background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 
 
 
 
 

Małgorzata Kuc

 

 
 
 
 
 
 
 
 

Rozróżnianie rodzajów działalności terapeutycznej 
322[15].Z2.01 

 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 
mgr Bożena Czerniawska 
mgr Ewa Goliszek 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr Małgorzata Kuc 
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Teresa Jaszczyk 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  322[15].Z2.01 
„Rozróżnianie  rodzajów  działalności  terapeutycznej”,  zawartego  w  modułowym  programie 
nauczania dla zawodu terapeuta zajęciowy. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS TREŚCI 

 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

11 

5.1. Zadania, etapy terapii zajęciowej 

11 

            5.1.1.Ćwiczenia 

11 

  5.2. Klasyfikacja terapii zajęciowej 

13 

            5.2.1.Ćwiczenia 

13 

 5.3. Metody i techniki terapii zajęciowej 

14 

5.3.1.Ćwiczenia 

14 

 5.4. Zasady współpracy w zespole terapeutycznym. Plany zajęć terapeutycznych  17 

            5.4.1.Ćwiczenia 

17 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

19 

7.  Literatura 

28 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1.  WPROWADZENIE 

 

 

Przekazujemy Państwu Poradnik dla  nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie terapeuta zajęciowy. 

W poradniku zamieszczono: 

− 

wymagania wstępne, wykaz umiejętności,  jakie uczeń powinien  mieć  już ukształtowane, 
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,  

− 

cele  kształcenia,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy 
z poradnikiem, 

− 

przykładowe scenariusze zajęć, 

− 

ćwiczenia, przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami 
nauczania-uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

− 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego, 

− 

literaturę uzupełniającą. 

 

Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami  ze 

szczególnym  uwzględnieniem  aktywizujących  metod  nauczania,  np.  samokształcenia 
kierowanego, tekstu przewodniego, pokaz z objaśnieniem. 
 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróżnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych

 

 

322[15].Z2 

Indywidualna i grupowa terapia zajęciowa 

 

322[15].Z2.04 

Opracowywanie diagnozy 

terapeutycznej na podstawie 

rozpoznania stanu pacjenta 

322[15].Z2.01 

Rozróżnianie rodzajów 

działalności terapeutycznej 

322[15].Z2.02 

Organizowanie pracy w pracowni 

terapii zajęciowej 

322[15].Z2.03 

Wykonywanie prac plastyczno-

technicznych  

 

322[15].Z2.06  

Wykonywanie działań z zakresu 

terapii indywidualnej i grupowej 

 

322[15].Z2.07 

Ocenianie skuteczności 

i dokumentowanie działań 

terapeutycznych 

322[15].Z2.05 

Opracowywanie projektu 

i harmonogramu indywidualnych 

i grupowych zajęć terapeutycznych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

  korzystać z różnych źródeł informacji, 

  użytkować komputer, 

  współpracować w grupie, 

  określać podstawowe potrzeby człowieka, 

  stosować umiejętności komunikacji interpersonalnej, 

  rozpoznawać potrzeby i problemy osoby niepełnosprawnej, 

  rozwiązywać problemy osób niepełnosprawnych, 

  wspierać osoby niepełnosprawne w korzystaniu z kompleksowej rehabilitacji. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

Wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

określić rolę i zadania terapii zajęciowej, 

 

dokonać klasyfikacji terapii zajęciowej, 

 

scharakteryzować poszczególne metody i techniki terapeutyczne, 

 

podjąć współpracę z członkami zespołu terapeutycznego, 

 

zebrać informacje o pacjencie, 

 

zaplanować terapię dla pacjentów z uwzględnieniem poszczególnych działów medycyny, 

 

posłużyć się terminologią terapeutyczną. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 
Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca 

……………………………..………………………….. 

Modułowy program nauczania: Terapeuta zajęciowy 322[15] 
Moduł:  

Indywidualna i grupowa terapia zajęciowa 322[15].Z2 

Jednostka modułowa:  

Rozróżnianie rodzajów działalności terapeutycznej  

 

322[15].Z2.01 

Temat:  Wykonanie bombek świątecznych – metodą oklejania masą papierową. Elementy 

arteterapii w terapii zajęciowej. 

