Terapeuta zajeciowy_322[15]_O2_01

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Przykładowe scenariusze zajęć

5. Ćwiczenia

5.1. Okresy rozwoju psychicznego człowieka

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Osobowość człowieka

5.2.1. Ćwiczenia

5.3. Metody oceniania wydolności psychofizycznej człowieka

5.3.1. Ćwiczenia

5.4. Czynniki społeczne wpływające na rozwój jednostki

5.4.1. Ćwiczenia

5.5. Czynniki wpływające na rozwój osobowości i ogólną wydolność

psychofizyczną człowieka

5.5.1. Ćwiczenia

19
18

5.6. Psychologia życia społecznego

5.6.1. Ćwiczenia

5.7. Kulturowe uwarunkowania zachowania człowieka

5.7.1. Ćwiczenia

5.8. Sytuacje trudne i nietypowe w pracy terapeuty zajęciowego

5.8.1. Ćwiczenia

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia
7. Literatura

26
40

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie terapeuta zajęciowy.

W poradniku zamieszczono:

–

wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć już ukształtowane,
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,

–

cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy
z poradnikiem,

–

przykładowe scenariusze zajęć,

–

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania–
–uczenia się oraz środkami dydaktycznymi,

–

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego,

–

literaturę uzupełniającą.
Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze

szczególnym  uwzględnieniem  aktywizujących  metod  nauczania  takich  jak:  wykład
konwersatoryjny  prowadzony  z  zastosowaniem  środków  dydaktycznych  jak  plansze,
foliogramy,  przeźrocza,  filmy,  metoda  przypadku,  metoda  sytuacyjna,  metoda  projektu,
ćwiczenia praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej.

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel

może posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych.

W tym rozdziale podano również:

–

plan testu w formie tabelarycznej,

–

instrukcję dla nauczyciela,

–

instrukcję dla ucznia,

–

punktacje zadań,

–

propozycje norm wymagań,

–

kartę odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

322[15].O2

Rozwój osobowy i biologiczny człowieka

322[15].O2.01

Analizowanie

psychospołecznych aspektów

rozwoju człowieka

322[15].O2.02

Diagnozowanie problemów

i potrzeb pacjenta

322[15].O2.03

Badanie funkcji organizmu

zdrowego człowieka

322[15].O2.04

Rozróżnianie procesów

patologicznych

w obrębie układów

i narządów

322[15].O2.05

Rozpoznawanie objawów

niepełnosprawności pacjenta

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

komunikować się z pacjentem i jego rodziną,

−

rozpoznawać potrzeby i problemy pacjenta,

−

motywować pacjentów do udziału w terapii,

−

promować zdrowy styl życia,

−

prowadzić dokumentację pracy,

−

organizować własny warsztat pracy,

−

współpracować z członkami zespołu terapeutycznego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

scharakteryzować poszczególne okresy rozwoju psychicznego człowieka,

−

określić składniki osobowości,

−

określić wpływ różnych czynników na rozwój osobowości i zachowanie człowieka,

−

zanalizować czynniki wpływające na ogólną wydolność psychofizyczną człowieka,

−

zastosować wybrane metody oceniania wydolności psychofizycznej człowieka,

−

określić cechy zbiorowości społecznej i jej wpływ na socjalizację jednostki,

−

określić czynniki społeczne wpływające na rozwój jednostki,

−

nawiązać i utrzymać kontakt z pacjentem i jego rodziną,

−

nauczyć pacjenta nawiązywania i utrzymywania kontaktów społecznych mimo
ograniczeń jego sprawności,

−

uniknąć błędów jatrogennych,

−

określić wpływ czynników środowiskowych na powstawanie zaburzeń przystosowania
społecznego,

−

przewidzieć sytuacje nietypowe i trudne w pracy terapeuty zajęciowego,

−

przeprowadzić analizę przyczyn własnych negatywnych emocji w kontaktach
z pacjentem,

−

podjąć współpracę w zespole interdyscyplinarnym w zakresie udzielania pomocy
i tworzenia systemu wsparcia społecznego,

−

zastosować wiedzę o zbiorowościach społecznych do organizowania pracy z grupą
pacjentów,

−

zaobserwować i przeanalizować przyczyny powstawania konfliktów w małej grupie
społecznej,

−

rozwiązać konflikty grupowe,

−

zastosować w pracy z niepełnosprawnymi różne metody nauczania i oddziaływania
wychowawczego,

−

zastosować zasady postępowania zgodnie z kartą praw pacjenta.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca

………………….………….

Modułowy program nauczania:

Terapeuta zajęciowy 322[15].

Moduł:

Rozwój osobowy i biologiczny człowieka 322[15].O2.

Jednostka modułowa:

Analizowanie psychospołecznych aspektów rozwoju
człowieka 322[15].O2.01

Temat: Mechanizmy obronne człowieka.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności wykazywania roli mechanizmów obronnych

w obniżaniu napięć emocjonalnych.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:
–

określić rodzaje napięć emocjonalnych,

–

scharakteryzować mechanizmy obronne organizmu,

–

uzasadnić znaczenie mechanizmów obronnych w obniżaniu napięć emocjonalnych.

