Microsoft Word - mat-pod.doc

Spis treści:

Podzespoły zestawu komputerowego ....................................................................................... 3

System operacyjny .................................................................................................................... 3

System zapisu plików................................................................................................................ 4

Nośniki danych ......................................................................................................................... 4

Zapisywanie danych.................................................................................................................. 4

Bazy danych .............................................................................................................................. 5

Systemy informatyczne – rozwiązania kompleksowe .............................................................. 5

7.1.

ADT................................................................................................................................... 6

7.2.

Apteka i Apteczka ............................................................................................................. 6

7.3.

Blok Operacyjny ............................................................................................................... 6

7.4.

Dokumentacja Medyczna .................................................................................................. 6

7.5.

Laboratorium ..................................................................................................................... 7

7.6.

Pracownia Diagnostyczna ................................................................................................. 8

7.7.

Przychodnia – Gabinet Lekarski ....................................................................................... 8

7.8.

Przychodnia – Rejestracja ................................................................................................. 8

7.9.

Statystyka .......................................................................................................................... 8

7.10.

Zakażenia Szpitalne....................................................................................................... 9

Oprogramowanie użytkowe ...................................................................................................... 9

8.1.

Edytor tekstu MS WORD ................................................................................................. 9

8.2.

Arkusz kalkulacyjny MS EXCEL ................................................................................... 10

Sieć lokalna LAN (Local Area Network) ............................................................................... 11

9.1.

TOPOLOGIA LINIOWA ............................................................................................... 11

9.2.

TOPOLOGIA KOŁOWA ............................................................................................... 12

10. Sieć światowa WAN (World Area Network).......................................................................... 12

10.1.

WWW (World Wide Web).......................................................................................... 12

10.1.1.

W jaki sposób szukamy informacji w Internecie ?.................................................. 12

10.1.2.

Ranking zapytań prostych ....................................................................................... 13

10.1.3.

Przykładowe wyszukiwarki internetowe................................................................. 13

10.2.

E-mail poczta elektroniczna. ....................................................................................... 13

10.2.1.

Budowa adresu pocztowego .................................................................................... 13

10.2.2.

Konfiguracja skrzynek pocztowych. ....................................................................... 14

1. Podzespoły zestawu komputerowego

W skład każdego zestawu komputerowego wchodzą pewne urządzenie. Możemy podzielić je

na urządzenia wewnętrzne i zewnętrzne. Urządzenia wewnętrzne wchodzące w zestaw
komputerowy klasy IBM PC to:

•

płyta główna,

•

procesor,

•

pamięć operacyjna,

•

dysk twardy,

•

stacja dysków elastycznych,

•

CD-ROM, CD-RW, DVD, DVD-RW

•

karty rozszerzeń.(karta graficzna, karta dźwiękowa itp.)

Natomiast z urządzeń zewnętrznych możemy wymienić:

•

monitor

•

drukarkę

•

skaner

•

klawiaturę

•

mysz

•

zestaw głośników

2. System operacyjny

Podstawowym programem jest system operacyjny, którego zadaniem jest umożliwienie

komunikacji  użytkownika  z  zestawem  komputerowym  oraz  wykonywanie  czynności  odwrotnej
czyli  otrzymywanie  wyniku  działania  oprogramowania.  Dodatkowo  system  operacyjny  pozwala
na  instalowanie  różnych  programów.  Programy  te  nazywane  są  ogólnie  oprogramowaniem.
Oprogramowanie  możemy  podzielić  na  oprogramowanie  narz

ędziowe, oprogramowanie

żytkowe. Przykładem oprogramowania narzędziowego będzie program WinZip, który służy do

archiwizowania  plików,  a  przykładem  oprogramowania  użytkowego  jest  program  MS  Word  –
edytor  tekstu.  Oprogramowanie  zainstalowane  jest  w  katalogach  odpowiednich  dla  danego
programu  (c:\program  files),  skróty  do  programów  które  umożliwiają  nam  uruchomić
oprogramowanie  mogą  znajdować  się  na  pulpicie  w  menu  programy  przycisku  start,  menu
podr

ęcznym (prawy przycisk myszy).