Cel ogólny: Poznanie jednej z technik arteterapii. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

wykonać masę papierowa 

 

wykonać bombkę świąteczną, 

 

współpracować w grupie, 

 

ocenić techniki w usprawnianiu osób niepełnosprawnych. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

  pokaz z objaśnieniem, 

  pogadanka, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca indywidualna. 

 
Czas
: 2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

balony, 

 

klej, 

 

masa papierowa, 

 

szablony do wykorzystania przy malowaniu bombek, 

 

pędzle, 

 

kolorowe farby, 

 

spodki, 

 

spinacze biurowe. 

 
Przebieg zajęć: 
Faza wstępna 
1.  Określenie 

tematu 

zajęć 

nawiązaniu 

do 

rehabilitacji 

zawodowej 

osób 

niepełnosprawnych – pogadanka. 

2.  Wyjaśnienie uczniom tematu zajęć, szczegółowych celów kształcenia. 
3.  Wyjaśnienie uczniom zasad pracy podczas wykonywania ćwiczeń. 
Przebieg ćwiczenia: 
1.  Przygotowanie stanowiska pracy- rozłożenie podkładek. 
2.  Rozrabianie masy papierowej przy zwróceniu uwagi na odpowiednią konsystencje. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3.  Rozdrabnianie  farby,  zwrócenie  uwagi  na  odpowiednią  konsystencję  i  kolorystykę 

pasującą do świąt bożego narodzenia.  

4.  Nadmuchanie balonów. 
5.  Praktyczny pokaz sposobu oklejania balonu masą papierową.  
6.  Praktyczny pokaz malowania bombek za pomocą przyczepienia szablonów. 
7.  Wskazanie  jak  należy  sobie  pomagać,  a  zarazem  nie  przeszkadzać,  przy  odpinaniu 

szablonów. Robi to ktoś, kto ma czyste ręce. 

8.  Przypomnienie o konieczności częstego mycia rąk by nie pobrudzić odbitej bombki. 
9.  Rozłożenie mokrych bombek na wolnych stołach do wyschnięcia. 
10. Omówienie  efektów  pracy  z  zaznaczeniem  zaangażowania  uczestników  i  ich 

indywidualnych możliwości.  

 
Zakończenie zajęć 
1.  Uczniowie  wskazują,  jakie  cechy  były  potrzebne,  aby  wykonać  starannie  i  efektownie 

pracę. 

2.  Dyskutują,  na  ile  skuteczna  jest  taka  forma  terapii  w  rehabilitacji  zawodowej  osób 

niepełnosprawnych. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

– 

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące prowadzenia zajęć i nabytych umiejętności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Scenariusz zajęć 2 

 
Osoba prowadząca 

  ………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  Terapeuta zajęciowy 322[15] 
Moduł:  

  Indywidualna i grupowa terapia zajęciowa 322[15].Z2 

Jednostka modułowa:  

  Rozróżnianie rodzajów działalności terapeutycznej  

 

  322[15].Z2.01 

Temat:  Rozładowanie  emocji.  Elementy  muzykoterapii  w  rehabilitacji  osób 

niepełnosprawnych. 

Cel ogólny:   Nauka autorelaksu, zapoznanie z różnymi formami aktywizacji. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

  odreagować napięcia psychofizyczne, nadmiar energii i agresji, 

  dobrać rodzaj muzyki do wyrażania emocji, 

  zastosować Mobilny Model Rekreacji Muzycznej.  

 
Metody nauczania–uczenia się: 

 

metoda OZURA, 

 

ćwiczenia praktyczne, 

 

relaksacja. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów

 

praca w grupach. 

 
Czas
: 2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne

 

płyty CD z utworami: Smutna pieśń Piotra Czajkowskiego, Wiosna Vivaldiego, 

 

odtwarzacz CD, 

 

kartki formatu A2, 

 

kolorowa kreda, 

 

taśma przylepna, 

 

duży arkusz papieru. 