Metody nauczania–uczenia się:
–

metoda problemowa,

–

dyskusja,

–

burza mózgów.

Formy organizacyjne pracy uczniów:
–

indywidualna,

–

grupowa.

Czas: 2 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:
–

opisy przypadków,

–

literatura i czasopisma fachowe,

–

kartony i flamastry.

Przebieg zajęć:
1.  Czynności organizacyjno-porządkowe.
2.  Określenie tematu.
3.  Wyjaśnienie celów zajęć.
4.  Podział na grupy.
5.  Zorganizowanie stanowisk pracy.
6.  Realizacja zajęć:

I.  Stworzenie sytuacji problemowej
Omówienie wszystkich rodzajów napięć emocjonalnych,
Omówienie wszystkich mechanizmów obronnych.

II.  Postawienie problemu
Dlaczego  w  zapobieganiu  i  leczeniu  napięć  emocjonalnych  duże  znaczenie  odgrywają
mechanizmy obronne?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

III.

Postawienie hipotez

Na podstawie ,,burzy mózgów” uczniowie tworzą listę odpowiedzi na postawione pytanie.
Odpowiedzi  zapisujemy  w  widocznym  miejscu.  Część  z  postawionych  hipotez  wstępnie
odrzucamy,  krótko  uzasadniając.  Do  weryfikacji  pozostawiamy  cztery  hipotezy.  Na  tablicy
umieszczamy postawiony problem i cztery hipotezy.

IV.  Weryfikacja hipotez
Weryfikacja  hipotez  odbywa  się  w  4  grupach  –  każda  grupa  weryfikuje  jedną  hipotezę,
korzystając z literatury.

V.  Rozwiązanie problemu
Mechanizmy  obronne  ułatwiają  wstępne  lub  przejściowe  przystosowanie  się  do  różnych
sytuacji,  redukują  lęk  i  stwarzają  możliwości  wytworzenia  bardziej  skutecznych
i konstruktywnych form przystosowania.

Zakończenie zajęć
Zadanie pracy domowej.

Praca domowa
Opisz jakim sytuacjom w życiu towarzyszy napięcie emocjonalne.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności
podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca

…………………

Modułowy program nauczania:

Terapeuta zajęciowy 322[15].

Moduł:

Rozwój osobowy i biologiczny człowieka 322[15].O2.

Jednostka modułowa:

Analizowanie psychospołecznych aspektów rozwoju
człowieka 322[15].O2.01

Temat: Błędy jatrogenne.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności zapobiegania błędom jatrogennym w pracy terapeuty

zajęciowego.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

określić czym są błędy jatrogenne,

−

scharakteryzować jaki wpływ mają błędy jatrogenne na stan psychiczny pacjenta,

−

scharakteryzować jaki wpływ mają błędy jatrogenne na stan fizyczny pacjenta,

−

określić przyczyny błędów jatrogennych,

−

scharakteryzować źródła błędów jatrogennych,

−

określić sposób unikania błędów jatrogennych.

Metody nauczania–uczenie się:

−

metoda przewodniego tekstu,

−

metoda sytuacyjna.

Formy organizacyjne pracy uczniów:
–

praca w 2–4 osobowych grupach.

Czas: 2 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

zestaw pytań prowadzących,

−

kartki papieru A4,

−

pisaki.

Przebieg zajęć:

Zadanie dla ucznia
Na podstawie dostępnych materiałów określ przyczyny i źródła błędów jatrogennych.

Faza wstępna

1.  Czynności organizacyjno porządkowe.
2.  Wyjaśnienie celów zajęć.
3.  Podział na grupy.
4.  Zorganizowanie stanowisk pracy.
5.  Zaznajomienie uczniów z pracą metodą przewodniego tekstu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Faza właściwa
Praca metodą tekstu przewodniego.

1.  INFORMACJE
Pytania prowadzące:
1.  Czym są błędy jatrogenne?
2.  Jaki wpływ mogą mieć błędy jatrogenne na stan psychiczny i fizyczny pacjenta?
3.  Jakie są przyczyny błędów jatrogennych?
4.  Jakie są źródła błędów jatrogennych?
5.  Jak uniknąć błędów jatrogennych?

2.  PLANOWANIE
1.  Ustal rodzaj błędu jatrogennego.
2.  Określ przyczynę błędu.
3.  Zestaw wszystkie możliwe informacje na temat tego błędu.
4.  Opracuj warianty zapobiegania.

3.  USTALENIE
1.  Omów wszystkie punkty z fazy planowania z nauczycielem.
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela.

4.  REALIZACJA
1.  Dokonaj analizy błędów jatrogennych.
2.  Zaaranżuj scenkę, w której wystąpi lekarz i pacjent, pacjent i terapeuta, itp.
3.  Zwróć uwagę na przyczynę błędu oraz skuteczną metodę uniknięcia go.
4.  Zespoły uczniów wyznaczają recenzenta, który dokonuje omówienia ćwiczenia.

