150.rtf

brzmienie od 2009-01-08

Ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich

rodzin

z dnia 29 maja 1974 r. (Dz.U. Nr 21, poz. 117)

tekst jednolity z dnia 21 lutego 1983 r. (Dz.U. Nr 13, poz. 68)

tekst jednolity z dnia 21 stycznia 2002 r. (Dz.U. Nr 9, poz. 87)

Rozdział 1. Przepisy ogólne

Art. 1. [Zakres zastosowania] Zaopatrzenie okre

lone niniejsz

ustaw

przysługuje:

1) inwalidom wojennym,
2) inwalidom wojskowym,
3) członkom rodzin, pozostałym po

ołnierzach poległych, zmarłych lub zaginionych w czasie słu

wojskowej oraz po inwalidach wojennych i wojskowych.

Art. 2. [Rodzaje

wiadcze

] Zaopatrzenie obejmuje:

wiadczenia pieni

ęŜ

ne: a) rent

inwalidzk

b) rent

rodzinn

c) dodatki do rent,
d) zasiłek pogrzebowy,

wiadczenia w naturze: a)

wiadczenia lecznicze i poło

nicze,

b) protezowanie,
c) przysposobienie zawodowe,
d) pobyt w domu rencistów,

3) inne uprawnienia i przywileje.

Art. 3. [Finansowanie

wiadcze

] Zaopatrzenie okre

lone w ustawie przysługuje z funduszy

stwowych.

Art. 4. [Organ rentowy] 1. Prawo do

wiadcze

pieni

ęŜ

nych ustalaj

wiadczenia wypłacaj

wła

ciwe

do spraw rent organy Zakładu Ubezpiecze

Społecznych.

[1]

wiadcze

leczniczych udzielaj

publiczne zakłady opieki zdrowotnej.

Art. 5. [Pobyt uprawnionego za granic

]

wiadczenia okre

lone w ustawie przysługuj

w czasie

pobytu osoby uprawnionej na obszarze Pa

stwa Polskiego, chyba

e niniejsza ustawa albo umowy

dzynarodowe stanowi

inaczej.

Rozdział 2. Uprawnienia inwalidów wojennych

Art. 6. [Poj

cie inwalidy wojennego] 1. Inwalid

wojennym jest

ołnierz, który został zaliczony do

jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w zwi

zku z działaniami wojennymi lub maj

cymi

charakter wojennych w czasie:

1) pełnienia w okresie wojny 1939-1945 słu

by w Wojsku Polskim, w polskich formacjach

wojskowych przy armiach sojuszniczych oraz w oddziałach ruchu podziemnego lub
partyzanckiego prowadz

cych na obszarze Pa

stwa Polskiego walk

z hitlerowskim okupantem,

2) uczestniczenia w walkach z oddziałami Ukrai

skiej Powsta

czej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

2. Za inwalid

wojennego uwa

a si

równie

ołnierza maj

cego obywatelstwo polskie, który został

zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w zwi

zku z działaniami wojennymi

lub maj

cymi charakter wojennych w czasie pełnienia w okresie wojny 1939-1945 słu

by w Armii Zwi

zku

Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz w innych armiach sojuszniczych, a tak

e w oddziałach

antyfaszystowskiego ruchu podziemnego lub partyzanckiego działaj

cych na obszarze innych pa

stw.

Art. 7. [Zwi

zek inwalidztwa z działaniami wojennymi] Za inwalidztwo powstałe w zwi

zku z

działaniami wojennymi lub maj

cymi charakter wojennych uwa

a si

inwalidztwo b

ce nast

pstwem

zranie

, kontuzji i innych obra

lub chorób doznanych:

1) w walce z wrogiem,
2) na froncie lub w zwi

zku z pobytem na froncie,

3) wskutek wypadku pozostaj

cego w zwi

zku z pełnieniem czynnej słu

by wojskowej w czasie

okre

lonym w art. 6,

4) w zwi

zku z pobytem w niewoli lub w obozie dla internowanych,

5) w zwi

zku z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim oraz z pobytem w niewoli, w

obozach koncentracyjnych lub w wi

zieniach za udział w tym ruchu.

Art. 8. [Inwalidztwo równorz

dne wojennemu] Za inwalid

wojennego uwa

a si

równie

osob

maj

obywatelstwo polskie, która została zaliczona do jednej z grup inwalidów z tytułu inwalidztwa

cego nast

pstwem zranie

lub kontuzji doznanych w zwi

zku z:

1) pełnieniem słu

by w wojskowych oddziałach ludowych w czasie wojny domowej w Hiszpanii lub w

okresie internowania w nast

pstwie tej słu

by,

2) udziałem w obronie Poczty Gda

skiej we wrze

niu 1939 r. i w walkach o Cytadel

Pozna

lutym 1945 r.,

3) uczestniczeniem w konwojach w okresie wojny 1939-1945 w charakterze członka załóg

handlowych statków morskich,

4) udziałem w Powstaniu Wielkopolskim oraz Powstaniach

skich,

5) rozminowywaniem kraju w czasie pełnienia słu

by w Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej po zako

czeniu wojny 1939-1945.

Art. 9. [Prawo do renty inwalidzkiej] Renta inwalidzka przysługuje

ołnierzowi, który został zaliczony

do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w zwi

zku z działaniami wojennymi lub

maj

cymi charakter wojennych, cho

by nawet inwalidztwo to powstało po zwolnieniu ze słu

by wojskowej.

Art. 10. [Wysoko

ść

renty] Renta inwalidzka dla inwalidy wojennego wynosi:

1) 100% podstawy jej wymiaru - dla inwalidów I i II grupy,
2) 75% podstawy jej wymiaru - dla inwalidów III grupy.

