background image

1

Wykład 3

A.

Przedsi

ę

wzi

ę

cie informatyczne 

w zarz

ą

dzaniu 

B.

Systemowa analiza wymaga

ń

informacyjnych

C.

Proces specyfikacji wymaga

ń

D.

Sesje panelowe - workshop

Wykład 3

2

A

PRZEDSI

Ę

WZI

Ę

CIA INFORMATYCZNE

Warianty przedsi

ę

wzi

ęć

informatycznych 

ze wzgl

ę

du na „produkt”

– pozyskanie powielarnego systemu 

informatycznego,

– opracowanie indywidualnego systemu 

informatycznego,

– zastosowanie nowych 

ś

rodków 

organizacyjnych i technologicznych.

Wykład 3

3

Eksploatacja nowego systemu

Eksploatacja systemu

Utrzymanie i rozwój 

Przej

ś

cie na nowy system

Wdro

ż

enie systemu

Wdro

ż

enie

Weryfikacja systemu

Implementacja i dokumentacja 
u

ż

ytkownika

Programowanie systemu

Budowa i dokumentacja 
u

ż

ytkowa

Projekt

Projektowanie systemu

Projektowanie

Analiza

Modelowanie systemu

Analiza

Studium mo

ż

liwo

ś

ci

Formu

ł

owanie za

ł

o

ż

e

ń

systemowych

Strategia

Wg [AnPrStr]

[3]

wg [InfEkon]

[2]

Wg [SysAnal]

[1

]

[1]

Systems Analysis and Design, Kenneth E. Kendall, Julie E. Kendall, Prentice-Hall International, Inc.

[2]

Informatyka dla ekonomistów. Studium teoretyczne i praktyczne, praca zbiorowa pod redakcj

ą

Adama Nowickiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, 

Warszawa-Wroc

ł

aw 1997

[3]

Roszkowski J., Analiza i projektowanie strukturalne, HELION, Gliwice 2004

Wykład 3

4

Etapy przedsi

ę

wzi

ę

cia informatycznego

7. Wdro

ż

enie, 

u

ż

ytkowanie i 

rozwój 
systemu

2. Okre

ś

lenie potrzeb 

informacyjnych 
u

ż

ytkowników

1. Identyfikacja, 

celów, problemów 
i mo

ż

liwo

ś

ci 

6. Testowanie i 

szacowanie 
systemu

5. Tworzenie i  dokumentowanie 

oprogramowania systemowego

4. Projektowanie 

systemu

3. Analiza potrzeb 

systemowych

Wykład 3

5

B. 

ANALIZA WYMAGA

Ń

INFORMACYJNYCH 

U

Ż

YTKOWNIKÓW SIZ

• wykonywana przez analityków systemowych

z my

ś

l

ą

o projektowaniu;

• ma na celu systematyczn

ą

analiz

ę

danych 

wej

ś

ciowych, przepływu danych i informacji 

wynikowych w kontek

ś

cie konkretnego 

przedsi

ę

wzi

ę

cia (organizacji); 

• jest zespołem uporz

ą

dkowanych działa

ń

podejmowanych w celu usprawnienia 
funkcjonowania organizacji 
poprzez 
wykorzystanie komputerowych systemów 
informacyjnych (systemów informatycznych).

Wykład 3

6

UCZESTNICY PROCESU SYSTEMOWEJ 

ANALIZY WYMAGA

Ń

ANALITYCY SYSTEMOWI dokonuj

ą

systematycznego oszacowania i oceny 
funkcjonowania organizacji poprzez badanie 

ź

ródeł i procesów przetwarzania danych 

wej

ś

ciowych i informacji wynikowych, maj

ą

c na 

celu poprawienie procesów organizacyjnych, 
cz

ę

sto drog

ą

zastosowania w organizacji 

systemu informatycznego

background image

2

Wykład 3

7

KATEGORIE ANALITYKÓW:

• KONSULTANT - zatrudniony specjalnie dla 

zidentyfikowania i rozwi

ą

zywania problemów zwi

ą

zanych 

z system informacyjnym organizacji. 

• WSPIERAJ

Ą

CY EKSPERT - zatrudniony w organizacji, 

opracowuje profesjonaln

ą

ekspertyz

ę

np. dotycz

ą

c

ą

sprz

ę

tu komputerowego i oprogramowania oraz ich 

wykorzystania w organizacji. 