5.  SPRAWDZANIE
1.  Czy prawidłowo została dobrana metoda uniknięcia błędu?
2.  Czy jest skuteczna?
3.  Czy wzbudziła zainteresowanie?
4.  Czy wszystkie elementy zostały zachowane?

6.  ANALIZA

Uczniowie wraz z nauczycielem wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły im najwięcej

trudności. Nauczyciel podsumowuje całe ćwiczenie, wskazuje jakie nowe, ważne
umiejętności zostały wykształcone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich uniknąć
w przyszłości.

Faza końcowa

Praca domowa
Określ jakie błędy mogą mieć wpływ na Twój stan psychiczny i fizyczny.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności
podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Okresy rozwoju psychicznego człowieka

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Sporządź listę czynników niebezpiecznych i szkodliwych, jakie mogą wystąpić

w prenatalnym okresie rozwoju człowieka.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać

materiałach

dydaktycznych

informacje

dotyczące

czynników

niebezpiecznych i szkodliwych,

2) przeanalizować rodzaje czynników szkodliwych i niebezpiecznych, które mogą mieć

wpływ na rozwój człowieka w okresie prenatalnym,

3) sporządzić listę czynników,
4) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenia.

Środki dydaktyczne:

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca prenatalnego okresu rozwoju.

Ćwiczenie 2

Obejrzyj film dydaktyczny przedstawiający rozwój człowieka w okresie niemowlęcym.

Wynotuj wszystkie zauważone na filmie zmiany rozwojowe w tym okresie.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące zmian zachodzących

w niemowlęcym okresie rozwoju,

2)  obejrzeć film dydaktyczny,
3)  wynotować wszystkie zmiany zachodzące w niemowlęcym okresie rozwoju,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

obserwacja,

−

dyskusja.

Środki dydaktyczne:

−

film dydaktyczny przedstawiający rozwój człowieka w okresie niemowlęcym,

−

zestaw do projekcji filmu,

−

notatnik,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 7 dotycząca okresu niemowlęcego.

Ćwiczenie 3

Określ i scharakteryzuj regresywne zmiany zachodzące w okresie starości, które

prowadzą do różnych procesów chorobotwórczych.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące zmian regresywnych

w okresie starości,

2)  przeanalizować zmiany regresywne,
3)  określić procesy chorobotwórcze, jakie zmiany regresywne wywołują,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne zawierające informacje na temat zmian regresywnych w okresie
starości,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca okresu starości.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Osobowość człowieka

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Otrzymasz od nauczyciela zestaw samoprzylepnych kartek, na których wypisano

definicje osobowości według różnych twórców. Przyporządkuj je do odpowiednich nazwisk.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące różnych teorii osobowości,
2)  przeanalizować poszczególne definicje,
3)  przykleić kartki na tablicy,
4)  przyporządkować poszczególne definicje do odpowiednich nazwisk.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne zawierające informacje na temat różnych teorii osobowości,

–

zestaw kartek samoprzylepnych,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca osobowości człowieka.

Ćwiczenie 2

Określ czynniki wpływające na rozwój osobowości człowieka.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące czynników wpływających

na rozwój osobowości człowieka,

2) sporządzić notatkę,
3) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie,

−

dyskusja.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Metody oceniania wydolności psychofizycznej człowieka

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Z przygotowanej przez nauczyciela listy metod badań psychologicznych wybierz metodę

eksperymentu. Zaprezentuj ją z kolegą z grupy i objaśnij jej zasady.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące metod badawczych,
2)  przeanalizować rodzaje metod badawczych,
3)  sporządzić listę metod,
4)  wybrać z listy metodę eksperymentu,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

dyskusja.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące metod badawczych,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca metod badawczych.

Ćwiczenie 2

Opracuj pisemnie plan sondażu.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakresi

techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące sondażu,
2) odszukać

materiałach

dydaktycznych

informacji

dotyczących

kolejności

przeprowadzania badań,

3) wykonać notatki,
4) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące metod badawczych,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca metod badawczych.

Ćwiczenie 3

Przeanalizuj i zaprezentuj informacje dotyczące weryfikacji hipotez.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące weryfikacji hipotez,
2)  przeanalizować metody weryfikacji hipotez,
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie,

−

dyskusja.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne zawierające informacje na temat weryfikacji hipotez,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca metod badawczych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.4. Czynniki społeczne wpływające na rozwój jednostki

5.4.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Otrzymasz od nauczyciela zestaw samoprzylepnych kartek, na których wypisano rodzaje

wsparcia społecznego. Przyklej je na tablicy i objaśnij na czym polega każdy z nich.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące rodzajów wsparcia

społecznego,

2)  przeanalizować każdy rodzaj wsparcia,
3)  przykleić kartki na tablicy,
4)  objaśnić na czym polega każdy z nich.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące systemu wsparcia społecznego,

–

zestaw samoprzylepnych kartek,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca systemu wsparcia społecznego.

