background image

Foramen 

Otwór 

Lokalizacja 

Opis 

Apertura piriformis 

Otwór gruszkowaty 

Ograniczony jest od 
góry wolnym, 
dolnym brzegiem k. 
nosowych, bocznie i 
od dołu – 
wyrostkiem 
nosowym szczęki. 

Wejście do kostnej jamy nosowej 

Foramen jugulare 

Otwór szyjny 

Utworzony przez 
wcięcie szyjne kości 
potylicznej i piramidy 
kości skroniowej 

Odcinek mniejszy 

– n. językowo- 

gardłowy (IX), zatoka skalista 
dolna 

Odcinek większy- n. błędny (X), 

n. doda

tkowy (XI), żyła szyjna 

wewnętrzna, tętnica oponowa. 

Łączy dół tylny czaszki (fossa 
cranii posterior) z powierzchnią 
zewnętrzną podstawy czaszki. 

Foramen 
supraorbitale
 

Otwór 
nadoczodołowy 

  

Naczynia i nerwy nadoczodołowe. 
Łączy przednią ścianę czaszki z 
oczodołem (orbita). 

Foramen 

infraorbitale 

Otwórpodoczodołowy  Powierzchnia 

przednia 
(policzkowa) szczęki 

Łączy przednią ścianę czaszki z 
kanałem podoczodołowym, przez 
który przechodzą naczynia i 
nerwy podoczodołowe. 

Foramen cecum 

Otwór ślepy 

Fossa cranii anterior; 
os frontale, u 
podstawy grzebienia 
czołowego 

Zawiera wypustkę opony twardej. 
Prowadzi do kanalika 
kończącego się ślepo w obrębie 
kolca nosowego, może być 
drożny i zawierać naczynie żylne 
łączące jamę nosową z zatoką 
strzałkową górną. 

Foramen frontale 

Otwór czołowy 

Przyśrodkowo od 
foramen 
supraorbitale w 
brzegu 
nadoczodołowym 

Dla naczyń i nerwów czołowych. 

Łączy przednią ścianę czaszki z 
oczodołem. 

Foramen rotundum 

Otwór okrągły 

Skrzydło 

większe kości 

klinowej 

Dla nerwu szczękowego (V2 , n. 
maxillaris) Łączy dół środkowy 
czaszki (fossa cranii media) z 
dołem skrzydłowo – 
podniebiennym (fossa 
pterygopalatina) 

Foramen ovale 

Otwór owalny 

  

Dla nerwu żuchwowego (V3, n. 
mandibularis). Łączy dół 
środkowy czaszki z dołem 
podskroniowym (fossa 
infratemporalis) 

Foramen spinosum 

Otwór kolczysty 

  

Dla gałęzi oponowej nerwu 

background image

żuchwowego, naczyń oponowych 
środkowych. Łączy dół środkowy 
czaszki z dołem podskroniowym 

Foramen lacerum 

Otwór poszarpany 

Przód – skrzydło 
większe 

Tył – szczyt 
piramidy kości 
skroniowej 
Przyśrodkowo – 
trzon k. klinowej i 
podstawa k. 
potylicznej 

Ujście kanału skrzydłowego. 

Otwór wewnętrzny tętnicy szyjnej 
wewnętrznej. 

Połączenie dołu środkowego 
czaszki z powierzchnią 
zewnętrzną podstawy czaszki. 

Foramen parietale 

Otwór ciemieniowy 

Strona zewnętrzna k. 
ciemieniowej 

Żyła wypustowa ciemieniowa 

Foramina cribosa 

Otwory blaszki 
sitowej 

Blaszka sitowa kości 
sitowej. 

(lamina cribosa ossis 
ethmoidalis

Szereg przyśrodkowy – gałązki 
węchowe (filia olphactoria) do 
okolicy węchowej przegrody nosa 

boczny - do okolicy 

węchowej 

ściany bocznej nosa 

Foramen ethmoidale 
anterius
 

Otwór sitowy przedni  Przyśrodkowa 

ściana 
oczodołu(pomiędzy 
kością czołową a 
sitową) 

Połączenie oczodołu z jamą 
nosową. Zawiera tętnicę i żyłę 
oraz nerw sitowy przedni. 

Foramen ethmoidale 
posterius
 

Otwór sitowy tylny 

Połączenie oczodołu z zatoką 
sitową, komórkami sitowymi 
tylnymi. Zawiera tętnicę, żyłę i 
nerw sitowy tylny. 

Foramen magnum 

Otwór wielki 

Kość potyliczna 

Rdzeń przedłużony wraz ze 
swoimi oponami, nerwy 
dodatkowe, tętnice kręgowe ze 
splotem żylnym podstawnym, 
przednie i tylne tętnice rdzeniowe, 
gałązki oponowe tętnic 
kręgowych 

Foramina mastoidea 

Otwory sutkowe 

Część tylna 
powierzchni 
zewnętrznej k. 
skroniowej 

Prowadzą one na powierzchnię 
wewnętrzną kości do zatoki 
esowatej. Przebiegają w nich: 
gałąź sutkowa tętnicy potylicznej 
do opony twardej i ŻYŁA 
WYPUSTOWA SUTKOWA 

– 

niestale występująca (v. 
emissaria mastoidea), łącząca 
zatokę esowatą z żyłami 
powierzchownymi czaszki. 

