TERAPIA 1

www.lek2002.prv.pl

delivered by M.W.

TERAPIA

1. LEKI NEUROLEPTYCZNE I ICH PODZIAŁ

Neuroleptyki – leki p/psychotyczne – są to leki psychotropowe działające na objawy

psychotyczne (zaburzenia spostrzegania, zab. myślenia)

A) NEUROLEPTYKI I GENERACJI – blokują receptory D

a/ pochodne fenotiazyny

- alifatyczne

- chloropromazyna (1 lek psychotropowy – 1952)
- lewomepromazyna

- piperazynowe

- tiorydazyna

- piperydynowe

- fluflenazyna

- perazyna

- perfenazyna
- triflufenazyna

b/ pochodne butyrofenonu – haloperidol
c/ pochodne tioksantenu - chloroprotyksen

- zuklopentyksol

- flupentyksol

B) NEUROLEPTYKI II GENERACJI – neuroleptyki atypowe

Mają działanie wieloreceptorowe – blokują głównie rec. D2 (*) i 5 - HT2 (**) i stabilizują

układ dopaminergiczny (***).

a/ pochodne benzamidu - sulpiryd ***
-

amisulpiryd

***

klozapina

danzapina

b/ pochodne benzoizoksazdu – risperidon **

2. WSKAZANIA DO STOSOWANIA NEUROLEPTYKÓW

A) SCHIZOFRENIA

a/ leczenie objawów
- wytwórczych

- deficytowych – dotyczy to neuroleptyków atypowych, które mają działanie stabilizujące
układ dopaminergiczny (tzn. w niektórych strukturach pobudzają przekaźnictwo

dopaminergiczne, a w innych je hamują)

b/ leczenia pobudzenia psychoruchowego – działanie sedatywne neuroleptyków

c/ profilaktyka nawrotów i zaostrzeń

www.lek2002.prv.pl

Kryteria leków p-schizofrenicznych (spełnia je między innymi klozapina)

- działanie lecznicze na objawy wytwórcze i ubytkowe
- korzystny wpływ na funkcje afektywne (brak działanie depresjogennego) oraz na

funkcje poznawcze (brak działania prodeficytowego)

- brak istotnych objawów ubocznych (pozapiramidowych, hormonalnych,

wegetatywnych, hematologicznych)

B) OBJAWY PSYCHOTYCZNE występujące w przebiegu zaburzeń

a/ mania
b/ depresja

c/ psychozy urojeniowe (zespół paranoiczny, parafreniczny)

d) psychozy na podłożu somatycznym i organicznym

C) POBUDZENIE PSYCHORUCHOWE występujące w
a/ mania

b/ psychozy na podłożu somatycznym i organicznym

3. OBJAWY UBOCZNE I POWIKŁANIA PO NEUROLEPTYKACH

A) Objawy ze strony układu pozapiramidowego – wywołane blokada rec. D w istocie

czarnej

a/ parkinsonizm

- szybkie drżenie spoczynkowe i zamiarowe

- sztywność mięśni, aż do całkowitej akinezy

Występować może w okresie 3 miesięcy od rozpoczęcia leczenia

b/ dystonie - nienormalne układanie/skurcze mm. głowy, kończyn tułowia

Występować mogą w kilku pierwszych dniach terapii

c/ dyskinezy – mimowolne ruchy pląsawicze lub atetotyczne dotyczące języka, żuchwy,

szczęki i kończyn
Występować mogą po kilkunastu miesiącach leczenia

d/ akatyzja

- poczucie niepokoju, nie pozwalające siedzieć spokojnie

- przestępowanie z nogi na nogę, kiwanie się

Występować mogą w ciągu kilku pierwszych miesięcy terapii

Leczenie objawowe - leki Ach-lityczne

- leki GABA-ergiczne

B) Objawy ze strony AUN – wywołane blokadą rec. dla Ach

a/ ze strony układu krążenia – tachykardia

b/ ze strony p.pokarmowego – zaparcia
c/ inne – suchość błon śluzowych, poty, dreszcze

C) Objawy ze strony układu krwiotwórczego

a/ dotyczą neuroleptyków atypowych, które działają głównie przez blokadę
rec. 5-HT2 i nie dają objawów pozapiramidowych

www.lek2002.prv.pl

b/ niektóre z nich (np. klozapina) mogą stosunkowo rzadko dawać leukopenię a nawet
agranulocytozę

D) Złośliwy zespół poneuroleptyczny

a/ przyczyna – ośrodkowa blokada dopaminergiczna, którą spowodować może każdy
neuroleptyk (wzrost ryzyka – neuroleptyki + karbamazepina/sole Li)

b/ objawy - hipertermia

- sztywność mięsni, drżenie mięśni, ruchy mimowolne

zaburzenia

przytomności (stupor)

- objawy wegetatywne – np. wzrost RR

- we krwi – leukocytoza, wzrost kreatyniny (uszkodzenia nerek)

c/ postępowanie

- odstawienie neuroleptyku

zastosowanie

środków dopaminergicznych (bromokryptyna)

leczenie

objawowe

środki miorelaksacyjne

- przeciwgorączkowe

- uzupełnienie płynów i elektr.

4. ZŁOŚLIWY ZESPÓŁ PONEUROLEPTYCZNY – patrz pytanie 3

5. NEUROPRZEKAŹNIKOWY MECHANIZM DZIAŁANIA NEUROLEPTYKÓW

A) Blokada ośrodkowych rec. D2 – dotyczy to głównie neuroleptyków I generacji

a/ w obrębie układu limbicznego – działanie przeciwpsychotyczne. Blokada rec. D2

prowadzi do zmniejszenia transmisji poprzez drogę mezolimbiczną, co powoduje
złagodzenie objawów psychotycznych (omamy, urojenia).

b/ w obrębie jąder podstawy – objawy uboczne pozapiramidowe (podobne do choroby

Parkinsona). Blokada rec. D2 prowadzi do zmniejszenia transmisji poprzez drogę

nigrostriatalną, co daje objawy podobne do występujących w pierwotnej, zwyrodnieniowej
chorobie Parkinsona.

c/ w obrębie podwzgórza – objawy uboczne hormonalne. Blokada rec. D2 prowadzi do

zmniejszenia transmisji poprzez drogę guzkowo – lejkową a ponieważ DA hamuje sekrecję

PRL – dochodzi do nadmiernej sekrecji PRL i mlekotoku.

d/ w obrębie kory czołowej – objawy uboczne deficytowe

B) Blokada ośrodkowych rec. 5-HT2 – dotyczy to neuroleptyków atypowych (klozapina,

olanzepina, risperidon)

a/ w obrębie układu limbicznego – działanie p-psychotyczne

b/ w obrębie kory czołowej – działanie p-deficytowe, p-depresjogenne, prokognitywne

c/ w obrębie jąder podstawy – zmniejszenie objawów pozapiramidowych

www.lek2002.prv.pl

C) Stabilizacja układu DA-ergicznego
Dotyczy to neuroleptyków atypowych (sulpiryd, amisulpiryd), które pobudzają

przekaźnictwo DA-erg. w niektórych strukturach OUN, a w innych strukturach je hamują.

