background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

NOWE TECHNOLOGIE WYTWARZANIA 

BIOKOMPONENTÓW I BIOPALIW 

PIERWSZEJ I DRUGIEJ GENERACJI

dr in

Ŝ

. Krzysztof Biernat

Koordynator Polskiej Platformy Technologicznej Biopaliw i Biokomponentów

Instytut Paliw i Energii Odnawialnej

Mi

ę

dzynarodowa Konferencja „Jako

ść

paliw w Polsce i Unii 

Europejskiej”

Warszawa, 5-6 wrze

ś

nia 2007

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Substytuty paliwowe jako paliwa

Substytut paliwowy mo

Ŝ

e sta

ć

si

ę

paliwem standardowym czyli 

normatywnym, je

Ŝ

eli  zostanie ustanowiona norma 

przedmiotowa, zaakceptowana przez producentów silników lub 

urz

ą

dze

ń

grzewczych,  z jednoznacznym okre

ś

leniem:

zakresu (stosowania) normy;

norm powołanych;

sposobu pobierania próbek;

oznakowania systemu dystrybucyjnego;

ogólnych i szczegółowych wymaga

ń

oraz metod ich oznaczania;

niezb

ę

dnych, dodatkowych danych dotycz

ą

cych np.: specyficznych 

metod oznaczania niektórych wymaga

ń

, magazynowania, 

bezpiecze

ń

stwa bhp i ppo

Ŝ

. itp.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Wymagania stawiane paliwom do 

silników spalinowych i urz

ą

dze

ń

energetycznych (1)

• wymagania zapewniaj

ą

ce wła

ś

ciwy

transport wewn

ę

trzny paliwa 

(wymagania układu zasilania);

• wymagania zapewniaj

ą

ce prawidłowe 

rozpylenie i odparowanie paliwa;

• wymagania zapewniaj

ą

ce w

ł

a

ś

ciwe 

spalanie paliwa;

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Wymagania stawiane paliwom do 

silników spalinowych i urz

ą

dze

ń

energetycznych (2)

• wymagania zwi

ą

zane z oddziaływaniem 

ś

rodowisko;

• wymagania zwi

ą

zane z magazynowaniem, 

transportem i dystrybucj

ą

paliw;

• wymagania zwi

ą

zane ze sposobami 

post

ę

powania z paliwami nie spełniaj

ą

cymi okre

ś

lonych 

norm przedmiotowych.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Ś

wiatowa Karta Paliw (WWFC)

Ś

wiatowa Karta Paliw ( World - Wide Fuel

Charter) stanowi zbiór wymaga

ń

jako

ś

ciowych 

paliw silnikowych, z podaniem ich miar i wag, 

opracowanych na podstawie bada

ń

uwzgl

ę

dniaj

ą

cych wymagania współczesnych 

silników spalinowych i ochrony 

ś

rodowiska

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Ograniczenia wprowadzania 

biokomponentów do benzyn wg. WWFC

wymagania WWFC ograniczaj

ą

wprowadzanie do 

benzyn zwi

ą

zków tlenowych typu eterów lub etanolu i 

alkoholi wy

Ŝ

szych, przy jednoczesnym zakazie 

wprowadzania do paliw metanolu. Dopuszczono 

maksymaln

ą

zawarto

ść

etanolu o wymaganiach 

zgodnych z ASTM D 4806 i pH zawartym w zakresie 6,5-

9 na 10% (v/v), a alkoholi wy

Ŝ

szych (od C

2

) nie wi

ę

cej 

ni

Ŝ

0,1 %(v/v). 

Uzasadnienie:

w procesie spalania benzyn z dodatkiem 10% etanolu, 

emisja toksycznych substancji  obni

Ŝ

yła si

ę

o 2%, a 

emisja tlenku w

ę

gla o 10% w porównaniu z benzyn

ą

zawieraj

ą

c

ą

11% MTBE, ale emisja tlenków azotu 

wzrosła o 14%, w

ę

glowodorów o 10% oraz potencjał

tworzenia ozonu o 9%. 