Foramen caroticum 
internum
 

Otwór wewnętrzny 
kanału tętnicy 
szyjnej 

Szczyt części 
skalistej k. 
skroniowej; tworzy 
tylne ograniczenie 
otworu 
poszarpanego 

  

Foramen caroticum 
externum
 

Otwór zewnętrzny 
kanału tętnicy 
szyjnej 

Do przodu od dołu 
szyjnego 

Tworzy wejście do kanału tętnicy 
szyjnej wewnętrznej, splotu 
żylnego szyjno – tętniczego i 

background image

splotu współczulnego szyjno – 
tętniczego. 

Porus acusticus 
internus
 

Otwór słuchowy 
wewnętrzny 

Środek powierzchni 
tylnej części skalistej 
k. skroniowej. 

Prowadzi z dołu tylnego czaszki 
do kanału zwanego przewodem 
słuchowym wewnętrznym 
(meatus acusticus internus). 
Zawiera on: nerw twarzowy ( n. 
facialis, VII), nerw przedsionkowo 
– ślimakowy ( n. 
vestibulocochlearis , VIII), nerw 
pośredni ( n. intermedius), tętnicę 
błędnikową (arteria labyrinthi), 
gałąź tętnicy móżdżkowej dolnej 
przedniej z odpowiadającymi jej 
żyłami. 

Porus acusticus 
externus
 

Otwór słuchowy 
zewnętrzny 

Część bębenkowa k. 
skroniowej 

Tu przyczepia się część 
chrzęstna przewodu słuchowego 
zewnętrznego 

Apertura externa 
canaliculi cochleae
 

Otwór zewnętrzny 
kanalika ślimaka 

Na powierzchni 
dolnej części 
skalistej k. 
skroniowej; 
przyśrodkowo od 
dołu szyjnego 

Kanalik ten zawiera przewód 
przychłonkowy i drobne naczynia 
żylne biegnące od ślimaka do 
żyły szyjnej wewnętrznej. 

Apertura inferior 
canaliculi tympanici
 

Otwór dolny kanalika 
bębenkowego 

Dno dołka skalistego  Otwór dla tętnicy bębenkowej 

dolnej i dla nerwu bębenkowego. 

Foramen 
stylomastoideum
 

Otwór rylcowo - 
sutkowy 

U podstawy 
wyrostka 
rylcowatego. 

Przez otwór ten nerw twarzowy 
opuszcza kanał nerwu 
twarzowego i przechodzi tętnica 
rylcowo - sutkowa 

Foramina nasalia 

Otwory nosowe 

Powierzchnia 
przednia k. nosowej 

Małe naczynia krwionośne 

Foramen mentale 

Otwór bródkowy 

Przednia 
powierzchnia trzonu 
żuchwy, poniżej 
drugiego zęba 
przedtrzonowego 

Przejście 
nerwu i naczyń 
bródkowych 

  

Stanowią 
połączenie z 
kanałem 
żuchwy 
(canalis 
mandibulae) 

Foramen mandibulae  Otwór żuchwowy 

Powierzchnia 
przyśrodkowa trzonu 
żuchwy 

Od niego 
rozpoczyna się 
kanał żuchwy 
dla nerwu 
zębodołowego 
dolnego. 

Foramen 
zygomaticofaciale 

  

Otwór jarzmowo - 
twarzowy 

Powierzchnia 
boczna 

(policzkowa) kości 
jarzmowej 

Przejście gałęzi nerwu o tej samej 
nazwie. Łączy boczną ścianę 
czaszki z otworem jarzmowo 

– 

oczodołowym. 

Foramen 
zygomaticoorbitale
 

Otwór jarzmowo - 
oczodołowy 

Powierzchnia 
oczodołowa kości 
jarzmowej 

Prowadzi do kanału 
przebijającego kość; kanał ten 
kończy się na powierzchni 
policzkowej otworem jarzmowo 

– 

twarzowym i na powierzchni 
skroniowej otworem jarzmowo 

– 

background image

skroniowym. Przebiega w nim 
nerw jarzmowy. 

Foramen 
zygomaticotemporale
 

Otwór jarzmowo - 
skroniowy 

Otwór na 
powierzchni 
skroniowej k. 
jarzmowej 

Przechodzi przez niego nerw o tej 
samej nazwie. Łączy boczną 
ścianę czaszki z otworem 
jarzmowo 

– oczodołowym. 

Foramina alveolaria 

Otwory zębodołowe 

Powierzchnia 
podskroniowa 
szczęki 

Nerwy i naczynia biegnące ku 
zębom 

Foramina incivia 

Otwory przysieczne 

Dno jamy nosowej 

Zakończenie kanału 
przysiecznego 

Foramen palatinum 
majus
 

Otwór podniebienny 

większy 

Tylno 

– boczny kąt 

podniebienia 
kostnego 

Punkt wyjścia bruzd 
podniebiennych biegnących do 
przodu na podniebieniu kostnym 
Razem stanowią ujście kanałów 
podniebiennych dla naczyń 
podniebiennych oraz nerwów 
podniebiennych od zwoju 
skrzydłowo – podniebiennego. 

Foramina palatina 
minora
 

Otwory 
podniebienne 
mniejsze 

  

  

Foramen 
sphenopalatinum
 

Otwór klinowo - 
podniebienny 

Przyśrodkowa 
ściana dołu 
skrzydłowo – 
podniebiennego, 
utworzona przez 
blaszkę pionową k. 
podniebiennej 

Połączenie dołu skrzydłowo – 
podniebiennego (fossa 
sphenopalatinum) z jamą nosową 
(cavum nasi)