Instalacja oprogramowania odbywa się dzięki nośnikom, na których są dostarczane wersje

instalacyjne,  które  wraz  z  licencją  stanowią  komplet  niezbędny  dla  użytkownika  do  legalnego
użytkowania.  Odinstalowanie  (usuwanie)  oprogramowania  odbywa  się  dzięki  programom
przeznaczonym  do  tego  celu  i    instalującym  się  wraz  z  naszym  oprogramowaniem.  Innym
miejscem  z  którego  można  odinstalwać  nasze  oprogramowanie  jest    program  „Dodaj  lub  usuń
programy” znajdujący się w Panelu sterowania.

3. System zapisu plików

W systemach informatycznych informacje muszą być przechowywane. Do tego celu służą

pliki,  jednak  same  pliki  nie  wystarczą.  Dlatego  też  elementem  pomocniczym  w  zachowaniu
porządku są katalogi.
Podczas tworzenia partycji na dysku twardym, podczas jej formatowania (ustalania formatu zapisu
plików) tworzony jest katalog główny o następującym symbolu \ . Katalog główny tworzony jest
we  wszystkich  nośnikach  jakie  możemy  spotkać  (dysk  twardy,  stacja  dysków  elastycznych,  cd-
rom,  cd-rw,  dvd-rom,  dvd-rw  itp.)  W  katalogu  głównym  tworzone  są  podkatalogi  w  których
możemy przechowywać oprogramowanie, bądź wyniki naszej pracy zapisane w plikach. Katalogi
możemy podzielić na katalog nadrz

ędny, katalog podrzędny, katalog bieżący.

Przy tworzeniu katalogów należy pamiętać, że występują pewne symbole, które nie mogą być
używane w nazwach katalogów, są to ( \ / : * ? ” < > | ).

Następnym elementem struktury danych są pliki. Pliki możemy podzielić na pliki tekstowe

i pliki binarne. Pliki tekstowe są plikami, które podczas edycji przedstawiają zapis zrozumiały dla
użytkownika np. „Ala ma kota”. Pliki binarne są plikami, które zawierają w sobie kod źródłowy
np. programy. Edycja takiego pliku za pomocą edytora tekstu nie dostarczy użytkownikowi
ż

adnych „logicznych informacji”, ponieważ zobaczy on na ekranie tak zwane „krzaki”. Czyli

zbiór różnych symboli nie łączących się w żadną „logiczną całość”.

4. No

niki danych

Są to elementy na których możemy zapisywać oprogramowanie lub wynik swojej pracy.

Obecnie dostępne nośniki to :

Dyski twarde:

•

Dysk twardy (GB) HDD – Hard Disk Drive

Urządzenia z wymiennymi nośnikami pamięci:

•

Dyskietka 3,5” (1,44 MB) - Floppy Disk Drive

•

Pendrive

•

CD-R (MB)

•

CD-RW (MB)

•

Pen-Drive (MB)

•

DVD-R (GB)

•

DVD-RW (GB)

•

Napędy taśmowe - STREAMER

Na każdym z powyższych nośników możemy zapisywać i odtwarzać dane.
1 Bajt
1024 Bajty – 1 KB - kilo
1024 KB – 1 MB - mega
1024 MB – 1 GB – giga
1024 GB – 1 TB – terra

5. Zapisywanie danych

Czynność zapisywania wyniku swoje pracy w postaci pliku stwarzała użytkownikom zawsze

wiele problemu. Polega ona na spełnieniu dwóch warunków :

1 - określeniu miejsca gdzie zapiszemy plik

2 – podaniu nazwy pliku.