Art. 11. [Podstawa wymiaru renty]

[2]

1. Podstaw

wymiaru renty inwalidzkiej stanowi kwota 1 775,89

zł, z zastrze

eniem ust. 4 i 5.

[3]

Podstaw

wymiaru renty inwalidzkiej po dniu 1 marca 2007 r. stanowi zwaloryzowana kwota, o której

mowa w ust. 1.
3.

[4]

Waloryzacji podstawy wymiaru renty inwalidzkiej dokonuje si

po dniu 1 marca 2007 r. w terminach

przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych.

3a.

[5]

Waloryzacja polega na pomno

eniu kwoty podstawy wymiaru przez pełny wska

nik waloryzacji

emerytur i rent ustalony na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych dla terminu waloryzacji, o którym mowa w ust. 3.

4. Podstaw

wymiaru renty inwalidzkiej przyznanej przed dniem wej

cia w

ycie przepisów ustawy z dnia

11 pa

dziernika 2002 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich

rodzin, ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach b

cych ofiarami represji wojennych i okresu

powojennego, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zasiłkach rodzinnych,
piel

gnacyjnych i wychowawczych (Dz.U. z 2002 r. Nr 181, poz. 1515) podwy

sza si

do kwoty:

1)  1 350,00 zł od dnia 1 marca 2003 r.,
2)  1 424,64 zł od dnia 1 marca 2004 r.,
3)  1 536,39 zł od dnia 1 marca 2005 r.,
4)  1 650,00 zł od dnia 1 marca 2006 r.,
5)  1 775,89 zł od dnia 1 marca 2007 r.

5. Podwy

szenia podstawy wymiaru renty inwalidzkiej, o której mowa w ust. 4, dokonuje si

z urz

du, a w

przypadku gdy prawo do

wiadczenia zostało zawieszone - na wniosek osoby zainteresowanej albo przy

wznowieniu wypłaty

wiadczenia.

Art. 12. [Dodatek piel

gnacyjny] 1. Do renty inwalidzkiej przysługuje dodatek piel

gnacyjny z tytułu

zaliczenia do I grupy inwalidów lub uko

czenia 75 lat.

[6]

Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje w wysoko

ci i na zasadach okre

lonych w przepisach

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych, z tym

e dodatek piel

gnacyjny z tytułu

zaliczenia do I grupy inwalidów przysługuje w wysoko

ci zwi

kszonej o 50%.

Art. 13.

[7]

(uchylony)

Art. 14. [Skierowanie do sanatorium] Inwalidzie wojennemu, wymagaj

cemu leczenia sanatoryjnego,

przysługuje prawo do skierowania na pobyt w sanatorium co najmniej raz na 3 lata niezale

nie od

przysługuj

cego mu z tytułu zatrudnienia urlopu wypoczynkowego.

Art. 15. [Rehabilitacja lecznicza] 1. Inwalida wojenny mo

e by

poddany specjalnemu leczeniu,

przeszkoleniu oraz usprawnieniu w o

rodkach rehabilitacji w celu całkowitego lub cz

ęś

ciowego

przywrócenia zdolno

ci do pracy albo zapobie

enia pogorszeniu stanu zdrowia.

[8]

W zakresie specjalnego leczenia, przeszkolenia oraz usprawnienia stosuje si

odpowiednio przepisy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych.

Art. 16. [Bezpłatne i ulgowe przejazdy] 1. Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do ulgi 100% przy
przejazdach tramwajami i autobusami (trolejbusami) komunikacji miejskiej, bez wzgl

du na miejsce

zamieszkania.
2. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje tak

e przewodnikowi towarzysz

cemu inwalidzie

wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidzkiej.
3.

[9]

Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do ulgi w wysoko

ci 37% w komunikacji krajowej przy

przejazdach

rodkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w 1 i 2 klasie poci

gów i

autobusowego w komunikacji zwykłej, przyspieszonej i pospiesznej - na podstawie biletów
jednorazowych, z zastrze

eniem ust. 4.

[10]

Inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidów przysługuje prawo do ulgi w wysoko

78% w komunikacji krajowej przy przejazdach

rodkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w

1 i 2 klasie poci

gów osobowych i pospiesznych i autobusowego w komunikacji zwykłej, przyspieszonej i

pospiesznej - na podstawie biletów jednorazowych.
5.

[11]

Do ulgi w wysoko

ci 95% w komunikacji krajowej przy przejazdach

rodkami publicznego transportu

zbiorowego kolejowego w 1 i 2 klasie poci

gów i autobusowego w komunikacji zwykłej, przyspieszonej i

pospiesznej jest uprawniony przewodnik lub opiekun towarzysz

cy w podró

y inwalidzie wojennemu

zaliczonemu do I grupy inwalidów - na podstawie biletów jednorazowych.
6. Minister wła

ciwy do spraw transportu okre

li, w drodze rozporz

dzenia

[12]

, rodzaje dokumentów

wiadczaj

cych uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów, o których mowa w ust. 3-5.

Art. 17. [Przydział pojazdu] 1. Inwalida wojenny, któremu inwalidztwo utrudnia w znacznym stopniu
poruszanie si

i korzystanie z publicznych

rodków lokomocji, uprawniony jest do bezpłatnego otrzymania

motorowego wózka inwalidzkiego albo mo

e otrzyma

pomoc finansow

na cz

ęś

ciowe pokrycie kosztu

zakupu przydzielonego mu samochodu osobowego.

2. Minister wła

ciwy do spraw zdrowia okre

li, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowe zasady i tryb

przyznawania inwalidom wojennym

wiadcze

wymienionych w ust. 1, uwzgl

dniaj

c w szczególno

ci:

1) wzór wniosku składanego przez inwalid

2) kryteria przydziału pomocy rzeczowej lub finansowej,
3) cz

stotliwo

ść

korzystania z pomocy.