Ćwiczenie 2

Sporządź listę czynników środowiska społecznego wpływających na rozwój jednostki.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych wpływów środowiska społecznego na rozwój

jednostki,

2)  przeanalizować wpływy środowiska społecznego na rozwój jednostki,
3)  sporządzić notatkę,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące wpływów środowiska społecznego na rozwój jednostki,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca wpływów środowiska społecznego na rozwój jednostki.

Ćwiczenie 3

Zaplanuj odpowiedni rodzaj wsparcia społecznego dla pacjenta z zaburzeniami

przystosowania społecznego na podstawie opisu przypadku.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych informacji na temat zaburzeń przystosowania

społecznego,

2)  przeanalizować różne rodzaje wsparcia społecznego,
3)  przeanalizować opis przypadku,
4)  sporządzić notatkę,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

burza mózgów,

−

dyskusja.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące zaburzeń przystosowania społecznego,

–

notatnik,

–

opis przypadku,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca wsparcia społecznego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.5. Czynniki wpływające na rozwój osobowości i ogólną

wydolność psychofizyczną człowieka

5.5.1.Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Określ rodzaje czynników wpływających na ogólną wydolność psychofizyczną

człowieka.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące czynników wpływających

na ogólną wydolność psychofizyczną człowieka,

2)  przeanalizować rodzaje czynników,
3)  sporządzić listę czynników,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

–

materiały

dydaktyczne

dotyczące

czynników

wpływających

wydolność

psychofizyczną człowieka,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca czynników wpływających na wydolność
psychofizyczną człowieka.

Ćwiczenie 2

Otrzymasz od nauczyciela kartki samoprzylepne z opisami różnych zachowań

frustracyjnych. Przyklej je na tablicy i objaśnij do jakich form zachowań należy każda
z opisanych sytuacji.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące zachowań frustracyjnych,
2)  przykleić na tablicy kartki z opisami zachowań frustracyjnych,
3)  objaśnić każde zachowanie i określić do jakiej formy zachowań należy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca zachowań frustracyjnych.

Ćwiczenie 3

Odszukaj w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące błędów jatrogennych.

Określ zachowania zapobiegające błędom jatrogennym.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące błędów jatrogennych,
2)  przeanalizować przyczyny błędów jatrogennych,
3)  określić zachowania zapobiegające błędom jatrogennym,
4)  sporządzić notatkę,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

dyskusja,

−

pokaz.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne zawierające informacje dotyczące błędów jatrogennych,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca błędów jatrogennych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.6. Psychologia życia społecznego

5.6.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Opracuj scenariusz rozmowy psychologicznej uwzględniając formę poradnictwa

zawodowego jako rodzaj pomocy psychologicznej.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące poradnictwa zawodowego,
2)  określić na czym polega poradnictwo zawodowe,
3)  opracować scenariusz rozmowy psychologicznej,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

dyskusja,

−

inscenizacja.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące poradnictwa zawodowego,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca form pomocy psychologicznej.

Ćwiczenie 2

Określ zasady i etapy przebiegu interwencji kryzysowej. Sporządź notatkę.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące interwencji kryzysowej,
2)  przeanalizować zasady interwencji kryzysowej,
3)  określić etapy przebiegu interwencji kryzysowej,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie,

−

dyskusja.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące interwencji kryzysowej,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca form pomocy psychologicznej.

Ćwiczenie 3

Określ zasady treningu interpersonalnego. Sporządź notatkę.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące treningu interpersonalnego,
2)  określić na czym polega trening interpersonalny,
3)  określić zasady treningu interpersonalnego,
4)  sporządzić notatkę,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

dyskusja,

−

ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne zawierające informacje dotyczące treningu interpersonalnego,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca form pomocy psychologicznej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.7. Kulturowe uwarunkowania zachowania człowieka

5.7.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Otrzymasz od nauczyciela zestaw kartek samoprzylepnych, na których wypisano

podstawowe dziedziny wychowania. Przyklej je na tablicy i objaśnij, na czym polega każda
z nich.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące dziedzin wychowania,
2)  określić na czym polegają poszczególne dziedziny wychowania,
3)  przykleić na tablicy kartki,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące poszczególnych dziedzin wychowania,

–

kartki samoprzylepne,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca wychowania.

Ćwiczenie 2

Sporządź listę zadań niezbędnych w procesie wychowania.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące wychowania,
2)  określić zadania niezbędne w procesie wychowania,
3)  sporządzić listę zadań,
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące wychowania,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca wychowania.