Co musimy zrobić aby określić miejsca zapisu pliku ? W tym celu należy wybrać urządzenie

(np. dysk twardy-HDD, stacja dysków elastycznych-FDD, pendrive) na którym zapiszemy nasz
plik oraz wskazać katalog w którym mam być on zapisany. Urządzenia w systemie Windows mają
przypisaną literę alfabetu angielskiego zakończoną dwukropkiem

6. Bazy danych

Baza danych jest miejscem w którym przechowywane są informacje. Informacje te są

przetwarzane  w  wyniku  czego  dostarczane  są  nam  informacje,  które  możemy  wykorzystywać
w różnych celach.
Podstawowym  elementem  relacyjnej  bazy  danych  są    relacje  (dwuwymiarowa  tabele).  Każda
relacja  (tabela)  zbudowana  jest  z  atrybutów  (kolumn)  opisujących  daną  relację.  Wypełniony
wiersz atrybutów nazywamy rekordem danych (krotką).
Każdy  z  atrybutów  przechowuje  dane.  Najprostsze  typy  danych  to:  liczby  całkowite,  liczby
rzeczywiste,  łańcuch  znaków  (tekst),  data  i  godzina  (  typy  atomowe  –  są  to  typy  jednoznacznie
określające typ przechowywanych danych)

Dziedziną nazywamy typ elementów który przechowywany jest atrybutach. Schemat to

relacje i atrybuty je opisujące w bazie danych, a instancja to zbiór rekordów (krotek)
występujących w bazie danych na daną chwilę.
Na danych (wartościach atrybutów) znajdujących się w bazach mogą być wykonywane działania
podstawowe i złożone. Do działań podstawowych zaliczamy :

sumę zbiorów A i B – nowo powstały zbiór zawierać będzie elementy ze
zbioru A i zbioru B (jeżeli element występuje w zbiorze A i w zbiorze B to
w nowo powstałym zbiorze występuje tylko raz)

różnica zbioru A i B – nowo powstały zbiór zawierać będzie elementy ze
zbioru A które nie występują w zbiorze B.

Przecięcie zbioru A i B – nowo powstały zbiór zawierać będzie tylko te
elementy które występują w zbiorze A i w zbiorze B.

Jednym ze złożonych działań jakie możemy wykonać na danych przechowywanych

w rekordach  (krotkach)  naszej  bazy  jest  „iloczyn  kartezjański”.  Pozwala  on  na  stworzenie
wszystkich uporządkowanych par powstałych z połączenia danych zbioru A i zbioru B.
Ponieważ  niektóre  dane  przechowywane  w  bazie  powinny  być  unikalne,  to  relacja  (tabela)
w której  są  przechowywane  musi  to  umożliwić.  Klucze  mogą  być  kluczami  powstałymi  przy
wykorzystaniu już istniejących  atrybutów (klucz naturalny) bądź przez dodanie nowego atrybutu,
w  którym  będzie  on  przechowywany  (klucz  obcy).  Klucze  umożliwiają  określenie
niepowtarzalnego rekordu w bazie danych.

7. Systemy informatyczne – rozwi

zania kompleksowe

Praca systemu opiera się na sieci LAN i zdefiniowanych standardach, do których należą

przede wszystkim wymieniane między podmiotami dane i wykorzystywane przy tym słowniki,
czyli zestawy dopuszczalnych wartości niektórych danych.

Wśród używanych standardów należy wyróżnić standardy uniwersalne (ogólnopolskie) -

słownik rozpoznań (Międznarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych Rewizja X),

słownik  procedur  medycznych  (wg  Międzynarodowej  Klasyfikacji  Procedur  Medycznych  ICD9-
CM  - drugiej  edycji  polskiej),  słownik  badań  laboratoryjnych,  słownik  płatników  (kas  chorych),
słownik kodów terytorialnych (zgodny z GUS) oraz standardy właściwe dla konkretnego szpitala,
definiowane przez szpital i w nim obowiązujące. Do nich należą m.in. słownik personelu, słownik
jednostek (definiujący strukturę szpitala), słownik leków, itp.
Struktura  wdrażanego  systemu  informatycznego  każdorazowo  jest  dostosowywana  do  struktury
funkcjonalnej  szpitala.  Baza  zainstalowana  w szpitalu  może  obsługiwać  bardziej  lub mniej
złożoną  jednostkę  –  może  to  być  zarówno  4-oddziałowy  szpital  miejski,  jak  i wielooddziałowy
szpital specjalistyczny posiadający kilka izb przyjęć.

