background image

Strona główna 

PM

 

Kształtowanie poł

ą

cze

ń

 zgrzewanych

 

Charakterystyka i rodzaje zgrzewania

 

Zgrzewanie polega na ł

ą

czeniu metali przez podgrzanie miejsca styku zł

ą

cza do stanu ciastowatego i silny 

docisk. Poł

ą

czenia uzyskuje si

ę

 dzi

ę

ki powstaniu wspólnych ziaren metalu w obszarze styku.

 

Zale

ż

nie od 

ź

ródła ciepła dostarczanego przy zgrzewaniu wyró

ż

nia si

ę

:

 

a) zgrzewanie ogniskowe – 

ź

ródłem ciepła jest ognisko kowalskie;

 

b) zgrzewanie gazowe – 

ź

ródłem ciepła jest płomie

ń

 palnika gazowego;

 

c) zgrzewanie termitowe – spalaj

ą

cy si

ę

 termit dostarcza ciepło;

 

d) zgrzewanie elektryczne – ciepło wytwarza si

ę

 przez pr

ą

d elektryczny:

 



zgrzewanie doczołowe;

  



zgrzewanie punktowe;

  



zgrzewanie garbowane;

  



zgrzewanie liniowe.

  

e) zgrzewanie tarciowe – 

ź

ródłem ciepła jest tarcie .

 

Rodzaje poł

ą

cze

ń

 zgrzewanych

 



Zgrzewanie czołowe stosuje si

ę

 do ł

ą

czenia pr

ę

tów, odkuwek i innych elementów w których zgrzeina 

obejmuje całe pole powierzchni styku. T

ą

 metod

ą

 mo

ż

emy wykonywa

ć

 np.: narz

ę

dzia skrawaj

ą

ce 

(rysunek poni

ż

ej a), lub wiertła do gł

ę

bokich otworów (rysunek poni

ż

ej b). Zgrzeiny punktowe 

stosowane s

ą

 do ł

ą

czenia cienkich blach (rysunek poni

ż

ej c, d, e), blach z ró

ż

nymi kształtownikami 

(rysunek poni

ż

ej f).

  



Zgrzeiny liniowe umo

ż

liwiaj

ą

ce wykonanie poł

ą

cze

ń

 szczelnych z cienkich blach, rur ze szwem, 

pojemników (rysunek poni

ż

ej g), a tak

ż

e poł

ą

cze

ń

 kształtowych (rysunek poni

ż

ej h).

  

 

Strony zwi

ą

zane: 

Podstawy Konstrukcji Maszyn

Poł

ą

czenia

Dane dla poł

ą

cze

ń

 

zgrzewanych

Strona 1 z 8

Kształtowanie połączeń zgrzewanych - PM (c) SofTdis 2002

2011-11-07

mk:@MSITStore:C:\Users\Fishu\Desktop\Poradnik_mechanika\Poradnik%20mechan...

background image

Rys. 1 Zgrzewanie garbowe

 

 

 

Rys. 2. Przykłady zastosowania zgrzein 

 

Zgrzewanie tarciowego: a) narz

ę

dzia skrawaj

ą

cego (frezy), b) wałek kierowniczy, c) dr

ąż

ek poprzeczny 

układu kierowniczego, d) szcz

ę

ka klucza nastawnego, e) uchwyt wieszaka; Z – miejsca zgrzewane

 

Strona 2 z 8

Kształtowanie połączeń zgrzewanych - PM (c) SofTdis 2002

2011-11-07

mk:@MSITStore:C:\Users\Fishu\Desktop\Poradnik_mechanika\Poradnik%20mechan...

background image

Wymiary zgrzein punktowych

 



Elektrody kuliste stosowane do zgrzewania metali trudno spawalnych powinny mie

ć

 promie

ń

 

zaokr

ą

glenia (rysunek poni

ż

ej).