Ćwiczenie 3

Określ zasady wychowania naturalnego.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące naturalnego wychowania,
2)  określić na czym polega wychowanie naturalne,
3)  określić zasady wychowania naturalnego,
4)  sporządzić notatkę,
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie,

−

dyskusja.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne zawierające informacje dotyczące wychowania naturalnego,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca wychowania naturalnego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.8. Sytuacje trudne i nietypowe w pracy terapeuty zajęciowego

5.8.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wyobraź sobie, że zakładasz gabinet terapii zajęciowej. Jakie wymagania będziesz

stawiać zatrudnianym przez siebie terapeutom? Sporządź listę wymagań.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące wymagań stawianych

terapeutom zajęciowym,

2) sporządzić listę wymagań,
3) zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące pracy terapeuty zajęciowego,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca terapii zajęciowej.

Ćwiczenie 2

Sporządź listę przeciwwskazań do wykonywania zawodu terapeuta zajęciowy.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące terapii zajęciowej,
2)  wypisać przeciwwskazania do wykonywania zawodu terapeuta zajęciowy,
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

Zalecane metody nauczania–nauczania się:

−

ćwiczenie,

−

burza mózgów.

Środki dydaktyczne:

–

materiały dydaktyczne dotyczące terapii zajęciowej,

–

notatnik,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7 dotycząca terapii zajęciowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test 1
Test

dwustopniowy

jednostki

modułowej

„Analizowanie

psychospołecznych aspektów rozwoju człowieka”

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 są poziomu podstawowego,

−

zadania 16, 17, 18, 19, 20 są poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. d, 3. a, 4. a, 5. a, 6. c, 7. b, 8. c, 9. a, 10. c, 11. c,
12. c, 13. d, 14. b, 15. c, 16. d, 17. b, 18. b, 19. d, 20. c.

Plan testu

Nr
zad.

Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Wskazać odpowiedni okres rozwoju człowieka.

Rozróżnić poszczególne okresy rozwoju
człowieka.

Określić, w którym okresie rozwoju osiąga się
dojrzałość płciową.

Wskazać twórców teorii osobowości.

Określić osobowość według podanych typologii.

Określić metody badawcze w psychologii.

Rozróżnić metody badawcze.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić cechy zbiorowości społecznej.

Określić rodzaje przeszkód prowadzących do
frustracji.

10 Określić źródło błędów jatrogennych.

11 Określić formy pomocy psychologicznej.

12 Określić cechy wychowania.

Wskazać czynności należące do terapeuty
zajęciowego.

14 Wskazać cechy terapeuty zajęciowego.

15 Wskazać zadania terapeuty zajęciowego.

Posłużyć się nazewnictwem specjalistycznym
w fazach rozwoju człowieka.

Dokonać analizy niemowlęcego okresu rozwoju
człowieka.

Posłużyć się nazewnictwem specjalistycznym do
określenia stresu.

Dokonać analizy mechanizmów obronnych
organizmu.

Posłużyć się nazewnictwem specjalistycznym do
opisania sytuacji frustracyjnych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej

jednotygodniowym.

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów.
5.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań.
6.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia.
7.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij.
8.  Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test.
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się  czasie

zakończenia udzielania odpowiedzi.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  każdego  zadania  dołączone  są  4  możliwości  odpowiedzi.

Tylko jedna jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce

znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż rozwiązanie

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 60 minut.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja,

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Okres trwający od momentu zapłodnienia do momentu narodzin to okres

a)  postnatalny.
b)  zarodkowy.
c)  prenatalny.
d)  embrionalny.

2. Okres, w którym następuje podwojenie masy ciała to okres

a)  prenatalny.
b)  noworodkowy.
c)  poniemowlęcy.
d)  niemowlęcy.

3. Okres rozwoju człowieka, w którym osiąga się dojrzałość płciową to okres

a)  pokwitania.
b)  szkolny.
c)  dorosłości.
d)  młodości.

4. Twórcą najstarszej teoria osobowości jest

a)  Zygmunt Freud.
b)  Carl Gustaw Jung.
c)  Adler Alfred.
d)  Raymond B. Cattell.

5. Według typologii Junga osoba, której zachowanie nacechowane jest pozytywnym

zainteresowaniem światem zewnętrznym, o aktywności skierowanej na otoczenie to
a)  ekstrawertyk.
b)  introwertyk.
c)  flegmatyk.
d)  choleryk.

6. Watson, Pawłow, Hull, Skinner, Tolman, Thorndeik, byli przedstawicielami

a)  koncepcji poznawczej.
b)  koncepcji humanistycznej.
c)  behawioryzmu.
d)  koncepcji psychodynamicznej.

7. Metoda badawcza, w której wymaga się odpowiedzi tak lub nie to

a)  sondaż.
b)  test psychologiczny.
c)  eksperyment.
d)  obserwacja.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8. Zbiór ludzi, w którym między członkami występują jakieś powiązania ze względu na

przynależność do niego to
a)  pozycja społeczna.
b)  grupa społeczna.
c)  zbiorowość społeczna.
d)  środowisko.