6. LEKI P-DEPRESYJNE I ICH PODZIAŁ

Tymoleptyki – leki p-depresyjne – są to leki psychotropowe działające w szeroko

pojętych stanach depresji

W depresji dochodzi do deficytu przekaźnictwa NA i 5-HT-erg. Wszystkie leki PD działają

przez wzmożenie przekaźnictwa w tych układach.

A) TRÓJPIERŚCIENIOWE LEKI P-DEPRESYJNE (TLPD) – leki starej, I generacji

a/ hamowanie wychwytu zwrotnego NA i 5-HT; nie są selektywne – działają także

antycholinergicznie
b/ leki – aminotryptylina, impramina, klomipramina, doksepina

B) CZTEROPIERŚCIENIOWE LEKI P-DEPRESYJNE – leki grupy przejściowej

a/ hamowanie wychwytu zwrotnego NA – maproptylina

b/ hamowanie presynaptycznych rec. alfa2 i 5-HT2 – wzrost wydzielania NA i serotoniny

C) SELEKTYWNE INHIBITORY WYCHWYTU SEROTONINY (SSRI) – leki II generacji

a/ selektywne hamowanie wychwytu zwrotnego 5-HT

b/ leki – fluoksetyna, paroksetyna, sertralina, citalopram (najbardziej selektywny)

D) SELEKTYWNE INHIBITORY WYCHWYTU SEROTONINY I NA (SNRI) – leki III gen.

a/ selektywne hamowanie wychwytu zwrotnego NA i 5-HT

b/ leki – wenlafaksyna

E) ODWRACALNE INHIBITORY MAO A

a/ hamują rozkład NA przez MAO A (MAO B rozkłada DA)

b/ leki – moklobemid

F) LEKI O SPECYFICZNYM DZIAŁANIU NA UKŁAD NA-erg i 5-HT-erg (NaSSA) –

mitrazepina

7. WSKAZANIA DO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWDEPRESYJNYCH

A) Leczenie depresji w:

a/ chorobie afektywnej jednobiegunowej (także w profilaktyce choroby) – depresja
okresowa nawracająca, dystymia

b/ chorobie afektywnej dwubiegunowej

c/ schizofrenii
d/ chorobach somatycznych i organicznych

www.lek2002.prv.pl

B) Leczenie zaburzeń lękowych
a/ zespół lęku napadowego

b/ zespół lęku uogólnionego
c/ fobia społeczna (SSRI, moklobemid)

d/ zespół obsesyjno – kompulsywny (TLPD – klomipramina, SSRI)

C) Leczenie zaburzeń odżywiania

a/ jadłowstręt
b/ bulimia

8. OBJAWY UBOCZNE I POWIKŁANIA PO LEKACH P-DEPRESYJNYCH

A) TLPD – I generacji
a/ działanie cholinolityczne

- wysychanie błon śluzowych

- zaparcia

zaburzenia

akomodacji

- przyspieszenie czynności serca

b/ działanie kardiotoksyczne
c/ inne

- zawroty głowy

- zmiany alergiczne skóry

hipotonia

ortostatyczna

prowadząca do niedokrwienia OUN i omdleń,

niedokrwienia

mięśnia serca ze zmianami w EKG

B) Czteropierścieniowe leki PD – grupa przejściowa – nie działają cholinolitycznie

C) SSRI – II gen.

a/ nie działają cholinolitycznie i kardiotoksycznie (najbardziej selektywny – Citalopram)

b/ objawy uboczne – nudności, niepokój, bezsenność

D) SNRI – III gen. – nie działają cholinolitycznie i kardiotoksycznie

E) Odwracalne inhibitory MAO A – należy stosować restrykcje dietetyczne – nie wolno

spożywać pokarmów bogatych w tyraminę, która rozkłada MAO A

F) NaSSA – lepiej tolerowane somatycznie niż TLPD

9. NEUROPRZEKAŹNIKOWY MECHANIZM DZIAŁANIE LEKÓW PD – patrz

pytanie 6.

10. LEKI ANKSJOLITYCZNE – PROFIL DZIAŁANIA, OBJAWY UBOCZNE

Anksjolityki – leki p/lękowe – są to leki psychotropowe, które hamują reakcje

psychosomatyczne, emocjonalne, wegetatywne – występujące w stanie lęku.

A) BENZODIAZEPINY

a/działanie - anksjolityczne (p/lękowe)

sedatywne

(uspokajające)

- amnestyczne

www.lek2002.prv.pl

- ułatwiające zasypianie

- miorelaksujące

p/drgawkowe

b/ mechanizm działanie – pobudzanie struktur GABA-erg. przez rec. benzodiazepinowy

c/ zastosowanie

- zaburzenia lękowe (zwłaszcza zespół lęku uogólnionego)

reakcje

stresowe

zaburzenia

psychosomatyczne

d/ preparaty - chlorodiazepoksyd – silne działanie p/drgawkowe (delirium tremens)

- diazepam – silne działanie miorelaksujące

- oksazepam – silne działanie anksjolityczne

- klonazepam – silne działanie p/drgawkowe

- lorazepam – silne działanie anksjolityczne i nasenne

- estazolam – silne działanie nasenne

triazolam

–

silne

działanie nasenne

- alprazolam – silne działanie anksjolityczne i nasenne

e/ działania niepożądane

- objawy uboczne - senność, zaburzenia pamięci, koordynacji

- paradoksalne objawy uboczne - zach. agresywne, impulsywne

- możliwość uzależnienia – głównie dotyczy osób po 40 rż, częściej kobiety

• u osób uzależnionych występuje niezborność ruchów, oczopląs, zaburzenia

koncentracji i pamięci, zmienność nastroju, drażliwość, hipotonia

ortostatyczna

• łagodny zespół abstynencyjny – nudności, potliwość, drżenie mm,

tachykardia, lęk, poczucie osłabienia; powikłania – napady padaczkowe,

zespół majaczeniowy

B) INNE LEKI ANKSJOLITYCZNE

a/ Buspiron – działa przez pobudzenie rec. 5-HT1A, efekt p/lękowy po dłuższym

stosowaniu

b/ działanie p/lękowe wykazują również B-blokery - propranolol

11. NEUROPRZEKAŹNIKOWY MECHANIZM DZIAŁANIA ANKSJOLITYKÓW

A) BDZ działają przez układ GABA-ergiczny

- układ GABA-erg nie występuje w postaci oddzielnych dróg w OUN, ale tworzy sieć

regulującą przekaźnictwo w drogach NA-erg, DA-erg, 5-HT-erg i innych

- kwas gamma-amino-masłowy jest głównym przekaźnikiem hamującym w obrębie

OUN

B) BDZ łączą się z receptorem BDZ, który stanowi element rec. GABA

- połączenie się (równoczesne) GABA i BDZ z rec. ułatwia i nasila otwarcie kanałów

