WZMACNIACZ OPERACYJNY - ZASTOSOWANIA NIELINIOWE 

 
 
Cel ćwiczenia 
 
-  praktyczne  zapoznanie  się  z  metodami  wykorzystania  wzmacniaczy  operacyjnych 

do realizacji układów nieliniowych, 

-  doświadczalna weryfikacja parametrów zaprojektowanego układu, 
-  opanowanie metod uruchamiania układu oraz korygowania jego parametrów. 
 
 
Opisy badanych układów 
 
Układy wykorzystujące dwójnik o nieliniowej charakterystyce prądowo-napięciowej 

 
Niektóre  układy  o  prostych  cha-
rakterystykach 

nieliniowych 

moŜna 

zrealizować 

wykorzystując 

dwójnik 

o 

nieliniowej 

charakterystyce 

prądowo-napięciowej. 
RozwaŜmy  układ  przedstawiony 
na rys.1. 
ZałóŜmy, 

Ŝ

e 

charakterystyka 

prądowo-napięciowa 

dwójnika 

nieliniowego 

opisana 

jest 

następującymi funkcjami: 

 U

x

=f

rx

(I

x

) oraz I

x

=f

gx

(U

x

), gdzie oczywiście funkcje f

rx

 i f

gx

 są wzajemnie odwrotne. 

Jeśli  wzmocnienie  wzmacniacza  operacyjnego  jest  dostatecznie  duŜe,  spełniony  jest 
warunek U

1

≈

0. Wówczas prawdziwe są równania: U

wy

=U

x

=f

rx

(I

x

) oraz U

we

=U

R1

, a jeśli 

załoŜymy,  Ŝe  wejście  wzmacniacza  operacyjnego  nie  pobiera  prądu,  to  oczywiście 
musi być spełniony warunek: I

R1

=-I

x

. Napięcie wejściowe jest związane z prądem I

R1 

zaleŜnością: U

we

=R

1

 I

R1

, czyli U

we

=-R

1

 I

x

, z czego wynika, Ŝe I

x

=-U

we

/R

1

. Ostatecznie 

otrzymujemy  zaleŜność:  U

wy

=-f

rx

(U

we

/R

1

).  Czyli  charakterystyka  przejściowa  ma  taki 

sam kształt jak charakterystyka prądowo-napięciowa dwójnika X

1

. 

  W  podobny  sposób  moŜemy  uzyskać  układ  o  charakterystyce  przejściowej  odpo-
wiadającej  charakterystyce  napięciowo-prądowej  dwójnika  nieliniowego  (rys.2.). 
ZałóŜmy,  jak  poprzednio,  Ŝe  dwójnik  nieliniowy  X

2

  jest  opisany  charakterystykami: 

U

x

=f

rx

(I

x

) oraz I

x

=f

gx

(U

x

). Stosując analogiczne załoŜenia i przekształcenia otrzymamy 

zaleŜność      U

wy

=-R

2

 f

gx

(U

we

).  Jednak  w  ten  sposób  zrealizowany  układ  ma 

 

Rys. Błąd! Nieznany argument przełącznika.. 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 
 

niepoŜądaną  właściwość  -  jego  rezystancja  wejściowa  jest  nieliniowa  (rezystancja 
wejściowa  układu  przedstawionego  na  rys.1.  jest  stała  i  równa  R

1

).  W  obu 

prezentowanych  układach  rezystancja  "widziana"  z  wejścia  odwracającego 
wzmacniacza  operacyjnego  ma  charakter  nieliniowy,  w  związku  z  czym  efektywna 
kompensacja  prądów  wejścio-
wych  wzmacniacza  moŜe  nastrę-
czać trudności. 
 
 
Ograniczanie  napięcia  na  wyj-
ś

ciu wzmacniacza 

 
W  przypadku  dyskryminatorów 
moŜesz uzyskać Ŝądaną charakte-
rystykę  wykorzystując  wzmac-
niacz  operacyjny  pracujący  bez 
sprzęŜenia  zwrotnego,  a  jedynie 
ograniczając napięcie wyjściowe przy uŜyciu diody Zenera. Jeśli chcesz wykorzystać 
taki  układ,  pamiętaj  o  wprowadzeniu  rezystora  ograniczającego  prąd  wyjściowy 
wzmacniacza (rys.3.). Większość wzmacniaczy operacyjnych, między innymi 

µ

A741, 

posiada  wewnętrzne  zabezpieczenie  przed  zwarciem  wyjścia,  więc  jest  moŜliwe 
pominięcie  rezystora  zabezpieczającego.  Lecz  w  takim  przypadku  zastanów  się,  czy 
nie ma niebezpieczeństwa przegrzania diody lub wzmacniacza. Musisz mieć równieŜ 
ś

wiadomość,  Ŝe  w  takim  układzie  wzmac-niacz  operacyjny  nasyca  się,  co  wpływa 

niekorzystnie na szybkość działania układu. 
 
