background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

1

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

3.1. Definicja kratownicy płaskiej

Jak wiadomo kratownicą płaską nazywamy układ prętów prostych leżących na jednej płaszczyźnie, 

które   są   połączone   między   sobą   przegubami.   Przeguby   nazywa   się   węzłami   kratownicy.   Kratownica 
następnie jest podparta do podłoża za pomocą podpór przegubowo-przesuwnej i przegubowo-nieprzesuwnej. 
W tym miejscu rozszerzymy tą definicję na fakt, że wszystkie siły czynne i bierne (reakcje) są przyłożone 
w   węzłach   (przegubach)   kratownicy   płaskiej
.   Kratownicę   zgodną   z   powyższą   definicją   przedstawia 
rysunek 3.1.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

1

2

3

5

7

9

4

6

8

10

V

1

H

1

V

9

P

1

P

2

P

3

P

4

Rys. 3.1. Obciążona kratownica płaska

3.2. Siła normalna w pręcie kratownicy

Wytnijmy z kratownicy przedstawionej na rysunku 3.1 pręt numer 2. Na pręt ten będą działy dwie 

reakcje działające na obu końcach wyciętego pręta. Zgodnie z rysunkiem 2.52 i wzorem (2.23) aby pręt ten 
znajdował się w równowadze reakcje te muszą działać na jednej prostej, na której też leży pręt numer 2 oraz 
muszą mieć te same wartości ale przeciwne zwroty. Przedstawia to rysunek 3.2.

2

3

5

R

R

L

2

Rys. 3.2. Pręt kratownicy płaskiej w równowadze

Przetnijmy pręt numer 2 w dowolnym miejscu na jego długości. Punkt przecięcia znajduje się w 

odległości x od lewego końca pręta. Przedstawia to rysunek 3.3 a). Jak widać na tym rysunku obie części 
pręta nie znajdują się w równowadze. Aby były one w równowadze w miejscu przecięcia musi działać 
pewna siła N. Siła ta jest równa co do wartości reakcji R działających na cały pręt numer 2 ale musi mieć 
przeciwny zwrot, czyli

N

=−R

.

(3.1)

Siłę  N  nazywamy  siłą normalną. Jest to jedna z tak zwanych  sił przekrojowych. Siłę normalną 

działającą w przekroju pręta przedstawia rysunek 3.4. Jak widać przyłożona ona jest w środku ciężkości 
przekroju pręta (punkt sc) a jej kierunek pokrywa się z osią X układu współrzędnych XYZ związanego z 
przekrojem pręta.

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

2

2

3

R

2

5

R

x

L

2

-x

a)

2

3

R

2

5

R

x

L

2

-x

b)

N

N

Rys. 3.3. Części pręta kratownicy płaskiej. a) nie będące w równowadze, b) będące w równowadze

N

X

Y=Y

0

Z=Z

0

sc

Rys. 3.4. Siła normalna w przekroju pręta kratownicy płaskiej

Siła  normalna  w pręcie kratownicy będzie  miała swój  znak.  Będzie ona dodatnia, jeżeli będzie 

działała od przekroju pręta. Przedstawia to rysunek 3.5 a). Będzie ona ujemna, jeżeli będzie działa do 
przekroju pręta
. Przedstawia to rysunek 3.5 b). Innymi słowy dodatnia siła normalna będzie rozciągała 
(wydłużała)   pręt   kratownicy
  natomiast  ujemna   siła   normalna   będzie   ściskała   (skracała)   pręt 
kratownicy
.

a)

N

N

b)

N

N

Rys. 3.5. Siła normalna. a) dodatnia, b) ujemna

3.3. Metoda zrównoważenia węzłów

Pierwszą z metod wyznaczenia wartości i zwrotów sił normalnych w prętach kratownicy płaskiej jest 

metoda   zrównoważenia   węzłów.   W   metodzie   tej   wycinamy   każdy   węzeł   kratownicy   płaskiej   i 
rozpatrujemy równowagę wszystkich sił działających w nim. W każdym węźle mamy do dyspozycji dwa 
równania sumy rzutów wszystkich sił działających w węźle na oś poziomą X i pionową Y. 