7.1.

ADT

System InfoMedica (ADT) jest dedykowany do obsługi ruchu chorych, zgodnie z założeniami

opracowanymi  przez  Ministerstwo  Zdrowia.  System  został  umownie  podzielony  na moduły
- fragmenty  względnie  niezależne  od pozostałych  jego  części,  zgrupowane  wokół  w miarę
jednorodnego, realizowanego przez ten system zadania - Izba Przyjęć, Oddział, Statystyka i moduł
administracyjny  (Administrator). Między modułami występują różnego typu powiązania, zależne
od stopnia zaawansowania systemu.

7.2.

Apteka i Apteczka

System Szpital 2000 (Apteka i Apteczka oddziałowa) jest dedykowany do obsługi gospodarki

lekiem,  zgodnie  z założeniami  opracowanymi  przez  Ministerstwo  Zdrowia.  System  został
umownie  podzielony  na moduły  - fragmenty  względnie  niezależne  od pozostałych  jego  części,
zgrupowane  wokół  w miarę  jednorodnego,  realizowanego  przez ten  system  zadania  – Apteka,
Apteczka  oddziałowa,  Izba  Przyjęć,  Oddział.  Między  modułami  występują  różnego  typu
powiązania, zależne od stopnia zaawansowania systemu.

7.3.

Blok Operacyjny

Blok Operacyjny jako częsć systemu Infomedica przeznaczony jest do planowania

i rejestrowania  przebiegu  operacji  chirurgicznych.  W  czasie  planowania  operacji  możliwe  jest
zarezerwowanie  sali  operacyjnej  i  określenie  personelu  uczestnczącego  w  zabiegu.  Rejestracja
przebiegu  operacji  i jej  wyniku  pozwala  na  wprowadzenie  danych  takich  jak:  rozpoznanie
popoeracyjne, opis operacji, personel uczesniczący, wykonane procedury, podane leki.

Przewidziano współpracę z modułami systemu Ruch Chorych stworzonych do obsługi

pozostałych  jednostek  organizacyjnych  szpitala  (jak  Izba  Przyjęć,  czy  poszczególne  Oddziały).
Wprowadzanie  danych  w  jednym  z modułów  jest  automatycznie  uwzględniane  w pozostałych
modułach – wykorzystują one wspólne bazy danych (np. pacjentów, czy zleceń) – oznacza to, że
dane  pacjenta  (osobowe  i z jego  hospitalizacji)  wprowadzone  w  programach  Ruchu  Chorych  są
widoczne  w  module  Blok  Operacyjny  i  odwrotnie  –  informacja  o  wykonanym  zabiegu  jest
dostępna  w  Oddziale.  Dzięki  wpółpracy  z  modułem  Dokumentacja  Medyczna  możliwe  jest
dokumentowanie  zabiegów  w  postaci  zdefiniowanej  przez  użytkownika.  Wykorzystanie  Zleceń
umożliwia zlecenie badań i podań leków przed i po operacji.

Struktura systemu informatycznego jest dostosowywana do struktury funkcjonalnej danego

Szpitala. Moduł może obsługiwać bardziej lub mniej złożoną jednostkę – jeden lub kilka bloków
operacyjnych z wydzielonymi salami.

7.4.

Dokumentacja Medyczna

Program „Edytor formularzy” modułu Dokumentacja Medyczna Pacjenta służy do

definiowania formularzy wprowadzania danych medycznych pacjenta. Formularze te są następnie

używane w programach systemu Infomedica, w których obsługa modułu Dokumentacji medycznej
została zaimplementowana.

