background image

ASYSTENT RODZINY: 
- usytuowany w gminie 
- zajmuje się pomocą i pracą z rodziną 
- NIE zastępuje pracownika socjalnego-  
- nie może dopuścić do oddzielenia dzieci 
od rodziny 
- jego celem jest zażegnanie kryzysu w 
rodzinie 
- nie może mieć pod opieką więcej niż 20 
rodzin 
4. ORIENTACJĘ PLANOWANIA CAŁOŚCI 
Wiąże się ona z zapewnieniem dzieciom 
życia opartego na stabilności więzi 
uczuciowych. Chodzi o to, aby dziecko, 
które trafiło do systemu opieki miało 
zagwarantowaną stałość opieki. aby jeśli 
jest na to szansa, aby dziecko wróciło do 
rodziny, była podtrzymywana więź z nią. 
Reintegracja wiąże się z następującymi 
założeniami: 
-Rodzina biologiczna jest najlepszym 
środowiskiem wychowawczym dla dziecka. 
-Większość rodzin jest w stanie 
wychowywać swoje dzieci, jeśli jest 
właściwie wspierana. 
-Separacja dzieci od rodziców ma 
negatywny wpływ na dzieci i rodziców. 
-W proces reintegracji trzeba zaangażować 
wszystkich członków rodziny, a także osoby 
z poza rodziny bliskie jej. 
-Praktyka reintegracyjna jest realizowana w 
perspektywie ekologicznej i uwzględnia 
kompetencje rodziny. Wiąże się z 
upełnomocnieniem rodziny, włączeniem jej 
w akcje społeczne z uwzględnieniem sił, 
potencjału rodziców i zapewnieniem 
podstaw materialnych. 
-Ważną kwestią jest respektowanie różnic 
kulturowych oraz stylów życia i metod 
wychowawczych. 
1) Rodziny spokrewnione z dzieckiem 
zobowiązane do alimentacji  
2) Rodzina zastępcza niespokrewniona, czyli 
obca nie może być zobowiązana do 
utrzymywania dziecka  
są to rodziny, które uzyskują wsparcie 
finansowe. Muszą one utrzymywać kontakt 
z rodziną biologiczną 
3) Rodziny niespokrewnione wypełniające 
zadania pogotowia opiekuńczego  
Taką rodzinę tworzą odpowiednio 
przeszkolone osoby, z których jedna 
otrzymuje pieniądze za opiekę nad 
powierzonymi dziećmi. Taka rodzina jest 
gotowa przyjąć w trybie interwencyjnym 
każde dziecko do lat 10. Sprawuje opiekę 
czasową aż do chwili wyjaśnienia sytuacji 
dziecka 
Kolejna nowelizacja Ustawy wprowadziła 
nowe typy rodzin zastępczych: 
 
4) Rodziny specjalistyczne niespokrewnione  
Tworzą ją również osoby odpowiednio 
przeszkolone. Jedna z osób otrzymuje 
wynagrodzenie. Rodziny specjalistyczne 
opiekują się dziećmi niepełnosprawnymi, 
ale także tymi, które wymagają 
resocjalizacji i terapii. 
 5) Wielodzietne rodziny zastępcze 
niespokrewnione  
Rodzina ta to też rodzina zawodowa, w 
której przebywa od 3 do 6 dzieci 

ZADANIA ASYSTENTA: 
-Pomoc rodzinom wychowujących cg dzieci 
do 18 roku życia w rozwiązywaniu 
problemów op-WYCH 
-Wspieranie rodziny w rozwiązywaniu 
różnych problemów dotyczących 
wychowania dziecka takich jak: 
- pielęgnacja małego dziecka 
- żywienie dzieci w różnym wieku 
- dbanie o rozwój dziecka 
- wypełnianie obowiązków rodzicielstwa 
wobec szkoły itp. 
-Stosuje różne techniki i metody 
pozwalające na jak najdłuższe 
pozostawanie w domu rodzinnym 
-Pracuje nie tylko z dorosłymi ale też 
bezpośrednio z dzieckiem 
-Monitoruje sytuację dziecka w r. 
-Prowadzenie pracy z rodziną pod katem 
wychowania 
-Branie udziału w podejmowaniu decyzji o 
losie dziecka z rodziny aż do uzyskania przez 
nie pełnoletniości lub adopcji dziecka przez 
inna rodzinę 
W 1992 roku powstaje Międzynarodowe 
Forum, które formułuje zasady nowej 
praktyki takie jak:  
-praca z rodziną w środowisku lokalnym, a 
nie tylko praca z dzieckiem 
-aktywna rola rodziców i dzieci w ustalaniu 
celów interwencji 
-aktywna rola profesjonalistów polegająca 
na wspieraniu rodziny, skupianie się na 
osiąganiu realistycznych celów 
-praca za pomocą metod, które rodzina jest 
w stanie zrozumieć i zaakceptować 
-odwoływanie się do mocnych stron, a nie 
do deficytów 
-uznanie odrębności kulturowej rodziny 
W procesie reintegracji wyróżnia się 
głównie programy prewencyjne i 
interwencyjne. 