 
Przebieg zajęć 
Faza wstępna: 
1.  Pogadanka na temat Mobilnego Modelu Rekreacji Muzycznej, 
2.  Określenie tematu zajęć. 
3.  Wyjaśnienie tematu, szczegółowych celów kształcenia. 
 
I. Faza „odreagowania” 
1.  Pytanie  skierowane  do  uczniów:  „Jak  się  dzisiaj  czujesz?”;  odpowiedź  udzielona 

śpiewem. 

2.  Zabawa  „Mecz”  –  ćwiczenie  muzyczno-  ruchowe  (podział  na  II  grupy;  I  grupa  – 

młodzież  rozmawiająca  o  zwycięstwie  jej  grupy  w  meczu  ligowym;  II  grupa  – 
zdenerwowani  kibice,  którzy  krzyczą  i  mocno  gestykulują;  uczniowie  w  zależności  od 
nastroju muzyki naśladują radość, złość, smutek). 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

II. Faza „rytmizacji” 
1.  Ćwiczenia  z  elementami  pantomimy  –  wybrany  uczeń  naśladuje  za  pomocą  gestów, 

mimiki określone nastroje; pozostali zgadują, co kolega przedstawia. 

2.  Prezentacja  przez  nauczyciela  ilustracji  ludzkich  twarzy  (wesołych,  smutnych, 

niezadowolonych);  w  zależności  od  wskazanego  rysunku  uczniowie  wyrażają  głosem 
określone stany emocjonalne. 

3.  Seria trzech oddechów. 
 
III. Faza „uwrażliwienia” 
1.  Wysłuchanie przez uczniów dwóch kontrastujących utworów:  
2.  Smutna pieśń Piotra Czajkowskiego, Wiosny Vivaldiego. 
3.  Wykonanie przez uczniów dowolnych ilustracji plastycznych do poznanych miniatur. 
4.  Omówienie wykonanych rysunków. 
 
IV. Faza „relaksacji” 
1.  Seria „trzech oddechów”. 
2.  2.Ćwiczenie relaksacyjne „Wodospad”. 
 
V. Faza „aktywizacji” 
1.  Marsz w kole w rytm akompaniamentu fortepianowego. 
2.  Pytanie  skierowane  do  uczniów  „jak  się  teraz  czujesz?”;  odpowiedź  słowna 

z jednoczesnym wyklaskiwaniem rytmu. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

– 

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące realizacji zajęć i nabytych umiejętności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

5. ĆWICZENIA 

 
5.1. Zadania, etapy terapii zajęciowej 

 
5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Po  obejrzeniu  filmu  –  odcinka  serialu  „Dzień  za  dniem”,  określ  jakim  celom  terapii 

zajęciowej  poddasz  głównego  bohatera,  który  ma  zespół  Downa.  Spostrzeżenia  i  wnioski 
zapisz na papierze, przedstaw je na forum grupy. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się 

z materiałami dydaktycznymi dotyczącymi celów terapii oraz obejrzeć film. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  określić czym zajmuje się terapia, 
2)  określić jakie cele posiada terapia, 
3)  zapisać swoje uwagi, 
4)  przedstawić swoje wyniki pracy na forum grupy, 
5)  uczestniczyć w dyskusji podsumowującej przebieg ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

burza mózgów, 

 

dyskusja frontalna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

telewizor, 

 

odtwarzacz DVD, 

 

płyta DVD z filmem. 

 
Ćwiczenie 2 

Po  obejrzeniu  filmu  „Dzień  za  dniem”,  podczas  którego  główny  bohater  Corcy 

uczestniczy  w  terapii  zajęciowej  weź  udział  w  dyskusji  o  zadaniach  przedstawionej  terapii. 
Wnioski zapisz na arkuszu papieru. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  uczniowie  powinni 

zapoznać się z materiałami dydaktycznymi dotyczącymi zadań terapii. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  określić zadania terapii zajęciowej, 
2)  scharakteryzować możliwości terapii zajęciowej, 
3)  określić jakie cele ma terapia zajęciowa, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

4)  zapisać swoje uwagi, 
5)  przedstawić swoje wyniki pracy na forum grupy, 
6)  uczestniczyć w dyskusji podsumowującej przebieg ćwiczenia. 
 