• KATALIZATOR ZMIAN - analityk zarówno wewn

ę

trzny 

jak i zewn

ę

trzny wobec organizacji; uczestniczy w jakim

ś

stopniu w cyklu 

ż

ycia przedsi

ę

wzi

ę

cia informatyzacji i 

jest obecny w organizacji w pewnym przedziale czasu; 
uzmysławia potrzeb

ę

zmian, opracowuje plan zmian i 

współpracuje z innymi przy wprowadzaniu zmian.

Wykład 3

8

U

Ż

YTKOWNICY

U

Ż

YTKOWNICY – pracownicy/członkowie organizacji, 

którzy komunikuj

ą

si

ę

z systemem informacyjnym z racji

funkcji pełnionych w organizacji. 

PODZIAŁ U

Ż

YTKOWNIKÓW według sposobu 

korzystania z wyj

ść

systemu

• U

Ż

YTKOWNICY PIERWOTNI

wykorzystuj

ą

wyj

ś

cia systemu informacyjnego 

bezpo

ś

rednio w realizacji zada

ń

organizacyjnych. 

• U

Ż

YTKOWNICY WTÓRNI

wprowadzaj

ą

dane do systemu informacyjnego, ale nie 

wykorzystuj

ą

bezpo

ś

rednio wyj

ść

z systemu do 

wykonywania swoich zada

ń

organizacyjnych. 

Wykład 3

9

INNE KRYTERIA PODZIAŁU 

U

Ż

YTKOWNIKÓW:

• potrzeby zwi

ą

zane z monitorowaniem lub 

zarz

ą

dzaniem,

• podej

ś

cie proaktywne lub reaktywne,

• zajmowany poziom administracyjny. 

Wykład 3

10

Ź

RÓDŁA INFORMACJI W SYSTEMOWEJ 

ANALIZIE WYMAGA

Ń

• strategie i plany rozwojowe organizacji,
• istniej

ą

cy obieg informacji,

• struktur

ę

organizacyjn

ą

– zakresy obowi

ą

zków, 

odpowiedzialno

ś

ci itp.

• obowi

ą

zuj

ą

ce w organizacji procedury gospodarcze, 

w tym zwi

ą

zane z procesem zapewnienia jako

ś

ci,

• obecny stan informatycznego wspomagania 

zarz

ą

dzania,

• rozmowy (wywiady), ankiety i inne narz

ę

dzia 

umo

ż

liwiaj

ą

ce uzyskanie informacji od 

pracowników/u

ż

ytkowników.

Wykład 3

11

IDENTYFIKACJA

Opis

ANALIZA

Wnioski

SYNTEZA

System Informacyjny 

Organizacji

Propozycje

J

ę

zyki werbalne

J

ę

zyki graficzne

J

ę

zyki mieszane

Analiza celów i problemów
Analiza krytycznych czynników sukcesu (CSF)
Analiza wpływu technologii

Planowanie strategii informacyjnej

Analiza dokumentacji
Wywiady
Ankiety

Badanie

Wykład 3

12

POTRZEBY/
WYMAGANIA

Po co?

Co?

Co?
Gdzie?
Kiedy?
Jak?

Organizacja

Cele

Funkcje

Materialne      Informacyjne

Informacje

osi

ą

gane  przez

realizowane  przez

background image

3

Wykład 3

13

ZAKRES SYSTEMOWEJ ANALIZY 

WYMAGA

Ń

• Identyfikacja celów organizacji i problemów w jej 

funkcjonowaniu. (ETAP KRYTYCZNY)

• Analiza wymaga

ń

informacyjnych organizacji jako 

cało

ś

ci i jej elementów. (ETAP ZASADNICZY)

• Modelowanie organizacji z punktu widzenia procesów 

przetwarzania informacji. 

• Opracowanie alternatywnych propozycji systemu 

informatycznego.

• Oszacowanie kosztów zaproponowanych wariantów i 

przedstawienie przewidywanych korzy

ś

ci z ich 

wdro

ż

enia. 

Wykład 3

14

C.

PROCES SPECYFIKACJI WYMAGA

Ń

SYSTEMOWYCH

ETAPY

Identyfikacja zakresu systemu i 

źródeł wymagań

Pozyskiwanie

Pozyskiwanie

Konsolidacja 

i redakcja

Analiza zbiorcza

I.

II.

III.

IV.

