwiczenia 

realizowanego przez Internet prezentacja ma miejsce na forum. 

4. „Spróbuj inaczej” 

Jest to ostatni etap ćwiczenia, którego celem jest próba wykonania pole-

cenia w inny niż za pierwszym razem sposób. Jest to etap bardzo ważny, 

pozwalający przekroczyć własne stereotypy w myśleniu i działaniu. O ile 

przy wykonywaniu pierwszego polecenia raczej ujawniamy swój własny 

sposób myślenia o czymś, to w „spróbuj inaczej” (polecenie 2) powinni-

śmy przełamać schemat własnego myślenia i działania, zrobić coś inaczej 

niż dotychczas.

Oczywiście ta struktura jest tylko pewną ramą — swego rodzaju schematem. 

Wartością takich ćwiczeń jest natomiast wychodzenie poza ramy i przekra-

czanie schematów. Wiele najlepszych ćwiczeń treningowych nie zachowuje 

tej struktury. Jeśli więc pomysł na ćwiczenie to uzasadnia — można wyjść 

poza strukturę.