Zalecanie metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

dyskusja. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

film „Dzień za dniem”, 

 

odtwarzacz, 

 

brystol, 

 

pisaki. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

5.2. Klasyfikacja terapii zajęciowej 

 

5.2.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Określ  metody  pracy  w  ergoterapii  i  zastanów  się,  dla  jakich  uczestników  możesz 

wykorzystać ten rodzaj terapii. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się 

z materiałami dydaktycznymi dotyczącymi metod pracy w ergoterapii. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  określić co to jest ergoterapia, 
2)  scharakteryzować możliwości psychofizyczne uczestników terapii, 
3)  określić metody ergoterapii. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

burza mózgów, 

 

dyskusja frontalna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

rzutnik, 

 

ekran, 

 

foliogramy, 

 

przybory do pisania, 

 

papier A4. 

 
Ćwiczenie 2  

Wybierz  dowolny  rodzaj  terapii  zajęciowej  dla  osoby  z  niepełnosprawnością 

intelektualną  w  stopniu  znacznym  i  zgodnie  z  jej  możliwościami  zaproponuj  odpowiednią 
metodę pracy. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się 

z materiałami dydaktycznymi dotyczącymi metod pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  scharakteryzować rodzaje terapii, 
2)  dokonać wyboru rodzaju terapii, 
3)  określić możliwości osób niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu znacznym, 
4)  określić zainteresowania osoby niepełnosprawnej, 
5)  wybrać rodzaj terapii zajęciowej. 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

Zalecanie metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

dyskusja frontalna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca klasyfikacji metod terapii. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

5.3. Metody i techniki terapii zajęciowej

 

 

5.3.1. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Jedną z metod terapii zajęciowej jest kinezyterapia. Ułóż proste ćwiczenia ruchowe, które 

można wykorzystać w gimnastyce porannej z podopiecznymi. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się 

z materiałami dydaktycznymi dotyczącymi kinezyterapii. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  scharakteryzować rozwój i właściwości psychomotoryczne człowieka, 
2)  określić możliwości i upodobania podopiecznych, 
3)  zapoznać się z rodzajami ćwiczeń ogólno usprawniających, 
4)  przygotować propozycję ćwiczenia, 
5)  zaprezentować ćwiczenie w grupie. 
 

Zalecanie metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

piłki, 

 

maty, 

 

skakanka, 

 

odtwarzacz CD, 

 

płyty CD z muzyką. 

 
Ćwiczenie 2 

Jedną  z  metod  terapii  zajęciowej  jest  estetoterapia.  Wyszukaj  najbardziej  dla  Ciebie 

odpowiedni kontakt z otoczeniem i przedstaw go klasie. Zaplanuj wycieczkę w to miejsce. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się 

z materiałami dydaktycznymi dotyczącymi estetoterapii. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

Uczeń powinien: 

1)  określić co to jest estetoterapia, 
2)  wyszukać odpowiednią metodę prezentacji, 
3)  przygotować wystąpienie z wykorzystaniem odpowiednich pomocy dydaktycznych, 
4)  zaprezentować wyniki pracy na forum grupy. 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

Zalecanie metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

metoda projektu. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

komputer z dostępem do Internetu, 

 

biuletyny informacyjne, 

 

duże rysunki,  

 

fotografie, 

 

rzutnik 

 

ekran. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

5.4.  Zasady  współpracy  w  zespole  terapeutycznym.  Plany  zajęć 

terapeutycznych 

 

5.4.1. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Wybierz  dowolną  technikę  z  metody  biblioterapii  i  zgodnie  z  jej  zasadami  sporządź 

dzienny  plan  terapii  zajęciowej  dla  osoby  w  wieku  27  lat  i  niepełnosprawnej  intelektualnie 
w stopniu lekkim. 
 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się 

z materiałami dydaktycznymi dotyczącymi biblioterapii.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  określić, na czym polega planowanie zajęć dla osoby niepełnosprawnej intelektualnie, 
2)  scharakteryzować metody i formy biblioterapii, 
3)  dokonać wyboru rodzaju techniki, 
4)  wybrać literaturę odpowiednią dla osób niepełnosprawnych intelektualnie, 
5)  zaprezentować wyniki na forum grupy. 
 