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

3

Rysunek 3.6 przedstawia przykładową kratownicę płaską. Jak widać spełnia ona warunki konieczny i 

dostateczne   geometrycznej   niezmienności.   Dla   kratownicy   tej   przyjmujemy   początkowe   zwroty   reakcji 
podporowych. Musimy także wyznaczyć wartości sinusa i kosinusa kąta 

α

 pomiędzy prętami pasa dolnego i 

górnego a krzyżulcami.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

1

2

3

5

7

9

4

6

8

10

V

1

H

1

V

9

P

1

P

2

P

3

P

4

α

α

α

α

α

α

α

α

a

a

a

b

a

X

Y

Rys. 3.6. Kratownica płaska

1

1

V

1

H

1

9

14

N

9

N

14

N

1

α

X

Y

Rys. 3.7. Siły działające w węźle numer 1

Rysunek 3.7 przedstawia wszystkie siły działające w wyciętym węźle numer 1.  Siły normalne w 

prętach kratownicy płaskiej przyjmujemy jako dodatnie czyli rozciągające. Równania równowagi w 
tym węźle mają postać

 X

=−

H

1

N

1

N

14

cos

=

0

,

(3.2)

 =V

1

N

9

N

14

sin

=0

.

(3.3)

Rysunek 3.8 przedstawia wszystkie siły działające w wyciętym węźle numer 8. Równania równowagi 

w tym węźle mają postać

 =P

4

N

5

=0

,

(3.4)

 =N

9

=0

.

(3.5)

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

4

5

9

2

P

4

N

9

N

5

X

Y

Rys. 3.8. Siły działające w węźle numer 2

3

2

10

15

P

1

α

1

N

1

N

10

N

15

N

2

X

Y

Rys. 3.9. Siły działające w węźle numer 3

Rysunek 3.9 przedstawia wszystkie siły działające w wyciętym węźle numer 3. Równania równowagi 

w tym węźle mają postać

 =−N

1

N

2

N

15

cos

=0

,

(3.6)

 =N

10

P

1

N

15

sin

=0

.

(3.7)

6

10

14

4

α

N

5

5

N

6

N

10

N

14

X

Y

Rys. 3.10. Siły działające w węźle numer 4

Rysunek   3.10   przedstawia   wszystkie   siły   działające   w   wyciętym   węźle   numer   4.   Równania 

równowagi w tym węźle mają postać

 =−N

5

N

6

N

14

cos

=0

,

(3.8)

 =−N

10

N

14

sin

=0

.

(3.9)

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

5

5

2

3

11

N

2

N

3

N

11

X

Y

Rys. 3.11. Siły działające w węźle numer 5

Rysunek   3.11   przedstawia   wszystkie   siły   działające   w   wyciętym   węźle   numer   5.   Równania 

równowagi w tym węźle mają postać

 =−N

2

N

3

=0

,

(3.10)

 =N

11

=0

.

(3.11)

6

7

11

15

16

6

P

2

α

α

N

6

N

7

N

15

N

11

N

16

X

Y

Rys. 3.12. Siły działające w węźle numer 6

Rysunek   3.12   przedstawia   wszystkie   siły   działające   w   wyciętym   węźle   numer   6.   Równania 

równowagi w tym węźle mają postać

 =−N

6

N

7

N

15

cos

N

16

cos

=0

,

(3.12)

 =−P

2

− N

11

N

15

sin

− N

16

sin

=0

.

(3.13)

3

4

12

16

7

α

N

3

N

4

N

12

N

16

X

Y

P

3

Rys. 3.13. Siły działające w węźle numer 7

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

6

Rysunek   3.13   przedstawia   wszystkie   siły   działające   w   wyciętym   węźle   numer   7.   Równania 

równowagi w tym węźle mają postać

 =−N

3

N

4

N

16

cos

=0

,

(3.14)

 =−P

3

N

12

N

16

sin

=0

.

(3.15)

7

8

12

17

8

α

N

7

N

8

N

12

N

17

X

Y

Rys. 3.14. Siły działające w węźle numer 8

Rysunek   3.14   przedstawia   wszystkie   siły   działające   w   wyciętym   węźle   numer   8.   Równania 

równowagi w tym węźle mają postać

 =−N

7

N

8

N

17

cos

=0

,

(3.16)

 =−N

12

N

17

sin

=0

.

(3.17)

4

13

17

9

V

9

α

N

4

N

13

N

17

X

Y

Rys. 3.15. Siły działające w węźle numer 9

Rysunek   3.15   przedstawia   wszystkie   siły   działające   w   wyciętym   węźle   numer   9.   Równania 

równowagi w tym węźle mają postać

 =−N

4

N

17

cos

=0

,

(3.18)

 =V

9

N

13

N

17

sin

=0

.

