INSTRUKCJA DO
Ć
WICZENIA
Pomiary parametrów torów miedzianych
przeznaczonych do realizacji usług POTS
W ramach
ć
wiczenia s
ą
wykonywane pomiary parametrów torów miedzianych symetrycznych na zgodno
ść
z
odpowiednimi zaleceniami ITU-T,.pod k
ą
tem realizacji w
ą
skopasmowych analogowych usług POTS (Plain Old
Telephone Service) w pa
ś
mie kanału telefonicznego 300...3400 Hz.
Zakres
ć
wiczenia:
A. Pomiar tłumienia wynikowego w funkcji cz
ę
stotliwo
ś
ci.
B. Pomiar zniekształce
ń
opó
ź
nieniowych i tłumieniowych w funkcji cz
ę
stotliwo
ś
ci (ITU-T M.1020).
C. Pomiar poziomu szumu całkowitego.
D. Pomiar odst
ę
pu sygnału od szumu kwantyzacji.
E. Pomiar fluktuacji fazy (ITU-T O.91).
F.
Zliczanie zakłóce
ń
impulsowych (ITU-T O.71).
G. Pomiar impedancji falowej toru.
Na stanowisku znajduj
ą
si
ę
nast
ę
puj
ą
ce obiekty pomiarowe:
•
dwa tory symetryczne Tor1 i Tor2 (zako
ń
czone ł
ą
czówk
ą
) w telekomunikacyjnym kablu miejscowym
XzTKMXpw, 2x2x0,8 , długo
ść
620 m,
•
Tor3 w telekomunikacyjnym kablu miejscowym TKM o nast
ę
puj
ą
cych parametrach: 200x4x0,5 ,
powłoka ołowiana, izolacja papierowo-powietrzna, długo
ść
1040 m - dwie pary w p
ę
tli pomi
ę
dzy
budynkami C5-A1-C5 (gniazda G1-G2 na tablicy T5, z podł
ą
czon
ą
ł
ą
czówk
ą
). Ze wzgl
ę
du na charakter
tego toru wyst
ę
puj
ą
w nim szum i zakłócenia impulsowe.
•
analogowy kanał telefoniczny w systemie PCM 30/32 (gniazda L1-L2 na tablicy T5).
Pomiary nale
ż
y wykona
ć
dla obiektów podanych w instrukcji lub wskazanych przez prowadz
ą
cego.
Pomiary A...F s
ą
wykonywane za pomoc
ą
analizatora linii DLA-9D produkcji Wandel & Goltermann
współpracuj
ą
cego, poprzez interfejs RS232C, z programem terminalowym zainstalowanym na komputerze PC (np
Hyper Terminal, Bray Terminal) i słu
żą
cym do archiwizacji wyników pomiarów (rys.1). Na stanowisku pomiarowym
znajduje si
ę
jeden analizator, który umo
ż
liwia pomiary torów symetrycznych zarówno komutowanych jak i
dzier
ż
awionych (trwałych) w konfiguracji p
ę
tli. Wszystkie tory badane w
ć
wiczeniu s
ą
torami dzier
ż
awionymi.
Analizator realizuje pomiary parametrów torów zgodnie z powy
ż
szymi zaleceniami ITU-T.
Program terminalowy
do archiwizacji wyników
RS232
PC
OUTPUT
Badany obiekt (tor)
Zł
ą
cza
pomiarowe
Kable
pomiarowe
DLA-9D
INPUT
Rys.1. Układ do pomiaru parametrów toru kablowego.
Program terminalowy umo
ż
liwia przechwytywanie tabelarycznych wyników pomiarów wraz z warto
ś
ciami
odpowiednich nastaw, wysyłanych z analizatora w opcji drukowania (Print). Dane te s
ą
w formacie tekstowym i
nale
ż
y je zapisa
ć
do plików z odpowiednimi nazwami na własnym no
ś
niku (pendrive, dyskietka), a nast
ę
pnie
przedstawi
ć
w sprawozdaniu w postaci tabel i/lub wykresów z ocen
ą
ich zgodno
ś
ci z odpowiednimi normami.
Pomiar z pkt G jest wykonywany za pomoc
ą
miernika impedancji RMI-1, poprzez pomiar impedancji zwarcia i
otwarcia (rozwarcia) toru.