Celem programów prewencyjnych

 jest 

zapobieganie przemocy wobec dzieci, 
zaniedbywaniu ich oraz izolacji społecznej. 
Tworzone są one z myślą o rodzinach 
Podstawowy cel tych programów to 
edukacja rodzicó 
Programy interwencyjne obejmują 2 
rodzaje działań: 
- Zapobiegają umieszczeniu dzieci poza 
domem 
- Przywracają dzieci rodzinom.  

Wśród programów interwencyjnych

 

możemy spotkać:  
-p. z rodzicami dzieci umieszczonych w 
ośrodkach opieki całkowirej 
- p. intensywnej interwencji - 
krótkoterminowe, oparte na teorii kryzysu 
- p. długoterminowej pracy z rodziną 
odwołujące się do teorii systemów 
- programy terapeutyczne odnoszące się do 
wybranych zaburzeń życia rodzinnego 
 
 

 
 
 
 

 

Współczesne podejście do rodziny 
uwzględnia 4 wymiary: 
Zofia Stelmaszuk 
1.perspektywę ekologiczną 
.Akcentuje ona równowagę adaptacyjną 
pomiędzy żywymi organizmami a 
środowiskiem. 
(r.człowieka, mikrosystem, mezos.,egzos., 
makros. 
2.perspektywę kompetencji 

Kompetencje intrapersonalne

 wiążą się z 

działaniami wewnątrzsterownymi, czyli z 
pracą jednostki nad sobą. Dotyczą 
samokontroli, samooceny i 
odpowiedzialności za siebie 

Kompetencje interpersonalne

 wiążą się z 

wchodzeniem w relacje z innymi ludźmi, 
kompetencje międzyludzkie. 

Kompetencje środowiskowe

 wiążą się , z 

pełnieniem określonych ról społecznych 

Kompetencje transakcyjne

 to 

kompetencje określane przez wzajemny 
układ zdolności, umiejętności, możliwości i 
ograniczeń, zainteresowań, nadziei, 
aspiracji 
3. perspektywę rozwoju 
Kładzie ona akcent na fakt, że osoba ludzka 
rozwija się i funkcjonuje w kontekście 
rodziny. Podkreśla, że rozwój to ciągły 
proces, który nie kończy się z chwilą 
osiągnięcia dorosłości, każdy człowiek, 
każda rodzina mogą się zmienić. 
Uwarunkowań zmiany należy szukać w 
interakcjach rodziny z otoczeniem i 
czynnikami genetycznymi. 

STRATEGIE REINTEGRSCVJI: 

Strategia podporządkowująca

 

obejmuje następujące elementy: 
- paternalizm placówki 
- sprawowanie nadzoru nad rodziną i 
podporządkowanie jej wymogom 
placówki 
- udowadnianie rodzicom 
niewydolności, niezdolności do 
radzenia sobie z sytuacją 
- oczekiwanie aprobaty a nawet 
wdzięczności ze strony rodziców 
- podejmowanie decyzji dotyczących 
rodziny, informowanie rodziny 
- podporządkowanie dziecka do 
wymogów i oczekiwań placówki 
- bierne przyjmowanie przez rodziców 
wszelkich ofert pomocy kierowanych 
przez placówkę 

II. Strategia upełnomocniająca: 
uruchamiała aktywność rodziców, 
motywację do zmiany 
1. nie doświadczyli w przeszłości opieki 
państwowej,  
2. interwencja w ich rodzinie nastąpiła 
wcześnie, a okres zaniedbywania dziecka 
był bardzo krótki, 
3.interwencja była bardzo szybka, 
zdecydowana, konsekwentna.  
4. zaangażowane służby prezentowały 
takie samo stanowisko. 
5. były jasno określone oczekiwania, czyli 
warunki, jakie rodzina musi spełnić, aby 
dzieci do niej wróciły. 