  

 

Rys. 3. Kształt elektrod do zgrzewania: a) stali, b) aluminiu

 



Podziałk

ę

 zgrzein punktowych i garbowych w zakładkowym statycznie rozci

ą

ganym zł

ą

czu przyjmuje 

si

ę

 równ

ą

 t = (3 ¸ 6)d, (rysunek poni

ż

ej) w szwach dwurz

ę

dowych równoległych odległo

ść

 mi

ę

dzy 

rz

ę

dami szwu „a” jest równa podziałce (a = t), a w szwach przestawnych  a =  EQ \R(;2t) /2.

  

W dwunakładowych zł

ą

czach rozci

ą

gaj

ą

cych ze zgrzeinami dwuci

ę

tymi podziałk

ę

 i odległo

ść

 mi

ę

dzy rz

ę

dami 

zwi

ę

ksza si

ę

 o 50%. Podziałka zgrzein dwuci

ę

tych w zł

ą

czach zginanych d

ź

wigarów wynosi t = (3¸ 8) d, po 

stronie 

ś

ciskanej d

ź

wigara, oraz t = (3 ¸ 12)d po stronie rozci

ą

ganej (rysunek poni

ż

ej d). Odległo

ść

 zgrzein od 

kraw

ę

dzi ł

ą

czonych cz

ęś

ci nie powinna by

ć

 mniejsza od 

ś

rednicy zgrzeiny (e ³ d).

 

Strona 3 z 8

Kształtowanie połączeń zgrzewanych - PM (c) SofTdis 2002

2011-11-07

mk:@MSITStore:C:\Users\Fishu\Desktop\Poradnik_mechanika\Poradnik%20mechan...

background image

 

Rys. 4. Rozmieszczenie zgrzein punktowych: a), b) i c) zgrzeiny jednoci

ę

te, d) i f) zgrzeiny dwuci

ę

te, e) 

zgrzeina rozci

ą

gana

 



Klasy jako

ś

ci zgrzein PN – 74/M - 69020

  

Dane dla poł

ą

cze

ń

 zgrzewanych

 

Technologia konstrukcji elementów zgrzewanych

 

Przy wykonywaniu i projektowaniu konstrukcji zgrzewanych nale

ż

y kierowa

ć

 si

ę

 pewnymi zasadami, aby 

uzyska

ć

 zgrzeiny o jak najlepszej jako

ś

ci, odpowiedniej wytrzymało

ś

ci poł

ą

cze

ń

.

 



Konstrukcje w

ę

złów przeznaczone do zgrzewania punktowego powinna odpowiada

ć

 nast

ę

puj

ą

cym 

wymaganiom:

  

- kształt zgrzewanych cz

ęś

ci, ich wymiary i rozmieszczenie punktów powinny by

ć

 tego rodzaju, 

ż

eby ze

ś

rodkowane odkształcenia spowodowane dociskiem zgrzewanych cz

ęś

ci mogło 

przebiega

ć

 bez przeszkód (rys. 5);

 

- grubo

ść

 ł

ą

czonych cz

ęś

ci nie powinno si

ę

 zbytnio ró

ż

ni

ć

 (rys. 5). Przy ró

ż

nicy przekraczaj

ą

cej 

trzykrotn

ą

 grubo

ść

 Cz

ęś

ci zgrzewanie si

ę

 komplikuje;

 

- nale

ż

y projektowa

ć

 takie konstrukcje w

ę

złów, w których trzeba stosowa

ć

 typowe, najbardziej 

trwałe elektrody, bez specjalnego i skomplikowanego oprzyrz

ą

dowania, umo

ż

liwiaj

ą

ce 

ustawienie w

ę

zła podczas zgrzewania poza konturem obwodu wtórnego zgrzewarki;

 

- je

ż

eli w skutek układu punktów nacisk elektrody przejmuje cały w

ę

zeł, jego sztywno

ść

 powinna 

by

ć

 wystarczaj

ą

ca do zapobiegania  nadmiernemu odkształceniu elementów w

ę

zła. W wielu 

przypadkach mo

ż

na zapobiec odkształcenia w

ę

zła stosuj

ą

c specjalne elektrody i uchwyty (rys. 

5);

 

- nale

ż

y zgrzewa

ć

 jednocze

ś

nie tylko dwie cz

ęś

ci. W wyj

ą

tkowych przypadkach dopuszczalne 

jest zgrzewanie trzech lub czterech elementów jednocze

ś

nie (w małowa

ż

nych elementach). 