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Ograniczenia wprowadzania 

biokomponentów do olejów nap

ę

dowych 

wg. WWFC

• w olejach nap

ę

dowych kategorii od pierwszej do trzeciej, 

WWFC ogranicza  si

ę

zawarto

ść

estrów pochodzenia 

ro

ś

linnego, głównie FAME (fatty acid methyl esters -

estrów metylowych kwasów tłuszczowych), o 
wymaganiach jako

ś

ciowych zgodnych z EN 14214, 

ASTM D 6751 lub normami równorz

ę

dnymi, do 5 % (v/v) 

• w olejach nap

ę

dowych kategorii czwartej, zawarto

ść

FAME została ograniczona do granicy wykrywalno

ś

ci 

metody oznaczania. 

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Wymagania stawiane biopaliwom

• wyst

ę

puj

ą

w dostatecznie du

Ŝ

ych ilo

ś

ciach;

• cechuj

ą

si

ę

technicznymi i energetycznymi 

wła

ś

ciwo

ś

ciami determinuj

ą

cymi ich przydatno

ść

do 

zasilania silników lub urz

ą

dze

ń

grzewczych;

• s

ą

tanie w produkcji i sprzeda

Ŝ

y;

• stanowi

ą

mniejsze zagro

Ŝ

enia dla 

ś

rodowiska ni

Ŝ

paliwa 

dotychczas stosowane;

• zapewniaj

ą

mo

Ŝ

liwe do przyj

ę

cia wska

ź

niki ekonomiczne 

silników lub kotłów i bezpiecze

ń

stwo ich u

Ŝ

ytkowania.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Oprócz tego biopaliwa powinny:

• zapewni

ć

niezale

Ŝ

no

ść

energetyczn

ą

;

• mie

ć

mniejsz

ą

emisyjno

ść

zwi

ą

zków toksycznych w 

procesie ich spalania;

• umo

Ŝ

liwia

ć

ni

Ŝ

sze koszty eksploatacji silników i 

urz

ą

dze

ń

grzewczych.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Analiza cyklu WTW („well to wheel”)

„od 

ź

ródła do koła”

W analizie WTW, nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dnia

ć

emisyjno

ść

całym procesie poczynaj

ą

c od uprawy, produkcji 

nawozów i nawo

Ŝ

enia, eksploatacji maszyn i urz

ą

dze

ń

rolniczych, transportu, procesów przeróbki, a ko

ń

cz

ą

na procesie spalania w silniku. 

Uwzgl

ę

dniaj

ą

c emisj

ę

CO

2

w  cyklu WTW i porównuj

ą

c z 

ilo

ś

ci

ą

ditlenku w

ę

gla pochłoni

ę

tego przez ro

ś

liny 

stanowi

ą

ce surowiec do produkcji biopaliw w procesie 

fotosyntezy, aktualnie stosowane biopaliwa (biopaliwa

pierwszej generacji) wykazuj

ą

bilans niekorzystny. 

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Europejska definicja biomasy:

„Biomasa to biodegradowalne frakcje produktów, 

odpadów i pozostało

ś

ci z przemysłu rolno-

spo

Ŝ

ywczego (w tym substancje pochodzenia 

ro

ś

linnego i zwierz

ę

cego), z le

ś

nictwa i przemysłu 

pochodnego, a tak

Ŝ

e biodegradowalne frakcje 

odpadów komunalnych i przemysłowych”

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Racjonalna definicja biomasy:

„Biomasa to wszelkiego typu substancje, b

ę

d

ą

ce 

efektem  naturalnych procesów biologicznych, w 

tym biochemicznych zachodz

ą

cych w przyrodzie 

i stanowi

ą

ce potencjalne 

ź

ródła energii w 

ś

ci

ś

le 

okre

ś

lonych aplikacjach”

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Europejski podział biopaliw (paliwa ciekłe):

• bioetanol w mieszankach z benzyn

ą

silnikow

ą

zawarto

ś

ciach etanolu w %(v/v) odpowiednio jako paliwa 

E5, E85;

• biodiesel zawieraj

ą

cy estry metylowe w %(v/v) w 

mieszankach z olejem nap

ę

dowym odpowiednio jako 

paliwa B5, B30 i B100;