Uniwersalny mechanizm projektowania formularzy powstał, dlatego, iż niemożliwe jest

wyróżnienie  skończonego  zestawu  formularzy  służących  do  wprowadzania  danych  medycznych
pacjenta  (wyników  badań).  Praktycznie  każdy  gabinet  ma  swój  własny  zestaw  wymagań
dotyczących  składowych  pojedynczego  badania  czy  wizualizacji  wyników.  Dzięki  „Edytorowi
formularzy”  przeszkolona  osoba  może  w  prosty  sposób  zdefiniować  dowolny  formularz,  który
może  być  następnie  użyty  do wprowadzania  wyników  badań.  Mechanizm  definiowania
(projektowania)  formularzy  jest  bardzo  podobny  do  mechanizmów  spotykanych  w  wizualnych
językach  programowania.  Biorąc  pod  uwagę  zakres  funkcjonalności  formularzy,  proces
projektowania został uproszczony w takim stopniu, że od użytkownika nie jest wymagana wiedza
dotycząca programowania.

7.5.

Laboratorium

Przegląd struktury programu (moduł Laboratorium):

Moduł InfoMedica-Laboratorium zapewnia wykonanie wszystkich podstawowych funkcji
wymaganych w laboratorium. Funkcje zebrane są w grupy tematyczne.
Funkcje programu i grypy tematyczne
Zlecenie

Zarządzanie zleceniami laboratoryjnymi i bazą danych pacjentów.
– rejestracja i korekta danych pacjentów,
- rejestracja zleceń (manualna lub z czytnika OMR),
- przyjęcie i rozdzielenia na statywy przychodzących próbek materiału,
- kontrola kompletności danych zlecenia,
- nadzór nad stanem wykonania poszczególnych zleceń,
- generacja listy materiałów do pobrania przez laboratorium.

Stanowisko Kompletna obsługa stanowiska pomiarowego.

- pobranie zleceń,
- utworzenie i wydruk listy roboczej,
- wysłanie danych do aparatu lub odpowiadanie na zapytania aparatu,
- przyjęcie i akceptacja wyników z aparatu,
- wpis ręczny lub korekta wyników z możliwością dopisania komentarzy,
- autoryzacja wyników bezpośrednio na stanowisku,
- wydruki wyników stanowiska,
- poszukiwanie próbki.

Wynik

Informacja o wynikach i zarządzanie wynikami.
- medyczna weryfikacja wyników,
- wydruk autoryzowanych i nie wydrukowanych wyników,
- stan wykonania wyników z podziałem na grupy,
- przeglądanie i odpis wyników archiwalnych pacjenta,
- przenoszenie wyników do archiwum.

Statystyka

Standardowe, gotowe raporty statystyczne z prezentacjami graficznymi.
- obciążenie stanowisk i aparatów pomiarowych,
- sumaryczne zestawienia wszystkich wykonanych badań na aparatach,
- zestawienia wykonanych badań przez pracownie laboratoryjne,
- zestawienia wykonanych badań dla poszczególnych zleceniodawców,
- statystyczna analiza wyników jednego badania.

7.6.

Pracownia Diagnostyczna

System InfoMedica jest dedykowany do obsługi szpitali i przychodni lekarskich, w tym także

Zakładu  Diagnostycznego  i  wchodzących  w  jego  skład  rejestracji  i  pracowni.  Podzielono  go
umownie  na fragmenty  zwane  modułami,  które  choć  są  niezależne  od siebie,  to zostały
zgrupowane  wokół  w miarę  jednorodnego  zadania.  System  składa  się  z  następujących  części
(modułów): Rejestracji  Pracowni  Diagnostycznej,  Pracownii  Diagnostycznych  i  Statystyki
Pracownii Diagnostycznych.

