Selby 3 4warsaw riskassessment2 envhazards msPL

implement

REACH

implement

REACH

Ocena Ryzyka

Słowo wst

pne o wymaganiach REACH

Zagro

enia

rodowiskowe w ocenie ryzyka

Mark Selby

LGC, Wielka Brytania

implement

REACH

implement

REACH

Dane o zagro

eniach

Przegl

• Wła

ciwo

ci fizyczne

• Wła

ciwo

ci chemiczne

• Toksykologia / skutki zdrowotne

• Obci

ąŜ

enie

rodowiska i skutki

Ilo

ść

i jako

ść

danych pomaga w

uzasadnieniu.

implement

REACH

implement

REACH

Podstawowe badania

• Co to jest ? (wła

ciwo

ci fizykochemiczne)

• Czy zabija? (badanie skutków)

• Dok

d to idzie? (badanie obci

ąŜ

enia)

Dane

rodowiskowe,

zdrowotne i chemiczne nawi

zuj

do siebie!

implement

REACH

implement

REACH

Badanie

Co najpierw ?

• Wiedza o konieczno

ci bada

jest

wymogiem przy ich projektowaniu

• Dane fizykochemiczne wymagane, aby

rozpocz

ąć

badania

• Mo

liwo

ść

rozpadu konieczna, aby

zrozumie

zachowanie w

rodowisku

implement

REACH

implement

REACH

Badanie

• Wła

ciwo

ci fizykochemiczne

• Skutki

rodowiskowe

– Wodne
– L

dowe

– Ostre
– Odległe

• Obci

ąŜ

enie

rodowiska

– Biodegradacja
– Rozkład abiotyczny (rozpad chemiczny)

implement

REACH

implement

REACH

Badanie

Fizykochemiczne

(

rodowisko)

(Metoda UE / Metoda OECD)

• A3 / 109 G

sto

ść

• A4 / 104 Pr

ęŜ

ść

par

• A6 / 105 Rozpuszczalno

ść

w wodzie

• A8 / 107/117 Współczynnik podziału

• -

/ 112 Stała dysocjacji

implement

REACH

implement

REACH

sto

ść

• Pływa czy tonie?

• Tworzy warstwy powierzchniowe

(pułapka powierzchniowa)

• Wa

ne przy gospodarowaniu

odpadami

implement

REACH

implement

REACH

ęŜ

ść

par

ęŜ

ść

par jest wa

na przy

oznaczaniu mo

liwych strat w

atmosferze (lotno

ść

/Log H)

• Parowanie przy stosowaniu
• Procesy oczyszczania

cieków

• Uwalnianie z wód powierzchniowych

implement

REACH

implement

REACH

Rozpuszczalno

ść

w wodzie

Znajomo

ść

rozpuszczalno

ci w wodzie pomaga

wyznaczy

ryzyko wyst

pienia substancji w w

ciekach lub pozostawania w wodzie podczas

oczyszczania

• Nara

enie

rodowiska

• St

ęŜ

enia dla bada

ekotoksyczno

• Odpowiednio

ść

danych ekotoksykologicznych

UWAGA: Hydroliza

implement

REACH

implement

REACH

Współczynnik podziału

Pomaga zidentyfikowa

liwo

ci adsorpcji

do ciał stałych lub akumulacji w ła

cuchu

pokarmowym

• Gospodarka odpadami

• Wnioskowanie o współczynniku adsorpcji

• Szacowanie wska

nika biokoncentracji

• Usuwanie z wody

UWAGA:

rodki powierzchniowo czynne

implement

REACH

implement

REACH

Stała dysocjacji

• Bezpo

redni pomiar w czasie

badania rozpuszczalno

• Znaczenie warto

ci pKa

• Odpowiedni do pH do interpretacji

skutków dla organizmu

implement

REACH

implement

REACH

Skutki

rodowiskowe

• Skutki ostre dla ryb, glonów, rozwielitek

itp.