• biometanol jako komponent b

ą

d

ź

paliwo otrzymywane z 

biomasy;

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Europejski podział biopaliw (paliwa 

ciekłe):

• bio-ETBE, otrzymywany z bioetanolu (47% v/v) jako 

dodatek przeciwstukowy do benzyn;

• bio-MTBE, otrzymywany z biometanolu (36% v/v) jako 

dodatek przeciwstukowy do benzyn;

• BtL („biomass to liquid”) jako ciekłe frakcje i ich 

mieszaniny otrzymywane z biomasy, mog

ą

ce stanowi

ć

biopaliwa lub komponenty paliwowe;

• czyste oleje ro

ś

linne (PVO), otrzymywane z procesów 

tłoczenia, ekstrakcji i podobnych procesów ł

ą

cznie z 

rafinacj

ą

, z wył

ą

czeniem modyfikacji ich składu 

metodami chemicznymi, spełniaj

ą

ce wymagania 

silników.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Europejski podział biopaliw (paliwa 

gazowe):

• biogaz jako paliwo otrzymywane z biomasy oraz 

biodegradowalnych frakcji odpadowych o 
wła

ś

ciwo

ś

ciach zbli

Ŝ

onych do wła

ś

ciwo

ś

ci gazu 

naturalnego ;

• bio DME, eter dimetylowy otrzymywany z 

biomasy jako paliwo do silników o ZS.

• bio wodór jako paliwo otrzymywane z biomasy 

oraz biodegradowalnych frakcji odpadowych ;

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa pierwszej generacji

– bioetanol (BioEtOH) rozumiany jako konwencjonalny etanol 

otrzymywany z procesów hydrolizy i fermentacji z takich 
surowców jak: zbo

Ŝ

a, buraki cukrowe itp.;

– czyste oleje ro

ś

linne (PVO-pure vegetable oils), otrzymywane z 

procesów tłoczenia na zimno i ekstrakcji ziaren ro

ś

lin oleistych;

– biodiesel stanowi

ą

cy estry metylowe oleju rzepakowego (RME) 

lub estry metylowe (FAME) i etylowe (FAEE) wy

Ŝ

szych kwasów 

tłuszczowych innych ro

ś

lin oleistych otrzymywane w wyniku 

procesów tłoczenia na zimno, ekstrakcji i transestryfikacji;

– biodiesel, stanowi

ą

cy estry metylowe i etylowe otrzymywany w 

wyniku transestryfikacji posma

Ŝ

alniczych odpadów olejowych;

– biogaz, stanowi

ą

cy oczyszczony biogaz z zawilgoconego 

biogazu składowiskowego, b

ą

d

ź

rolniczego;

– bio-ETBE, otrzymywany z przeróbki chemicznej bioetanolu.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa drugiej generacji (1)

• bioetanol otrzymywany z procesów przeróbki 

lignocelulozy, pochodz

ą

cej z biomasy (z 

wył

ą

czeniem surowców przeznaczonych do 

celów spo

Ŝ

ywczych)  na drodze 

zaawansowanych procesów hydrolizy  i 
fermentacji;

• „biopaliwa syntetyczne”, otrzymywane     w 

procesach zgazowania biomasy oraz syntezy 
produktów tego zgazowania (procesy „BtL”);  

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa drugiej generacji (2)

• biodiesel, jako biopaliwo lub komponent 

otrzymany w wyniku rafinacji wodorem 
(hydrogenizacji) olejów ro

ś

linnych i tłuszczów 

zwierz

ę

cych, głównie odpadowych;

• biogaz (SNG) otrzymywany w procesach 

zgazowania lignocelulozy i syntezy produktów 
tych procesów, o wła

ś

ciwo

ś

ciach gazu 

naturalnego;

• biowodór, otrzymywany na drodze procesów 

zgazowania i wydzielania lub specyficznych 
procesów biologicznych.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa drugiej generacji (3)