chlorkowych

- napływ jonów chloru do wnętrza neuronu powoduje hiperpolaryzację
- aby pobudzić neuron w stanie hiperpolaryzacji niezbędny jest silniejszy bodziec

www.lek2002.prv.pl

- dochodzi do hamowania przekaźnictwa w danym szlaku OUN

12. LEKI NORMOTYMICZNE I ICH DZIAŁANIE

Normotymiki- leki psychotropowe, które stabilizują nastrój, stosowane są w chorobie

afektywnej dwubiegunowej

- mają dziełanie lecznicze i zapobiegające w obu biegunach choroby afektywnej, lub
- mają działanie na minimalnie 1 aspekt choroby afektywnej (mania, depresja,

długość fazy, częstość faz) i nie powodują pogorszenia w pozostałych

A) WĘGLAN LITU

a/ działanie

- p/maniakalne, p/depresyjne
- potencjalizacja działania neuroleptyków (w manii) i leków p/depresyjnych w depresji

- zapobieganie nawrotom faz (maniakalnych i depresyjnych) w chorobie dwubiegunowej

b/ mechanizm działania
- hamuje kaskady wtórnych przekaźników w neuronach OUN (hamowanie cyklazy

adenylowej)
- działanie neuroprotekcyjne, neurotrofowe, wzmaganie neurogenezy (zakręt zębaty

hipokampa)
c/ zastosowanie

- profilaktyka choroby dwubiegunowej

- stany manii (z neuroleptykami) i depresji (z lekami p/ depresyjnymi)
d/ objawy uboczne

- poliuria, polidypsja (należy zmniejszyć dawkę leku)
- drobnofaliste drżenie rąk (należy zastosować B-blokery)

- osłabienie czynności tarczycy, mogące prowadzić do niedoczynności i wola (stosowanie

TSH)
e/ dawkowanie

- około 1000mg/doba
- stężenie terapeutyczne w surowicy 0,5 – 0,8 mmol/l

B) KARBAMAZEPINA (zaliczana do leków p/drgawkowych)

a/ działanie - p/drgawkowe
-

p/neuralgiczne

- normotymiczne

przeciw

objawom

zespołu abstynencyjnego

b/ mechanizm działania – hamuje zjawisko kindlingu (rozniecania w układzie limbicznym)

c/ zastosowanie
- choroba afektywna dwubiegunowa (zwłaszcza przy atypowym przebiegu lub zmianach w

EEG)

- słabe działanie lub nietolerancja soli Li
d/ działanie uboczne

- neurotoksyczne – senność i zawroty głowy
- reakcje alergiczne – skórne wysypki, leukopenia

e/ dawkowanie

- stężenie terapeutyczne 4 – 8 umol/l

www.lek2002.prv.pl

C) INNE LEKI NORMOTYMICZNE

a/ przedstawiciele

- inne leki p/padaczkowe – kwas walproinowy, amid kwasu walproinowego, sól sodowa i
magnezowa kwasu walproinowego

- neuroleptyki atypowe - klozapina, olanzepina

- risperidon

b/ zastosowanie normotymików

- leczenie epizodów manii, depresji i stanów mieszanych
- profilaktyka nawrotów

- potencjalizacja działania lekó p/depresyjnych

- leczenie specyficznych postaci choroby afektywnej

• z objawami psychotycznymi

• z szybką zmianą faz

• choroba schizoafektywna (objawy schizofrenii i choroby afektywnej)

13. LECZENIE WSTRZĄSAMI ELEKTRYCZNYMI

A) WSKAZANIA

a/ zespoły depresyjne – oporne na farmakoterapię, jeżeli konieczna jest szybka poprawa,

ze względy na ryzyko samobójstwa
b/ zespoły katatoniczne

c/ złośliwy zespół poneuroleptyczny

B) MECHANIZM DZIAŁANIA

a/ stymulacja uwalniania neuromediatorów

b/ wzmożenie transportu przez barierę krew – mózg
c/ regulacja funkcjonowania osi stresowej

C) METODA

a/ premedykacja
b/ znieczulenie ogólne

c/ środki zwiotczające
d/ przeprowadzenie zabiegu – wyładowanie szpilkowe przez t = 0,1-1,5 s

Zabieg powtarza się przez 6-12x (3xtydz)

14. DEFINICJA, RODZAJE I METODY PSYCHOTERAPII

Psychoterapia – celowe i planowe działanie (werbalne i pozawerbalne) mające na celu

zmianę lub znaczącą modyfikację zachowań i procesów psychicznych, które powodują

trudności w funkcjonowaniu chorego.

A) RODZAJE PSYCHOTERAPII

a/ forma indywidualna

- cechy

• lepszy kontakt intelektualny między pacjentem a terapeutą

www.lek2002.prv.pl

• łatwiej rozpocząć terapię – gdy pacjent ma problemy z otworzeniem się

• często jest zbyt przeintelektualizowana (tzn pacjent ma wiedzę teoretyczną,

ale nie umie poradzić sobie w konkretnej sytuacji)

- metoda przeprowadzania

• kilka – kilkadziesiąt sesji, po 60 min. Każda

• sesje nie rzadziej niż 1xtydzień

• każda sesja udokumentowana wpisem do historii choroby

b/ forma grupowa

- cechy

• duży udział elementów emocjonalnych

• pozwala na przećwiczenie w warunkach grupowych kontrolowania emocji i

radzenia sobie

• pozwala na zwiększenie dystansu do własnych problemów

- metoda przeprowadzania

• optimum 8-12 osób

• sesje nie rzadziej niż 2xmiesiąc

• każda sesja udokumentowana

B) METODY PSYCHOTERAPII

a/ metody podtrzymujące – rozwiązywanie aktualnych, doraźnych problemów pacjenta –

nauka asertywności, higiena psychiczna, sport
b/ metody odreagowujące – odreagowanie konfliktów, stresowych sytuacji