Jeśli do realizacji układu potrzebujesz źródła 
napięcia stałego o określonej wartości, 
moŜesz  wykorzystać  odpowiedni  dzielnik 
rezystancyjny  (jeśli  da  się  go  zmontować  na 
uŜywanej wkładce), albo wkładkę zawierającą 
regulowane źródło napięciowe. 
 
 
Opis wkładki DWO1 
 
Wkładka  DWO1  (DA041A)  zawiera  wzmacniacz  operacyjny 

µ

A741  oraz  zestaw 

zacisków umoŜliwiających dołączenie elementów dodatkowych, takich jak rezystory, 
kondensatory  i  zwory.  Za  pomocą  tej  wkładki  moŜna  realizować  róŜnorodne  układy 

 

 Rys.Błąd! Nieznany argument przełącznika.. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 

 

zarówno z ujemnym jak i z dodatnim sprzęŜeniem zwrotnym. 
  Schemat  ideowy  wkładki,  z  zachowaniem rozmieszczenia elementów, znajduje się 
na rysunku 8. Jej płytę czołową przedstawiono na rysunku 4. 

 
Opis wkładki DA161A 
 
Wkładka  DA161A  zawiera  wzmacniacz  operacyjny 

µ

A741,  tranzystor  i  diodę 

zabezpieczającą złącze baza-emiter tranzystora przed przebiciem wstecznym oraz pole 
zacisków,  w  którym  moŜna  montować  elementy  wymienne.  Zasadniczo  jest  ona 
przeznaczona  do  budowy  układów  o  charakterystyce  przejściowej  wykładniczej  lub 
logarytmicznej,  jednak  przy  pewnych  ograniczeniach  jest  moŜliwe  wykorzystanie  tej 
wkładki takŜe w innych układach. 
  Schemat  ideowy  wkładki,  narysowany  z  zachowaniem  rozmieszczenia elementów, 
znajduje się na rysunku 5. Jej płytę czołową przedstawiono na rysunku 4. 
 
Opis wkładki DA161B 
 
Wkładka  DA161B  zawiera  wzmacniacz  operacyjny 

µ

A  741,  zestaw  zacisków  oraz 

dwa  przełączniki  suwakowe.  Z  uwagi  na  moŜliwe  połączenia  wkładka  nadaje  się 
jedynie do budowania układów z ujemnym sprzęŜeniem zwrotnym. Jest przeznaczona 
przede  wszystkim  do  realizacji  dyskryminatorów  progowych  i  ograniczników. 

DW01

DA161A

DA161B

DA161C

 

Rys. Błąd! Nieznany argument przełącznika.. Płyty czołowe wkładek 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 
 

Schemat  ideowy  wkładki,  narysowany  z  zachowaniem  rozmieszczenia  elementów, 
znajduje się na rysunku 6. 
  Przełącznik  P

1

  pozwala  dołączać  do  zacisku  "8"  napięcie  +15  V  lub  -15  V. 

Przełącznik P

2

 pozwala zwierać lub rozwierać pary zacisków "10,13" i "12,15". 

  Płytę czołową tej wkładki przedstawiono na rysunku 4. 
 
Opis wkładki DA161C 
 
Wkładka składa się ze wzmacniacza operacyjnego 

µ

A741, zestawu zacisków i dwóch 

przełączników.  Jej  przeznaczeniem  jest  realizacja  dyskryminatora  okienkowego, 
dyskryminatora  progowego  z  histerezą  oraz  pomocniczego  wzmacniacza  odwracają-
cego. 
  Schemat  ideowy  wkładki  DA161C,  zachowujący  rozmieszczenie  elementów,  jest 
przedstawiony na rysunku 7, a wygląd jej płyty czołowej - na rysunku 4. 
 