Nie nale

Ŝ

y zalicza

ć

do paliw drugiej generacji 

przetworzonych biopaliw pierwszej generacji

Koncepcja rozwoju biopaliw drugiej generacji 

opiera si

ę

na zało

Ŝ

eniu, 

Ŝ

e surowcem do ich 

wytwarzania powinna by

ć

zarówno biomasa jak i 

odpadowe oleje ro

ś

linne i tłuszcze zwierz

ę

ce oraz 

wszelkie odpadowe substancje pochodzenia 

organicznego, nieprzydatne w przemy

ś

le 

spo

Ŝ

ywczym czy te

Ŝ

le

ś

nym.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa trzeciej generacji

• biowodór i biometanol, otrzymywane w wyniku 

zgazowania lignocelulozy i syntezy produktów 
zgazowania lub w wyniku procesów 
biochemicznych;

opracowanie technologii powszechnego 

otrzymywania i wdro

Ŝ

enia biopaliw trzeciej 

generacji do eksploatacji mo

Ŝ

e by

ć

szacowane 

na lata 2030 i powy

Ŝ

ej 

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

2005

2010

2020

2050

Improving present processes («

1st generation

»)

EtOH, ETBE, FAME, FAEE

EtOH, F-T Diesel, DME («

2nd generation

»)

from lignocellulosic biomass

Integrated biorefinery 
complexes

Anticipated future roadmap

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biodiesel

Bioethanol BioethanolBioethanol

Status of Processes & Biofuels

L

o

w

H

ig

h

Strong 

Weak

M

a

rk

e

P

o

te

n

ti

a

l

Technology Strength

BioMethanol

BioHydrogen

Biodiesel

Bioethanol

Bioethanol L

Bio methane

Average

M

e

d

iu

m

Biodiesel Oth

F-T 

1st

2nd

3rd

DME

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Schemat produkcji biopaliw

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

B

io

m

a

s

s

W

a

s

te

P

ro

d

u

c

ti

o

n

,

P

re

tr

e

a

tm

e

n

&

U

p

g

ra

d

in

g

 t

o

F

u

e

l

Solid Biomass

Sugar-rich

crops

Oil crops

Wet biomass

Gasification

Pyrolysis

Fermentation

Extraction

Anaerobic

Digestion

H

2

Resources

Conversion Technologies  Fuels

Markets

CHP

Transport

Fuels

Biogas

DME

Ethanol

Methanol

F-T

Diesel

C

H

4

Biodiesel

C

O

+

H

2

E

s

te

ri

fi

c

a

ti

o

n

B

io

o

il

Note:  Combustion not shown; Synthesis gas requires catalysts for upgrading

Indicates requirement of reformer

Source: DG TREN

F

a

ts

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa i komponenty wytwarzane w USA

• Etanol jako komponent biopaliwowy, którego 

surowcem stanowi

ą

ziarna zbó

Ŝ

oraz celuloza 

pochodz

ą

ca z rolnictwa i le

ś

nictwa;

• Biodiesel stanowi

ą

cy mieszanin

ę

estrów 

wy

Ŝ

szych kwasów tłuszczowych z procesów 

transestryfikacji olejów ro

ś

linnych i naftowego 

oleju nap

ę

dowego; 

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa i komponenty  w USA

• Green Diesel and Jet Fuel, tak zwany „zielony diesel” i 

uniwersalne paliwo do silników turbinowych (głównie 
jako paliwo dla potrzeb wojskowych), otrzymywane z 
tłuszczów, olejów odpadowych i czystych olejów 
ro

ś

linnych, rafinowanych w naftowych rafineriach do 

bardzo niskiego poziomu zawarto

ś

ci siarki;

• Inne produkty procesów fermentacyjnych biomasy, takie 

jak: butanol, octany (etaniany) i mleczany (2-hydroksy 
propaniany) i tym podobne;

• Ciecze popirolityczne, z procesów pirolizy biomasy jako 

alternatywny surowiec do rafinerii naftowych lub 
procesów zgazowania;

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa i komponenty w USA

• Gaz syntezowy otrzymywany z biomasy, jako surowiec 

do wytwarzania metanolu, eteru dimetylowego lub 
mieszanin alkoholi, metod

ą

Fischer-Tropscha;

• Algae-derivated Fuels, paliwa pochodz

ą

ce z biomasy z 

alg morskich, jako 

ź

ródła triglicerydów do otrzymywania 

biodiesla, „zielonego diesla” i paliwa lotniczego Jet oraz 
jako surowce do otrzymywania w