Art. 18. [Pomoc w uzyskaniu zatrudnienia; ochrona stosunku pracy] 1. Inwalidzie wojennemu
zapewnia si

prac

odpowiadaj

jego sprawno

ci fizycznej i kwalifikacjom zawodowym.

2. Starosta na wniosek inwalidy wojennego kieruje go do pracy. Pracodawca, do którego inwalida został
skierowany, jest obowi

zany zatrudni

go stosownie do sprawno

ci fizycznej i kwalifikacji zawodowych.

3. Rozwi

zanie z inwalid

wojennym stosunku pracy przez pracodawc

e by

dokonane tylko po

uzyskaniu pisemnej zgody starosty:

1) bez wypowiedzenia - z przyczyn okre

lonych w przepisach dotycz

cych rozwi

zywania umów o

prac

bez wypowiedzenia,

2) za wypowiedzeniem - tylko z wa

nych przyczyn zawinionych przez inwalid

albo gdy nast

puje

likwidacja pracodawcy.

4. Zgoda, o której mowa w ust. 3, nie jest wymagana do rozwi

zania stosunku pracy z inwalid

wojennym:

1) zatrudnionym na podstawie powołania,
2) który spełnia warunki do uzyskania emerytury.

Art. 19. [Dodatkowy urlop wypoczynkowy] Inwalidzie wojennemu pozostaj

cemu w zatrudnieniu

zwi

ksza si

przysługuj

cy mu urlop wypoczynkowy o 10 dni roboczych. Zwi

kszenie to nie przysługuje

jednak inwalidzie korzystaj

cemu z urlopu w wymiarze przekraczaj

cym 26 dni roboczych w ci

gu roku.

Art. 20. [Okres zaliczany inwalidzie do sta

u pracy] 1. Inwalidzie wojennemu zalicza si

czas jego

słu

by wojskowej oraz okresy pobytu w niewoli i w obozach dla internowanych, w obozach

koncentracyjnych lub w wi

zieniach w zwi

zku z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim w

czasie od dnia 1 wrze

nia 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. do okresów zatrudnienia, od których zale

przyznanie lub wysoko

ść

wszelkich

wiadcze

przysługuj

cych pracownikom od pracodawcy.

2. Do okresów zatrudnienia, od których zale

y przyznanie lub wysoko

ść

wszelkich

wiadcze

przysługuj

cych pracownikom od pracodawcy, zalicza si

równie

okresy słu

by i działalno

ci, o których

mowa w art. 8.
3. Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zalicza si

w wymiarze podwójnym do okresu zatrudnienia, od

którego zale

y przyznanie emerytury lub renty.

Art. 21. [Prawo do wcze

niejszej emerytury] 1. Inwalida wojenny, który ma wymagany do uzyskania

emerytury okres zatrudnienia, mo

e na swój wniosek przej

ść

na emerytur

po osi

gni

ciu wieku:

1) 50 lat przez kobiet

i 55 lat przez m

ęŜ

czyzn

, je

eli został zaliczony do I lub II grupy inwalidów,

albo

2) 55 lat przez kobiet

i 60 lat przez m

ęŜ

czyzn

, je

eli został zaliczony do III grupy inwalidów.

2. Przepisy ust. 1 stosuje si

odpowiednio równie

do inwalidy nabywaj

cego prawo do emerytury z

innego tytułu ni

zatrudnienie.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si

do osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r.

Art. 22. [Pierwsze

stwo w umieszczeniu w domu pomocy społecznej] 1.

[13]

Inwalida wojenny

wymagaj

cy szczególnej opieki korzysta z pierwsze

stwa w umieszczeniu, na jego wniosek, w domu

kombatanta lub w domu pomocy społecznej. Na pokrycie kosztów utrzymania w tych domach mo

dokonywa

potr

z renty według zasad okre

lonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpiecze

Społecznych.

[14]

Potr

na pokrycie kosztów utrzymania, o których mowa w ust. 1, mo

na dokonywa

równie

razie pobytu powy

ej 1 roku w publicznych zakładach opieki zdrowotnej.

[15]

Szczegółowe zasady dokonywania potr

, o których mowa w ust. 2, okre

la w drodze

rozporz

dzenia minister wła

ciwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem

wła

ciwym do spraw zdrowia uwzgl

dniaj

c stan rodzinny osób pobieraj

cych renty.

Art. 23.

[16]

(skre

lony)

Art. 23a. [Zwolnienie z opłat abonamentowych]

[17]

Inwalidzie wojennemu przysługuje zwolnienie z

opłat abonamentowych za u

ywanie odbiorników radiowych i telewizyjnych.

Art. 23b. [Refundacja]

[18]

1. Inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I i II grupy inwalidów przysługuje

refundacja w wysoko

ci 50% opłaconej składki na obowi

zkowe ubezpieczenie odpowiedzialno

cywilnej posiadaczy pojazdów samochodowych lub na dobrowolne ubezpieczenie casco pojazdów
samochodowych okre

lone w dziale II w grupie 3 zał

cznika do ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o

działalno

ci ubezpieczeniowej (Dz.U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z pó

n. zm.), z tym

e je

eli suma

ubezpieczenia przekracza równowarto

ść

6000 euro przeliczone na złote według kursu

redniego euro

ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z dnia opłacania składki, refundacja przysługuje od cz

ęś

opłaconej składki ustalonej w takiej proporcji, w jakiej kwota stanowi

ca równowarto

ść

6 000 euro

pozostaje do rzeczywistej sumy ubezpieczenia.
2. Refundacja przysługuje w odniesieniu do jednego pojazdu samochodowego b

cego własno

inwalidy wojennego i niesłu

Ŝą

cego do zarobkowego przewozu.