1. Pomiary za pomoc
ą
analizatora DLA-9D zgodnie z zaleceniem ITU-T M.1020.
1.1. Czynno
ś
ci wst
ę
pne.
•
Wł
ą
czy
ć
analizator i poczeka
ć
na automatyczne wykonanie jego inicjalizacyjnych procedur testowych. W
razie potrzeby (nieprawidłowe zachowanie przyrz
ą
du podczas pomiarów) mo
ż
na sprawdzi
ć
poprawno
ść
działania analizatora za pomoc
ą
wybranych r
ę
cznie procedur testuj
ą
cych. W tym celu nale
ż
y poł
ą
czy
ć
wej
ś
cie i wyj
ś
cie analizatora kablem pomiarowym, a nast
ę
pnie z paska funkcyjnego na dole ekranu nale
ż
y
uruchomi
ć
funkcj
ę
SELF TEST, wybra
ć
okre
ś
lon
ą
procedur
ę
i uruchomi
ć
j
ą
funkcj
ą
RUN.
•
Na komputerze PC uruchomi
ć
program terminalowy Hyper Terminal (za pomoc
ą
ikony na pulpicie).
•
Ustawi
ć
takie same parametry transmisji przez interfejs RS232C w analizatorze (funkcje Main Menu /
UTILITIES/Printer Parameters/SELECT) i w programie terminalowym (wystarczy otworzy
ć
sesj
ę
DLA9).
•
Po sprawdzeniu poł
ą
czenia pomi
ę
dzy komputerem i analizatorem przyst
ą
pi
ć
do konfiguracji procedur
pomiarowych i wykonywania pomiarów.
1.2. Ustawienie parametrów systemowych.
Poszczególne funkcje steruj
ą
ce analizatora pojawiaj
ą
ce si
ę
na pasku funkcyjnym (dolna linia wy
ś
wietlacza)
s
ą
uruchamiane za pomoc
ą
odpowiadaj
ą
cych im przycisków <S1>...<S5>. Zestawy tych funkcji zmieniaj
ą
si
ę
w
zale
ż
no
ś
ci od rodzaju wykonywanego pomiaru i aktualnego poziomu menu.
Po poprawnym zako
ń
czeniu procedur testowych (brak bł
ę
dów) nale
ż
y skonfigurowa
ć
układ pomiarowy
zgodnie z rys.1, a nast
ę
pnie przyciskiem <MODE> otworzy
ć
ekran Measurement Modes z trybami pomiarowymi
i zrealizowa
ć
opisany ni
ż
ej program
ć
wiczenia. Pomiary z pkt 1.3, 1.4, 1.9 i 1.10 s
ą
uruchamiane za pomoc
ą
funkcji <RUN> na pasku funkcyjnym, a zatrzymywane automatycznie po spełnieniu zadanego kryterium lub za
pomoc
ą
funkcji <STOP>. Przed wykonaniem pomiarów nale
ż
y ustawi
ć
warto
ś
ci istotnych parametrów
systemowych (impedancje pracy, tryb pomiaru poziomu, rodzaj linii itp), co jest mo
ż
liwe do wykonania z poziomu
dowolnego trybu pomiarowego za wyj
ą
tkiem D.C. Voltage, poprzez wybranie opcji System (za pomoc
ą
funkcji
<CHANGE> na pasku funkcyjnym). Dla wszystkich pomiarów realizowanych w pa
ś
mie kanału telefonicznego
nale
ż
y ustawi
ć
impedancje pracy nadajnika i odbiornika równe 600
Ω
, co wykonuje si
ę
najpierw poprzez
odpowiedni wybór warto
ś
ci impedancji systemowej, a nast
ę
pnie ustawieniu impedancji nadajnika TX i odbiornika
RX równych impedancji systemowej. W przypadku wy
ż
szego zakresu cz
ę
stotliwo
ś
ci nale
ż
y ustawi
ć
impedancje
pracy nadajnika i odbiornika równe 150
Ω
. Tryb pomiarowy nadajnika nale
ż
y ustawi
ć
na pomiar poziomu
bezwzgl
ę
dnego, a tryb odbiornika na pomiar poziomu wzgl
ę
dnego wzgl
ę
dem poziomu odniesienia 0 dBm. Rodzaj
badanej linii ustawi
ć
na 2-torow
ą
(4-przewodow
ą
) z wł
ą
czona p
ę
tl
ą
pomiarow
ą
. Poni
ż
ej przedstawiono nastawy
odpowiednich parametrów systemowych, wła
ś
ciwe dla pomiarów w pa
ś
mie kanału telefonicznego.