• Organizmy l

dowe (ptaki i pszczoły)

• Nara

enie dłu

sze

• Cykl

ycia / skutki dla potomstwa

implement

REACH

implement

REACH

Skutki

rodowiskowe

Dane podstawowe

(Ekotoksyczno

ść

ostra)

• C3 / 201

Zahamowanie wzrostu glonów

• C2 / 202

Unieruchomienie rozwielitek

• C1 / 203

Ryby, toksyczno

ść

ostra

• C11 / 209

Oddychanie osadu czynnego

implement

REACH

implement

REACH

Zahamowanie wzrostu

glonów

OECD 201

• Badanie 72 h
• Wybór gatunków
• Szybko dziel

ce si

komórki

• Naliczanie komórek pod mikroskopem lub

automatyczne

• Tryb dzienny i mieszanie
• Analiza potwierdzaj

ca st

ęŜ

enie

• Najwy

sze st

ęŜ

enie 100 mg/l

implement

REACH

implement

REACH

Chlorella

implement

REACH

implement

REACH

Zahamowanie wzrostu

glonów

• Wska

nik wzrostu komórek/biomasa

• Zapisz IC0, IC100 dla przyrostu/biomasy

• Policz IC(b)50 dla biomasy

• Policz IC(r)50 dla wska

nika wzrostu

• Czas wyst

pienia skutków

• Prezentacja wyników nominalnych lub z

analizy

• Oczywiste przyczyny wyst

pienia skutków

implement

REACH

implement

REACH

Daphnia

OECD 202 Unieruchomienie rozwielitek

• Badanie 48 h
• Zazwyczaj Daphnia magna
• Wiek < 24 godzin
• Woda stała/przepływ połowiczny/przepływowa
• Bezpo

rednia obserwacja ruchu

• Analiza potwierdzaj

ca st

ęŜ

enie

• Najwy

sze st

ęŜ

enie 100 mg/l

implement

REACH

implement

REACH

Daphnia

implement

REACH

implement

REACH

Daphnia

OECD 202 Unieruchomienie rozwielitek

• Poruszanie si

• Zapis EC0, EC100
• Obliczenie EC50
• Czas wyst

pienia skutku

• Prezentacja wyników nominalnych lub z

analizy

• Oczywiste przyczyny skutków

implement

REACH

implement

REACH

Toksyczno

ść

ostra

dla ryb

OECD 203 Ostra toksyczno

ść

dla ryb

• Badanie 96 h

• Młode ryby

• Wybór gatunków

• Woda stała/przepływ połowiczny/przepływ

• Analiza potwierdzaj

ca st

ęŜ

enie

• Najwy

sze st

ęŜ

enie 100 mg/l

• Przepisy o badaniach na zwierz

tach

implement

REACH

implement

REACH

Danio pr

gowany

implement

REACH

implement

REACH

System badania

implement

REACH

implement

REACH

Toksyczno

ść

ostra

dla ryb

OECD 203 Ostra toksyczno

ść

dla ryb

• Obserwacja zdrowia/

miertelno

ci (LC0,

LC100)

• Obliczenie LC50
• Czas wyst

pienia skutków

• Prezentacja wyników nominalnych lub z

analizy

• Oczywiste przyczyny skutków

implement

REACH

implement

REACH

Przykład LC

100

0,1

100

ęŜ

enie m g/l

LC 50

implement

REACH

implement

REACH

Przykład LC

100

ę Ŝ

enie m g/l

LC 50

implement

REACH

implement

REACH

Zahamowanie

osadu czynnego

OECD 209 Zahamowanie osadu

czynnego

• Aktywnie oddychaj

cy osad czynny

• Nara

enie 4 h

• Najwi

cej 1000 mg/l

• Pomiar wska

nika respiracji

• Ukazuje mo

liwe zagro

enie dla

oczyszczalni

cieków

implement

REACH

implement

REACH

Osadniki

implement

REACH

implement

REACH

Klasyfikacja

(Obecny system UE)

• N, R50 = LC

< 1 mg/l

• N, R51 = LC

1 - 10 mg/l

• R52 = LC

10 - 100 mg/l

• R53 = Nie ulega biodegradacji, ryzyko

akumulacji

Uwaga: R52 rzadko stosowany samodzielnie; zazwyczaj

wyst

puje razem z R53

implement

REACH

implement

REACH

Klasyfikacja

(Obecny system UE)