3. Refundacja przysługuje inwalidzie wojennemu, je

eli nie korzysta z refundacji lub ulgi na podstawie

innych przepisów.
4. Wypłaty kwoty refundacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje, na wniosek uprawnionego do refundacji,
organ rentowy wypłacaj

cy rent

, a w przypadku gdy prawo do renty uległo zawieszeniu - organ rentowy,

który ustalił prawo do renty, po okazaniu oryginału umowy ubezpieczenia i udokumentowaniu opłacenia
składki.
5. Kwota refundacji, o której mowa w ust. 1, jest wypłacana przez organy rentowe ze

rodków b

cych

w dyspozycji tych organów i finansowana z bud

etu pa

stwa.

6. Minister wła

ciwy do spraw zabezpieczenia społecznego okre

li, w drodze rozporz

dzenia

[19]

, tryb

post

powania przy przyznawaniu i wypłacaniu refundacji, w szczególno

ci terminy rozpatrywania

wniosków, sposób post

powania w przypadku uzyskania przez inwalid

wojennego zwrotu składki od

ubezpieczyciela oraz sposób post

powania w przypadku, gdy w danym roku kalendarzowym

przedmiotem ubezpieczenia jest wi

cej ni

jeden pojazd samochodowy, kieruj

c si

konieczno

zapewnienia sprawno

ci post

powania przy rozpatrywaniu wniosków o refundacj

Art. 23c. [Ksi

ąŜ

eczka inwalidy wojennego]

[20]

[21]

Dokumentem potwierdzaj

cym prawo do

korzystania z uprawnie

, o których mowa w ustawie, jest ksi

ąŜ

ka inwalidy wojennego (wojskowego)

wystawiona przez organ rentowy.
2. Ksi

ąŜ

ka inwalidy wojennego (wojskowego), o której mowa w ust. 1, podlega z dniem

mierci inwalidy

wojennego (wojskowego) anulowaniu przez organ rentowy.
3. Minister wła

ciwy do spraw zabezpieczenia społecznego okre

li, w drodze rozporz

dzenia

[22]

, tryb

wydawania i anulowania ksi

ąŜ

ek inwalidy wojennego (wojskowego), dokumenty wymagane do wydania

ksi

ąŜ

ek inwalidy wojennego (wojskowego) oraz wzór ksi

ąŜ

ki inwalidy wojennego (wojskowego), kieruj

konieczno

zapewnienia sprawno

ci post

powania przy wydawaniu ksi

ąŜ

ek inwalidów wojennych

(wojskowych).

Rozdział 3. Uprawnienia rodzin poległych

ołnierzy i zmarłych inwalidów

wojennych

Art. 24. [Uprawnieni członkowie rodziny] 1.

wiadczenia okre

lone w niniejszym rozdziale przysługuj

uprawnionym członkom rodziny pozostałym po:

ołnierzach formacji wymienionych w art. 6, którzy polegli w walce z wrogiem lub zmarli wskutek

nast

pstw zranie

, kontuzji i innych obra

lub chorób doznanych w okoliczno

ciach

okre

lonych w art. 7,

2) osobach, które poległy w okoliczno

ciach okre

lonych w art. 8 lub zmarłych wskutek nast

pstw

zranie

i kontuzji doznanych w tych okoliczno

ciach,

3) zmarłych inwalidach wojennych.

[23]

Za członków rodziny uprawnionych do

wiadcze

uwa

a si

1) mał

onka, który: a) osi

ł wiek: kobieta 50 lat, m

ęŜ

czyzna 65 lat albo

b) jest inwalid

, albo

c) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodze

stwa uprawnione do renty

rodzinnej po poległym - zmarłym, które nie osi

ło 16 lat, a je

eli kształci si

w szkole -

18 lat

ycia, lub sprawuje piecz

nad dzieckiem zaliczonym do I lub II grupy inwalidów,

2) dzieci, wnuki i rodze

stwo, je

eli spełniaj

warunki do uzyskania renty rodzinnej, okre

lone w

przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych,

3) rodziców, którzy pozostawali na utrzymaniu: a)

ołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w

chwili jego powołania do słu

by wojskowej,

b) osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, w chwili jej

mierci lub bezpo

rednio przed

podj

ciem działalno

ci, o której mowa w art. 8.

Art. 25. [Wysoko

ść

renty rodzinnej] 1. Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna w

wysoko

ci:

1) 70% podstawy wymiaru dla jednej osoby,
2) 75% podstawy wymiaru dla dwóch osób,
3) 85% podstawy wymiaru dla trzech i wi

cej osób.

[24]

Podstaw

wymiaru renty rodzinnej stanowi kwota ustalona w my

l art. 11, z tym

e za podstaw

wymiaru renty rodzinnej po zmarłym inwalidzie wojennym przyjmuje si

kwot

, która stanowiłaby

podstaw

wymiaru renty dla tego inwalidy.

3. (skre

lony)

Art. 26. (skre

lony)

Art. 27. [Dodatki do renty]

[25]

Do rent rodzinnych przysługuj

dodatki dla sierot zupełnych, dodatek

piel

gnacyjny z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów lub uko

czenia 75 lat

ycia w wysoko

ci i na

zasadach okre

lonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych.

Art. 28. [Bezpłatna pomoc lecznicza]

[26]

Osobie pobieraj

cej rent

rodzinn

przysługuje prawo do

bezpłatnych

wiadcze

leczniczych, przedmiotów ortopedycznych, protez,

rodków pomocniczych, leków i

rodków opatrunkowych oraz do

wiadcze

poło

niczych w zakresie i na warunkach okre

lonych w

przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych.