TX Impedance: System
RX Impedance: System
System Impedence: 600
Ω
Ω
Ω
Ω
TX Measurement: Absolute
RX Measurement: Relative
RX Reference Level: 0,0 dBm
Line type: Four wire
Loopback: On
Pozostałe parametry pomocnicze ustawi
ć
w tryb wył
ą
czenia (Disabled).
1.3. Pomiar tłumienia całkowitego w funkcji cz
ę
stotliwo
ś
ci (Tor1, Tor3, kanał PCM)
Uruchomi
ć
tryb pomiarowy Freq Resp/Atten Dist przy nast
ę
puj
ą
cych warto
ś
ciach nastaw:
Ekran odbiornika (Receiver)
Band: 20 Hz – 20 kHz; wideband filter (dla torów przewodowych) oraz 200 Hz – 4 kHz;
wideband filter (dla kanału PCM)
Averaging: OFF
Mult by ½: OFF
Threshold: -50 dBm
Mask name: No mask selected (opcja nie jest u
ż
ywana w tym pomiarze)
Atten alignment freq: dowolna cz
ę
stotliwo
ść
z zakresu pasma kanału telefonicznego (opcja nie jest
u
ż
ywana w tym pomiarze)
Ekran generatora (Generator)
Level: 0,0 dBm
Test Mode: sweep up/down once
step type: linear sweep
sweep from: 200 Hz to: 20 kHz (dla torów przewodowych) oraz 200 Hz to: 4 kHz (dla kanału
PCM)
step rate: 4 steps/second
step size: 200 Hz (dla torów przewodowych) oraz 100 Hz (dla kanału PCM)
Level: 0,0 dBm
Wyniki w postaci tabelarycznej nale
ż
y zapisa
ć
do pliku za pomoc
ą
funkcji RESULTS/TABLE/OPTIONS/Print table
na pasku. W sprawozdaniu przedstawi
ć
wykresy tłumienia całkowitego i tłumienno
ś
ci jednostkowej badanych torów
w funkcji cz
ę
stotliwo
ś
ci.
1.4. Pomiar zniekształce
ń
opó
ź
nieniowych i tłumieniowych w funkcji cz
ę
stotliwo
ś
ci (Tor1, Tor3, kanał PCM)
Uruchomi
ć
tryb pomiarowy Group Delay/Atten Dist przy nast
ę
puj
ą
cych warto
ś
ciach nastaw:
Ekran odbiornika (Receiver)
Averaging: OFF
Mult by ½: OFF
Mask name: CCITT M.1020
Ekran generatora (Generator)
Level: 0,0 dBm
Test Mode: sweep up/down once
step type: linear sweep
sweep from: 200 Hz to: 4 kHz
step rate: 4 steps/second
step size: 100 Hz
Reference frequency: dowolna cz
ę
stotliwo
ść
z zakresu pasma kanału telefonicznego
Level: 0,0 dBm,
Uwaga: w tym trybie s
ą
jednocze
ś
nie wykonywane pomiary obu rodzajów zniekształce
ń
, a tabela
pomiarowa zawiera dane obu charakterystyk.
Charakterystyki te mog
ą
by
ć
przywoływane na ekran zamiennie za pomoc
ą
polece
ń
DELAY i ATTEN na
pasku funkcyjnym. Charakterystyka zniekształce
ń
tłumieniowych jest mierzona wzgl
ę
dem cz
ę
stotliwo
ś
ci
odniesienia 1020 Hz, natomiast charakterystyka zniekształce
ń
opó
ź
nieniowych jest mierzona wzgl
ę
dem
cz
ę
stotliwo
ś
ci, przy której wyst
ę
puje minimalna warto
ść
opó
ź
no
ś
ci grupowej (w celu uzyskania warto
ś
ci
zniekształce
ń
opó
ź
nieniowych
≥
0, zgodnie z norm
ą
M.1020). Po wykonaniu tych pomiarów nale
ż
y sprawdzi
ć
, czy
otrzymane charakterystyki spełniaj
ą
powy
ż
sze zało
ż
enia.