Wraz ze zwi

ę

kszeniem liczby Cz

ęś

ci wyra

ź

nie pogarsza si

ę

 jako

ść

 i jednolito

ść

 zł

ą

cz. Jeden ze 

sposobów zmniejszania równoczesnej liczby ł

ą

czonych cz

ęś

ci przedstawia rys. 5.

 

Strona 4 z 8

Kształtowanie połączeń zgrzewanych - PM (c) SofTdis 2002

2011-11-07

mk:@MSITStore:C:\Users\Fishu\Desktop\Poradnik_mechanika\Poradnik%20mechan...

background image

- wymiary zgrzein (patrz punkt 2 rodzaje poł

ą

cze

ń

 zgrzewanych D)

 



Cz

ęś

ci przeznaczone do zgrzewania doczołowego powinny mie

ć

 czyste, obrobione powierzchnie 

czołowe (ma to istotny wpływ na jako

ść

 zł

ą

cza w tej metodzie). Dobr

ą

 i powtarzaln

ą

 jako

ść

 zł

ą

cz 

mo

ż

na uzyska

ć

, gdy zgrzewane ko

ń

ce ł

ą

czonych Cz

ęś

ci maj

ą

 jednakowy kształt i przekrój (rys. 6).

  

 

Rys. 5. Przykłady zł

ą

czy doczołowych

 

 

Rys. 12 Zgrzewanie oporowe: a) punktowe, b) liniowe, c) czołowe: 1 – transformator, 2 – elektrody, 3 – 

części łączone

 

 

Zgrzewanie – spajanie materiału przez docisk z podgrzaniem miejsca łączonego lub bez podgrzania (dyfuzja i 
rekrystalizacja sąsiadujących ziaren metalu) 

 

Dane dla poł

ą

cze

ń

 zgrzewanych

 

Skuteczno

ść

 zgrzewania zale

ż

y od: 

 



ci

ś

nienia;

  



temperatury;

  

Strona 5 z 8

Kształtowanie połączeń zgrzewanych - PM (c) SofTdis 2002

2011-11-07

mk:@MSITStore:C:\Users\Fishu\Desktop\Poradnik_mechanika\Poradnik%20mechan...

background image



czasu. 

  

Ź

ródła ciepła: 

 



zgrzewanie gazowe;

  



zgrzewanie elektryczne:

  

a)  iskrowe;

 

b) oporowe.

 



zgrzewanie termitowe;

  



zgrzewanie tarciowe.

  

Poł

ą

czenie  zgrzewane  mo

ż

emy  uzyska

ć

  przez  wywarcie  du

ż

ego  nacisku  (inne  metody:  wybuchowe, 

ultrad

ź

wi

ę

kowe, zgniotowe). 

 

Materiały zgrzewane – najlepiej, gdy maj

ą

 jednakowy lub zbli

ż

ony skład chemiczny, np. stal w

ę

glowa ze stal

ą

 

stopow

ą

 lub narz

ę

dziow

ą

).

 

Odpowiednie procesy to mo

ż

liwo

ść

 zgrzania ró

ż

nych metali, tworzyw sztucznych, metali i niemetali. 

 

Rodzaje i zastosowanie poł

ą

cze

ń

 zgrzewanych 

 



Zgrzewanie  czołowe  –  ł

ą

czenie  pr

ę

tów,  odkuwek.  W  zgrzeinach  tych  wykorzystywana  jest  cała 

powierzchnia styku.

  



Zgrzewanie punktowe – cienkie blachy, blacha + kształtownik.

  



Zgrzewanie liniowe – poł

ą

czenia szczelne (rury ze szwem, pojemniki).

  



Zgrzewanie  garbowe  –  zgrzewanie  oporowe  –  zgrzewanie  oporowe  punktowe  z  uprzednim 
wytłoczeniem garbów, w miejscach gdzie maj

ą

 utworzy

ć

 si

ę

 punkty.