 

WZORCE PŁYTEK DO SCHEMATÓW MONTAśOWYCH 

 

 

DA161A

 

Rys Błąd! Nieznany argument przełącznika.. Schemat ideowo-montaŜowy wkładki 
DA161A 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 

 

 

 

 
 

 

DA161B

 

Rys.  Błąd!  Nieznany  argument  przełącznika..  Schemat 
ideowo-montaŜowy wkładki DA161B 

DA161C

 

Rys. Błąd! Nieznany argument przełącznika.. Schemat ideowo-montaŜowy 
wkładki DA161C 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 
 

 
 
Układy do realizacji 
 
Uwaga!      Wartość  rezystancji  wejściowej  projektowanych  układów  nie  moŜe  być 
mniejsza niŜ 1 k

Ω

. 

Błąd! Nie zdefiniowano zakładki.1. 
Dyskryminator progowy (detektor 
przejścia przez zero) o charakterystyce 
statycznej jak na rys.9. Wymagana jest 
realizacja z elementem nieliniowym 
umieszczonym w pętli sprzęŜenia zwrot-
nego. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 

2. Dyskryminator progowy (detektor 
przejścia przez zero) o charakterystyce 
statycznej jak na rys.10. Wymagana jest 
realizacja z elementem nieliniowym 
umieszczonym w pętli sprzęŜenia zwrot-
nego. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 

Rys.Błąd!  Nieznany  argument  przełącznika..  Schemat  ideowo-montaŜowy 
wkładki DWO1. 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 

 

 

3. Dyskryminator progowy  o charakte-
rystyce statycznej jak na rys.11. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 
 
 

4. Dyskryminator okienkowy o charak-
terystyce statycznej jak na rys.12. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 
 
 

5. Dyskryminator progowy z histerezą o 
charakterystyce statycznej jak na rys.13. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 
 

 

6. Ogranicznik napięcia o charakterystyce 
statycznej jak na rys.14. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 
 
 

7. Dwustronny ogranicznik napięcia o 
charakterystyce statycznej jak na rys.15. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 
 
 
 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 

 

8. Ogranicznik napięcia (funkcjonalnie 
prostownik jednopołówkowy) o charak-
terystyce statycznej jak na rys.16 i 
rezystancji wyjściowej maks. 1

Ω

. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 

9. Ogranicznik napięcia (funkcjonalnie 
prostownik jednopołówkowy) o charak-
terystyce statycznej jak na rys.17 i 
rezystancji wyjściowej maks. 1

Ω

. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 

10. Układ kształtujący sygnał o charak-
terystyce statycznej jak na rys.18. 

 

Rys.Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 
 

11. Prostownik dwupołówkowy o 
wzmocnieniu 1 V/V - charakterystykę 
statyczną przedstawiono na rys.19. 

 

Rys. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika.. 

 

 
12. Wzmacniacz o logarytmicznej charakterytyce statycznej danej wzorem: 
    U

wy

=A ln(U

we

/B), 

    gdzie A i B są stałymi współczynnikami dodatnimi o wymiarze napięcia. Wartość 

rezystancji  wejściowej  układu  nie  moŜe  być  mniejsza  niŜ  10  k

Ω

.  Układ  ma 

pracować poprawnie dla napięć wejściowych zmieniających się w zakresie od 0,1 
V do 10V. 

13. Wzmacniacz o wykładniczej charakterystyce statycznej danej wzorem: 
    U

wy

=A exp(U

we

/B), 

    gdzie  A  i  B  są  stałymi  współczynnikami  dodatnimi  o  wymiarze  napięcia. 

Rezystancja wejściowa układu min. 10 k

Ω

, napięcie wejściowe dodatnie. 

14.  Przetwornik AC/DC mierzący dodatnią wartość szczytową sygnału wejściowego 

(z  uwzględnieniem  składowej  stałej).  Układ  powinien  być  zaprojektowany  tak, 
aby  spadek  napięcia  wyjściowego  o  ponad  10%  występował  dla  częstotliwości 
mniejszych niŜ 500 Hz. 

15.  Przetwornik  AC/DC  mierzący  ujemną  wartość  szczytową  składowej  zmiennej 

sygnału  wejściowego.  Układ  powinien  być  zaprojektowany  tak,  aby  spadek 
napięcia  wyjściowego  o  ponad  10%  występował  dla  częstotliwości  mniejszych 
niŜ 500 Hz. 