background image

W Polsce wyróżniano trzy podstawowe 
pokrewieństwa sztuczne: 
 
a) adopcja pełna – jej potwierdzeniem był 
obrzęd postrzyżyn  
b) pobratymstwo – oznaczało stosunek 
pomiędzy rodzeństwem. Miało charakter 
formalny o różnym czasie trwania i było 
popierane przez kościół.  
c) piastowanie – dokonywało się ono 
poprzez przejęcie dziecka na wychowanie. 
Miało główne charakter nieformalny.  

mleczne – dzieci miały te 

same karmiące mamki  

– rodzice 

chrzestni  
Współcześnie obowiązują 3 rodzaje 
adopcji: 
 

pełna całkowita nierozwiązywalna 

(blankietowa) - rodzice biologiczni wyrażają 
tu zgodę na anonimowe przysposobienie. 
Wydawany jest nowy pełen akt urodzenia, 
ale poprzedni akt zostaje zachowany. 
Adopcja ta dotyczy głównie małych dzieci.  

pełna rozwiązywalna - rodzice biologiczni 

wskazują tu osobę adoptującego. W pełnym 
akcie urodzenia zostają zachowane dane o 
rodzicach biologicznych, ale też możliwość 
sporządzenia nowego aktu. Adoptowane są 
tu dzieci starsze.  

 niepełna - rodzice biologiczni wyrażają 

zgodę na adopcję, podtrzymują kontakt z 
przysposabiającym. Adopcja ta nie wymaga 
sporządzenia nowego aktu urodzenia. 
Opiera się na umowie między stronami, 
dotyczy dzieci starszych. Prawa majątkowe 
związane z dziedziczeniem dotyczą tylko 
przysposabiającego, nie dotyczą jego 
rodziny.  
Główne zadania ośrodków opiekuńczo – 
adopcyjnych: 
 
1) dobór kandydatów do pełnienia funkcji w 
zastępczych środowiskach rodzinnych  
2) szkolenie kandydatów do pełnienia roli 
rodziców adopcyjnych i zastępczych  
3) kwalifikacje dzieci do wyodrębnionych 
środowisk  
4) praca z rodziną biologiczną w kierunku 
zapobiegania umieszczania dzieci w 
środowiskach zastępczych  
5) przygotowywanie dokumentacji w 
sprawach zastępczych środowisk 
rodzinnych, w tym wyników badań 
psychologicznych, pedagogicznych, 
medycznych i innych zarówno dzieci jak i 
kandydatów na rodziców. Dokumentacja ta 
przekazywana jest do sądów, do urzędów 
administracji państwowej, m.in. w celu 
uregulowania sytuacji prawnej dzieci  
6) organizowanie i prowadzenie 
poradnictwa specjalistycznego  
7) współpraca z terenowymi instytucjami w 
celu prowadzenia działań profilaktycznych 
oraz rozwijania rodzinnych form opieki i 
wychowania.  
 

Negatywne postawy opiekuńcze:  
1. Unikanie sytuacji i czynności 
opiekuńczych → zaniedbanie, braki i 
niedostatki opiekuńcze.  
2. Nadmierna opiekuńczość → ograniczenie 
samodzielności czł, czyni się go 
zewnątrzsterowalnym.  
3. Ograniczanie zakresu i stopnia 
zaspokajania potrzeb.  
4. Utrzymywanie dystansu psychicznego 
wobec podopiecznych→ opiekun jako 
urzędnik, administrator.  
5. Jednostronność i skrajność 
wychowawcza.  
6. Nadmierna surowość w stosunku do 
podopiecznych → nietolerancja, chłód 
uczuciowy.  
7. Przenoszenie winy za wszelkie 
niepowodzenia w roli opiekuna na 
wychowanków.  
POSTAWY POZYTYWNE: 
-dawanie dziecku swobody(duża wolność 
ograniczona rozsądnymi wymaganiami i 
obowiązkami.  
-uznanie jego praw(szacunek, adekwatne 
wymagania, unikanie syt.wywoł.frustracje,  
-akceptacja dziecka(takim jakim jest z 
zaletami i wadami, możliwościami, 
ograniczeniami 
-współdziałąnie z dzieckiem(gotowość do 
uczestniczenia w zyviu dziecka, relacja 
partnerska, podążanie za dzieckiem. 