9. Prowadząc samochód osobowy napotykamy na drodze duży samochód ciężarowy, który

jedzie  wolno,  a jego  kierowca,  stosując  złośliwe  manewry,  uniemożliwia  wyprzedzenie
go. Jest to przykład przeszkody
a)  zewnętrznej czynnej.
b)  zewnętrznej biernej.
c)  wewnętrznej czynnej.
d)  wewnętrznej biernej prowadzącej do sytuacji frustracyjnej.

10. Lekceważenie potrzeby całościowego podejścia do pacjenta i wytwarzanie dystansu

między lekarzem a pacjentem, badanie pacjenta przy innych osobach, lekceważenie jego
poczucia skrępowania i zawstydzenia, pogłębianie u pacjenta fałszywego i lękotwórczego
obrazu własnej choroby to źródło
a)  frustracji.
b)  rezygnacji.
c)  błędów jatrogennych.
d)  stresu biologicznego.

11. Forma pomocy w nagłych, dramatycznych sytuacjach, skoncentrowana na przywróceniu

równowagi  psychicznej,  utraconej  wskutek  kryzysowych  zdarzeń,  na  udzieleniu
wsparcia,  stworzeniu  warunków  do  odreagowania  emocjonalnego  i  pogodzenia  się
z faktami to
a)  psychoterapia.
b)  socjoterapia.
c)  interwencja kryzysowa.
d)  poradnictwo zawodowe.

12. Zadaniem ogólnie pojętego procesu wychowania jest

a) wdrażanie ludzi do zachowań zgodnych z przyjętymi w społeczeństwie normami

umożliwiającymi harmonijne współżycie.

b) rozbudzanie wrażliwości dzieci, młodzieży i dorosłych na różnorodne przejawy

piękna w otaczającej nas rzeczywistości.

c) zapoznanie dzieci i młodzieży lub dorosłych z najważniejszymi prawami,

zjawiskami i faktami z zakresu nauk ścisłych, przyrodniczych z zakresu życia
społecznego

i kulturalnego, dając orientację w obecnej rzeczywistości

i przygotowującymi do działalności w zmieniających się warunkach.

d) usprawnianie fizyczne dzieci i młodzieży.

13. Przywracanie

osobom

niepełnosprawnym

przewlekle

chorym

sprawności,

samodzielności  i  wiary  w  siebie  poprzez  zastosowanie  określonych  czynności,  pracy
i rekreacji to zadanie
a)  pediatry.
b)  psychiatry.
c)  psychologa.
d)  terapeuty zajęciowego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14. Do trudności w pracy terapeuty zajęciowego, wynikających bezpośrednio z zaburzeń

w sferze: poznawczo-emocjonalnej należą
a) cierpliwość, kreatywność, empatia, otwartość i łatwość nawiązywania kontaktu
b) trudności w koncentracji uwagi, brak lub słaba samodzielność myślenia, słaba

pamięć, utrudnione kojarzenie, utrudnione utrwalanie informacji, ograniczona
możliwość abstrakcyjnego myślenia, używanie słów ubogich w treści, mała
plastyczność myślenia oraz labilność emocjonalna

c) męczliwość

psychoruchowa,

zaburzenia

koordynacji

wzrokowo-ruchowej,

zaburzenia w mowie i piśmie, zwolnione tempo reakcji psychicznych, wydłużony
okres reakcji

d) cierpliwość, kreatywność, trudności w koncentracji uwagi,

15. Terapeuta zajęciowy powinien umieć

a)  posługiwać się komputerem.
b)  wykonać masaż leczniczy.
c)  projektować,  organizować,  prowadzić  pracownie  terapii  zajęciowej,  planować

i prowadzić pracę indywidualną i grupową.

d) wykonać różnorodne zabiegi lecznicze.

16. Faza rozwoju człowieka od zera do dwóch tygodni po zapłodnieniu to faza

a)  zarodkowa.
b)  płodowa.
c)  embrionalna.
d)  jaja płodowego.

17. Do charakterystycznych odruchów okresu noworodkowego pojawiających się

w pierwszych dniach życia należą odruchy
a)  czworakowania, ssania, pełzania i chwytania.
b)  ssania, chwytania, pełzania i obejmowania.
c)  ssania, siadania, chwytania i obejmowania.
d)  spania, ssania, siadania i chwytania.

18. Stan, który przejawia się swoistym zespołem składającym się ze wszystkich nieswoistych

zmian wywołanych w układzie biologicznym to
a)  regresja.
b)  stres.
c)  fiksacja.
d)  agresja.

19. Osiągnięcie sukcesu w dziedzinie, która dotąd była źródłem niepowodzeń i przykrych

doznań lękowych należy do mechanizmów obronnych zwanych
a)  projekcją.
b)  identyfikacją.
c)  kompensacją.
d)  nadkompensacją.

20. Do typowych form zachowań frustracyjnych należą

a)  stres, frustracja, agresja.
b)  stres, agresja, fiksacja.
c)  agresja, fiksacja i regresja.
d)  stres, regresja, fiksacja.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ...............................................................................