• N, R50 = LC

< 1 mg/l

• N, R51 = LC

1 - 10 mg/l

• R52 = LC

10 - 100 mg/l

• R53 = Nie ulega biodegradacji, ryzyko

akumulacji

Uwaga: R52 rzadko stosowany samodzielnie; zazwyczaj

wyst

puje razem z R53

implement

REACH

implement

REACH

Klasyfikacja

Propozycja GHS

‘Ostre zagro

enie dla

rodowiska wodnego’

• Kat. 1 Bardzo toksyczny dla organizmów wodnych =

< 1 mg/l

• Kat. 2 Toksyczny dla organizmów wodnych = 1 - 10

mg/l

• Kat. 3 Szkodliwy dla organizmów wodnych = 10 - 100

mg/l

(stosowane dla ulegaj

cych biodegradacji lub Log Pow < 4)

implement

REACH

implement

REACH

Klasyfikacja

Propozycja GHS

‘Przewlekłe zagro

enie dla

rodowiska wodnego’

• Kat. 1 Bardzo toksyczne dla organizmów wodnych,

powoduje przewlekłe skutki = LC

< 1 mg/l

• Kat. 2 Toksyczne dla organizmów wodnych,

powoduje przewlekłe skutki = 1 - 10 mg/l

• Kat. 3 Szkodliwe dla organizmów wodnych, powoduje

przewlekłe skutki = 10 - 100 mg/l

(stosowany przy nie ulegaj

cych biodegradacji lub Log Pow > 4)

li nie ma bada

przewlekłego działania NOEC > 1 mg/l)

implement

REACH

implement

REACH

Klasyfikacja

‘Przewlekłe zagro

enia dla

rodowiska

wodnego’

• Kat. 4 = Nie ulegaj

ce biodegradacji lub

Log Pow > 4 lub pomiar BCF > 500 przy
braku toksyczno

ci a

do granicy

rozpuszczalno

li nie ma bada

przewlekłego działania NOEC > 1 mg/l

implement

REACH

implement

REACH

Klasyfikacja

‘Przewlekłe zagro

enia dla

rodowiska

wodnego’

Stosowane, je

li:

• Nie ulega biodegradacji lub

• Log Pow > 4 lub pomiar BCF > 500

li nie ma bada

przewlekłego działania NOEC > 1 mg/l

implement

REACH

implement

REACH

PBT

Trwałe

–

Nie biodegraduj

Zdolne do bioakumulacji

–

BCF > 2000 (np. z Log Pow > 4.5)

Toksyczne

–

NOEC < 0.01 mg/l

implement

REACH

implement

REACH

vPvB

Bardzo trwałe

–

Nie biodegraduj

ce*

Bardzo du

a zdolno

ść

bioakumulacji

–

BCF > 5000 (np. z Log Pow >5)

Zale

y od badania

implement

REACH

implement

REACH

PBT / vPvB

• Oceniane wg zagro

i wska

ników

rozkładu

• Nie zwi

zane z wielko

nara

enia

• W REACH b

w systemie

pozwole

dla okre

lonych

zastosowa

Raz uwolnione, trudne i kosztowne do

usuni

cia

implement

REACH

implement

REACH

„Wynik” skutków

Przewidywane st

ęŜ

enie, dla którego nie wyst

negatywne skutki (PNEC)

• Oparte na skutkach dla organizmów z bada

laboratoryjnych

• Zastosowane współczynniki bezpiecze

stwa

zale

Ŝą

od typu i czasu trwania badania

• Taka sama zasada, jak dla DNEL przy

skutkach zdrowotnych

implement

REACH

implement

REACH

PNEC Współczynniki

bezpiecze

stwa

• Ostre EC

÷ 1000

• Podprzewlekłe EC

÷ 100

• Przewlekłe EC

(Ostre = krótkotrwałe, np. 4 dni ryby)
(Podprzewlekłe =

redniodługotrwałe, np. 21 dni

ryby)

(Przewlekłe = długoterminowe)