Art. 29. [Inne uprawnienia] Osobom pobieraj

cym rent

rodzinn

przysługuje pierwsze

stwo w

umieszczaniu dzieci w

łobkach, domach dziecka oraz przedszkolach.

Rozdział 4. Uprawnienia inwalidów wojskowych

Art. 30. [Poj

cie inwalidy wojskowego] 1. Inwalid

wojskowym jest

ołnierz niezawodowy Sił

Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, który został zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek
inwalidztwa powstałego:

1) w czasie odbywania czynnej słu

by wojskowej w okresie pokoju,

2) w ci

gu 3 lat od zwolnienia z tej słu

by, je

eli inwalidztwo to jest nast

pstwem chorób powstałych

lub urazów doznanych w czasie odbywania słu

by wojskowej.

2. Nie uwa

a si

za inwalid

wojskowego

ołnierza zwolnionego z czynnej słu

by wojskowej podczas

pierwszych 6 tygodni jej odbywania z powodu choroby, która powstała niew

tpliwie przed stawieniem si

ołnierza do słu

by wojskowej i nie uległa pogorszeniu wskutek tej słu

by.

Art. 31. [Przyczyna inwalidztwa] W zale

ci od przyczyny powstania inwalidztwo mo

e pozostawa

w zwi

zku ze słu

wojskow

albo bez zwi

zku z t

słu

Art. 32. [Inwalidztwo pozostaj

ce w zwi

zku ze słu

] 1. Za inwalidztwo pozostaj

ce w zwi

zku ze

słu

wojskow

uwa

a si

inwalidztwo, które powstało na skutek:

1) wypadku pozostaj

cego w zwi

zku z pełnieniem czynnej słu

by wojskowej w rozumieniu

przepisów o

wiadczeniach odszkodowawczych przysługuj

cych w razie wypadków i chorób

pozostaj

cych w zwi

zku ze słu

wojskow

2) chorób zaka

nych panuj

cych w miejscu słu

bowego pobytu

ołnierza,

3) chorób powstałych w zwi

zku ze szczególnymi wła

ciwo

ciami lub warunkami słu

by wojskowej,

4) istotnego pogorszenia stanów chorobowych w zwi

zku ze szczególnymi wła

ciwo

ciami lub

warunkami słu

by wojskowej.

2. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem wła

ciwym do spraw zabezpieczenia

społecznego oraz ministrem wła

ciwym do spraw zdrowia, okre

li, w drodze rozporz

dzenia

[27]

, wykazy

chorób i stanów chorobowych, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, okre

laj

c w szczególno

ci rodzaj

schorzenia i jego zwi

zek ze słu

wojskow

Art. 33. [Inwalidztwo bez zwi

zku ze słu

] Inwalidztwo nie pozostaje w zwi

zku ze słu

wojskow

, je

eli:

1) powstało z innych przyczyn ni

okre

lone w art. 32,

2) jest nast

pstwem wypadku lub choroby, których wył

czn

przyczyn

było udowodnione przez

jednostk

wojskow

umy

lne lub ra

Ŝą

co niedbałe działanie albo zaniedbanie

ołnierza

naruszaj

ce obowi

zuj

ce przepisy lub rozkazy, je

eli jego przeło

eni zapewnili warunki

odpowiadaj

ce tym przepisom i sprawowali we wła

ciwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem,

ołnierz posiadał potrzebne umiej

tno

ci do wykonywania okre

lonych czynno

ci i był nale

ycie

przeszkolony w zakresie znajomo

ci tych przepisów,

3) jest nast

pstwem wypadku, do którego w znacznym stopniu przyczynił si

sam

ołnierz b

c w

stanie nietrze

wym,

4) zranienie, kontuzja i inne obra

enie lub choroba zostały spowodowane przez

ołnierza

rozmy

lnie.

Art. 34. [Poj

cie

ołnierza niezawodowego]

[28]

ołnierzami niezawodowymi w rozumieniu art. 30 s

1) szeregowi i podoficerowie odbywaj

cy zasadnicz

słu

wojskow

1a)

ołnierze odbywaj

cy nadterminow

zasadnicz

słu

wojskow

ołnierze odbywaj

cy przeszkolenie wojskowe studentów i absolwentów szkół wy

szych i

studenci odbywaj

cy zaj

cia wojskowe w czasie trwania studiów,

3) kandydaci na

ołnierzy zawodowych,

4) szeregowi oraz podoficerowie, chor

ąŜ

owie i oficerowie rezerwy odbywaj

wiczenia wojskowe,

ołnierze rezerwy odbywaj

cy okresow

słu

wojskow

6) szeregowi oraz podoficerowie rezerwy pełni

cy czynn

słu

wojskow

w razie ogłoszenia

mobilizacji.

Art. 35. [Prawo do renty inwalidzkiej] 1. Renta inwalidzka przysługuje

ołnierzowi, o którym mowa w

art. 30 ust. 1.
2. Prawo do renty inwalidzkiej powstaje po zwolnieniu

ołnierza ze słu

by wojskowej. W przypadkach

zasługuj

cych na szczególne uwzgl

dnienie mo

e by

na wniosek komendanta szpitala wojskowego, w

którym

ołnierz przebywa na leczeniu, przyznane

ołnierzowi prawo do renty jeszcze przed zwolnieniem

go ze słu

by.

3. Renta inwalidzka przysługuje równie

ołnierzowi zwolnionemu z czynnej słu

by wojskowej z powodu

czasowej niezdolno

ci do słu

by, je

eli

ołnierz ten nie ma prawa do zasiłku chorobowego. Renta ta

przysługuje przez czas trwania niezdolno

ci do wykonywania zatrudnienia. Na czas ten zalicza si

ołnierza do jednej z grup inwalidów.