16.  Generator  fali  trójkątnej  o  częstotliwości  5  kHz,  wartości  międzyszczytowej 

napięcia wyjściowego równej 6V, wartości średniej napięcia wyjściowego równej 
0  V  oraz  nachyleniu  narastającego  zbocza  sygnału  wyjściowego  dwa  razy 
większym niŜ nachylenie zbocza opadającego. 

 
 
Sprzęt niezbędny do wykonania ćwiczenia 
 
  DWO 1  - wkładka dydaktyczna wzmacniacza operacyjnego (DA041A) 
  DA161A  - wkładka dydaktyczna wzmacniacza operacyjnego 
  DA161B  - wkładka dydaktyczna wzmacniacza operacyjnego 
  DA161C  - wkładka dydaktyczna wzmacniacza operacyjnego 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 

 

  SGS 1    - przestrajany generator przebiegu sinusoidalnego 
  SA 2311  - generator napięcia trójkątnego 
  SA 4222  - przełącznik czterokanałowy ac 
  SA 4022  - przełącznik czterokanałowy dc 
  SA 1311  - regulowane źródło napięcia stałego (od -10V do +10V) 
  SA 1321  - regulowane źródło napięcia stałego (od 0 do +10V) 
 
 
Zestawy układów dla części projektowej ćwiczenia 
 

Błąd! 
Nie 
zdefinio
wano 
zakładk
i.Zespół 

  1 

 

2 

 

3 

 

4 

 

5 

 

6 

 

7 

 

8 

Układy 

  1,16    2,15 

  3,14 

  4,11 

  5,8 

  6,12 

  7,13 

  8,14 

 

Błąd! 
Nie 
zdefinio
wano 
zakładk
i.Zespół 

  9 

  10 

  11 

  12 

  13 

  14 

  15 

  16 

Układy 

  9,4 

  10,2 

  11,1 

  12,3 

  13,6 

  14,5 

  15,7 

  16,9 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
 
Błąd! Nieznany argument przełącznika.. Przygotowanie  do  pracy  w  laboratorium 

(część projektowa ćwiczenia) 

 
Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Z  tabeli  zawierającej  zestawy  układów  nieliniowych  wybierz  i  przepisz  do 
sprawozdania  zestaw  oznaczony  numerem  zespołu,  który  stanowisz  w  grupie 
laboratoryjnej. 

Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Przepisz  do  sprawozdania  treść  pierwszego  tematu  projektowego. 
Zaprojektuj  układ  realizujący  zadaną  funkcję  nieliniową.  Kompletny  projekt, 
schemat  ideowy  zaprojektowanego  układu  oraz  jego  schemat  montaŜowy  we 
wkładkach  laboratoryjnych  umieść  w  sprawozdaniu.  Opisz  równieŜ  zasadę 
działania zaprojektowanego układu i przewidywane błędy realizacji załoŜonej 
funkcji nieliniowej wraz z ich przyczynami. 

Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Po  przestudiowaniu  instrukcji  do  końca,  w  szczególności  jej  części 
dotyczącej  zagadnień  pomiarowych,  opracuj  i  narysuj  w  sprawozdaniu 
schematy  blokowe  układów  pomiarowych,  za  pomocą  których  sprawdzisz 
jakość realizacji zadanej funkcji nieliniowej. 

Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Przepisz do sprawozdania treść drugiego tematu projektowego. Zaprojektuj 
układ  realizujący  drugą  funkcję  nieliniową.  Treść  projektu,  schemat  ideowy 
zaprojektowanego  układu  oraz  jego  schemat  montaŜowy  we  wkładkach 
laboratoryjnych  umieść  w  sprawozdaniu.  Opisz  równieŜ  zasadę  działania 
zaprojektowanego  układu  i  przewidywane  błędy  realizacji  danej  funkcji 
nieliniowej wraz z ich przyczynami. 

Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Opracuj  i  narysuj  w  sprawozdaniu  schematy  blokowe  układów 
pomiarowych, za pomocą których sprawdzisz jakość realizacji drugiej funkcji 
nieliniowej. 

 
 
Błąd! Nieznany argument przełącznika.. Praca w laboratorium (część doświadczalna 

ć

wiczenia) 

 
Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  MontaŜ  zaprojektowanego  układu  nieliniowego  (dotyczy  wszystkich 
układów nieliniowych) 

 
Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 

 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Zmontuj 
zaprojektowany  układ  nieliniowy  zgodnie  ze  schematem  montaŜowym 
przygotowanym przez Ciebie przed zajęciami w laboratorium. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Dołącz 

napięcia 

zasilające, sprawdź, czy układ zachowuje się zgodnie z oczekiwaniami. 