- hipnoza – odreagowanie ukrytych konfliktów

- odreagowanie sytuacyjne – wielokrotne omawianie sytuacji urazującej
- muzykoterapia odreagowująca

c/ metody treningowe - uczenie się nowych reakcji i działania
- metody awersyjne – skojarzenie nieprzyjemnych bodźców z przyjmowaniem alkoholu

(środki wymiotne, środki reagujące z alkoholem)
- ćwiczenia pozytywne – prosty trening relaksacyjny, stosowany w celu zniesienia napięcia

w zaburzeniach lękowych (np. zespół lęku uogólnionego)

- desensytyzacja – wywołanie znieczulenia na bodźce, które u pacjenta wywołują lęk (np.
w fobiach)

d/ metody interpersonalno – korektywne – rozwiązywanie problemów leżących u podstaw
zaburzenia

- gestalt terapia Perlsa – wyzwolenie ukrytych i tłumionych tendencji i zaburzeń

- analiza transakcyjna – obserwacja i analiza stosunków międzyludzkich na zasadzie
poziomów osobowości wg Freuda

15. SPOŁECZNOŚĆ TERAPEUTYCZNA

Socjoterapia – polega na stworzeniu wśród pacjentów grupy, która współpracuje ze
sobą; układ pomiędzy chorymi, lekarzami, psychologami, pielęgniarkami itd.

A) CEL – aktywizacja pacjentów (możliwość nawiązania kontaktów, działania; zmniejszenie

granic normalny – chory)

B) ZSADY SPOŁECZNOŚCI

a/ zasada demokratyczności – większość ma rację w rozstrzyganiu problemów i
podejmowaniu decyzji

www.lek2002.prv.pl

b/ zasada konsensusu – przegłosowana mniejszość powinna być przekonana o słuszności

decyzji
c/ zasada realizmu – podjęte założenia muszą być realne

d/ zasada permisywności (tolerancji) – zachowania wynikające z choroby nie mogą być
traktowane jako zachowania świadomie negatywne lub agresywne

e/ zasada komunalności – wszyscy pacjenci i pracownicy powinni uczestniczyć w dyskusji,

podejmowaniu decyzji i wprowadzaniu ich w życie

16. CELE PSYCHOTERAPII W RÓŻNYCH ZABURZENIACH PSYCHICZNYCH

Cel psychoterapii to

- usunięcie/zmniejszenie objawów
- reorganizacja i restrukturyzacja podłoża osobowościowego

A) ZABURZENIE PSYCHICZNE

a/ zaburzenia osobowości
- pobudzenie do pełnienia odpowiednich ról społecznych

- kształtowanie norm i wartości
b/ zaburzenia lękowe

- uspokojenie
- wyjaśnienie objawów

- wzmocnienie i wsparcie w miarę pokonywania objawów

- nauka radzenia sobie w sytuacjach wywołujących lęk
c/ zaburzenia obsesyjno – kompulsywne – głównie psychoterapia behawioralna (ze

względu na utrudniony kontakt emocjonalny i sztywność emocjonalną), oduczanie
objawów, desensytyzacja, kształtowanie nowych wzorców zachowań

d/ zaburzenia dysocjacyjne i somatopodobne – szybkie usunięcie objawów histerycznych

e/ zaburzenia psychosomatyczne
- oddziaływanie na fizjologiczne funkcje organów

- kształtowanie odmiennych reakcji i zachowań
f/ zaburzenia seksualne

- udzielanie szczegółowych informacji

- zmiana stosunku pacjenta do seksu

B) PSYCHOZY

a/ choroby afektywne

- informowanie i edukacja chorego
- poprawa radzenia sobie w okresie nawrotów

b/ schizofrenia
- edukacja pacjenta i rodziny

- poprawa radzenia sobie w sytuacjach stresowych

17. USTAWA O WYCHOWANIU W TRZEŹWOŚCI I PRZECIWDZIAŁANIU

ALKOHOLIZMOWI

A) Ustawa ta zobowiązuje organy administracji rządowej i gminy do podejmowania działań

zmierzających do ograniczenia spożycia napojów alkoholowych.

www.lek2002.prv.pl

Napój alkoholowy – produkt przeznaczony do spożycia zawierający etanol w stężeniu

przekraczającym 1,5%

Stan po użyciu alkoholu – stężenie alkoholu we krwi 0,2 - 0,5 promila, obecność w
wydychanym powietrzu 0,1 - 0,25 mg alkoholu/1 dm3

Stan nietrzeźwości – stężenie alkoholu we krwi ponad 0,5 promila, obecność w
wydychanym powietrzu ponad 0,25 mg alkoholu/dm3

B) Sposoby kształtowania polityki społecznej

a/ ograniczenie dostępności do alkoholu
- zakaz sprzedawania, podawania i spożywania napojów alkoholowych na terenie szkół,

zakładów i placówek wychowawczych opiekuńczych i studenckich, na terenie zakładów
pracy, osobom do lat 18, osobom, których zachowanie wskazuje, że są w stanie

nietrzeźwości

- wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, co leży w kompetencji gminy
b/ leczenie i rehabilitacja osób uzależnionych

c/ postępowanie w stosunku do osób nadużywających alkoholu

Za złamanie przepisów ustawy przewidziano sankcje karne – areszt, ograniczenie wolności,
karę grzywny

18. PODSTAWY PRAWNE PRZYJĘCIA DO SZPITALA PSYCHIATRYCZNEGO

(USTAWA)

Problemy związane z przyjmowaniem chorych do szpitala psychiatrycznego reguluje

ustawa z 19 sierpnia 1994, która dotyczy

- praw pacjenta
- zachowania tajemnicy

- regulaminu postępowania przy przyjęciu do szpitala
- zastosowania środków przymusu

A) PRZYJĘCIE ZA ZGODA PACJENTA

a/ przyjęcie następuje
- za pisemną zgodą pacjenta

- po zbadaniu przez lekarza i stwierdzeniu wskazań do hospitalizacji

b/ w przypadku
- osoby małoletniej/ubezwłasnowolnionej konieczna jest pisemna zgoda jej przedstawiciela

ustawowego
- osoby niezdolnej do wyrażenia zgody – konieczne jest zawiadomienie sądu opiekuńczego

i pisemna zgoda jej ustawowego przedstawiciela

B) PRZYJĘCIE BEZ ZGODY PACJENTA

a/ w trybie zwykłym

- dotyczy pacjentów z rozpoznaną chorobą psychiatryczną; którzy stanowią zagrożenie

zdrowia/życia własnego/innych osób
- postępowanie

www.lek2002.prv.pl

• decyzję podejmuje lekarz po zbadaniu pacjenta i zasięgnięciu opinii innego

lekarza/psychologa

• lekarz ma obowiązek wyjaśnić choremu przyczynę przyjęcia do szpitala i

poinformować pacjenta o jego prawach

• przyjęcie musi być zatwierdzone przez ordynatora oddziału ciągu 48h od przyjęcia