Przewidziano współpracę z modułami systemu Ruch Chorych stworzonych do obsługi

pozostałych jednostek organizacyjnych szpitala (jak Izba Przyjęć, czy poszczególne Oddziały), do
którego należy również dany Zakład Diagnostyczny. Wprowadzanie danych w jednym z modułów
jest  automatycznie  uwzględniane  w pozostałych  modułach  –  wykorzystują  one  wspólne  bazy
danych  (np.  pacjentów,  czy  zleceń)  –  oznacza  to,  że  dane  pacjenta  (osobowe  i z jego
hospitalizacji)  wprowadzone  w  programach  Ruchu  Chorych  są  widoczne  w  modułach  Zakładu
Diagnostycznego i odwrotnie.
Podobna  współpraca  jest  w  przypadku  danych  wprowadzanych  w  systemie  Przychodnia
obsługującym gabinety lekarskie.

Struktura systemu informatycznego jest dostosowywana do struktury funkcjonalnej danego

Szpitala i jego Pracowni Diagnostycznej. Zainstalowana baza może obsługiwać bardziej lub mniej
złożoną jednostkę - kilka jej punktów rejestracyjnych i dużą liczbę związanych z nimi Pracowni
Diagnostycznych.

7.7.

Przychodnia – Gabinet Lekarski

System InfoMedica jest dedykowany do obsługi Przychodni zdrowia i działających w niej

Struktura systemu informatycznego jest dostosowywana do struktury funkcjonalnej danej

przychodni. Zainstalowana baza może obsługiwać bardziej lub mniej złożoną jednostkę - kilka jej
punktów rejestracyjnych i dużą liczbę związanych z nimi gabinetów lekarskich.

7.8.

Przychodnia – Rejestracja

System InfoMedica jest dedykowany do obsługi Przychodni zdrowia i działających w niej

gabinetów.  Podzielono  go  umownie  na fragmenty  zwane  modułami,  które  choć  są  niezależne
od siebie,  to zostały  zgrupowane  wokół  w miarę  jednorodnego  zadania,  są  to: Rejestracja
i Gabinety  Lekarskie.  Wprowadzanie  danych  w  jednym  z  modułów  jest  automatycznie
uwzględniane w pozostałych modułach.
Struktura  systemu  informatycznego  jest  dostosowywana  do struktury  funkcjonalnej  danej
przychodni. Zainstalowana baza może obsługiwać bardziej lub mniej złożoną jednostkę - kilka jej
punktów rejestracyjnych i dużą liczbę związanych z nimi gabinetów lekarskich.

7.9.

Statystyka

System InfoMedica jest dedykowany do obsługi Przychodni zdrowia i działających w niej

Struktura systemu informatycznego jest dostosowywana do struktury funkcjonalnej danej
przychodni. Zainstalowana baza może obsługiwać bardziej lub mniej złożoną jednostkę - kilka jej
punktów rejestracyjnych i dużą liczbę związanych z nimi gabinetów lekarskich.

7.10.

Zakażenia Szpitalne

Moduł Statystyka Zakażeń Szpitalnych jest rozszeżeniem systemu InfoMedica (ADT). System

InfoMedica  (ADT)  jest  dedykowany  do obsługi  ruchu  chorych,  zgodnie  z założeniami
opracowanymi przez Ministerstwo Zdrowia.
Moduł  Statystyka  Zakażeń  Szpitalnych  wraz  z  funkcjonalnością  modułów  systemu  ADT
(w szczególności  modułu  Oddział)  pozwala  w  sposób  prosty  prowadzić  statystykę  zakażeń
szpitalnych.

8. Oprogramowanie u

ytkowe

8.1.

Edytor tekstu MS WORD

Jednym z programów wchodzących w skład pakietu biurowego Microsoft Office jest edytor

tekstu  MS  Word  (rys.1).  Służy  on  do  tworzenia  i  modyfikacji  dokumentów.  Oprócz
podstawowych  czynności  edycyjnych  program  ten  pozwala  na  tworzenie  tabel,  korespondencji
seryjnej,  pracy  z dużymi  dokumentami,  tworzenia  stron  WWW,  formularzy  jak  również  spisów
treści i indeksów . Podstawowym elementem jest dokument, który składa się ze stron.