 
Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Pomiar charakterystyki statycznej układu (dotyczy układów 1 - 13) 

 
Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Połącz  układ  do 
pomiaru  przejściowej  charakterystyki  statycznej  zaprojektowanego  układu 
nieliniowego  (schemat  blokowy  tego  układu  przygotowałeś  przed 
ć

wiczeniem). 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Zmierz 
charakterystykę  statyczną  zmontowanego  i  uruchomionego  układu  metodą 
punkt po punkcie. Pamiętaj o odpowiednim doborze punktów pomiarowych. 

 
Wskazówka. 
Zwróć szczególną uwagę na okolice załamań charakterystyki, punkty nieciągłości itp. 
W razie pomiaru charakterystyki układu z histerezą pamiętaj, aby mierzyć ją zarówno 
przy wzrastającym, jak i przy malejącym U

we

. 

  Jeśli zrealizowałeś układ 12 lub 13, dobierz tak skale wykresu (liniowe, log-lin, log-
log  lub  lin-log),  aby  teoretycznie  przewidywana  charakterystyka  przejściowa  miała 
postać  linii  prostej.  Wówczas  odchylenie  otrzymanej  doświadczalnie  charakterystyki 
od  linii  prostej  będzie  świadczyć  o  nieidealności  badanego  układu,  o  jego 
nieprawidłowej pracy, albo o niewłaściwie przeprowadzonym eksperymencie. Istotne 
jest  równieŜ  równomierne  rozmieszczenie  punktów  pomiarowych  wzdłuŜ  całej, 
moŜliwej do zmierzenia, charakterystyki przejściowej. 
 
Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Wykreśl  zmierzoną 
charakterystykę  w  odpowiednim  układzie  współrzędnych  (liniowym, 
logarytmiczno-liniowym  lub  liniowo-logarytmicznym).  Na  wykonany  wykres 
nanieś takŜe charakterystykę nieliniową, którą miał realizować badany układ. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Porównaj 
charakterystyki:  załoŜoną  i  zmierzoną.  Jeśli  charakterystyki  róŜnią  się, 
zastanów  się  w  jaki sposób naleŜy zmodyfikować zaprojektowany układ, aby 
osiągnąć  załoŜoną  charakterystykę.  Czy  moŜna  dokonać  odpowiednich 
korekcji  w  inny  sposób  niŜ  przez  wymianę  elementu  nieliniowego?  Wykonaj 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 
 

odpowiednie  eksperymenty.  Eksperymenty  z  korekcją  charakterystyki 
przejściowej  powinny  być  wykonywane  za  pomocą  oscyloskopu  (tak  jak  w 
następnym punkcie), bez mierzenia charakterystyki punkt po punkcie. 

 
Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Badanie  właściwości  częstotliwościowych  układu  (dotyczy  układów  1  - 
11). 

 
Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Wykorzystując  tryb 
X-Y  oscyloskopu  oraz  wkładkę  specjalizowaną  generatora  przebiegu 
trójkątnego  zaobserwuj  i  naszkicuj  uzyskaną  charakterystykę  przejściową 
zrealizowanego  układu  dla  małych  oraz  dla  duŜych  częstotliwości  sygnału 
wejściowego. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Zastanów  się,  jakie 
są przyczyny obserwowanego zniekształcenia charakterystyki. W wyjaśnieniu 
tych przyczyn powinna Ci pomóc obserwacja przebiegów czasowych napięć w 
niektórych (wybranych przez Ciebie) punktach układu. Naszkicuj te przebiegi 
uŜywając  wspólnej  osi  czasu.  Spróbuj  uzasadnić  obserwowane  efekty 
przyjmując, Ŝe typowa wartość "slew-rate" dla wzmacniacza 

µ

A 741 jest rzędu 

0,5 V/

µ

s, zastępcze pojemności dostępnych w laboratorium impulsowych diod 

krzemowych są rzędu 10pF, a diod Zenera 100pF. 

 
Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Zastosowanie  układu  nieliniowego  do  kształtowania  przebiegów  (dotyczy 
układu 10). 