Art. 36. [Wysoko

ść

renty] Renta inwalidzka dla inwalidy wojskowego wynosi miesi

cznie:

Procent podstawy wymiaru w razie zaliczenia do:

Inwalidztwo powstałe

I i II grupy inwalidów

III grupy inwalidów

w zwi

zku ze słu

wojskow

100

bez zwi

zku ze słu

wojskow

Art. 37. [Podstawa wymiaru renty] Podstaw

wymiaru renty inwalidzkiej ustala si

w my

l art. 11.

Art. 38. [Dodatek piel

gnacyjny] 1. Do renty inwalidzkiej przysługuje dodatek piel

gnacyjny - z tytułu

zaliczenia do I grupy inwalidów lub uko

czenia 75 lat

ycia.

[29]

Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje w wysoko

ci i na zasadach okre

lonych w

przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych.

Art. 39. (skre

lony)

Art. 40. [Zawieszenie prawa do renty] Prawo do renty inwalidy wojskowego, którego niezdolno

ść

pracy nie pozostaje w zwi

zku ze słu

wojskow

, ulega zawieszeniu lub wysoko

ść

tej renty ulega

zmniejszeniu na zasadach okre

lonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych.

Art. 41. [Uprawnienia inwalidy]

[30]

Inwalidom wojskowym przysługuj

uprawnienia okre

lone w art. 13-

18 oraz 21-23c.

Art. 42. [Inne osoby uprawnione do zaopatrzenia] 1. Zaopatrzenie przewidziane dla inwalidów
wojskowych przysługuje równie

1) małoletnim kandydatom na

ołnierzy zawodowych kształconym w szkołach i orkiestrach

wojskowych, którzy stali si

inwalidami w czasie odbywania tej nauki lub w ci

gu 3 lat po

zwolnieniu ze szkoły (orkiestry), je

eli inwalidztwo pozostaje w zwi

zku z nauk

w tej szkole

(orkiestrze),

2) studentom szkół wy

szych odbywaj

cym zaj

cia wojskowe w studium wojskowym szkoły wy

szej,

którzy wskutek choroby lub kalectwa nabytego w zwi

zku z odbywaniem tych zaj

ęć

stali si

inwalidami w czasie odbywania zaj

ęć

lub w ci

gu 3 lat od ich uko

czenia lub zwolnienia od

obowi

zku ich odbywania,

3) osobom powołanym do odbycia czynnej słu

by wojskowej oraz osobom zwolnionym z tej słu

by,

które w zwi

zku z wypadkiem powstałym bez ich winy w drodze z miejsca zamieszkania do

jednostki wojskowej lub z powrotem stały si

inwalidami bezpo

rednio wskutek wypadku lub

najpó

niej w ci

gu 3 lat od wypadku.

[31]

Minister wła

ciwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z Ministrem Obrony

Narodowej mo

e w drodze rozporz

dzenia przyzna

prawo do zaopatrzenia przewidzianego dla

inwalidów wojskowych równie

innym osobom ni

wymienione w ust. 1, je

eli obowi

zki lub zadania

wykonywane przez te osoby wynikaj

z przepisów o powszechnym obowi

zku obrony Rzeczypospolitej

Polskiej lub okre

lone s

przepisami szczególnymi, a zakres i charakter tych obowi

zków uzasadnia

traktowanie osób wykonuj

cych te obowi

zki na równi z

ołnierzami.

Rozdział 5. Uprawnienia rodzin zmarłych

ołnierzy i inwalidów wojskowych

Art. 43. [Przesłanki

wiadcze

dotycz

ce zmarłego] 1.

wiadczenia okre

lone w niniejszym rozdziale

przysługuj

członkom rodziny:

ołnierza, który zmarł: a) w czasie odbywania czynnej słu

by wojskowej lub

b) w ci

gu 3 lat od zwolnienia ze słu

by wojskowej, je

eli

mier

nast

piła wskutek chorób

powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania słu

by wojskowej,

2) inwalidy wojskowego uprawnionego w chwili

mierci do renty inwalidzkiej.

wiadczenia przysługuj

równie

członkom rodziny

ołnierza, który zagin

ł w czasie pełnienia słu

wojskowej. Prawo do tych

wiadcze

wygasa z upływem terminu, w którym najwcze

niej mogło nast

uznanie

ołnierza za zmarłego.

3. Za pozostaj

w zwi

zku ze słu

wojskow

uwa

a si

mier

, która nast

piła wskutek przyczyn

wymienionych w art. 32.
4. Przepisy ust. 1-3 stosuje si

odpowiednio do członków rodzin osób wymienionych w art. 42.

Art. 44. [Uprawnieni członkowie rodziny]

[32]

1. Członkami rodziny uprawnionymi do

wiadcze

dzieci, wnuki, rodze

stwo, mał

onek i rodzice, je

eli spełniaj

warunki wymagane do uzyskania renty

rodzinnej w my

l przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych, z

zastrze

eniem ust. 2.

2. W razie

mierci albo zagini

cia

ołnierza w czasie wykonywania zada

słu

bowych poza granicami

stwa, zwi

zanych z realizacj

celów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

zasadach u

ycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami pa

stwa (Dz.U. Nr

162, poz. 1117 oraz z 2004 r. Nr 210, poz. 2135), albo je

eli

mier

ołnierza pozostaj

ca w zwi

zku ze

słu

jest nast

pstwem czynu karalnego, renta rodzinna przysługuje mał

onkowi bez wzgl

du na wiek i

stan zdrowia.

Art. 45. [Wysoko

ść

renty rodzinnej] 1. Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna,

która wynosi miesi

cznie:

Procent podstawy wymiaru w razie

mierci

Liczba członków rodziny
uprawnionych do renty

w zwi

zku ze słu

wojskow

bez zwi

zku ze słu

wojskow

jedna osoba

dwie osoby

trzy i wi

cej osób

1a.