• kierownik szpitala musi w ciągu 72h od przyjęcia powiadomić sąd opiekuńczy

Jeżeli brak jest wcześniejszego rozpoznania choroby psychicznej – można pacjenta

przyjąć na 10 dni celem ustalenia rozpoznania. Dopóki nie ma rozpoznania nie należy
wdrażać leczenia farmakologicznego.

b/ w trybie wnioskowym
- dotyczy pacjentów, których

• zachowanie wskazuje, że jeśli nie podejmie leczenia, to może występować

bezpośrednie zagrożenie zdrowia/życia własnego/innych osób

• pacjent nie jest zdolny do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych w sposób

samodzielny, a uzasadnione jest przypuszczenie, że leczenie przyniesie poprawę
zdrowia

- postępowanie
• złożenie wniosku do sądu przez małżonka, rodzeństwo, krewnych w linii prostej,

przedstawiciela ustawowego, lekarza

• wniosek musi być poparty aktualnym badaniem psychiatrycznym; opienię tę wydaje

lekarz z publicznej poradni rejonowej do Sądu Rodzinnego Opiekuńczego

• Sąd rozpatruje wniosek

• umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym (do egzekwowania decyzji sądu

przewidziane są służby – policja, straż pożarna)

• decyzja sądu ważna jest 30 dni

• po 30 dniach pacjent może żądać wypisu

19. FORMY LECZNICTWA PSYCHIATRYCZNEGO

A) OPIEKA STACJONARNA – oddziały w szpitalach psychiatrycznych. Na całym świecie

odchodzi się od długotrwałego przebywania pacjenta na oddziale psychiatrycznym.

Obecnie średni czas pobytu to około 3 miesiące. Oddziały są mniejsze (max 60 łóżek),
często przy szpitalach ogólnych.

B) OPIEKA AMBULATORYJNA – poradnie zdrowia psychicznego

a/ poradnie zdrowia psychicznego dla dorosłych
b/ poradnie zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży

c/ poradnie odwykowe

d/ poradnie geriatryczne

C) FORMY POŚREDNIE

a/ psychiatryczne oddziały dzienne

- pacjenci, u których nie jest wymagana całodobowa opieka fachowa
- zalety – można stosować metody lecznicze trudne do przeprowadzenia w domu; pacjent

wraca do domu na noc, nie zrywa kontaktu ze środowiskiem
b/ ośrodki opieki dziennej

www.lek2002.prv.pl

- pacjent wykonuje różnego rodzaju prace i inne zajęcia

c/ oddziały hospitalizacji domowej
- pełna opieka zdrowotna nad pacjentem pozostającym w środowisku domowym

- często są to pacjenci geriatryczni
d/ turnusy rehabilitacyjne

- dla rodziców z dziećmi wymagającymi specyficznych metod wychowania i nauki

e/ systemy wsparcia
- dla pacjentów przewlekle chorych (alkoholizm, anoreksja)

20. LECZENIE OSTRYCH POSTACI SCHIZOFRENII

A) FARMAKOTERAPIA

a/ podstawa – silne neuroleptyki
- haloperidol – 15 – 20 mg/doba

- flufenazyna - 10 – 20 mg/ doba

b/ inne
- postać paranoidalne (z pobudzeniem i lękiem) – neuroleptyk o silnym działaniu

uspokajającym – lewomepromazyna, chloroprotyksen
- postać hebefreniczna - jw

- postać katatoniczna

• nie stosuje się neuroleptyków uspokajających

• przy dużym pobudzeniu BDZ

- schizofrenia prosta

• neuroleptyk atypowy (sulpiryd)

• ew. TLPD

B) PSYCHOTERAPIA

- nawiązanie/podtrzymanie kontaktu z pacjentem
- pozyskanie pacjenta do współpracy w leczeniu

C) SOCJOTERAPIA
- minimalizacja skutków zerwania kontaktów ze środowiskiem zawodowym, rodzinnym itd.

- przeciwdziałanie stygmatyzacji

21. LECZENIE PODTRZYMUJĄCE I REHABILITACJA CHORYCH NA

SCHIZOFRENIĘ

A) FARMAKOTERAPIA
- leczenie podtrzymujące trwa kilka miesięcy od zakończenia ostrego rzutu

- leczenie zapobiegawcze – min 1 rok (niekiedy do końca życia)

a/ wskazania

- ostry rzut choroby
- profilaktyka choroby (cel – zapobiec zaostrzeniu)

b/ stosowane leki – neuroleptyki
- mechanizm działania

• blokada receptorów D2 w szlaku mezolimbicznym – spadek objawów wytwórczych

• blokada rec. 5-HT – spadek objawów ubytkowych

• działanie stymulujące na niektóre szlaki dopaminergiczne – jw.

www.lek2002.prv.pl

- postać leku

• p.o.

• depot ( wstrzyknięcia i.m. o długom czasie wchłaniania

- korekcja objawów towarzyszących

• objawy pozapiramidowe – leki antycholinergiczne lub GABA-ergiczne

• depresja – leki p/depresyjne

c/ czas profilaktyki
- po pierwszym rzucie 1-2 lata

- po kolejnym rzucie – ponad 5 lat (w niektórych przypadkach do końca życia – np. przy
zachowaniach agresywnych

d/ zasady profilaktyki

- odstawienie neuroleptyków w chorobie ustabilizowanej niesie wysokie ryzyko
pogorszenia przebiegu (ryzyko nawrotu niezależnie od uprzedniej długości leczenia)

podawanie leków w sposób przerywany jest mniej skuteczne niż podawanie ciągłe
- wczesne włączenie leczenia w 1 rzucie i odpowiednio długa kontynuacja leczenia

zwiększa prawdopodobieństwo pomyślnego przebiegu

B) PSYCHOTERAPIA

a/ edukacyjne – informacja o konieczności leczenia, nauka rozpoznawania zaostrzeń,

pozyskanie pacjenta i rodziny celem współpracy w terapii

b/ nastawiona na poprawę radzenie sobie w sytuacjach stresowych (trening umiejętności
społecznych)

c/ rodzinna – korekcja negatywnego okazywania emocji wobec pacjenta

22. LECZENIE DEPRESJI

A) FARMAKOTERAPIA

a/ leki

- podstawowe leki - TLPD

• depresja bez lęku i urojeń – imipramina

• depresja z dużym lękiem i niepokojem – amitryptylina

- przy nieskuteczności i nietolerancji TLPD stosuje się

• czteropierścieniowe LPD – maprotylina, mianseryna

• SSRI

• Odwracalne inhibitory MAO A

b/ stosowane dawki

- początkowo mniejsze dawki (TLPD 50 – 75 mg)
- następnie zwiększa się dawkę aż do dawki optymalnej