 
Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Układ 

10 

moŜe 

słuŜyć  do  przekształcania  przebiegu  trójkątnego  w  sinusoidalny.  Sprawdź  to, 
doprowadzając  do  wejścia  układu  sygnał  trójkątny  o  odpowiednio  dobranej 
amplitudzie  oraz  mierząc  poziom  zniekształceń  harmonicznych  sygnałów 
wejściowego i wyjściowego. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Zamieść 

w 

sprawozdaniu zaobserwowane przebiegi oraz wyniki pomiarów współczynnika 
zawartości harmonicznych w funkcji amplitudy sygnału trójkątnego. 

 
Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Badanie  dokładności  realizacji  funkcji  wykładniczej  lub  logarytmicznej 
(dotyczy układów 12 i 13) 

 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 

 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Wyznacz  wartości 
współczynników  A  i  B,  niezbędnych  do  opisu  charakterystyki  statycznej 
układu. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Zaproponuj  sposób 
oceny jakości realizacji zadanej charakterystyki idealnej. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Napisz, 

jakie 

parametry  elementów  tworzących  układ  wzmacniacza  wykładniczego  lub 
logarytmującego  są  istotne  przy  konstruowaniu  takiego  wzmacniacza  i  jak 
wartości  tych  parametrów  wpływają  na  dokładność  wykonywanej  operacji 
nieliniowej. 

 
Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Badanie detektorów wartości szczytowej (dotyczy układów 14 i 15) 

 
Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Zaobserwuj 

i 

naszkicuj  przebiegi  napięć  w  poszczególnych  punktach  układu  i  wyjaśnij 
zasadę jego działania. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Zmierz  i  wykreśl 
charakterystykę przetwarzania układu. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Doprowadź 

do 

wejścia układu sygnał sinusoidalny o zerowej składowej stałej i amplitudzie 2 
V (generator SGS1 daje sygnał o amplitudzie nie większej niŜ 1,65 V; trzeba 
uŜyć 

generatora 

zewnętrznego). 

Zmierz 

i 

wykreśl 

charakterystkę 

częstotliwościową  układu  i  wyznacz  częstotliwość  poniŜej  której  sygnał 
wyjściowy  maleje  do  90%  wartości  dla  średnich  częstotliwości  (będzie  ona 
dalej nazywana "minimalną częstotliwością pracy". 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Opracuj następujące 
zagadnienia: 

    a) W jaki sposób moŜesz wpływać na wartość "minimalnej częstotliwości pracy" 

badanego układu? 

    b) Dlaczego nie naleŜy wybierać zbyt małej wartości "minimalnej częstotliwości 

pracy"? 

 
Błąd! Nieznany argument przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..

  Badanie generatora przebiegu trójkątnego (dotyczy układu 16) 

 

Błąd! Nieznany argument przełącznika. 
 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Obejrzyj  przebiegi 
napięć  w  poszczególnych  punktach  układu,  a  następnie  naszkicuj  je  w 
sprawozdaniu.  Na  podstawie  zaobserowanych  przebiegów  wyjaśnij  zasadę 
działania układu. 

 
Uwaga! 
Aby  zachować  wspólną  oś  czasu  dla  wszystkich  obserwowanych  przebiegów,  naleŜy 
wyzwalać układ podstawy czasu oscyloskopu stale tym samym sygnałem. 
 
Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Zmierz 

wartość 

składowej  stałej  napięcia  wyjściowego.  W  jaki  sposób  moŜna  ją  zmieniać? 
Przeprowadź odpowiednie eksperymenty i opisz je. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  W 

jaki 

sposób 

moŜna  zmieniać  częstotliwość  sygnału  wyjściowego  bez  zmiany  jego 
amplitudy  i  stosunku  nachylenia  zboczy?  Przeprowadź  odpowiednie 
eksperymenty i opisz je. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  W 

jaki 

sposób 

moŜna 

zmieniać 

nachylenie 

poszczególnych 

zboczy? 

Przeprowadź 

odpowiednie eksperymenty i opisz je. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  W 

jaki 

sposób 

moŜna zmieniać amplitudę generowanego sygnału? Przeprowadź odpowiednie 
eksperymenty i opisz je. 

Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! 

Nieznany 

argument 

przełącznika..Błąd! Nieznany argument przełącznika..  Napisz, 

czy 

skończona  szybkość  zmian  napięcia  wyjściowego  wzmacniacza  wpływa  na 
pracę układu? Uzasadnij odpowiedź.