Wykład 3

15

I. IDENTYFIKACJA ZAKRESU 

SYSTEMU I 

Ź

RÓDEŁ WYMAGA

Ń

1) USTALENIE ZAKRESU PROJEKTU

2)  PRZYGOTOWANIE FAZY POZYSKIWANIA 

WYMAGA

Ń

Wykład 3

16

USTALENIE ZAKRESU PROJEKTU

Zidentyfikowanie niezb

ę

dnych z punktu 

widzenia biznesu cech systemu.

Zdefiniowanie projektów dotycz

ą

cych 

modyfikacji istniej

ą

cych systemów i 

rozwoju nowych.

Ustalenie wzgl

ę

dnych priorytetów tych 

projektów.

Zidentyfikowanie celów biznesowych dla 
ka

ż

dego projektu i ka

ż

dego systemu.

Wykład 3

17

USTALENIE ZAKRESU PROJEKTU 

cd.

• Okre

ś

lenie harmonogramu i bud

ż

etu 

osi

ą

gania celów biznesowych

• Zidentyfikowanie wy

ż

szych warstw 

zarz

ą

dzaj

ą

cych, które b

ę

d

ą

odpowiedzialne za system i które powinny 
wspiera

ć

projekt,

• Zdefiniowanie zakresu w terminach 

funkcji, które maj

ą

by

ć

realizowane przez 

system.

Wykład 3

18

PRZYGOTOWANIE FAZY 

POZYSKIWANIA WYMAGA

Ń

Uzgodnienie celu systemu,

Bud

ż

et i harmonogramowanie prac,

Zabezpieczenie (security) i bezpiecze

ń

stwo 

(safety),

Punkty widzenia  udziałowców przedsi

ę

wzi

ę

cia 

informatycznego: u

ż

ytkowników i innych, 

którzy mog

ą

formułowa

ć

wymagania.

background image

4

Wykład 3

19

UDZIAŁOWCY PRZEDSI

Ę

WZI

Ę

CIA 

INFORMATYCZNEGO

:

– Wła

ś

ciciele systemu

– U

ż

ytkownicy systemu

– Kierownik zespołu realizuj

ą

cego 

– Analitycy systemowi
– Projektanci systemowi
– Programi

ś

ci

– Specjali

ś

ci/konsultanci IT

oraz personel techniczny zespołu realizuj

ą

cego przedsi

ę

wzi

ę

cie 

odpowiedzialny za sporz

ą

dzanie dokumentacji 

Wykład 3

20

Studia wst

ę

pne

(1)

• U

ż

yteczne 

ź

ródła informacji

raporty organizacyjne, instrukcje post

ę

powania, 

zakresy obowi

ą

zków/kompetencji, dokumentacje 

istniej

ą

cych systemów, procedury kontroli i oceny 

itp.

• Stosowane

w przedsi

ę

wzi

ę

ciach „nowych jako

ś

ciowo”

(dziedzinowo) dla analityków

Wykład 3

21

Studia wst

ę

pne 

(2)

Zalety:

• Pomagaj

ą

analitykom zrozumie

ć

organizacj

ę

przed 

spotkaniem z lud

ź

mi w niej pracuj

ą

cymi.

• Pozwala analitykowi przygotowa

ć

zastosowanie innych 

metod gromadzenia faktów.

• Dokumentacje istniej

ą

cych systemów mog

ą

dostarczy

ć

formalnie zdefiniowanych wymaga

ń

informacyjnych

WADY:

• Dokumenty zwykle nie odzwierciedlaj

ą

w pełni 

rzeczywisto

ś

ci.

Wykład 3

22

D.

Sesje panelowe - workshop

• S

ą

wa

ż

n

ą

technik

ą

organizatorsk

ą

zapewniaj

ą

ca post

ę

w realizacji przedsi

ę

wzi

ę

cia informatycznego

• W pocz

ą

tkowej fazie przedsi

ę

wzi

ę

cia informatycznego 

słu

żą

sformułowaniu realizowanej przez przedsi

ę

wzi

ę

cie 

strategii informatyzacji

• W kolejnych etapach analityk musi spotyka

ć

si

ę

udziałowcami  upewniaj

ą

c si

ę

co do słuszno

ś

ci swoich 

spostrze

ż

e

ń

i wniosków, które powinien sformułowa

ć

raporcie ko

ń

cowym

• Na etapie projektowania systemu spotkania maj

ą

na celu 

doprowadzenie do konkluzji co do zbioru wymaga

ń

wyboru wariantów projektowych ich realizacji itp.