- dawkę optymalną stosuje się przez 2 – 4 tygodnie

- po ustąpieniu objawów osiowych i uzyskaniu utrwalonej poprawy dawkę redukuje się o
50%

- obniżoną dawkę stosuje się w leczeniu utrwalającym

B) METODY NIEFARMAKOLOGICZNE

a/ elektrosejsmoterapia – zabieg powtarza się 6 – 12x (około 3xtydz)

b/ fototerapia – stosuje się światło > 200 luxów; sesja trwa 1 h przez kolejne 7 dni (raczej
rano)

www.lek2002.prv.pl

C) PSYCHOTERAPIA
- podtrzymująca – rozwiązywanie bieżących problemów chorego

- poznawcza – poznanie i psychoanaliza stanu psychicznego pacjenta

23. LECZENIE ZESPOŁU MANIAKALNEGO

A) FARMAKOTERAPIA

a/ neuroleptyki o działaniu sedatywnym – haloperidol (10 – 40 mg/doba),

chloropromazyna, klozapina

b/ normotymiki – głównie przy ostrym epizodzie manii – Li, karbamazepina
c/ po ustąpieniu ostrego epizodu manii – kontynuuje się leczenie normotymikami, w celu

profilaktyki następnych epizodów

B) PSYCHOTERAPIA

a/ podtrzymująca

b/ poznawcza

24. PROFILAKTYKA CHORÓB AFEKTYWNYCH

A) FARMAKOTERAPIA

Leczenie podtrzymujące twa kilka miesięcy od zakończenia ostrego rzutu a leczenie

zapobiegawcze min 1 rok

a/ wskazania, cel – zapobieganie nawrotom

- w chorobie jednobiegunowej – min 3 fazy chorobowe
- w chorobie dwubiegunowej – min 2 fazy chorobowe

b/ stosowane leki
- leki p/depresyjne (głównie w chorobie jednobiegunowej)

• w każdym przypadku depresji endogennej leczenie podtrzymujące winno trwać kilka

miesięcy od ustąpienia objawów depresji

• w celu profilaktyki stosuje się lek, który działał korzystnie w fazie depresyjnej

- normotymiki (głownie w chorobie dwubiegunowej) – sole Li, karbamazepina,
walproiniany

B) PSYCHOTERAPIA

a/ informacyjno – edukacyjna – informacje o celowości leczenia, nauka rozpoznawania
nawrotów, pozyskanie pacjenta i rodziny celem współpracy w terapii

b/ mająca na celu

- poprawę radzenia sobie w sytuacjach stresowych
- poprawę relacji międzyludzkich

- poprawę depresyjnego obrazu świata

25. LECZENIE UZALEŻNIENIA ALKOHOLOWEGO

A) PSYCHOTERAPIA

www.lek2002.prv.pl

a/ psychoterapia indywidualna i grupowa
b/ metody

- psychoterapia poznawcza – wgląd w mechanizm uzależnienia
- psychoterapia oparta na uczeniu się – wyuczenie się technik unikania alkoholu

c/ etapy

- ETAP 1

• nawiązanie kontaktu

• uświadomienie faktu uzależnienia

• motywacja do leczenia

- ETAP 2

• analiza problemów osobowościowych, zaburzeń emocjonalnych związanych z piciem

• nauka rozwiązywania problemów w sytuacjach ryzyka

- ETAP 3

• faza ustawianego trzeźwienia

B) SOCJOTERAPIA – oddziaływanie na rodzinę i otoczenie pacjenta

C) FARMAKOTERAPIA

a/ disulfiram

- podawany p.o. lub wszywany (przez około 6 miesięcy 250 mg/doba)
- hamuje dehydrogenazę alkoholową, co powoduje, że po spożyciu alkoholu dochodzi do

zatrucia aldehydem octowym (nudności i wymioty)
- jest to terapia uczulająca

b) naltrekson
- antagonista receptorów opioidowych

- zmniejsza głód alkoholu, hamuje działanie euforyzujące alkoholu

c) leczenie późnych powikłań – zespoły depresyjne, dysforia, zaburzenia snu

- leki p/depresyjne – doksepina
- anksjolityki – BZD, buspiron

26. LECZENIE OPIATOWEGO ZESPOŁU ABSTYNENCYJNEGO

A) FARMAKOTERAPIA

a/ klonidyna (0,1 – 0,3 mg; 3xdziennie, przez 2 tyg.)
- podaje się w celu złagodzenia objawów wegetatywnych

- wegetatywnych późniejszej fazie podaje się ja łącznie z naltreksonem
- odstawiać należy stopniowo zmniejszając dawkę

b/ w przypadku niepokoju i bezsenności można stosować leki o działaniu uspokajająco –

nasennym
- neuroleptyki- chloroprotyksen

- tPD – doksepina
c/ w późniejszym etapie metadon

- podaje się w celu złagodzenia objawów zespołu odstawienia

- jest to agonista receptorów opioidowych
- początkowa dawka max 20 – 50 mg/doba

www.lek2002.prv.pl

- następnie obniżamy dawki o 10 – 20% dziennie

B) INNE

- podawanie i.v. płynów i elektrolitów przy zagrożeniu odwodnieniem

27. LECZENIE ALKOHOLOWEGO MAJACZENIA DRŻENNEGO

Jest to ostra psychoza alkoholowa, z przewaga jakościowych zaburzeń świadomości

(objawy zespołu majaczeniowego) + objawy zespołu odstawienia

A) chory winien znajdować się

a/ w jasnym pomieszczeniu

b/ ograniczenie dopływu bodźców słuchowych i wzrokowych
c/ przy znacznym pobudzeniu – unieruchomienie

B) FARMAKOTERAPIA

a/ objawy pobudzenia i niepokoju – anksjolityki
BZD – diazepam (i.v. 10 mg, p.o. 10 mg co 4-6h)

b/ silne zaburzenia świadomości – neuroleptyki
haloperidol 9i.m. 10 mg co 4-6h)

Nie należy stosować pochodnych fenotiazyny ze względu na ich działanie uboczne,
hipotensję, spadek progu drgawkowego

C) INNE

a/ nawodnienie – 3 l płynu 3-4h
b/ uzupełnienie elektrolitów – zwłaszcza K

c/ podanie witaminy grupy B, zwłaszcza B1 (200 – 4—mg/doba, przez 3-4 dni,
parenteralnie)