(3.19)

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

7

8

13

10

N

8

N

13

X

Y

Rys. 3.16. Siły działające w węźle numer 10

Rysunek   3.16   przedstawia   wszystkie   siły   działające   w   wyciętym   węźle   numer   10.   Równania 

równowagi w tym węźle mają postać

 =−N

8

=0

,

(3.20)

 =−N

13

=0

.

(3.21)

Równania od (3.2) do (3.21) tworzą układ 20 równań z 20 niewiadomymi. Równań jest tyle samo ile 

stopni swobody mają wszystkie węzły kratownicy płaskiej. Niewiadomymi w układzie równań są wartości i 
zwroty 3 reakcji podporowych oraz 17 sił normalnych w prętach kratownicy płaskiej.  Jeżeli wyznacznik 
główny   tego   układu   równań   jest   różny   od   zera   to   kratownica   jest   układem   geometrycznie 
niezmiennym   i   statycznie   wyznaczalnym
.   Rozwiązując   układ   równań   wyznaczymy  wartości   i   zwroty 
reakcji podporowych oraz sił normalnych w prętach. 

Jeżeli z rozwiązania jakaś  reakcja jest  dodatnia oznacza to, że ma ona  zwrot taki sam jak 

przyjęty na początku obliczeń.  Jeżeli z rozwiązania jakaś reakcja jest ujemna oznacza to, że ma ona 
zwrot przeciwny do przyjętego na początku obliczeń

Jeżeli siła normalna w jakimś pręcie jest dodatnia oznacza to, że pręt jest rozciąganyJeżeli siła 

normalna w jakimś pręcie jest ujemna oznacza to, że pręt jest ściskany.

Na rysunku kratownicy pręty rozciągane będziemy oznaczali tak jak na rysunku 3.17 a) natomiast pręt 

ściskany będziemy oznaczali jak na rysunku 3.17 b). Obok pręta będziemy wpisywali wartość bezwzględną 
siły normalnej w tym pręcie.

a)

b)

N

N

Rys. 3.17. Oznaczenie pręta. a) rozciąganego, b) ściskanego

Jeżeli   jednak   kratownica   posiada   strukturę   prostą   i   tworzy   tarczę   sztywną   reakcje   w   podporach 

możemy wyznaczyć z trzech warunków równowagi dla tej tarczy sztywnej. Dla kratownicy na rysunku 3.6 
równania równowagi będą miały postać

 X

=−

H

1

P

4

=

0

,

(3.22)

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

8

 M

9

=

V

1

4

a

P

1

3

a

P

2

2

a

P

3

a

P

4

b

=

0

,

(3.23)

 M

1

=−V

9

⋅4⋅aP

1

aP

2

⋅2⋅aP

3

⋅3⋅aP

4

b=0

.

(3.24)

Z równania (3.22) wyznaczymy reakcję H

1

. Z równania (3.23) wyznaczymy reakcję V

1

. Punkt 9 jest 

punktem przecięcia  kierunków  pozostałych  reakcji  czyli  H

1

  oraz  V

9

. Dzięki  temu  moment  tych  reakcji 

wynosi   zero.   Z   równania   (3.24)   wyznaczymy   reakcję  V

9

.   Punkt   1   jest   punktem   przecięcia   kierunków 

pozostałych reakcji czyli H

1

 oraz V

1

. Dzięki temu moment tych reakcji wynosi zero. 

Dla sprawdzenia obliczeń reakcji  V

1

  oraz  V

9

  zastosujemy równanie sumy rzutów wszystkich sił na 

kierunek pionowy Y czyli

 =V

1

V

9

P

1

P

2

P

3

=0

.

(3.25)

Jeżeli   warunek  (3.25)   jest   spełniony  wartości   i   zwroty reakcji  V

1

  oraz  V

9

  są  wyznaczone  poprawnie   i 

możemy przystąpić do dalszych obliczeń. 

Obliczenia   sił   normalnych   w   prętach   kratownicy   płaskiej   zaczynamy   od   tego   węzła,   w   którym 

schodzą się dwa pręty. Węzłem takim jest węzeł numer 2. Z równania (3.4) wyznaczymy siłę normalną N

5

. Z 

równania (3.5) wyznaczymy siłę normalną N

9

.