[33]

W razie

mierci albo zagini

cia

ołnierza w czasie wykonywania zada

słu

bowych, o których

mowa w art. 44 ust. 2, renta rodzinna wynosi miesi

cznie 100% podstawy wymiaru.

2. W przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 2, renta rodzinna przysługuje w wysoko

przewidzianej dla rodziny po

ołnierzu zmarłym.

Art. 46. [Podstawa wymiaru renty]

[34]

Podstaw

wymiaru renty rodzinnej stanowi kwota ustalona w

l art. 11, z tym

e za podstaw

wymiaru renty rodzinnej po zmarłym inwalidzie wojskowym przyjmuje

kwot

, która stanowiłaby podstaw

wymiaru renty dla tego inwalidy.

Art. 47. (skre

lony)

Art. 48. [Dodatki do renty] Do rent rodzinnych przysługuj

dodatki przewidziane w art. 27 na zasadach

okre

lonych w tym przepisie.

Art. 49. [Zawieszenie prawa do renty] Prawo do renty rodzinnej przysługuj

cej po

ołnierzu, którego

mier

nie pozostaje w zwi

zku ze słu

wojskow

, ulega zawieszeniu lub wysoko

ść

tej renty ulega

zmniejszeniu na zasadach okre

lonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych.

Art. 50. [Inne uprawnienia] Osoby pobieraj

ce renty rodzinne maj

równie

prawo do

wiadcze

okre

lonych w art. 28 i 29.

Art. 50a. [Pomoc dla dziecka na kontynuowanie nauki]

[35]

1. Dziecku, które pobiera rent

rodzinn

przyczyn okre

lonych w art. 43 ust. 1, Minister Obrony Narodowej przyznaje pomoc pieni

ęŜ

kontynuowanie nauki.
2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje dzieciom do uko

czenia nauki w szkole, je

eli uko

czyły

16 rok

ycia, nie dłu

ej jednak ni

do uko

czenia 25 roku

ycia.

3. Wydatki z tytułu pomocy, o której mowa w ust. 1, s

pokrywane z bud

etu pa

stwa z cz

ęś

ci, której

dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
4. Minister Obrony Narodowej okre

li, w drodze rozporz

dzenia, szczegółowe warunki, wysoko

ść

i tryb

przyznawania pomocy, o której mowa w ust. 1, uwzgl

dniaj

c dokumenty stanowi

ce podstaw

do jej

przyznania, tryb post

powania i wła

ciwo

ść

organu realizuj

cego wypłat

pomocy oraz sposób i terminy

wypłaty pomocy.

Rozdział 6. Przepisy wspólne

Art. 51. [Powstanie i ustanie prawa do

wiadcze

] 1. Prawo do

wiadcze

powstaje z dniem

spełnienia si

wszystkich warunków wymaganych przez ustaw

do uzyskania tego prawa.

2. Prawo do

wiadcze

ustaje:

1) gdy odpadnie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania

wiadcze

2) gdy osoba pobieraj

wiadczenia uzale

nione od inwalidztwa mimo wezwania organu

rentowego nie poddała si

badaniu lekarskiemu bez uzasadnionej przyczyny,

3) ze

mierci

osoby uprawnionej.

Art. 52. [Ponowne powstanie prawa do renty inwalidzkiej] W razie ustania prawa do renty
inwalidzkiej z powodu braku inwalidztwa prawo do tej renty powstaje ponownie, je

eli ponowne

inwalidztwo powstało wskutek pogorszenia si

stanu zdrowia w zwi

zku z kalectwem lub chorob

, które

uzasadniały poprzednio prawo do renty.

Art. 53. [Brak prawa do

wiadcze

] Prawa do

wiadcze

nie nabywa, a nabyte traci osoba, która

wywołała przest

pstwem umy

lnym okoliczno

ci uzasadniaj

ce powstanie prawa do

wiadcze

lub ich

zwi

kszenie.

Art. 54. [Zbieg prawa do emerytury i renty] 1. Inwalidzie wojennemu i wojskowemu, którego
inwalidztwo powstało w zwi

zku ze słu

wojskow

, pobieraj

cemu rent

inwalidzk

obliczon

podstawy wymiaru okre

lonej w art. 11, który nabył prawo do emerytury, wypłaca si

w zale

ci od jego

wyboru:

1) rent

inwalidzk

powi

kszon

o połow

emerytury albo

2) emerytur

powi

kszon

o połow

renty inwalidzkiej.

1a.

[36]

Kwota połowy emerytury, o której mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje połow

cznej kwoty emerytury z

Funduszu Ubezpiecze

Społecznych i emerytury kapitałowej wypłacanej na podstawie odr

bnych

przepisów oraz nie mo

e by

sza ni

kwota nale

nej emerytury kapitałowej, przy czym emerytura

kapitałowa wypłacana jest w pełnej wysoko

ci.

2. Przepis ust. 1 stosuje si

odpowiednio do inwalidy wojennego, który nabył prawo do renty inwalidzkiej

za gospodarstwo rolne przekazane nast

pcy lub pa

stwu.

2a. Przepis ust. 1 stosuje si

odpowiednio do osoby pobieraj

cej uposa

enie w stanie spoczynku

przyznane ze wzgl

du na wiek.

3. W przypadkach niewymienionych w ust. 1 i 2 osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej lub renty
rodzinnej na podstawie niniejszej ustawy oraz do innych

wiadcze

o charakterze rentowym wypłaca si

jedno

wiadczenie - wy

sze lub przez ni

wybrane.

3a. Przepis ust. 3 stosuje si

odpowiednio do osoby pobieraj

cej uposa

enie w stanie spoczynku

przyznane z powodu choroby lub utraty sił albo uposa

enie rodzinne.