Analizowanie psychospołecznych aspektów rozwoju człowieka

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Test 2
Test

dwustopniowy

jednostki

modułowej

„Analizowanie

psychospołecznych aspektów rozwoju człowieka”

Test składa się z zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 są poziomu podstawowego,

−

zadania 16, 17, 18, 19, 20 są poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. d, 3. a, 4. a, 5. a, 6. c, 7. b, 8. c, 9. a, 10. c, 11. c,
12. c, 13. d, 14. b, 15. c, 16. d, 17. b, 18. b, 19. d, 20. c.

Plan testu

Nr
zad.

Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Wskazać odpowiedni okres rozwoju człowieka

Rozróżnić poszczególne okresy rozwoju
człowieka

Określić, w którym okresie rozwoju dochodzi do
regresywnych zmian

Wskazać twórców teorii osobowości

Określić osobowość według podanych typologii

Określić przedstawicieli koncepcji poznawczej

Rozróżnić metody badawcze

Określić cechy pozycji społecznej

Określić rodzaje przeszkód prowadzących do
frustracji

10 Określić źródło błędów jatrogennych

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

11 Określić formy pomocy psychologicznej

12 Określić cechy wychowania

Wskazać czynności należące do terapeuty
zajęciowego

14 Wskazać cechy terapeuty zajęciowego

15 Wskazać zadania terapeuty zajęciowego

Posłużyć się nazewnictwem specjalistycznym
w fazach rozwoju człowieka

Dokonać analizy niemowlęcego okresu rozwoju
człowieka

Posłużyć się nazewnictwem specjalistycznym do
określenia stresu

Dokonać analizy mechanizmów obronnych
organizmu

Posłużyć się nazewnictwem specjalistycznym do
opisania sytuacji frustracyjnych

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej

jednotygodniowym.

zakończenia udzielania odpowiedzi.

Instrukcja dla ucznia

Tylko jedna jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce

znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż rozwiązanie

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 60 minut.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja,

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Okres trwający od momentu narodzi do ukończenia pierwszego miesiąca życia to okres

a)  postnatalny.
b)  niemowlęcy.
c)  noworodkowy.
d)  prenatalny.

2. Okres, między rozpoczęciem nauki szkolnej a początkiem pokwitania to okres

a)  dorosłości.
b)  młodości.
c)  poniemowlęcy.
d)  szkolny.

3. Okres rozwoju człowieka, który charakteryzuje się regresywnym (wstecznym)

kierunkiem zmian zachodzących w narządach i tkankach ustroju to okres
a)  starości.
b)  szkolny.
c)  dorosłości.
d)  młodości.

4. Twórcą teorii osobowości, według której osobowość jest tym co pozwala przewidzieć, co

dana osoba zrobi w danej sytuacji jest
a)  Raymond B. Cattell.
b)  Carl Gustaw Jung.
c)  Adler Alfred.
d)  Zygmunt Freud.

5. Według typologii Junga osoba, która kieruje uwagę na własne przeżycia, obserwuje się

u niej  brak  zainteresowania  otoczeniem  oraz  skłonność  do  zamykania  się  w  sobie
i izolację od innych to
a)  introwertyk.
b)  ekstrawertyk.
c)  flegmatyk.
d)  choleryk.

6. Bruner, Piaget, Simon, Tomaszewski byli przedstawicielami

a)  behawioryzmu.
b)  koncepcji humanistycznej.
c)  koncepcji poznawczej.
d)  koncepcji psychodynamicznej.

7. Metoda badawcza, polegająca na zebraniu obszernego zestawu pytań, które zadaje się

następnie reprezentatywnej próbie z właściwej populacji to
a)  eksperyment.
b)  test psychologiczny.
c)  sondaż.
d)  obserwacja.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8. Ogół uprawnień, jakie z tytułu roli i pełnionej funkcji dana jednostka posiada to

a)  zbiorowość społeczna.
b)  grupa społeczna.
c)  pozycja społeczna.
d)  środowisko.

9. Kierowca, który w żaden sposób nie mogąc uruchomić swojego samochodu, denerwuje

się,  kopie  w  niego,  ponieważ  bardzo  się  spieszy  na  umówione  spotkanie,  to  przykład
przeszkody
a)  zewnętrznej biernej.
b)  zewnętrznej czynnej.
c)  wewnętrznej czynnej.
d)  wewnętrznej biernej prowadzącej do sytuacji frustracyjnej.

10. Lekceważenie potrzeby całościowego podejścia do pacjenta i wytwarzanie dystansu

11. Forma pomocy w nagłych, dramatycznych sytuacjach, skoncentrowana na przywróceniu

12. Zadaniem ogólnie pojętego procesu wychowania jest

a) wdrażanie ludzi do zachowań zgodnych z przyjętymi w danym społeczeństwie

normami umożliwiającymi harmonijne współżycie.

b) rozbudzanie wrażliwości dzieci, młodzieży i dorosłych na różnorodne przejawy

piękna w otaczającej nas rzeczywistości.

c) zapoznanie dzieci i młodzieży lub dorosłych z najważniejszymi prawami,

zjawiskami i faktami z zakresu nauk ścisłych, przyrodniczych z zakresu życia
społecznego

i kulturalnego, dając orientację w obecnej rzeczywistości

i przygotowującymi do działalności w zmieniających się warunkach.

d) usprawnianie fizyczne dzieci i młodzieży.