Wyniki tabelaryczne nale
ż
y zapisa
ć
do pliku za pomoc
ą
funkcji RESULTS/TABLE/OPTIONS/Print table
na pasku i przedstawi
ć
w sprawozdaniu w formie wykresów nało
ż
onych na odpowiednie krzywe gabarytowe
zdefiniowane w zaleceniu ITU-T M.1020, pkt 2.2 i 2.3.
1.5. Pomiar szumu całkowitego bez sygnału (Tor3)
Uruchomi
ć
tryb pomiarowy Noise przy nast
ę
puj
ą
cych warto
ś
ciach nastaw
Ekran odbiornika (Receiver)
Weighting Filter: Wideband (filtr szerokopasmowy 200 Hz...20 kHz), Channel (filtr kanałowy
300 Hz...3,4 kHz), Psophometric (filtr psofometryczny zgodny z ITU-T O-41)
Tone: Without tone
Ekran generatora (Generator) - generator nie jest wykorzystywany (odł
ą
czy
ć
kabel od wyj
ś
cia).
Drugi koniec badanego toru nale
ż
y obci
ąż
y
ć
rezystorem 600
Ω
. Pomiar nale
ż
y wykona
ć
dla wszystkich
powy
ż
szych filtrów. Wyniki odczyta
ć
z ekranu odbiornika.
Ponadto, za pomoc
ą
trybu pomiarowego Level/Events (300 kHz), podtryb Level (300 kHz B/W), wykona
ć
pomiar szumu całkowitego w pa
ś
mie do 300 kHz równie
ż
bez sygnału z generatora. Impedancj
ę
pracy odbiornika i
obci
ąż
enie toru zmieni
ć
na warto
ść
150
Ω
. Wyniki odczyta
ć
z ekranu analizatora i przedstawi
ć
w formie
tabelarycznej. Skomentowa
ć
wpływ szeroko
ś
ci pasma pomiarowego na zmierzone poziomy szumu.
1.6. Pomiar odst
ę
pu sygnału od szumu kwantyzacji przy pojedynczej cz
ę
stotliwo
ś
ci (kanał PCM)
Uruchomi
ć
tryb pomiarowy Signal to Noise przy nast
ę
puj
ą
cych warto
ś
ciach nastaw:
Ekran odbiornika (Receiver)
Weighting Filter: Wideband, Channel, Psophometric
Notch Filter: 1020 Hz
Ekran generatora (Generator)
Freguency: 1020 Hz
Level: 0 , -10, -20 , -40, -50 dBm,
Pomiar nale
ż
y wykona
ć
dla wszystkich podanych warto
ś
ci poziomu sygnału z generatora dla ka
ż
dego z
powy
ż
szych filtrów (takich samych jak w pkt. 1.5). Wyniki odczyta
ć
z ekranu analizatora. Wykre
ś
li
ć
charakterystyki
odst
ę
pu sygnał/szum w funkcji poziomu sygnału.
1.7. Pomiar fluktuacji fazy w pa
ś
mie 4 – 300 Hz (kanał PCM)
Uruchomi
ć
tryb pomiarowy Phase jitter przy nast
ę
puj
ą
cych warto
ś
ciach nastaw:
Ekran odbiornika (Receiver)
Jitter Bandwidth: 4 - 300 Hz
Ekran generatora (Generator)
Frequency: 1020 Hz
Level: 0, -10, -20, -40 dBm,
Zmierzy
ć
maksymalne warto
ś
ci fluktuacji fazy dla ka
ż
dego z podanych poziomów sygnału wprowadzonego do
kanału PCM. Wyniki odczyta
ć
z ekranu analizatora i porówna
ć
z zaleceniem M.1020 pkt 2.7.
1.8. Pomiar zakłóce
ń
impulsowych bez sygnału w pa
ś
mie kanału telefonicznego (Tor3)
Pomiary wykonywa
ć
w seansach 5-minutowych dla ka
ż
dego z podanych progów zliczania zakłóce
ń
.