ę

glowodanów;

• Paliwa w

ę

glowodorowe, jako biopaliwa dalekiej 

przyszło

ś

ci, pochodz

ą

ce z procesów biologicznych lub 

uwodornienia biomasy.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa (paliwa alternatywne) do silników o 

zapłonie iskrowym (1)

• etanol;

• metanol

• inne alkohole (tert-butylowy TBA, sec-

butylowy SBA, izopropylowy IPA, 
neopentylowy-NPA);

• perspektywiczny dimetylofuran (DMF);

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa (paliwa alternatywne) do silników 

o zapłonie iskrowym (2)

• etery (etylo-tert-amylowy TAEE, etylo-tert-

butylowy ETBE, metylo-tert-amylowy
TAME, metylo-tert-butylowy MTBE, 
diizopropylowy DIPE);

• w

ę

glowodorowe paliwa syntetyczne;

• skroplony gaz naftowy;

• wodór.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa (paliwa alternatywne) do silników o 

zapłonie samoczynnym

• estry kwasów tłuszczowych (FAME, FAEE) z 

procesów transestryfikacji olejów: rzepakowego, 
sojowego, słonecznikowego, itp.; 

• eter dimetylowy (DME) i rozwa

Ŝ

any eter 

dietylowy (DEE);

• emulsje paliwowo-wodne (aquazole)

• czyste oleje ro

ś

linne

• w

ę

glowodorowe paliwa syntetyczne.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Biopaliwa (paliwa alternatywne) do 

zastosowa

ń

stacjonarnych

• alkohole;

• estry wy

Ŝ

szych kwasów tłuszczowych;

• paliwa talowe (TPO-tall pitch oils) otrzymywane w 

procesach estryfikacji alkoholami etylowym lub 
metylowym olejów talowych wydzielonych z 

Ŝ

ywicy 

drzew iglastych (produktów ubocznych z procesów 
produkcji celulozy siarczanowej oraz wytlewania 
drewna);

• paliwa z procesów pirolizy;

• czyste oleje ro

ś

linne;

• biogaz.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Ograniczenia surowcowe do produkcji 

biopaliw

Z punktu widzenia ograniczenia emisji ditlenku

w

ę

gla istotnym jest ograniczenia puli 

surowcowej do produkcji biopaliw do obszarów, 

gdzie jest mo

Ŝ

liwa, skuteczna kontrola, tj. do 

krajów Wspólnoty, poniewa

Ŝ

w przeciwnym razie 

stosowanie biopaliw mo

Ŝ

e doprowadzi

ć

do 

zwi

ę

kszenia emisji CO

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Aktualnie opracowywane lub wdra

Ŝ

ane 

technologie z zakresu wytwarzania biopaliw

drugiej generacji (1)

• Otrzymywanie BioDME z procesów zgazowania 

biomasy lub bezpo

ś

rednio biogazu i syntezy F-T;

• Otrzymywanie alkoholu etylowego (BioEt) oraz 

estrów etylo-tert-butylowych z BioEt z biomasy 
lignocelulozowej pochodz

ą

cej z odpadów 

drzewnych, pozostało

ś

ci z przemysłu 

młynarskiego i przetwórstwa zbó

Ŝ

, a tak

Ŝ

e upraw 

buraka cukrowego i szybko rosn

ą

cych ro

ś

lin 

energetycznych.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Aktualnie opracowywane lub wdra

Ŝ

ane 

technologie z zakresu wytwarzania biopaliw

drugiej generacji (2)

• Otrzymywanie w

ę

glowodorowych paliw syntetycznych z 

procesów BTL („biomass to liquid”) poprzez:

– zgazowanie biomasy („suche odpady” i uprawy ro

ś

lin 

energetycznych), nast

ę

pnie synteza F-T, prowadz

ą

ca do 

otrzymania mieszaniny ciekłych w

ę

glowodorów jako paliwa „FT-

diesel”;