13. Przywracanie

osobom

niepełnosprawnym

przewlekle

chorym

sprawności,

samodzielności  i  wiary  w  siebie  poprzez  zastosowanie  określonych  czynności,  pracy
i rekreacji to zadanie
a)  pediatry.
b)  psychiatry.
c)  psychologa.
d)  terapeuty zajęciowego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14. Do trudności w pracy terapeuty zajęciowego, wynikających bezpośrednio z zaburzeń

c) męczliwość

psychoruchowa,

zaburzenia

koordynacji

wzrokowo-ruchowej,

zaburzenia w mowie i piśmie, zwolnione tempo reakcji psychicznych, wydłużony
okres reakcji

d) cierpliwość, kreatywność, trudności w koncentracji uwagi,

15. Terapeuta zajęciowy powinien umieć

a)  posługiwać się komputerem.
b)  wykonać masaż leczniczy.
c)  projektować,  organizować,  prowadzić  pracownie  terapii  zajęciowej,  planować

i prowadzić pracę indywidualną i grupową.

d) wykonać różnorodne zabiegi lecznicze.

16. Faza rozwoju człowieka od zera do dwóch tygodni po zapłodnieniu to faza

a)  zarodkowa.
b)  płodowa.
c)  embrionalna.
d)  jaja płodowego.

17. Do charakterystycznych odruchów okresu noworodkowego pojawiających się

18. Stan, który przejawia się swoistym zespołem składającym się ze wszystkich nieswoistych

zmian wywołanych w układzie biologicznym to
a)  regresja.
b)  stres.
c)  fiksacja.
d)  agresja.

19. Osiągnięcie sukcesu w dziedzinie, która dotąd była źródłem niepowodzeń i przykrych

doznań lękowych należy do mechanizmów obronnych zwanych
a)  projekcją.
b)  identyfikacją.
c)  kompensacją.
d)  nadkompensacją.

20. Do typowych form zachowań frustracyjnych należą

a)  stres, frustracja, agresja.
b)  stres, agresja, fiksacja.
c)  agresja, fiksacja i regresja.
d)  stres, regresja, fiksacja.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ...............................................................................

Analizowanie psychospołecznych aspektów rozwoju człowieka

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

1. Affolter F.: Spostrzeganie, rzeczywistość, język. WSiP, Warszawa 1997
2. Aronson E., Wilson T. D., Alert R. M.: Psychologia społeczna. Serce i umysł.

Zysk i S-ka, Poznań 1997

3.  Aronson E.: Człowiek istota społeczna. PWN, Warszawa 2004
4.  Aronson E.: Psychologia społeczna. PWN, Warszawa 1996
5.  Formański J.: Psychologia środowiska. PZWL, Warszawa 2004
6.  Gerstman S.: Rozmowa i wywiad w psychologii. PWN, Warszawa 1987
7.  Goleman D.: Inteligencja emocjonalna. Media Rodzina, Poznań 1997
8.  Grzesiuk L., Tryjarska B.: Jak pomagać sobie, rodzinie i innym. PWN, Warszawa 1987
9.  Hamer H.: Rozwój przez wprowadzanie zmian. CEM, Warszawa 1998
10.  Hamer H.: Rozwój umiejętności społecznych. WEDA, Warszawa 1999
11.  Hebanowski  M.  Kliszcz  J.,  Trzeciak  B.:  Poradnik  komunikowania  się  lekarza

z pacjentem. PZWL, Warszawa 1999

12.  http://www.psychologia.edu.pl
13.  Jarosz M., Cwynar S. (red.): Podstawy psychiatrii. PZWL, Warszawa 1980
14.  Milerski B., Śliwiński B.: Pedagogika – leksykon. PWN, Warszawa 2000
15.  Przetacznik-Gierowska  M.,  Tyszkowa  M.:  Psychologia  rozwoju  człowieka.  PWN,

Warszawa 2000

16.  Sęk H., Cieślak R. (red.): Wsparcie społeczne, stres i zdrowie. PWN, Warszawa 2004
17.  Sillamy N.: Słownik psychologii. Wydawnictwo Książnica, 1994
18.  Szewczuk W. (red.): Encyklopedia psychologii. Fundacja Innowacja, Warszawa 1998
19.  Taranowicz  I.,  Majchrowska  A.,  Kawczyńska-Butryn  Z.:  Elementy  socjologii  dla

pielęgniarek. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2000

20.  Tomaszewski T. (red.): Psychologia ogólna. PWN, Warszawa 1995
21.  Tyszka Z.: Socjologia rodziny. Warszawa 1974
22.  Zimbardo Ph. G., Ruch F. L.: Psychologia i życie. PWN, Warszawa 1998