Zalecanie metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

literatura odpowiednia dla osób niepełnosprawnych intelektualnie, 

 

arkusz papieru, 

 

pisaki. 

 
Ćwiczenie 2 

Łącząc  techniki  z  metod  muzykoterapii  i  choreoterapii  ułóż  dzienny  plan  zajęć 

terapeutycznych  dla  grupy  mężczyzn  w  wieku  30–35  lat,  niepełnosprawnych  intelektualnie 
w stopniu znacznym i umiarkowanym. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się 

z materiałami dydaktycznymi dotyczącymi muzykoterapii i choreoterapii. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  scharakteryzować metody i techniki w muzykoterapii, 
2)  scharakteryzować metody i techniki w choreoterapii, 
3)  określić możliwości psychofizyczne osób z niepełnosprawnością intelektualną, 
4)  ułożyć dzienny plan zajęć, 
5)  zaprezentować wyniki na forum grupy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

Zalecanie metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

dyskusja.. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

odtwarzacz CD, 

 

płyty CD, 

 

materace, 

 

karimaty. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Rozróżnianie  rodzajów 
działalności terapeutycznej”  

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

 

zadania 1, 2, 3, 5, 7, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 18 są z poziomu podstawowego, 

 

zadania 4, 6, 8, 10, 16, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne z zajęć praktycznych:  

– 

dopuszczająca – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego, 

– 

dostateczna – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

– 

dobra – za rozwiązanie 14 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

– 

bardzo dobra – za rozwiązanie 18 zadań, w tym 5 z poziomu ponadpodstawowego.

 

 
Klucz  odpowiedzi:  1.  d,  2.  c,  3.  d,  4.  a,  5.  a,  6.  a  7.  b,  8.  c,  9.  c,  10.  a,  11.  d, 
12. d, 13. c, 14. a, 15. c, 16. d, 17. a, 18. b, 19. a, 20. a. 

 

Plan testu 

 

Nr 

zad.

 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1  Zidentyfikować formy terapii zajęciowej 

2  Rozróżnić elementy terapii 

3  Zidentyfikować rodzaje terapii zajęciowej 

4  Dobrać formy terapii 

PP 

5  Określić formy pracy w terapii 

6  Zastosować specjalistyczną terminologię 

PP 

7  Zidentyfikować rodzaj terapii z zadaniami 

8  Ocenić skuteczność działań terapii zajęciowej 

PP 

9  Rozpoznać rodzaje muzykoterapii 

10  Określać zadania choreoterapii 

PP 

11  Zidentyfikować formy muzykoterapii 

12  Wyjaśnić, na czym polega terapia tańcem 

13  Wyjaśnić czym jest socjoterapia 

14  Dobrać metody pracy w choreoterapii 

15  Zidentyfikować metodę arteterapii 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

16  Dobrać techniki terapii 

PP 

17  Zidentyfikować czynności w zaplanowanych 

formach terapii zajęciowej 

18  Zidentyfikować estetoterapię 

19  Scharakteryzować biblioterapię 

PP 

20  Wyjaśnić znaczenie ćwiczeń relaksacyjnych dla 

wzmocnienia zdrowia i stanów emocjonalnych 

PP 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem,  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 
5.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 
6.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 
7.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 
8.  Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi.  

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  każdego  zadania  dołączone  są  4  możliwości  odpowiedzi. 

Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Jeśli  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie 

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 
 
 

Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH  

 
1.  Terapia zajęciowa jest formą 

a)  zabawy. 
b)  odpoczynku. 
c)  pracy zarobkowej. 
d)  rehabilitacji. 

 
2.  Elementem terapii zajęciowej jest proces zwany 

a)  socjalizacją. 
b)  resocjalizacją. 
c)  rehabilitacją. 
d)  kompensacją. 