– piroliza biomasy, prowadz

ą

ca do otrzymania: gazów (metanu, 

ditlenku w

ę

gla i pary wodnej, ciekłej frakcji tzw. „biooleju” oraz 

pozostało

ś

ci stałych (w

ę

giel drzewny i popiół), a nast

ę

pnie 

zgazowania i syntezy F-T, do otrzymania paliwa „FT-diesel”.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Aktualnie opracowywane lub wdra

Ŝ

ane 

technologie z zakresu wytwarzania biopaliw

drugiej generacji (3)

• Otrzymywanie paliwa „HTU-diesel”

pochodz

ą

cego z procesów depolimeryzacji w 

wysokiej temperaturze (proces „Hydro Thermal
Upgrading”) i ewentualnego dalszego 
katalitycznego hydroodtleniania w procesie HDO 
(„hydrodeooxygenation”) biomasy stanowi

ą

cej 

wszelkie pozostało

ś

ci organiczne wraz z wysok

ą

zawarto

ś

ci

ą

wody.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Otrzymywanie BioDME

Synteza DME z gazu syntezowego otrzymanego z 

procesów zgazowania biomasy lub z biogazu, poprzez 

metanol, mo

Ŝ

e by

ć

przeprowadzona w fazie ciekłej przy 

umiarkowanym ci

ś

nieniu ok. 70 atm i w podwy

Ŝ

szonej 

temperaturze (około 250 °C). 

Katalizator o dwu funkcjach, składa si

ę

z mieszaniny 

katalizatora do syntezy metanolu i katalizatora do 

odwodnienia metanolu. Proces chemiczny przebiega wg 

nast

ę

puj

ą

cych reakcji: 

CO  +  H

2

CO

2

+  H

2

CO

2

+  3H

2

CH

3

OH + H

2

O                                                               

2CH

3

OH 

CH

3

OCH

3

+ H

2

O

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Otrzymywanie BioEt drugiej generacji

Etapy procesu (1):

1. Wst

ę

pny, polegaj

ą

cy na obróbce biomasy 

poprzez:

usuni

ę

cie zanieczyszcze

ń

stałych;

mycie i kruszenie biomasy;

usuni

ę

cie ligniny poprzez filtracj

ę

;

wst

ę

pna hydroliza polimerów hemicelulozy do monomerów 

i oligomerów cukrowych (ksylozy, mannozy, arabinozy i 
galaktozy par

ą

wodn

ą

Konieczna kontrola zawarto

ś

ci 

niepo

Ŝą

danych: kwasów organicznych, furfuralu lub fenolu, 

inhibituj

ą

cych proces fermentacji

.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Otrzymywanie BioEt drugiej generacji

Etapy procesu(2):

2. Hydroliza celulozy:

w obecno

ś

ci kwasów: siarkowego, solnego, azotowego, 

amoniaku, rozpuszczalników organicznych lub ditlenku
w

ę

gla, najcz

ęś

ciej rozcie

ń

czonego kwasu siarkowego 

(0.5…1,5)%, w temperaturze powy

Ŝ

ej 160ºC. Proces 

prowadzony dwufazowo, w celu otrzymania oddzielnie 
cukrów C

5

i C

(pentoz i heksoz); 

ś

rodowisku st

ęŜ

onych kwasów – wy

Ŝ

szy stopie

ń

konwersji do 90%

mikrobiologiczna z wykorzystaniem np. „celulaz”, enzymów 
bakterii i grzybów (np.: Trichoderma Reesei), prowadz

ą

ca 

do otrzymania ksylozy i glukozy

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Otrzymywanie BioEt drugiej generacji

Etapy procesu(3):

3.

Fermentacja pentoz i heksoz:

• 3C

5

H

10

O

5

5C

2

H

5

OH + 5CO

2

• C

6

H

12

O

6

2C

2

H

5

OH + 2CO

2

Teoretyczny uzysk etanolu 0,51 kg oraz emisja 0,49 kg ditlenku

w

ę

gla na 1 kg cukrów

Konieczno

ść

usuwania produktów po

ś

rednich (np.: celbiozy) 

hamuj

ą

cych proces fermentacji

Podstawowym problemem jest doprowadzenie do 

jednoczesnej fermentacji ksylozy i glukozy

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Otrzymywanie BioEt drugiej generacji

Etapy procesu(4):

4. Oczyszczanie par

ą

wodn

ą

produktów 

fermentacji, destylacja zacieru (90…92)% i 
odwadnianie 99,9%.