28. KOMPLEKSOWE LECZENIE I REHABILITACJA UZALEŻNIONYCH OD

ŚRODKÓW NARKOTYCZNYCH

A) Leczenie ostrego zatrucia

a/ nalokson
- antagonista receptorów opioidowych

- podawany parenteralnie 0,3mg co 15 min
- w warunkach intensywnej terapii

b/ leczenie objawowe – nawadnianie, wspomaganie oddechu

B) Leczenie zespołu abstynencyjnego (pyt.26)

Klonidyna

→ klonidyna + naltrekson → metadon

C) Długoterminowe leczenie

www.lek2002.prv.pl

a/ metadon – agonista receptorów opioidowych podawany p.o.; łagodzi objawy
odstawienia

b/ psychoterapia – terapia grupowa; terapia wspierająca i konfrontująca
c/ socjoterapia – ponowne wytworzenie więzi z rodziną i szerszym środowiskiem

społecznym

29. LEKI POPRAWIAJĄCE CZYNNOŚĆ OUN

Leki nootropowe – leki prokognitywne – zaliczane do leków psychotropowych,

poprawiają funkcje poznawcze

A) Leki poprawiające metabolizm neuronów

a/ przedstawiciele

- piracetam

- pirytynol
- meklofenoksat

b/ zastosowanie
- zaburzenia świadomości o różnej etiologii (pourazowe, po znieczuleniu ogólnym)

- zaburzenia intelektualne – niedorozwój umysłowy, zespoły otępienne

B) Leki poprawiające przekaźnictwo cholinergiczne

a/ przedstawiciele

- prekursory Ach - fosfatydyloseryna
- inhibitory Ach-esterazy – donepezil, riwastygmina

b/ zespoły otępienne pierwotne (np. choroba Alzheimera)

C) Leki poprawiające krążenie mózgowe

a/ przedstawiciele – nicergolina, nimodypina
b/ zastosowanie – zespoły otępienne pochodzenia naczyniowego

D) Leki psychostymulujące – wpływają na przekaźnictwo DA i NA-erg

a/ pemolina i pochodne, amfetamina i pochodne, metylofenidat
b/ zespoły ADHD u dzieci

30. MOŻLIWOŚCI LECZNICZE U PACJENTÓW Z ZABURZENIAMI

PSYCHOORGANICZNYMI

A) Możliwe kierunki

a/ likwidacja czynnika przyczynowego
b/ leczenie objawowe – psychotropy

c/ poprawa warunków pracy OUN – leki prokognitywne
d/ długoterminowa rehabilitacja – pozwala przywrócić pewne funkcje, dzięki dużej

plastyczności OUN

B) Leczenie

www.lek2002.prv.pl

a/ zaburzeń świadomości
- przymglenie świadomości – leki nootropowe

• poprawiające metabolizm neuronów

• poprawiające krążenie mózgowe

- półśpiączka i śpiączka

• leczenie przyczynowe

• leki nootropowe

- zespół majaczeniowy

• leczenie przyczynowe (detoksykacja, antybiotyk)

• leczenie objawowe

• anksjolityki – BDZ (diazepam)

- zespół zamroczeniowy

• anksjolityki BDZ

• neuroleptyki

- zespół splątaniowy

• leczenie przyczynowe

• nawadnianie i odżywianie

• anksjolityki BDZ

• neuroleptyki

b/ zaburzeń osobowości – leczenie objawowe (lęku, dysforii, niepokoju, bezsenności)

c/ zespołów otępiennych
- w ch. Alzheimera

• leki nootropowe poprawiające przekaźnictwo cholinergiczne

• leczenie objawów zesp. psychopatolog.

• należy unikać leków o działaniu cholinolitycznym i BDZ

- w otępieniu wielozawałowym

• leki nootropowe – poprawiające krążenie mózgowe

• leki obniżające stężenie lipidów krwi

• leki obniżające krzepliwość

• leczenie objawowe zesp. psychopatolog.

31. KIERUNKI PSYCHOTERAPII

Psychoterapia – celowe i planowe działanie (werbalne i pozawerbalne) mające na celu
zmianę lub znaczącą modyfikację zachowań i procesów psychicznych, które powodują

trudności w funkcjonowaniu pacjenta

A) KIERUNEK PSYCHODYNAMICZNY

a/ założenia

- istnienie struktury osobowości: id – ego - superego
- udział konfliktów wczesnodziecięcych w powstawaniu zaburzeń psychicznych

- kierowanie działaniem człowieka – 2 popędy

• Eros – popęd seksualny, popęd do tworzenia

• Thanatos – popęd do śmierci niszczenia

- istnienie specyficznych mechanizmów obronnych osobowości

- wypieranie do nieświadomości niekorzystnych doświadczeń

b/ techniki

- wolne skojarzenia

www.lek2002.prv.pl

- tłumaczenie czynności omyłkowych

- tłumaczenie marzeń sennych
c/ stosowany przy zaburzeniach lękowych (np. fobia społeczna)

B) KIERUNEK BEHAWIORALNY

a/ założenia – objawy wyuczone powstają, gdy motyw (np. lęk), powodując reakcję (np.
omdlenie), otrzymuje wzmocnienie (np. uniknięcie stresowej sytuacji)

b/ techniki
- łączenie przykrej sytuacji z pozytywnym bodźcem lub vice versa (metody awersyjne)

- desensytyzacja – stopniowe dawkowanie sytuacji lękowych w celu odczulenia pacjenta

- metoda zanurzenia (katharsis) – powrót i omawianie najbardziej przykrych/ stresujących
dla pacjenta wydarzeń

c/ zastosowanie
- zaburzenia lękowe

- zaburzenia obsesyjno - kompulsywne

- uzależnienia (trening awersyjny)

C) KIERUNEK POZNAWCZY

a/ założenia
- cel terapii to ułatwienie pacjentowi racjonalnego spojrzenia na swoją sytuację

(przewartościowanie pewnych poglądów, likwidacja uogólnień)

- jest to terapia krótkotrwała, zorientowana na konkretną sytuację
b/ techniki

- psychodrama – pacjent może z dystansu ocenić odgrywane sytuacje
c/ zastosowanie

- początkowa faza wielu chorób i zaburzeń (choroby somatyczne, depresja)

- interwencje kryzysowe

D) KIERUNEK SYSTEMOWY

a/ założenia

- sytuacje występujące w rzeczywistości są skutkiem wzajemnych oddziaływań między
mikro- i makroukładami

- choroba dotyczy wszystkich elementów systemu
- do uzyskania poprawy konieczna jest zmiana całego systemu

b/ techniki

- terapia strukturalna – doraźna interwencja w system rodzinny, konkretne zalecenia
dotyczące pewnych zachowań

- terapia strategiczna – określenie podstawowego celu systemu, próba urealnienia lub
zmiany celu

- specyficzne odmiany – terapia rodzinna, terapia małżeńska

c/ zastosowanie
- zaburzenia u dzieci

- uzależnienia

www.lek2002.prv.pl

32. TRYB KIEROWANIA NA PRZYMUSOWE LECZENIE ODWYKOWE

Ustawa „O wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi” mówi o

dobrowolności i bezpłatności leczenia odwykowego. Możliwe jest jednak przymusowe
skierowanie na leczenie odwykowe.

