Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie mózgowego porażenia dziecięcego toksyną botulinową 

 

 

1

 

1. Nazwa programu:  

LECZENIE MÓZGOWEGO PORAŻENIA DZIECIĘCEGO TOKSYNĄ BOTULINOWĄ  

 

2. Dziedzina medycyny:  

Neurologia dziecięca  

Rehabilitacja  

 

3. Dane dotyczące substancji czynnych finansowanych w ramach programu:  

 

• Dysport – fiol. 500 j. – subst. sucha do przygotowania roztworu do wstrzyknięć  

 

• Botox – fiol. 100 j. - subst. sucha do przygotowania roztworu do wstrzyknięć  

Preparat toksyny botulinowej  

Dysport  

Botox  

Mózgowe porażenie dziecięce  

30 j. m. /kg m.c.  

6 j.m. /kg m.c.  

Częstość podawania leku zależy od stanu klinicznego pacjenta, maksymalnie 4 razy w ciągu 

roku. Przelicznik Dysport / Botox wynosi: 1 j.m. Botox = 5 j.m. Dysport 

4. Opis problemu zdrowotnego  

G 80 – mózgowe porażenie dziecięce  

Przebieg choroby.  

Mózgowe porażenie dziecięce oznacza różnorodne zaburzenia funkcji ruchowych 

dziecka, w następstwie uszkodzenia mózgu w czasie ciąży lub okresie okołoporodowym. 

Warunkiem rozpoznania jest niepostępujący charakter objawów i brak innych uchwytnych 

przyczyn.  

W ostatnich latach obserwuje się stały postęp w leczeniu usprawniającym chorych 

dotkniętych mózgowym porażeniem dziecięcym.  

Rokowanie.  

Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie mózgowego porażenia dziecięcego toksyną botulinową 

 

 

2

Zależy od rozpoznania i odpowiednio wczesnego wdrożenia postępowania 

rehabilitacyjnego.  

Epidemiologia.  

Częstość występowania 2 – 3 dzieci na każde 1000 żywo urodzonych. Obecnie w 

Polsce szacujemy populację dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym szacuje się na 20 – 

25 tysięcy.  

5. Opis działania leku  

Toksyna botulinowa typu A jest egzotoksyną wytwarzaną przez laseczki Clostridium 

botulinum. Łączy się trwale z płytką nerwowo-mięśniową, poraża przewodnictwo nerwowo-

mięśniowe poprzez fragmentację białka SNAP-25 niezbędnego w procesie uwalniania 

acetylocholiny z zakończeń presynaptycznych.  

6. Zamierzony efekt terapeutyczny,  

Poprawa sprawności ruchowej dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym.  

7. Kryteria włączenia do programu,  

•  potwierdzone rozpoznanie mózgowego porażenia dziecięcego z towarzyszącą 

spastycznością ogniskową, np. stopa końsko-szpotawa, nadmierne zgięcie w 

stawach kolanowych;  

•  wiek 2-18 lat;  

•  w niektórych przypadkach uzasadniony jest wybór miejsca podania toksyny 

otulinowej przy pomocy badania EMG.  

8. Kryteria wykluczenia z programu,  

• nadwrażliwość na kompleks neurotoksyny lub którykolwiek ze składników leku;  

• powstanie oporności na leczenie;  

•  stwierdzenie myastenii gravis;  

Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie mózgowego porażenia dziecięcego toksyną botulinową 

 

 

3

•  objawy uogólnionego zakażenia;  

•  zapalenie okolicy miejsca podania;  

•  ciąża  

9. Monitorowanie wyników leczenia,  

W indywidualnej dokumentacji medycznej pacjenta należy umieścić następujące 

informacje dotyczące programu:  

 

• informacje dotyczące monitorowania leczenia programem;  

 

• informacja na temat zakończenia leczenia i osiągniętego efektu terapeutycznego.  

10. Monitorowanie wyników programu,  

Celem monitorowania wyników programu przewiduje się przekazywanie do Oddziału 

Wojewódzkiego Funduszu „Indywidualnej karty leczenia toksyną botulinową” o 

następującym wzorze:  

INDYWIDUALNA KARTA LECZENIA TOKSYNĄ BOTULINOWĄ 

 

 

Nazwa świadczeniodawcy 

 

PESEL pacjenta  

  

Wiek  

  

Waga 

  

potwierdzone rozpoznanie mózgowego porażenia dziecięcego z towarzyszącą spastycznością 
ogniskową, np. stopa końsko-szpotawa, nadmierne zgięcie w stawach kolanowych*  

tak / nie 

zgoda rodziców, którzy muszą być poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych 
toksyny botulinowej i ewentualnych powikłaniach terapii* 

tak / nie 

Data włączenia do leczenia  

  

Data badania EMG 

  

iniekcje mięśni tzw grupy kulszowo – goleniowych w przypadku nadmiernego zgięcia w stawach 
kolanowych - ilość jednostek toksyny botulinowej  

  

iniekcje mięśni przywodzicieli uda i mięśni kolszowo – goleniowych w celu umożliwienia 
przyjęcia pozycji siedzącej (ciężkie przypadki)- ilość jednostek toksyny botulinowej 

  

iniekcje diagnostyczne, pozwalające przewidzieć skutki leczenia operacyjnego (odwracalna 
symulacja lub różnicowanie roli różnych mięśni w przypadku wątpliwości)- ilość jednostek 
toksyny botulinowej    

  

Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie mózgowego porażenia dziecięcego toksyną botulinową 

 

 

4

iniekcje zmniejszające bolesne skurcze mięśni w okresie okołooperacyjnym - ilość jednostek 
toksyny botulinowej 

  

iniekcje do innych grup mięśni według wskazań - ilość jednostek toksyny botulinowej miejsce: 
…………………. 
…………………. 
…………………. 

  

Łączna ilość jednostek na jedną sesję 

  

pacjent uczestniczy w programie rehabilitacyjnym finansowanym przez NFZ 

tak / nie 

ocena wyniku leczenia (stopień uzyskanej poprawy – w tym uzyskany zakres ruchów  i nasilenie działań 

niepożądanych) – krótki opis.  

 

podpis i pieczęć lekarza wykonującego zabieg 

  

 

 

*niewłaściwe wykreślić 

 

Powyższa kartę należy przekazywać do Oddziału Funduszu raz na 6 miesięcy.  

określenie czasu leczenia w programie.  

Leczenie w ramach programu może trwa do ukończenia 18 roku życia  

11. Warunki Realizacji Programu:  

Warunki lokalowe oraz wyposażenie:  

•  - gabinet zabiegowy w poradni lub oddziale neurologii lub ortopedii dziecięcej, oddziale 

rehabilitacji dziecięcej lub ośrodku rehabilitacji dziecięcej, również pododdział 
pediatryczny.  

•  - pracownia EMG w jednostce macierzystej.  

Kwalifikacje personelu:  

Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie mózgowego porażenia dziecięcego toksyną botulinową 

 

 

5

•  co najmniej 2 lekarzy neurologów lub specjalistów rehabilitacji dziecięcej  oraz specjaliści 

ortopedzi z udokumentowanym co najmniej trzyletnim doświadczeniem w stosowaniu tej 

metody leczenia 

•  co najmniej 2 pielęgniarki  

•  Sugerowana współpraca z psychologiem klinicznym