Dalej przechodzimy do węzła numer 1. Z równania (3.3) wyznaczymy siłę normalną N

14

. Z równania 

(3.2) wyznaczymy siłę normalną N

1

.

Kolejnym   węzłem   będzie   węzeł   numer   4.   Z   równania   (3.9)   wyznaczymy   siłę  normalną  N

10

.   Z 

równania (3.8) wyznaczymy siłę normalną N

6

.

W dalszej kolejności rozpatrujemy węzeł numer 3. Z równania (3.7) wyznaczymy siłę N

15

. Z równania 

(3.6) wyznaczymy siłę N

2

.

Dalej przechodzimy do węzła numer 5. Z równania (3.11) wyznaczymy siłę normalną N

11

. Z równania 

(3.10) wyznaczymy siłę normalną N

3

.

Kolejnym   węzłem   będzie   węzeł   numer   6.   Z   równania   (3.13)   wyznaczymy   siłę   normalną  N

16

.   Z 

równania (3.12) wyznaczymy siłę normalną N

7

.

W dalszej kolejności rozpatrujemy węzeł numer 7. Z równania (3.15) wyznaczymy siłę normalną N

12

Z równania (3.14) wyznaczymy siłę normalną N

4

.

Dalej przechodzimy do węzła numer 8. Z równania (3.17) wyznaczymy siłę normalną N

17

. Z równania 

(3.16) wyznaczymy siłę normalną N

8

.

Ostatnim węzłem będzie węzeł numer 9. Z równania (3.19) wyznaczymy siłę normalną  N

13

. W ten 

sposób wyznaczyliśmy siły normalne we wszystkich prętach kratownicy płaskiej. Zostały nam jeszcze trzy 
równania równowagi (3.18), (3.21) i (3.22). Wykorzystamy je do sprawdzenia poprawności obliczeń. 

3.4. Pręty zerowe

Prętem zerowym nazywamy pręt, w którym siła normalna wynosi zero. Nie oznacza to, że pręt ten 

jest   niepotrzebny.   Usunięcie   pręta   zerowego   spowodowałoby,   że   kratownica   stałaby   się   geometrycznie 
zmienna.

Jeżeli   w   nieobciążonym   węźle   schodzą   się   dwa   pręty   kratownicy   płaskiej   to   oba   są   zerowe. 

Przedstawia to rysunek 3.18. 

Jeżeli w obciążonym węźle schodzą się dwa pręty kratownicy i ponadto siła przyłożona w węźle ma 

kierunek jednego z prętów to drugi pręt jest zerowy. Przedstawia to rysunek 3.19.

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

9

1

Rys. 3.18. Pręty zerowe

1

P

Rys. 3.19. Pręt zerowy

Jeżeli w nieobciążonym węźle schodzą się trzy pręty kratownicy płaskiej i ponadto dwa z nich leżą na 

jednej prostej to trzeci pręt jest zerowy. Przedstawia to rysunek 3.20.

1

Rys. 3.20. Pręt zerowy

3.5. Metoda Rittera

Metoda Rittera jest metodą przydatną do wyznaczenia siły normalnej w jednym, ściśle określonym 

pręcie kratownicy płaskiej. Warunkiem jej zastosowania jest wcześniejsze wyznaczenie wszystkich reakcji 
podporowych. Metodę tę możemy więc zastosować głównie do kratownic o strukturze prostej. 

Metoda   ta   polega   na   przecięciu   kratownicy  płaskiej   i   rozpatrywaniu   równowagi   wyciętej   części. 

Drugim   warunkiem   jej   zastosowania   będzie   więc   przecięcie   kratownicy   tylko   przez   trzy  pręty.   Istnieją 
jednak odstępstwa od tego warunku. Omówimy je w dalszej części niniejszego opracowania.

Istotą   tej   metody   jest   wyznaczenie   siły   normalnej   w   jednym   pręcie   z   jednego   równania 

równowagi. Aby to uczynić należy zastosować równanie sumy momentów wszystkich sił działających na 
odciętą część kratownicy płaskiej względem punktu przecięcia się kierunków dwóch pozostałych prętów w 
przekroju. Punkt ten nazywamy punktem Rittera. Jeżeli dwa pręty w przekroju są do siebie równoległe to 
aby wyznaczyć siłę normalną w trzecim pręcie należy zastosować równanie sumy rzutów wszystkich sił 
działających na odciętą część kratownicy płaskiej na oś prostopadłą do kierunku prętów równoległych.