 
3.  Arteterapia to jedna z form 

a)  muzykoterapii. 
b)  biblioterapii. 
c)  terapii zajęciowej. 
d)  terapii manualnej. 

 
4.  Estetoterapia to kontakt 

a)  z pięknym otoczeniem. 
b)  z drugim człowiekiem. 
c)  z grupą rówieśniczą. 
d)  z muzyką. 

 
5.  Forma pracy indywidualnej występuje 

a)  w procesie kształcenia. 
b)  w procesie organizacji. 
c)  w zajęciach domowych. 
d)  w socjalizacji. 

 
6.  Czytanie poezji, legend to 

a)  biblioterapia. 
b)  choreoterapia. 
c)  arteterapia. 
d)  chromoterapia. 

 
7.  Choreoterapia to 

a)  ćwiczenia rzeźbiarskie. 
b)  ćwiczenia muzyczno-ruchowe. 
c)  malowanie na szkle. 
d)  czytanie książek. 

 
8.  Identyfikacja i katharsis to etapy 

a)  teatroterapii. 
b)  choreoterapii. 
c)  biblioterapii. 
d)  muzykoterapii. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

9.  Kinezyterapia to leczenie 

a)  światłem. 
b)  pięknym otoczeniem. 
c)  ruchem. 
d)  czytaniem. 

 
10.  W skład choreoterapii wchodzi 

a)  granie. 
b)  malowanie. 
c)  czytanie bajek. 
d)  wyszywanie. 

 
11.  W pedagogice specjalnej stosujemy muzykoterapię w formie 

a)  pasywnej. 
b)  głośnej. 
c)  aktywnej. 
d)  cichej. 

 
12.  Taniec jest wykorzystywany przez 

a)  bajkoterapię. 
b)  chromoterapię. 
c)  muzykoterapię. 
d)  choreoterapię. 

 
13.  Socjoterapia to 

a)  muzykoterapia. 
b)  terapia pracą. 
c)  terapia zaburzeń zachowań i zaburzeń emocjonalnych. 
d)  terapia poprzez sztukę. 

 
14.  Choreoterapia ma za zadanie 

a)  poprawiać komunikację i kontakty społeczne. 
b)  rozwijać mowę czynną. 
c)  nie ma nic w założeniach. 
d)  prowadzić zabawę. 

 
15.  Technika collage odnosi się do 

a)  muzykoterapii. 
b)  ergoterapii. 
c)  arteterapii. 
d)  biblioterapii. 

 
16.  Elementy treningu autogennego Shultza wykorzystuje się w 

a)  choreoterapii. 
b)  bibliotearapii. 
c)  ergoterapii. 
d)  muzykoterapii. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

17.  Formą zajęć biblioterapeutycznych jest 

a)  malowanie i rysowanie ilustracji. 
b)  rzeźbienie. 
c)  sklejanie. 
d)  haftowanie. 

 
18.  Wyjście do muzeum i obcowanie ze sztuką to przykład 

a)  chromoterapii. 
b)  estetoterapii. 
c)  kinezyterapii. 
d)  choreoterapii. 

 
19.  Metoda, która pomaga pokonywać problemy, podaje wzorce zachowań 

a)  bajkoterapia. 
b)  choreoterapia. 
c)  teatroterapia. 
d)  kinezyterapia. 

 
20.  Ćwiczenia relaksacyjne dają 

a)  wyciszają. 
b)  pobudzają. 
c)  pomagają poznać własne ciało. 
d)  rozwijają zainteresowania. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

KARTA ODPOWIEDZI

 

 
Imię i nazwisko ............................................................................................................................ 
 

Rozróżnianie rodzajów działalności terapeutycznej 

 
 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 
 

Nr  

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

b  

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

Test 2

 

Test 

praktyczny 

wysoko 

symulowany 

do 

jednostki 

modułowej 

„Rozróżnianie rodzajów działalności terapeutycznej” 

 
Zadanie  praktyczne  wymaga  wykazania  się  przez  ucznia  umiejętnościami  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 
 
Uczeń powinien być oceniany według następujących kryteriów: 
1.  Wskazanie możliwości pomocy grupie. 
2.  Dobranie odpowiedniej metody pracy – estetoterapia. 
3.  Wskazanie  możliwości  zaangażowania  instytucji  kulturalnych  znajdujących  się 

w środowisku. 