Uruchomi
ć
tryb pomiarowy Events (4 kHz), podtryb – Impulsive noise ( No tone, 4kHz B/W) przy
nast
ę
puj
ą
cych warto
ś
ciach nastaw:
Ekran odbiornika (Receiver)
Test Duration: 5 min
Count Threshold (Relative): -60, -50 dBm (
±±±±
3 dBm)
Dead Time: 3 ms
Weighting Filter: 275-3250 Hz
Ekran generatora (Generator) - generator nie jest wykorzystywany (odł
ą
czy
ć
kabel od wyj
ś
cia).
Wyniki nale
ż
y zapisa
ć
do plików tekstowych za pomoc
ą
funkcji RESULTS/OPTIONS/Print counters na pasku. W
sprawozdaniu nale
ż
y je przedstawi
ć
w postaci histogramów i odnie
ść
do zalecenia M.1020 pkt 2.6. Nale
ż
y je
równie
ż
porówna
ć
ze zmierzonym poziomem szumu całkowitego (z pkt 1.5) w pa
ś
mie filtru Wideband i wyci
ą
gn
ąć
wnioski.
1.9. Pomiar zakłóce
ń
impulsowych bez sygnału w pa
ś
mie do 300 kHz (Tor3)
Tak, jak w pkt 1.8 pomiary wykonywa
ć
w seansach 5-minutowych dla ka
ż
dego z podanych progów
zliczania zakłóce
ń
. Impedancje pracy nadajnika i odbiornika ustawi
ć
na warto
ść
150
Ω
.
Uruchomi
ć
tryb pomiarowy Level/Events (300 kHz), podtryb Impulsive Noise (No tone, 300 kHz B/W)
przy nast
ę
puj
ą
cych warto
ś
ciach nastaw:
Ekran odbiornika (Receiver)
Test Duration: 5 min
Count Threshold: -50, -40 dBm (
±±±±
3 dBm)
Dead Time: 3 ms
Ekran generatora (Generator) - generator nie jest wykorzystywany (odł
ą
czy
ć
kabel od wyj
ś
cia).
Podobnie jak poprzednio wyniki zapisa
ć
do plików i porówna
ć
z wynikami z pkt 1.8. W sprawozdaniu nale
ż
y je
przedstawi
ć
w postaci histogramów i odnie
ść
do zalecenia M.1020 pkt 2.6. Nale
ż
y je równie
ż
porówna
ć
ze
zmierzonym poziomem szumu całkowitego (z pkt 1.5) w pa
ś
mie do 300 kHz i wyci
ą
gn
ąć
wnioski.
2.0. Pomiar impedancji falowej Z
f
toru w funkcji cz
ę
stotliwo
ś
ci (Tor2)
Pomiar nale
ż
y wykona
ć
za pomoc
ą
miernika impedancji RMI-1 poprzez pomiar impedancji w stanie zwarcia Zz i
otwarcia (rozwarcia) Zo wg poni
ż
szych zale
ż
no
ś
ci:
•
=
•
•
=
•
=
+
o
z
2
o
z
o
o
z
z
o
z
f
Z
Z
j
j
Z
j
Z
Z
Z
Z
e
e
e
ϕ
ϕ
ϕ
ϕ
gdzie:
Zz
,
Zo
- moduły impedancji falowej toru w stanie odpowiednio zwarcia i otwarcia drugiego ko
ń
ca,
z
ϕ
,
o
ϕ
- argumenty (k
ą
ty fazowe) impedancji falowej w stanie zwarcia i otwarcia,
=
•
f
o
z
Z
Z
Z
- moduł impedancji falowej toru,
f
o
z
2
ϕ
ϕ
ϕ
=
+
- k
ą
t fazowy impedancji falowej.
Pomiary wykona
ć
dla nast
ę
puj
ą
cych cz
ę
stotliwo
ś
ci: 0,2 / 0,3 / 0,5 / 0,8 / 1 / 2 / 5 / 8 / 10 / 12 / 15 / 18 / 20 kHz.
Wyniki przedstawi
ć
w formie wykresów cz
ęś
ci rzeczywistej R i urojonej X impedancji falowej wg zale
ż
no
ś
ci:
Zf = R + jX.
na tle krzywych gabarytowych zawartych w normie ITU-T G.961 (§ 3.4, rys. 6). Dodatkowo na tym samym wykresie
przedstawi
ć
moduł impedancji falowej
Zf
.