5. Oddzielanie ligniny jako odpadu stałego i 

kierowanie do spalania w piecach CHP 
(„Combined Heat and Power”) w celu 
uzyskania energii elektrycznej i ciepła 
procesowego.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Otrzymywanie i przeróbka gazu syntezowego

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Otrzymywanie gazu syntezowego

• metod

ą

zgazowania stałej biomasy;

• metod

ą

konwersji w

ę

glowodorów 

gazowych lub ciekłych, otrzymanych z 
biomasy,  z par

ą

wodn

ą

.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Proces zgazowania biomasy-reakcje

• utlenienie zupełne biomasy do ditlenku w

ę

gla (spalanie): 

C+O

2

= CO

2

H < 0

• cz

ęś

ciowe utlenianie: C+1/2O

2

= CO

2

H < 0

• reakcja Boudouarda: C+CO

2

= 2CO; 

H >0

• reakcje gazu wodnego do tlenków w

ę

gla i wodoru:

C+H

2

O = CO+H

2

H >0

C+2H

2

O = CO

2

+H

2

H >0

• reforming z par

ą

wodn

ą

(konwersja CO):

C+H

2

O = CO

2

+H

2

H <0

• metanizacja w

ę

gla z biomasy: C+H

2

= CH

4

H <0

• metanizacja tlenku w

ę

gla: CO+3H

2

= CH

4

+H

2

O; 

H <0

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Proces zgazowania biomasy

Wi

ę

kszo

ść

reakcji jest reakcjami egzotermicznymi

Proces zgazowania mo

Ŝ

e by

ć

prowadzony przy 

bezpo

ś

rednim lub po

ś

rednim dostarczaniu ciepła 

procesowego

Powstaj

ą

cy w wyniku zgazowania bio-syngaz po 

zło

Ŝ

onym procesie oczyszczania i odpowiedniej 

segregacji kierowany jest do syntezy F-T

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Technologie otrzymywania paliw 

typu FT diesel metod

ą

Fischera-Tropscha

• surowce reakcji: tlenek w

ę

gla i wodór

• produkty: w

ę

glowodory alifatyczne i woda

Proces F-T prowadzony w obecno

ś

ci katalizatora 

kobaltowego:

CO + 2H

2

= (-CH

2

-) + H

2

O

Proces F-T prowadzony z nadmiarem tlenku w

ę

gla 

w obecno

ś

ci katalizatora 

Ŝ

elazowego:

2CO + 2H

2

O = (-CH

2

-) + CO

2

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Proces pirolizy biomasy

• Proces pirolizy biomasy prowadzony jest bez 

dost

ę

pu tlenu lub z cz

ęś

ciowym utlenieniem, w 

temperaturze 500-800

0

C, cz

ę

sto w obecno

ś

ci 

katalizatorów;

• Otrzymana mieszanina oligomerów i 

monomerów stanowi olej popirolityczny (bioolej);

• Bioolej stanowi mieszanin

ę

komponentów F-T

diesla;

• Pozostało

ść

procesowa to „charcoal”

zawieraj

ą

cy głównie w

ę

giel drzewny i popiół z 

pewn

ą

ilo

ś

ci

ą

wody i ditlenku w

ę

gla.

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Inne procesy otrzymywania paliw 

alternatywnych

• Zgazowanie i piroliza mog

ą

by

ć

tak

Ŝ

ź

ródłem otrzymywania wodoru, jednak tak 

otrzymany nie jest w pełni biopaliwem
trzeciej generacji;

• Prowadzone s

ą

prace nad procesami 

zgazowania i upłynniania w

ę

gla GtL (gas

to liquid) i CtL (coal to liquid).

background image

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i 

Polska Platforma Technologiczna Biopaliw i Biokomponent

Biokomponent

Biokomponent

Biokomponentó

ó

ó

ów

w

w

w

Dzi

ę

kuj

ę

za uwag

ę