4.  Uwzględnienie potrzeb, możliwości i ograniczeń uczestników grupy. 
5.  Uzasadnienie celowości zaproponowanych działań. 
 

Sposób punktowania: 

Kryteria 1–4 oceniane są w skali 3-stopniowej: 

 

0 – nie wykazuje umiejętności – nie udzielił odpowiedzi, 

 

1  –  wykazuje  umiejętność  w  ograniczonym  zakresie,  odpowiedź  jest  niepełna  lub 
częściowo poprawna, 

 

2  –  wykazuje  umiejętność  w  pełnym  zakresie  –  udzielił  pełnej  i  wyczerpującej 
odpowiedzi. 

Kryterium 5 oceniane jest od 0–3 punktów:  

 

0 za brak uzasadnienia lub uzasadnienie całkowicie błędne,  

 

1  lub  2  punkty  powinny  być  przyznane,  jeżeli  odpowiedź  jest  niepełna  lub  obarczona 
błędami. 

 

3 punkty za pełną, wyczerpującą i logiczną odpowiedź.  

 

Proponuje się następujące normy wymagań  

 

dopuszczający – uczeń uzyskał co najmniej 4 punktów, 

 

dostateczny – uczeń uzyskał co najmniej 6 punktów,  

 

dobry – uczeń uzyskał co najmniej 8 punktów,  

 

bardzo dobry – uczeń uzyskał co najmniej 10 punktów. 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 
3.  Podaj uczniom zasady oceniania wykonania zadania. 
4.  Uczniowie wykonują zadanie praktyczne indywidualnie. 
5.  Daj uczniowi przygotowane: instrukcję dla ucznia i treść zadania praktycznego oraz kartę 

odpowiedzi. 

6.  Udzielaj odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 
7.  Oceniaj wykonywanie zadania przez ucznia na karcie odpowiedzi, uwzględniając podane 

kryteria i sposób punktowania. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Zapoznaj się z poleceniem zamieszczonym w zadaniu. 
3.  Zapoznaj się z poleceniami pomocniczymi zamieszczonymi w zadaniu do wykonania. 
4.  Udzielaj odpowiedzi wyłącznie na załączonej karcie odpowiedzi. 
5.  Na wykonanie zadania masz 35 minut. 
6.  Jeżeli masz pytania i wątpliwości podnieś rękę i zadaj pytanie nauczycielowi. 
7.  Pamiętaj, że Twoja praca musi być samodzielna. 
8.  Przed oddaniem karty odpowiedzi sprawdź poprawność udzielonych odpowiedzi. 
9.  Sprawdź ponownie, czy Twoja karta odpowiedzi jest prawidłowo podpisana. 
 

Powodzenia! 

 
 

Materiały dla ucznia: 

  instrukcja dla ucznia, 

  treść zadania praktycznego, 

  karta odpowiedzi. 

 
Zadanie praktyczne 

Zaplanuj  i  przeprowadź  zajęcia  terapeutyczne  z  esteroterapii  dla  grupy  osób  starszych 

przebywających w Domu Pomocy Społecznej. 
 
Polecenia pomocnicze 
1.  Wskaż możliwość i różnorodność proponowanej terapii. 
2.  Dobierz odpowiednią formę pracy. 
3.  Wskaż  możliwość  wykorzystania    instytucji  kulturalnych  znajdujących  się  w  Twoim 

otoczeniu do zajęć. 

4.  Uwzględnij potrzeby, możliwości i ograniczenia uczestników grupy. 
5.  Uzasadnij celowość zaproponowanych działań. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko ............................................................................................................................ 