  

Wymiary zgrzein (wg PN-74/M-69021

 

Dane dla poł

ą

cze

ń

 zgrzewanych

 

Grubo

ść

 

blach 
zgrzewanych

mm

0,5

1

1,5

2

2,5

3

4

5

6

7

8

9

Przy ró

ż

nej grubo

ś

ci blach 

ś

rednic

ę

 elektrody dobiera si

ę

:

 

- gdy stosunek g

2

/g

1

 <=1,5 - wg blachy cie

ń

szej

 

- gdy stosunek 1,5<g

2

/g

1

<=3 - ró

ż

ne 

ś

rednice elektrod z obu stron wg tabelki

 

Strona 6 z 8

Kształtowanie połączeń zgrzewanych - PM (c) SofTdis 2002

2011-11-07

mk:@MSITStore:C:\Users\Fishu\Desktop\Poradnik_mechanika\Poradnik%20mechan...

background image

 

 

Dane dla poł

ą

cze

ń

 zgrzewanych

 

Uwaga:

 

Unikamy zgrzewania elementów dla g

2

/g

1

>3; Zgrzewamy trzy elementy – grubszy do środka. 

 

Zgrzeiny czołowe – ich wymiary przyrównujemy wymiarom przekroju łączonych części.

 

Wytrzymałość połączeń zgrzewanych 

 

Obliczenia jak dla połączeń spawanych. Wartości naprężeń dopuszczalnych dla zgrzein czołowych wg wzoru:

 

 k

′′′′

 = z 

⋅⋅⋅⋅

 k

 

t = 3d 

– dwa elementy oraz t60[mm]

 

t = 4d – trzy elementy oraz t

80[mm]

 

e = 2d – w kierunku działania obci

ąż

enia

 

e = 1,5d – w kierunku prostopadłym do 

działania obci

ąż

enia 

 

≈≈≈≈

 (2g)

1/2

 [mm]

 

≈≈≈≈

 (8g)

1/2

 

Według praktyków:

 

d=1,2g+4[mm], dla g

3[mm]

 

d=1,5g+5[mm],

 

dla g>3[mm]

 

t=3d – dwa elementy

 

t=4d – trzy elementy

 

e=2d

 

e=1,5d – w kierunku prostopadłym do obci

ąż

enia

 

Strona 7 z 8

Kształtowanie połączeń zgrzewanych - PM (c) SofTdis 2002

2011-11-07

mk:@MSITStore:C:\Users\Fishu\Desktop\Poradnik_mechanika\Poradnik%20mechan...

background image

z = (0,7 

÷÷÷÷

 0,85) , (śr. 0,8)   – przy zgrzewaniu oporowym

 

z = (0,8 

÷÷÷÷

 0,95) , (śr. 0,9)  – przy zgrzewaniu iskrowym  

 

Zgrzeiny punktowe – obliczenia z warunku na ścinanie (obciążenia jednakowe). 

 

z = (0,35 

÷÷÷÷

 0,6) – obciążenia statyczne, grubość blach do 3 mm (większe wartości przy mniejszych g)

 

≈≈≈≈

 0,3 – obciążenia zmienne t = 2d

 

Uwaga:

 

Rozciąganie z = 0,1 

÷÷÷÷

 0,2 (takich rozwiązań należy unikać) 

 

Zgrzeiny garbowe i liniowe należy projektować tak, aby narażone były na ścinanie, z – jak dla punktowych. 

 

 

Wszelkie prawa dotycz

ą

ce formy i funkcjonalno

ś

ci zastrze

ż

one. Przetwarzanie, doł

ą

czanie do innego oprogramowania oraz dekompilacja w 

cało

ś

ci lub w cz

ęś

ci jest zabroniona 

Pełny tekst warunków u

ż

ywania 

PM

 zamieszczono w tek

ś

cie 

P

oradniku 

M

echanika 

 

P

oradnik 

M

echanika 1.03.11 © 

sof

T

dis

 2001-2003™

  

Strona 8 z 8

Kształtowanie połączeń zgrzewanych - PM (c) SofTdis 2002

2011-11-07

mk:@MSITStore:C:\Users\Fishu\Desktop\Poradnik_mechanika\Poradnik%20mechan...