Wykład 3

23

Joint Application Development

Interakcyjne Tworzenie Aplikacji

• Równie

ż

znane jako Joint Application Design

(JAD).

• Technika JAD opracowana  i sponsorowana 

przez  IBM w latach 90-tych.

• Po raz pierwszy skutecznie zastosowana w 

Kanadzie

Wykład 3

24

JAD Zasady

• Aktywno

ść

grupowa

– wywiady indywidualne i 

grupowe zostały zast

ą

pione sesjami (workshop)

Ś

rodki wizualne

– od tablic pogl

ą

dowych do 

interaktywnych ekranów prezentacyjnych.

• Zorganizowany, racjonalny proces

– adaptuj

ą

cy 

ż

norodne techniki: burza mózgów, analiza top-down

itp.

• Podej

ś

cie dokumentacyjne

– ka

ż

da z sesji ko

ń

czy si

ę

sporz

ą

dzeniem dokumentu, który w postaci łatwiejszej 

do zrozumienia przedstawia wszystkie uzgodnienia 
poczynione podczas jej trwania 

(WYSI/WYG)

.

background image

5

Wykład 3

25

Joint Requirements Planning (JRP)

• „Technika-córka” JAD

• Bardziej popularna na etapie analizy 

systemu/wymaga

ń

w trakcie realizacji 

projektu/przedsi

ę

wzi

ę

cia

Wykład 3

26

• Lider sesji (animator) – okre

ś

la poziom i 

kierunek dyskusji; kieruje dynamik

ą

grupy; 

potrzebuje doskonałych umiej

ę

tno

ś

ci 

interpersonalnych. 

• Analityk – odpowiedzialny za dokumenty 

sesji; równie

ż

uczestniczy w dyskusji; zwykle 

do

ś

wiadczony w zakresie analizy systemowej.

• Wła

ś

ciciel (sponsor) – finansuj

ą

cy 

przedsi

ę

wzi

ę

cie i zatrudniaj

ą

cy personel, 

przedstawiciel najwy

ż

szego szczebla 

zarz

ą

dzania; prezentuje strategiczny punkt 

widzenia.

Uczestnicy JRP

(1)

Wykład 3

27

Uczestnicy JRP

(2)

• Przedstawiciel (-ciele) u

ż

ytkowników 

najwa

ż

niejsi – na nich koncentruje si

ę

sesja; 

wraz z innymi  diagnozuje potrzeby 
organizacyjne i formułuje wymagania 
systemowe. 

• Eksperci/konsultanci IT.
• Specjali

ś

ci – dostarczaj

ą

wiedzy na konkretne 

tematy (dziedziny funkcjonalne) z obszaru 
podstawowej działalno

ś

ci bie

żą

cej.

Wykład 3

28

Przygotowanie sesji

• Okre

ś

lenie celów sesji - prezentacja, 

rozwi

ą

zanie problemu, rozstrzygni

ę

cie konfliktu, 

analiza post

ę

pu prac, gromadzenie i ł

ą

czenie 

faktów, szkolenie, planowanie itp. 

• Opracowanie harmonogramu oraz 

zapewnienie odpowiedniego wyposa

ż

enia

• Przygotowanie porz

ą

dku sesji – i odpowiednio 

wczesne poinformowanie uczestników

Wykład 3

29

Przeprowadzanie sesji

• Prowadzenie sesji – mo

ż

na w zale

ż

no

ś

ci od 

celu sesji realizowa

ć

w sposób bardziej lub 

mniej strukturalny; nale

ż

y utrzymywa

ć

re

ż

im 

czasowy i zaplanowany porz

ą

dek sesji.

• Rezultatem ko

ń

cowym  sesji musi by

ć

pisemne 

podsumowanie przekazane uczestnikom sesji.

• Powinny by

ć

konsekwentnie stosowane 

formalne zasady dokonywania  prezentacji
(oraz ich przygotowywania), dyskusji nad 
przebiegiem prac projektowych, 
przeprowadzania burzy mózgów itp.

