2011-03-24
1
Praktyczna Nauka Zawodu
Biochemia
Metody
Punktu Końcowego
2010/2011
Rok III semestr letni
Mgr Sylwia Płaczkowska, Mgr Izabela Kokot
ZPNZA AM Wrocław
I
t
I
a
I
d
I
r
I
0
Ryc. 1: Przechodzenie promienia światła
monochromatycznego przez kuwetę z barwnym roztworem.
Oddziaływanie wiązki światła z barwnym roztworem
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
0,8
0,9
0
2
4
6
8
10
st
ęż
enie
lo
g
I
o
/I
t
Wyra
ż
enie log
t
I
I
0
zostało nazwane absorbancj
ą
i jest warto
ś
ci
ą
bezwymiarow
ą
.
Rodzaj metody pomiarowej
•
Sygnał uzyskany w reakcji pomiarowej może być mierzony
dwoma sposobami:
•
- w metodach punktu końcowego tzw.: end-point mierzony
jest poziom sygnału pomiarowego wytwarzanego przez
produkt reakcji wskaźnikowej, który jest proporcjonalna do
ilości badanego związku.
•
- w metodach typu „test spektrofotometryczny, kinetyczny”
mierzona jest zmiana sygnału pomiarowego w czasie, a
różnica poziomu sygnału pomiędzy punktami pomiarowymi
jest proporcjonalna do stężenia lub aktywności badanego
związku.
•
Źródło: Podstawy diagnostyki laboratoryjnej. Akademia Medyczna im. Piastów
Śląskich Wrocław 2010r.
ODCZYNNIK
SUROWICA
37
0
C
PUNKTOWY POMIAR
ABSORBANCJI
O
Ś
CZASU
METODA PUNKTU KO
Ń
COWEGO (END-POINT)
Schemat wykonania metody punktu końcowego
Rodzaj metody pomiarowej
2011-03-24
2
Sposób kalibracji
Rodzaj krzywej kalibracyjnej
Źródło: Podstawy diagnostyki laboratoryjnej. Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich Wrocław 2010r
Zależność dwóch zmiennych: niezależnej (stężenie) i zależnej (absorbancja)
nazywana jest zależnościa regresjną, a określenie tej zależności nazywane
jest kalibracją analizy.
Krzywa kalibracyjna prostoliniowa opisana jest wzorem, obliczonym na
podstawie danych eksperymentalnych
y = ax+b,
gdzie: y – absorbancja; zmienna zależna ,
x - stężenie; zmienna niezależna,
a – współczynnik regresji dla tej krzywej,
b – wyraz wolny
Współczynnik a wyznacza o jaką wartość zmieni się zmienna zależna, jeśli
zmienna niezależna zmieni się o 1 jednostkę
Rodzaj krzywej kalibracyjnej
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
0,8
0
10
20
30
40
50
60
70
Test punktu końcowego
A
b
so
rb
a
n
cj
a
Stężenie
Ilość punktów krzywej kalibracyjnej
Ilość powtórzeń wzorca na punkt
kalibracyjny
•
zależy od dokładności metody którą
dysponujemy
2011-03-24
3
Faktor (mnożnik
)
Próba ślepa badana
Źródło: Podstawy diagnostyki laboratoryjnej. Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich Wrocław 2010r.
Próba ślepa badana
•
lipemia – wyeliminowanie wpływu zmętnienia
•
bilirubinemia – interferencja optyczna
•
hemoliza - interferencja optyczna
Stabilność w czasie barwnego
produktu reakcji wskaźnikowej
Granica detekcji produktu reakcji
wskaźnikowej
Granica detekcji produktu reakcji
wskaźnikowej
2011-03-24
4
Granica liniowości produktu reakcji
wskaźnikowej
•
Sposób obliczania wyniku oznaczenia
1. Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
21 stycznia 2009 r.
Załącznik nr 1
Standardy jakości w zakresie czynności
laboratoryjnej diagnostyki medycznej, w tym
immunologii medycznej, oceny ich jakości i
wartości diagnostycznej oraz laboratoryjnej
interpretacji i autoryzacji wyniku badań
http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/do
cs/zalacznik1_standardow_22012009.pdf
•
8.2. Formularz sprawozdań z badania laboratoryjnego zawiera w szczególności pola:
•
1) data wydruku i wykonania badania;
•
2) rodzaj badania;
•
3) dane pacjenta;
•
a) imię i nazwisko;
•
b) data urodzenia;
•
c) miejsce zamieszkania/oddział szpitalny;
•
d) płeć;
•
e) numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL – nazwa i numer
•
dokumentu potwierdzającego tożsamość,
•
f) numer identyfikacyjny pacjenta (podawany przy braku innych danych);
•
4) miejsce przesłania sprawozdania z badania lub dane osoby upoważnionej do odbioru
•
wyniku lub sprawozdania z badania;
•
5) dane laboratorium wykonującego badanie;
•
6) data i godzina pobrania materiału do badań;
•
7) data i godzina przyjęcia materiału do badań;
•
8) wyniki badań w formie liczbowej lub opisowej;
•
9) zakres biologicznych wartości referencyjnych;
•
10) laboratoryjna interpretacja wyników;
•
11) informacje dotyczące widocznych zmian właściwości próbki, które mogą mieć wpływ na
•
wynik badania;
•
12) podpis i pieczęć osoby upoważnionej do jego autoryzacji