Pasek tytułu

Pasek przewijania

Paski narzędzi

Okno dokumentu

Worda

Pasek menu

Linijka

Punkt wstawiania treści

Pasek stanu

Przycisk widoku dokumentu

Rysunek 1

8.2.

Arkusz kalkulacyjny MS EXCEL

Następnym programem najczęściej wykorzystywanym przez użytkowników jest program MS

Excel  (rys.2).  Wykorzystywany  jest  on  w  większości  do  tworzenia  indywidualnych  narzędzi  za
pomocą  których  możemy  dokonywać  obliczeń,  analiz  danych,  wykresów.  Przy  wykorzystaniu
funkcji  zaawansowanych  służyć  on  również  może  jako  narzędzie  do  przeprowadzania  szeroko
pojętych prognoz i analiz. Podstawowym elementem jest zeszyt w skład którego wchodzą arkusze.

Pasek formuły

Paski przewijania

Nagłówki kolumn

Nagłówki wierszy

Pole nazwy

Komórka aktywna

Pasek tytułu

Paski narzędzi

Pasek menu

Rysunek 2

9. Sie

lokalna LAN (Local Area Network)

Sieci komputerowa typu LAN pozwalają na wykorzystanie udostępnionych zasobów

komputerów  w  niej  się  znajdujących  oraz  komputera  centralnego  zwanego  serwerem.  Serwer
może udostępniać  dane, programy, urządzenia. Podzespoły umożliwiające pracę w sieci to :

Okablowanie  -  system  okablowania  stanowi  tor  przesyłu  danych  pomiędzy  urządzeniami

sieciowymi.

Złącze sieciowe -

stanowi tor przesyłu danych pomiędzy urządzeniami sieciowymi a systemem
okablowania sieci. Najczęściej jest to dodatkowa karta montowana w komputerze.

decyduje  o  metodzie  używanej  do  przesyłania  danych  pomiędzy  komputerem,
a systemem  okablowania,  współczynniku  transmisji  danych,  o  wielkości  jednostek
przesyłanych  informacji  (pakiety),  sposobu  dostępu  poszczególnych  jednostek  do
systemu okablowania (metoda kolizji, metoda przekazywania znacznik zezwolenia).

Standardy - określają strukturę pakietu, metodę dostępu do okablowania, poziom sygnału, rodzaju

kabla oraz dopuszczalnych ich długościach.

9.1.

TOPOLOGIA LINIOWA

Każdy węzeł w takiej topologii (serwer, stacja robocza itp.) połączony jest do wspólnego

kabla zwanego magistralą lub pniem. Końce takiej topologii zakończone są terminatorami, które
znajdują się na kartach sieciowych.

TOPOLOGIA GWIA

ŹDZISTA

W topologii gwiaździstej każdy węzeł podłączony jest do wspólnego gniazda. Każde gniazdo
podłączone jest bezpośrednio z węzłem głównym.

9.2.

TOPOLOGIA KOŁOWA

W topologii kołowej każdy węzeł jest podłączony bezpośrednio do węzła następnego bez

wyznaczenia końca sieci.

10. Sie

wiatowa WAN (World Area Network)

Sieć WAN powstaje z połączenia ze sobą sieci typu MAN i LAN oraz serwerów które

w sieciach tych udostępniają podstawowe usługi WWW, FTP, e-mail.
Co jest potrzebne, aby mieć dostęp do „Internetu”:
Posiadanie karty sieciowej oraz urządzenia, które będzie odpowiedzialne za udostępnienie dostępu
do łącza stałego np. Neostrada

10.1.