A)
WNIOSKODAWCA – Komisja Przeciwdziałania Alkoholizmowi lub prokurator

POZWANY – osoba, która w związku z nadużywaniem alkoholu powoduje rozkład życia
rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchyla się od pracy, systematycznie zakłóca

porządek publiczny

B) Sad rejonowy właściwy wg miejsca zamieszkania/ pobytu uzależnionej osoby może

zobowiązać ją do poddania się leczeniu

a/ rozpoznanie winno odbyć się w terminie 1 miesiąca od dnia wpłynięcia wniosku

b/ do wydania postanowienia potrzebna jest opinia biegłego psychiatry; jeżeli przed
rozpoczęciem postępowania nie wydano takiej opinii, to Sąd zarządza badanie lub

obserwację w zakładzie leczniczym (nie dłużej niż 2 tygodnie, w wyjątkowych sytuacjach
do 6 tygodni)

c/ po wydaniu orzeczenia Sąd wzywa osobę uzależnioną do stawienia się dobrowolnie w
oznaczonym terminie; jeżeli osoba uchyla się od stawiennictwa, Sąd może zarządzić

przymusowe doprowadzenie

C) Leczenie prowadzi się tak długo, aby osiągnąć wymagany cel (nie dłużej niż 2 lata od

uprawomocnienia się postanowienia)
D) W przypadku osób małoletnich lub przebywających w zakładach poprawczych istnieje

obowiązek poddania się leczeniu za zgodą przedstawiciela ustawowego

33. PRZYJĘCIE WBREW WOLI NA ODDZIAŁ PSYCHIATRYCZNY – pyt 18

34. ZASTOSOWANIE PRZYMUSU BEZPOŚREDNIEGO

A) Przymus bezpośredni polega na

a/ unieruchomienie (pasy, kaftan bezpieczeństwa)
b/ izolowanie w izolatce

c/ przymusowe podanie leków

B) Kryteria zastosowania

a/ zagrożenie życia/zdrowia pacjenta/innej osoby

b/ zagrożenie bezpieczeństwa powszechnego

c/ gwałtowne niszczenie i uszkadzanie przedmiotów z otoczenia pacjenta

C) Postępowanie

a/ kto decyduje – lekarz lub pielęgniarka (musi ona niezwłocznie powiadomić lekarza)

b/ kto przeprowadza – personel medyczny, przy ewentualnej pomocy innych służb (policja,
straż pożarna)

www.lek2002.prv.pl

c/ kto kontroluje zasadność – kierownik zakładu lub wyznaczony przez Wojewodę lekarz

psychiatra, w ciągu 3 dni
d/ dokumentacja powinna zawierać

- czas zastosowania przymusu
- przyczyny zastosowania przymusu

- opis stanu pacjenta (co 15 minut)

35. PRAWA PSYCHICZNIE CHORYCH W MYŚL USTAWY

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego zapewnia kompleksową ochronę praw pacjenta

prawo do informacji i chorobie i leczeniu

prawo do wglądu do informacji

prawo do kontaktu z rodziną i innymi bliskimi osobami (korespondencyjnie i
osobiście)

C) wprowadzenie

zasady

a/ świadomej zgody na przyjęcie i leczenie
b/ zezwolenia na okresowe przebywanie pacjenta poza szpitalem bez wypisywania

c/ najmniejszej uciążliwości dla pacjenta
d/ niepodporządkowania zajęć rehabilitacyjnych celom gospodarczym

prawo do zachowania tajemnicy – udostępnianie danych

a/ sprawy karne – na żądanie sądu lub prokuratury

b/ sprawy cywilne – tylko na wniosek biegłego
c/ policja – tylko informacja o hospitalizacji i udzielonej pomocy

d/ firmy ubezpieczeniowe – tylko przy pisemnej zgodzie pacjenta
e/ ZUS – tylko w okresie niezbędnym do przyznania świadczeń

36. ROLA RODZINY I PODSTAWA TERAPII RODZIN

A) Terapia rodziny oparta jest na technikach psychoterapii systemowej a także

psychodynamicznej i behawioralnej

B) Stosowana głównie w psychiatrii dziecięcej i uzależnieniach

C) Na terapię składają się
a/ kilka sesji diagnostycznych – rozpoznanie problemów występujących w rodzinie

b/ sesje terapeutyczne – w czasie których wykonywane są różnorodne zadania (np.
psychodrama)

c/ sesje końcowe – w czasie których dokonuje się weryfikacja umiejętności nabytych w

czasie terapii
D) W terapii uczestniczy rodzina i dwóch terapeutów

- pierwszy uczestniczy w rozmowie z rodziną
- drugi obserwuje sytuację, niewidziany i niesłyszany przez innych; ma prawo włączyć się

do terapii, jego obecność wynika z konieczności właściwej rejestracji problemów rodziny,

które są trudne do uchwycenia przez pierwszego terapeutę ze względu na duże napięcie
emocjonalne towarzyszące terapii

Sesje odbywają się 1xtydz lub 2 tyg.

www.lek2002.prv.pl

37. ARTYKUŁ 31 KODEKSU KARNEGO

A) PARAGRAF 1

Nie popełnia przestępstwa ten, kto z powodu choroby psychicznej, upośledzenia
umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie mógł w czasie czynu

rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem

a/ dotyczy pacjentów z jakościowymi zaburzeniami świadomości (schizofrenia, zespół

maniakalny, zespół zamroczeniowy)
b/ sytuacja ta jest okolicznością wyłączającą winę

B) PARAGRAF 2
Jeśli w czasie przestępstwa zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania własnym

postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może zastosować
nadzwyczajne złagodzenie kary

a/ dotyczy pacjentów z bardzo różnorodnymi zaburzeniami (zab. świadomości, procesów

emocjonalnych)
b/ sytuacja ta jest okolicznością zmniejszenia wymiaru kary (ograniczona poczytalność)

C) PARAGRAF 3

Przepisów paragrafu 1 i 2 nie stosuje się, gdy sprawca wprawił się w stan nietrzeźwości
lub odurzenia powodującego wyłączenie lub ograniczenie poczytalności, które przewidział

lub mógł przewidzieć

Document Outline