Rysunek 3.21 przedstawia kratownicę płaską, w której chcemy wyznaczyć siły normalne w prętach 

numer 2, 6 i 15. W tym celu przecinamy kratownicę płaską przekrojem A-A przedstawionym na rysunku 
3.21. 

Rysunek 3.22 przedstawia siły działające na odciętą lewą część kratownicy płaskiej. Punktem Rittera 

dla   pręta   numer   2   jest   punkt   przecięcia   się   kierunków   prętów   numer   6   i   15   czyli   węzeł   numer   6. 
Odpowiednie równanie, z którego będziemy mogli wyznaczyć siłę normalną w tym pręcie będzie miało 
postać

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

10

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

1

2

3

5

7

9

4

6

8

10

V

1

H

1

V

9

P

1

P

2

P

3

P

4

a

a

a

b

a

X

Y

A

A

Rys. 3.21. Kratownica płaska

1

2

5

6

9

10

14

15

1

2

3

4

6

V

1

H

1

P

1

P

4

α

a

a

X

Y

b

N

6

N

2

N

15

Rys. 3.22. Siły działające na lewą część kratownicy płaskiej

 M

6

=−

N

2

b

V

1

2

a

H

1

b

P

1

a

=

0

.

(3.26)

Punktem Rittera dla pręta numer 6 jest punkt przecięcia się kierunków prętów numer 2 i 15 czyli 

węzeł numer 3. Odpowiednie równanie, z którego będziemy mogli wyznaczyć siłę normalną w tym pręcie 
będzie miało postać

 M

3

N

6

bV

1

aP

4

b=0

.

(3.27)

Siłę normalną w pręcie numer 5 wyznaczymy z równania sumy rzutów wszystkich sił działających na 

odciętą część kratownicy płaskiej na oś pionową Y

 Y

=

N

15

sin

V

1

P

1

=

0

.

(3.28)

Rysunek 3.23 przedstawia kratownicę płaską, która posiada nierównoległe do siebie pasy górny i 

dolny. Chcąc wyznaczyć siły normalne w prętach numer 2, 6 i 15 stosujemy przekrój A-A przedstawiony na 
rysunku 3.23. 

Punktem Rittera dla pręta numer 2 jest punkt przecięcia się kierunków prętów numer 6 i 15 czyli 

węzeł numer 6. Siłę normalną w tym pręcie liczymy podobnie jak w przypadku podanym powyżej.

Punktem Rittera dla pręta numer 6 jest punkt przecięcia się kierunków prętów numer 2 i 15 czyli 

węzeł numer 5. Lewą część kratownicy płaskiej przedstawia rysunek 3.24. 

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

11

1

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

2

3

5

7

4

6

8

9

10

P

1

P

2

P

3

V

1

H

1

V

9

a

b

c

A

A

a

a

a

Rys. 3.23. Kratownica płaska z nierównoległymi pasami

1

1

2

5

6

9

10

14

15

2

3

5

4

P

1

P

2

V

1

H

1

a

a

N

6

b

c

N

15

N

2

6

N

6X

N

6Y

X

Y

Rys. 3.24. Siły działające na lewą część kratownicy płaskiej

Najwygodniej siłę normalną w pręcie numer 6 jest przyłożyć w węźle numer 6, który znajduje się 

powyżej punktu Rittera 5. Następnie siłę  N

6

  rozkładamy na dwie siły składowe po kierunkach osi X i Y. 

Kierunki   obu   sił   składowych   przecinają   się   w   punkcie   6   znajdującym   się   na   kierunku   siły  N

6

.   Chcąc 

wyznaczyć   siłę   normalną   w   pręcie   numer   6   stosujemy   równanie   sumy   momentów   wszystkich   sił 
działających na lewą część kratownicy płaskiej względem punktu 5. Przyłożenie sił składowych  N

6X

  oraz 

N

6Y

  powoduje   to,   że   od   siły   składowej   pionowej  N

6Y

  moment   wynosi   zero   i   w   równaniu   równowagi 

będziemy mieli tylko siłę składową N

6X

.