Wykład 3

30

Korzy

ś

ci z JRP 

(1)

• Wzrost poczucia partnerstwa w 

przedsi

ę

wzi

ę

ciu mi

ę

dzy sfer

ą

biznesow

ą

i i 

ekspertami ds. oprogramowania

• Umo

ż

liwia stronie biznesowej identyfikacj

ę

zdefiniowanie potrzeb w sferze oprogramowania

• Skraca czas projektowania i implementacji 

systemu poprzez jasne sformułowanie 
wymaga

ń

ju

ż

od samego pocz

ą

tku.

• Ułatwia decyzje co do architektury i 

platformy realizacji systemu

background image

6

Wykład 3

31

Korzy

ś

ci JRP 

(2)

• Obni

ż

enie kosztów realizacji i pó

ź

niejszej 

eksploatacji przez rozstrzyganie istotnych kwestii na 
wczesnych etapach realizacji przedsi

ę

wzi

ę

cia.

• Podwy

ż

szenie jako

ś

ci rozwi

ą

za

ń

projektowych

poprzez wykorzystanie/poł

ą

czenie pomysłów 

udziałowców ro

ż

nych kategorii.

• Zwi

ę

kszenie wiedzy  o systemie u u

ż

ytkowników 

ko

ń

cowych i członków zespołu projektowego oraz ich

zadowolenia z efektów ko

ń

cowych.

Wykład 3

32

Zasady JRP 

(1)

A.

Ś

cisłe przestrzegania zasad przyj

ę

tej 

metodologii

Sesje JRP  wykorzystuj

ą

podej

ś

cie top-down

Proces strukturalny zwykle przebiega w nast

ę

puj

ą

cych krokach:

1. Uzgodnienie i zatwierdzenie ogólnych wymaga

ń

– w tym 

zakresu, celów i zamierze

ń

.

2.  Skonstruowanie listy głównych procesów (działa

ń

)  w ka

ż

dym 

obszarze funkcjonalnym.

3. Opracowanie wst

ę

pnych schematów przedstawiaj

ą

cych modele 

realizowanych procesów i wykorzystywanych obiektów 
(logiczny model danych)
.

4. Identyfikacja potrzeb informacyjnych, których zaspokojenie 

b

ę

dzie stanowiło wsparcie SI dla procesów b

ę

d

ą

cych baz

ą

logicznego modelu danych 

(3)

.

Wykład 3

33

B.

Przygotowanie jest spraw

ą

kluczow

ą

!

• Prowadz

ą

cy sesj

ę

typuje uczestników ka

ż

dej z sesji JRP 

(workshop). 

• Terminy sesji s

ą

harmonogramowane z wyprzedzeniem i 

uzgadniane  – ka

ż

dy z uczestników mo

ż

e  uwzgl

ę

dni

ć

je 

w swoich planach ( i vice versa). 

• Prowadz

ą

cy sesj

ę

powinien przygotowa

ć

wst

ę

pne 

opracowania, modele do inicjacji dyskusji i zach

ę

ca

ć

uczestników do przygotowania własnych.

Zasady JRP

(2)

Wykład 3

34

C.

Ka

ż

da sesja ma konkretnie zdefiniowane 

cele.

• Gwarancj

ą

ich realizacji jest porz

ą

dek sesji

znany wszystkim jej uczestnikom. 

• Szczególny nacisk jest poło

ż

ony na 

zaanga

ż

owanie wszystkich uczestników i 

ostateczne osi

ą

gniecie konsensusu.

D.

Sesje JRP s

ą

zorientowane na osi

ą

ganie 

konkretnych rezultatów.

• Wszystkie informacje dostarczane przez

uczestników sesji s

ą

dokumentowane

Zasady JRP

(3)

Wykład 3

35

Przewodnik prowadz

ą

cego sesj

ę

JRP

1. Nie zmienia

ć

zaplanowanego porz

ą

dku sesji pod 

byle powodem

2. Trzyma

ć

si

ę

harmonogramu czasowego

3. Zapewni

ć

bie

żą

ce sporz

ą

dzanie notatek

4. Unika

ć

stosowania 

ż

argonu technicznego

5. Stosowa

ć

zabiegi likwiduj

ą

ce konflikty

6. Pozwala

ć

na „twórczo wybuchowe” wypowiedzi

7. D

ąż

y

ć

do uzyskania konsensusu w ramach grupy

8. Zapewni

ć

mo

ż

liwo

ść

wypowiadania si

ę

wszystkim 

uczestnikom

9. Dba

ć

o obecno

ść

wszystkich udziałowców