 
Rozróżnianie rodzajów działalności terapeutycznej 
 

1. Propozycja różnorodności terapii 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
2. Propozycja i opis dobranej formy pracy 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
3. Propozycja wykorzystania instytucji kulturalnych  
…………………………………………………………………………………………… 
…………………………………………………………………………………………… 
…………………………………………………………………………………………… 
4. Potrzeby, możliwości i ograniczenia podopiecznych 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
5. Uzasadnienie celowości zaproponowanych działań 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................ 
 
 

Kryterium 

Punkty 

 

 

 

 

 

Razem: 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

7. LITERATURA 

 

1.  Bielańska A.: Teatr, który leczy. Wydawnictwo UJ, Kraków 2003 
2.  Borecka I.: Biblioterapia w szkole podstawowej i gimnazjum, Wałbrzych 2002 
3.  Borecka  I.,  Wontorowska  –  Roter  S.:  Biblioterapia  w  edukacji  dziecka  niepełnosprawnego 

intelektualnie. Wałbrzych 2003 

4.  Borecka I.: Biblioterapia. Teoria i praktyka. Wydawnictwo SBP, 2001 
5.  Buchalter S.: Terapia sztuką. Zysk i s-ka, Poznań 2006 
6.  Dega W., Malinowska K.: Rehabilitacja medyczna. Warszawa 1993 
7.  Encyklopedia gier. Muza 2001 
8.  Garlin  CH.  D.,  Seabury  B.  A.:  Działania  interpersonalne  w  pracy  socjalnej.  Warszawa 

1996 

9.  Hale G.: Poradnik dla niepełnosprawnych. Muza S. A. 1996 
10.  Hulek A.: Świat ludziom niepełnosprawnym. Warszawa 1992 
11.  Ippoldt L.: Biblioterapia w związkach z innymi naukami. [w:] Biblioterapeuta, 2000, nr 4 

(12) 

12.  Karolak W.: Rysunek w arteterapii. Łódź 2005 
13.  Kawczyńska- Butrym Z.: Niepełnosprawność – specyfika pomocy społecznej. BPS, 1998 
14.  Kierył E.: Elementy terapii i profilaktyki muzycznej. Warszawa 2004 
15.  Konieczna E. J.: Arteterapia w teorii i praktyce. Impuls, Kraków 2003 
16.  Kott  T.:  Zajęcia  pozalekcyjne  i  terapia  zajęciowa  z  osobami  o  obniżonej  sprawności 

umysłowej. APS Warszawa 2002 

17.  Kowalik S.: Psychospołeczne podstawy rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Warszawa 

1996 

18.  Kozaczuk L.: Terapia zajęciowa w domach pomocy społecznej, Warszawa 1995 
19.  Kraski J.: Promocja zdrowia. Sanmedia, Warszawa 1994 
20.  Lorenc  A.:  Założenia  i  cele  terapii  zajęciowej.  Postępy  Rehabilitacji,  1996,  Tom  X, 

Zeszyt 1 

21.  Majewski T.: Rehabilitacja zawodowa osób niepełnosprawnych. Warszawa 1995 
22.  Milanowska K (red): Techniki pracy w terapii zajęciowej. Warszawa 1982 
23.  Piszczek M.: Terapia zajęciowa- terapia przez sztukę. Warszawa 1997 
24.  Problemy Rehabilitacji Społecznej i Zawodowej (kwartalnik) 
25.  Stadnicka J.: Terapia dzieci muzyką, ruchem i mową. WSiP, Warszawa 1998 
26.  Szulc W.: Sztuka i terapia. Copyright by Wita, Warszawa 1993 
27.  Tematy – czasopismo dla pracowników terapeutów, personelu opiekuńczego 
28.  Tomasik  E.:  Biblioterapia  jako  metoda  pedagogiki  specjalnej.  „Szkoła  Specjalna” 1991, 

nr 2/3, s. 128-133 

29.  Tomasik E.: Czytelnictwo i biblioterapia w pedagogice specjalnej. Warszawa 1994 
30.  Trześniewski R: Zabawy i gry ruchowe. Warszawa 1995 
31.  Wierzchowska  –  Konera  B.:  Pedagogika  jako  nauka.  w:  Ciechaniewicz  W.  (red.): 

Pedagogika. Warszawa 2000