4. Inwalida, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ust. 2, 2a oraz w ust. 3 i 3a, zachowuje prawo do dodatku
piel

gnacyjnego oraz innych uprawnie

, które przysługiwałyby mu z tytułu renty inwalidzkiej.

Art. 55. (skre

lony)

Art. 56. [Post

powanie w sprawach

wiadcze

] 1.

wiadczenia przyznaje si

na wniosek osoby

uprawnionej.
2. Prawo do

wiadcze

ustala organ rentowy w formie decyzji.

3. Od decyzji organu rentowego przysługuj

osobie zainteresowanej

rodki prawne przewidziane w

odr

bnych przepisach.

[37]

Do post

powania w sprawie ustalania prawa do

wiadcze

i wypłaty

wiadcze

stosuje si

przepisy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych. Przewidziane w tych przepisach

obowi

zki zakładów pracy ci

ąŜą

na wła

ciwych jednostkach wojskowych w zakresie okre

lonym przez

Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.

Art. 57. [Ustalanie inwalidztwa i jego przyczyn]

[38]

1. Zwi

zek zranie

, kontuzji i innych obra

lub

chorób z działaniami wojennymi lub maj

cymi charakter wojennych albo ze słu

wojskow

oraz zwi

zek

mierci

ołnierza z tymi działaniami lub t

słu

ustala wojskowa komisja lekarska. Wojskowa komisja

lekarska ustala równie

zwi

zek

mierci ze słu

wojskow

ołnierza zwolnionego ze słu

by, je

eli

mier

nast

piła w zakładzie opieki zdrowotnej, dla którego organem zało

ycielskim jest Minister Obrony

Narodowej. Zwi

zek zranie

i kontuzji z działaniami wymienionymi w art. 8 ustala wojskowa komisja

lekarska.
2. Niezdolno

ść

do pracy, dat

jej powstania, zwi

zek niezdolno

ci do pracy z działaniami wojennymi lub

maj

cymi charakter wojennych albo ze słu

wojskow

, zwi

zek

mierci ze słu

wojskow

ołnierza

zwolnionego ze słu

by, który zmarł poza zakładem opieki zdrowotnej, o którym mowa w ust. 1, oraz

zwi

zek

mierci inwalidy ze słu

wojskow

ustala lekarz orzecznik Zakładu Ubezpiecze

Społecznych

lub komisja lekarska Zakładu Ubezpiecze

Społecznych, na podstawie orzeczenia wojskowej komisji

lekarskiej.

Art. 58. [Zasiłek pogrzebowy]

[39]

W razie

mierci osoby pobieraj

cej rent

inwalidzk

lub członka jej

rodziny albo osoby pobieraj

cej rent

rodzinn

przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysoko

ci i na

warunkach okre

lonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze

Społecznych.

Rozdział 7. Przepisy przej

ciowe i ko

cowe

Art. 59. [Inwalidzi wojenni na podstawie dotychczasowych przepisów] 1. Renty inwalidzkie
przewidziane w ustawie dla inwalidów wojennych przysługuj

równie

osobom zaliczonym do jednej z

grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w zwi

zku z działaniami wojennymi lub maj

cymi

charakter wojennych w okoliczno

ciach innych ni

okre

lone w art. 6, je

eli osoby te były uznane za

inwalidów wojennych w my

l przepisów obowi

zuj

cych przed wej

ciem w

ycie ustawy.

2. Je

eli osoba, o której mowa w ust. 1, uprawniona jest z tytułu inwalidztwa do

wiadcze

o charakterze

rentowym z instytucji zagranicznej, rent

przysługuj

na podstawie niniejszej ustawy zmniejsza si

25% renty miesi

cznie, niezale

nie od zmniejszenia wynikaj

cego z przepisów o zbiegu uprawnie

rentowych.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si

odpowiednio do rent rodzinnych.

[40]

Osobom, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuj

uprawnienia okre

lone w art. 12, 13, 15, 16, 18 i

21-23c, a osobom, o których mowa w ust. 3, okre

lone w art. 27 i 28.

Art. 60. [Inwalidzi wojskowi na podstawie dotychczasowych przepisów] 1.

wiadczenia

przewidziane w ustawie dla inwalidów wojskowych przysługuj

równie

osobom zaliczonym do jednej z

grup inwalidów na skutek inwalidztwa powstałego w czasie czynnej słu

by wojskowej w formacjach innych

okre

lone w art. 30, je

eli osoby te uznane były za inwalidów wojskowych w my

l przepisów

obowi

zuj

cych przed wej

ciem w

ycie ustawy.

2. Przepis ust. 1 stosuje si

odpowiednio do rent rodzinnych.

Art. 61. [Zachowanie dotychczasowych uprawnie

] 1. Inwalidzi i wdowy, którzy w my

l przepisów

obowi

zuj

cych przed wej

ciem w

ycie ustawy mieli prawo do

wiadcze

w naturze mimo braku

uprawnie

wiadcze

pieni

ęŜ

nych, prawo to nadal zachowuj

2. Inwalidom uznanym w my

l przepisów obowi

zuj

cych przed dniem wej

cia w

ycie niniejszej ustawy

za inwalidów wojennych z tytułu utraty zdolno

ci zarobkowej od 25 do 44%, pozostaj

cej w zwi

zku ze

słu

w Wojsku Polskim lub w armiach sojuszniczych, przyznaje si

, w razie zaliczenia do I lub II grupy

inwalidów z powodu inwalidztwa niepozostaj

cego w zwi

zku z działaniami wojennymi lub maj

cymi

charakter wojennych, rent

inwalidzk

w wysoko

ci przewidzianej dla III grupy inwalidów wojennych.