Badanie krwi na OB.

Odczyn Biernackiego

• Badanie to opiera się na odkrytym i opisanym 

w 1894 przez polskiego neurologa i 
hematologa Edmunda Biernackiego zjawisku 
powolnego opadania krwinek we krwi u osób 
zdrowych, a szybkiego w przypadku niektórych 
chorób

• OB (Odczyn Biernackiego - opad czerwonych 

krwinek), jest prostym i popularnym badaniem 
krwi. Pozwala dosyd szybko uzyskad informacje 
o nieprawidłowościach i stanach chorobowych 
w naszym organizmie.

• Badanie polega na pobraniu krwi z żyły w 

zgięciu łokcia, na czczo - nie wcześniej niż 8-12 
godz. po posiłku. Rurkę z krwią ustawia się 
pionowo i odczytuje: pierwszy wynik po 
godzinie, drugi po godzinie od pierwszego 
odczytu. Można też stosowad metodę 
przyspieszoną. Wówczas rurkę ustawia się 
skośnie, a pierwszy wynik odczytuje po 7 
minutach, drugi po 3 minutach od pierwszego.

• Podwyższone OB fizjologicznie występuje u 

kobiet przed i podczas miesiączki, od 10 
tygodnia ciąży i w połogu (do 6 tygodni po 
porodzie), po posiłku, w silnym stresie, w 
czasie zażywania środków antykoncepcyjnych.

Wysokie OB. Może świadczyd o 

następujących chorobach

• ostre i przewlekłe stany zapalne np. zapalenia 

płuc,

gruźlica, zapalenie wyrostka 

robaczkowego

• choroby reumatyczne
• białaczka
• choroby wątroby
• niedoczynnośd i nadczynnośd tarczycy
• hipercholesterolemia 

• Obniżone wartości OB. występują:
• przewlekła niewydolnośd krążenia
• niedokrwistośd pierwotna lub wtórna
• czerwienica
• żółtaczka
• alergie
• wstrząs anafilaktyczny

Do zadao pielęgniarki należy

• przygotowanie pacjenta do badania
• przygotowanie potrzebnego sprzętu
• pobieranie krwi do badania
• wykonanie badania wybraną metodą: 

Westergrena lub Pronto  

• odczytanie wyniku badania

• udokumentowanie otrzymanego wyniku
• postępowanie ze sprzętem po badaniu
• poinformowanie pacjenta o sposobie 

zachowania się w czasie wykonywania badania

• zapewnienie wygodnej oraz bezpiecznej 

pozycji w czasie badania

• przed pobraniem krwi należy byd na czczo 

przez około 8 do 12h 

• w czasie badania należy stosowad się do 

wskazówek pielęgniarki pobierającej krew

• po badaniu należy utrzymad opatrunek 

uciskowy do mementu całkowitego ustania 
krwawienia

Do zestawu należy:

• Igły jednorazowego użytku ( nr 8,9,10)
• Strzykawka 2ml
• Gaziki
• Środek do dezynfekcji miejsca wkłucia
• 3,8% cytrynian sodu
• Opaska uciskowa 

• Rękawiczki
• Zestaw do oznaczenia OB.
• Zestaw Pronto

Algorytm postępowania

• Przygotuj zestaw
• Sprawdź tożsamośd pacjenta
• Poproś pacenta, aby ułożył wyprostowaną rękę na 

oparciu fotela 

• Załóż rękawiczki
• Wybierz dobrze widoczną żyłę 
• Nałóż igłę na strzykawkę
• Nabierz do strzykawki 0,4ml 3,8% cytrynianu sodu
• Zmieo igłę
• Załóż opaskę uciskową na kooczynę pacjenta

Algorytm c.d.

• Poproś pacjenta aby zacisnął pięśd
• Zdezynfekuj skórę
• Wprowadź igłę do naczynia
• Zaaspiruj do strzykawki krew (1,6ml)
• Zwolnij opaskę uciskową
• Uciśnij miejsce wkłucia gazikiem
• Odciągnij tłok w strzykawce i delikatnie wymieszaj zawartośd
• Przelej krew do pojemniczka, załóż rurkę Westergrena, aby słupek 

krwi doszedł w niej „0”

• Ustaw pojemniczek w miejscu nie narażonym na działanie ciepła
• Oznacz imię i nazwisko pacjenta, godzinę nastawienia badania i 

godzinę odczytu 

Bibliografia

• Ciechanowicz W. „Pielęgniarstwo dwiczenia”