2

5

6

a

b

c

a

a

a

x

2'

K

2

6

15

Rys. 3.25. Punkt Rittera dla pręta numer 15

Punktem Rittera dla pręta numer 15 jest punkt przecięcia się kierunków prętów numer 2 i 6 czyli 

punkt K. Aby znaleźć odległość x należy zastosować twierdzenie Talesa. Będzie ono miało postać

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

12

62'
22'

=

65

5K

.

(3.29)

Ostatecznie będzie on miał postać

b

c

2

a

=

b

x

2

a

.

(3.30)

1

1

2

5

6

9

10

14

15

2

3

5

4

P

1

P

2

V

1

H

1

a

a

N

6

c

N

15

N

2

X

Y

N

15X

N

15Y

K

Rys. 3.26. Siły działające na lewą część kratownicy płaskiej

Najwygodniej siłę normalną w pręcie numer 15 jest przyłożyć w węźle numer 5, który znajduje się na 

jednej linii z punktem Rittera K. Następnie siłę N

15

 rozkładamy na dwie siły składowe po kierunkach osi X i 

Y. Kierunki obu sił składowych przecinają się w punkcie 5 znajdującym się na kierunku siły  N

15

. Chcąc 

wyznaczyć   siłę   normalną   w   pręcie   numer   15   stosujemy   równanie   sumy   momentów   wszystkich   sił 
działających na lewą część kratownicy płaskiej względem punktu K. Przyłożenie sił składowych N

15X

 oraz 

N

15Y

  powoduje  to,   że  od  siły  składowej  poziomej  N

15X

  moment   wynosi  zero  i  w  równaniu  równowagi 

będziemy mieli tylko siłę składową N

15Y

.

a)

b)

Rys. 3.27. Kratownica płaska. a) pierwszorzędne zakratowanie, b) pierwszorzędne i drugorzędne zakratowanie

Rysunek 3.27 b) przedstawia kratownicę płaską z drugorzędnym zakratowaniem. Rysunek 3.27 a) 

przedstawia   pierwszorzędne   zakratowanie.   Chcąc   wyznaczyć   siły   normalne   w   prętach   D

2

,   K

1

  oraz   K

2

przedstawionych na rysunku 3.28, należy w pierwszej kolejności wyznaczyć siłę normalną w pręcie pasa 
górnego  G   wykonując   przekrój  A-A.   Znając   już   siłę   normalną   w  tym  pręcie   przecinamy  kratownicę   z 
drugorzędnym zakratowaniem przekrojem B-B, w którym nie znamy wartości sił normalnych już tylko w 
trzech   prętach   czyli   D

2

,   K

1

  oraz   K

2

.   Możemy   więc   siły   normalne   w   tych   prętach   wyznaczyć   stosując 

klasyczną metodę Rittera. Zastosowaliśmy więc pośrednią metodę Rittera do wyznaczenia sił normalnych w 
prętach D

2

, K

1

 oraz K

2

.

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

3. WYZNACZANIE SIŁ NORMALNYCH W KRATOWNICACH PŁASKICH

13

K

1

G

D

1

D

2

K

2

A

A

B

B

Rys. 3.28. Przekroje kratownicy płaskiej z drugorzędnym zakratowaniem

G

D

A

A

S

1

S

2

4

5

6

Rys. 3.29. Kratownica półkrzyżulcowa

Rysunek 3.29 przedstawia kratownicę płaską nazywaną półkrzyżulcową. W kratownicy tej możemy 

stosując metodę Rittera wyznaczyć siły normalne w pręcie pasa górnego G oraz pasa dolnego D. Aby to 
uczynić należy wykonać przekrój A-A przedstawiony na rysunku 3.29. W przekroju A-A kierunki trzech sił 
normalnych przecinają się w jednym punkcie. W węźle numer 4 przecinają się kierunki sił w prętach pasa 
dolnego D oraz dwóch słupków S

1

 i S

2

. W węźle numer 6 przecinają się kierunki sił w prętach pasa górnego 

G oraz dwóch słupków S

1

 i S

2

. Stosując równanie sumy momentów wszystkich sił działających na odciętą 

część kratownicy półkrzyżulcowej względem punktu 4 wyznaczymy siłę normalną w pręcie pasa górnego G. 
Stosując   równanie   sumy   momentów   wszystkich   sił   działających   na   odciętą   część   kratownicy   półkrzy-
żulcowej względem punktu 6 wyznaczymy siłę normalną w pręcie pasa dolnego D. 

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni


Document Outline