WWW (World Wide Web)

Programami, które umożliwiają nam przeglądanie stron internetowych są „przeglądarki

internetowe” i tu możemy wyróżnić dwa najczęściej spotykane produkty Internet Explorer
i Netscape Navigator (Mozilla Firefox, inne oczywiście też)
Do szukania informacji w Internecie wykorzystujemy „wyszukiwarki internetowe” (strony WWW
dostępne w Internecie zadaniem, których jest wyszukiwanie informacji podanych przez
użytkownika).

10.1.1.

W jaki sposób szukamy informacji w Internecie ?

Najprostszy

sposobem

znalezienia interesujących
nas

informacji

jest

wpisanie

oknie

wyszukiwarki

słowa,

które jednoznacznie opisze interesujące nas zagadnienie. Może jednak okazać się iż jedno słowo
nie  wystarczy,  ponieważ  będzie  ono  w  zbyt  ogólny  sposób  opisywało  to  co  nas  interesuje.
Musimy  użyć  wtedy  dwóch  lub  więc  słów.  Słowa  te  wpisujemy  w  cudzysłowie.  Powstała  w  ten
sposób fraza zawęzi nam wynik  wyszukiwań do tego konkretnego ciągu znaków (który znajduje
się  w  cudzysłowie),  a  nie  spowoduje  znalezienia  wielu  stron  zawierających  pojedyncze  wyrazy
wchodzące w skład naszej frazy (np. wpisanie tylko tego  łańcucha znaków szybkie samochody
spowoduje  znalezienie  14000  strony,  a  wpisanie  tego  samego  łańcucha  znaków  jako  frazy
”szybkie samochody” spowoduje znalezienie tylko 621 stron).

10.1.2.

Ranking zapytań prostych

W przypadku zapytań prostych przeprowadzony zostaje ranking rezultatów, wykorzystując

w tym celu algorytm punktowania; dokumenty wyżej punktowane znajda się na początku listy
rankingowej. Dokument punktowany jest wysoko, jeżeli spełnione są następujące warunki:

•

słowa lub frazy zapytań znajdują się wśród pierwszych kilku słów dokumentu (na przykład
w tytule strony WWW lub nagłówku artykułu).

•

słowa lub frazy zapytań znajdują się w dokumencie blisko siebie.

•

słowo lub fraza zapytania występują w dokumencie więcej niż jeden raz.

To, czego szukamy, znajdziemy prawdopodobnie w dokumentach, które będą umieszczone

na początku wykazu znalezionych pozycji.

10.1.3.

Przykładowe wyszukiwarki internetowe

Poniższa tabela zawiera adresy internetowe wyszukiwarek.

Infoseek

http://www.infoseek.com

Yahoo

http://www.yahoo.com

AltaVista

http://www.altavista.com

Lycos

http://www.lycos.com

Onet

http://www.onet.pl

HotBot

http://www.hotbot.com

WebCrawler

http://www.webcrawler.com

Northern Light http://www.northernlight.com

10.2.

E-mail poczta elektroniczna.

Kolejną usługą, która dostępna jest w Internecie jest poczta elektroniczna. Za jej pomocą

możemy oprócz przesyłania wiadomości przesyłać także dane w postaci plików.

Co jest nam potrzebne, aby korzystać z tej usługi? Oprócz dostępu do Internetu musimy

mieć zainstalowane oprogramowanie do obsługi poczty elektronicznej. Mogą to być programy:
Microsoft Outlook 9x (usługa pocztowa), Microsoft Outlook Express, Skrzynka Bogiego,
Netscape Messenger, Calypso Mail, Pegasus Mail, QuikMail, Eudora Light.

10.2.1.

Budowa adresu pocztowego

uzytkownik@naserwerze.com.pl

uzytkownik  –  nazwa  użytkownika,  który  jest  utworzony  na  danym  serwerze  i  posiada  „swoje”
miejsce do przechowywania nadesłanych do niego informacji.
@  -  separator  oddzielający  nazwę  użytkownika  od  dalszej  części  adresu  pocztowego  (czytaj  AT
a nie małpa)
naserwerze – nazwa serwera, na którym został utworzony  użytkownik.
com – typ serwera
pl – kraj