SZWECJA: 

DOBRZE ROZWINIETA PROIFILAKTYKA 
rodzinna , głona role odgrywa doradztwo 
rodzinne. Głowna forma pracy sa rozmowy 
mediacyjne. Interwencje dokonywane sa 
przez opieke społeczna. Ważnym elem. 
Systemu jest adopcja. Dziecko które nie 
ukończyło 12.r.z nie może być adoptoane 
bez jego zgody.  

HISZPANIA: 

Za tworzenie systemu odpowiadają 
autonomiczne spolecznosci. Lokalne. 
Zasady formuje ogolnokrajowa ustawa. 
Decyzje o umieszczeniu dziecka w rodzinie 
zastępczej podejmowane sa w trybie 
administracyjnym a sad jest o nich info. 
Instytucja autonomicznego opiekuna dzięki 
któremu w procesie dalszego losu dziecka 
pomija się sprawy administracyjne. W 
hiszpania wzrasta liczba dzieci 
umieszczanych w rodzinach zastępczych 
spokrewnionych  i niespokrewnionych i 
poddanychg proce.adopcji.  

FRANCJA

Opieka nad dzieckiem organizowana przez 
wlaze lokalne. System zakłada prowadzenie 
dzialan zapob. Marginalizacji dzieci przez 
działanie systemu swiadczen socjalnych .w 
srodowisku lokalnym tworzy sue baze 
terenowa, której zadaniem jest bezpiecna 
pomoc dzieciom małoletnim. Matka w ciąży 
i matkom wymagającym pomocy. Pewne 
zadaniaorg. Organizacje pozarządowe. 
:pomoc domowa rodziny, wspierające, 
r.zastepcze, zakłady opik.-wych., 
r,patronujące, ośrodki całodobowe, 
placówki opieki dziennej.  
 
 

6. zaangażowane służby: 
- sąd 
- kurator 
- placówka reprezentowały takie samo 
stanowiska w sprawie zamieszczenia 
dziecka w placówce 
7. konkretna oferta pomocy wiązała się z 
określeniem potrzeb przez dziecko, 
rodziców i uruchomienie ról aktywności na 
rzecz jej realizacji 
Programy szkoleń zastępczych środowisk 
rodzinnych 
 
PRIDE – jest to program, na którego 
licencję ma Towarzystwo „Nasz Dom”. 
Funkcjonuje w Polsce od 1990 roku. 
Zakłada:  
1. szkolenie umiejętności nabywania 
znajomości potrzeb dzieci przez 
kandydatów na rodziców  
2. zapobieganie poprzez wzmacnianie 
środowiska zastępczego rodzinnego  
3. organizowanie systemu, czyli 
prowadzenie szkoleń i warsztatów dla 
organizatorów pracowników systemu 
opieki nad dzieckiem i rodziną  
 
Został oparty na 5 kategoriach 
kompetencji. Wśród nich można 
wyróżnić: 
 

dziećmi  

– wiąże się 

on z zaspokajaniem potrzeb rozwojowych, 
z zapobieganiem i kompensacją opóźnień 
rozwojowych  

– wiąże się ze 

wspieraniem więzi między dziećmi a ich 
rodzicami  

– wiąże się z 

ułatwieniem dzieciom nawiązywania 
bezpiecznych i pozytywnych związków z 
innymi ludźmi  

– dotyczy współpracy z 

innymi osobami, które mogą być pomocne 
dla rozwiązywania problemu dziecka  

WLK.BRYTANIA: 

Szybki powrot dziecka do r.biologicznej lub 
zapewnienie innego sśrodowiska. Rodzaje 
:o.krótkoterminowa, o.dłogoterminowa, 
o.chwilowa, dla nieletnich orestepców, 
preadopcyjna i dla młodych matek. W 
rodziniezatepczej rodzice musze przejść 
proces kwalifikacyjny, wywiady szkolenia 
,opinia publiczna, zasady umieszczania w 
r.Zastępczych : mieszkanie, 34lata od 
najmł, liczba dz.jak najmniejsza. Rodziny 
zastepcze ewoluują co przewciwdziała 
wypaleniu- małe dzieci- dz. Trudner-matki 
z dz. Funkcjonuja tu r.pomocowe, 
pomagają r.biologicznych w krótkim czasie 
.Pracownicy socjalni odpowiedzialni za 
dzieci i rodzicó. zast.  
USA: 
r.spokrewnione, zatepcze, 
zast.specjalistyczne, o.grupowa dla dzieci z 
prawem konflikt, o.o charakterze instyt., 
dla dz. O specj. Potrzebach , rodziny 
dzielące się doświadczeniami  

background image

 

background image