To jest automatycznie liczone w EUSES

implement

REACH

implement

REACH

Skróty

• PEC

Przewidywane st

ęŜ

enie w

rodowisku

• PNEC

Przewidywane st

ęŜ

enie, przy którym nie

wyst

negatywne skutki

• WAF

Frakcja rozpuszczona w wodzie

• Kow

Współczynnik podziału (oktanol / woda)

• Koc

Współczynnik adsorpcji

• vPvB

Bardzo trwałe, du

a zdolno

ść

bioakumulacji

• PBT

Trwałe Zdolne do bioakumulacji Toksyczne

implement

REACH

implement

REACH

Obci

ąŜ

enie

rodowiska

• Rozkład w

rodowisku

• Akumulacja w glebie lub materii

ywej

• Usuwanie z punktów nara

enia

implement

REACH

implement

REACH

Badanie

Obci

ąŜ

enie

rodowiska

BOD / COD

• 106 /121 Adsorpcja (screening)

• 111

Hydroliza

• 301

Zdolno

ść

do łatwej

biodegradacji

• 302

Swoista biodegradacja

• 305

Biokoncentracja

implement

REACH

implement

REACH

Trwało

ść

Biodegradacja

• OECD 301 Łatwa biodegradacja

• OECD 302 Swoista biodegradacja

• OECD 303 Test z symulacja osadu

implement

REACH

implement

REACH

Łatwa biodegradacja

• Usuwanie tlenu

• Produkcja CO

• Usuwanie rozpuszczonego w

gla

organicznego

• Kombinacje

implement

REACH

implement

REACH

Łatwa biodegradacja

Wyniki

• Mierzone straty w

gla a teoretyczne (%)

• Czas %

• Czas akcji %

• 28 dni > 60% = biodegradowalny

• 10 dni > 60% = łatwo biodegradowalny

implement

REACH

implement

REACH

Łatwa biodegradacja

(Łatwo biodegraduj

cy)

100

150

200

Dni

Positive control

T est material

T ox control

implement

REACH

implement

REACH

Łatwa biodegradacja

(Nie ulega biodegradacji)

Days

Positive control

T est material

T ox control

implement

REACH

implement

REACH

Łatwa biodegradacja

(Swoista biodegradacja)

100

120

140

D a y s

Posit ive cont r ol

Test mat er ial

Tox cont r ol

implement

REACH

implement

REACH

Łatwa

biodegradacja

(Toksyczny)

D a y s

Posit ive cont r ol

Test mat er ial

Tox cont r ol

implement

REACH

implement

REACH

Swoista biodegradacja

• Symulacja prawdziwego procesu

• Okresy aklimatyzacji

• Badania ł

czone (adsorpcja/degradacja)

implement

REACH

implement

REACH

Detergenty

Rozporz

dzenie 648/2004

• Idzie dalej ni

dyrektywa preparatowa

• Wyja

nia problemy biodegradacji

• Szczególne oznakowanie

Uwaga: Rozporz

dzenie, a nie dyrektywa

implement

REACH

implement

REACH

Biodegradacja

Uwaga

Materiały lotne

Materiały wieloskładnikowe

Zawarto

ść

nieorganiczna

implement

REACH

implement

REACH

Zdolno

ść

do akumulacji

• Ła

cuch pokarmowy

• Substancje PCB, dioksyny, DDT itp.

• Nale

y rozwa

powa

ne ryzyko, je

li Log Pow

> 3

• Potwierdzi

badaniami

• Metale?

implement

REACH

implement

REACH

Zdolno

ść

do akumulacji

Protokół z bada

• Młode, szybko rosn

ce ryby

• St

ęŜ

enie nie toksyczne

• Stałe st

ęŜ

enie substancji badanej

• > 21 dni akumulowania (a

do plateau)

• > 14 dni oczyszczania
• Wra

liwa metoda analityczna lub znakowanie

promieniowaniem

implement

REACH

implement

REACH

Zdolno

ść

do akumulacji

• W osadach

• W glebach rolniczych

• W wodach podziemnych

• W po

ywieniu / mleku

implement

REACH

implement

REACH

Adsorpcja

• Usuwanie z cieczy do ciał stałych

Ciała stałe =

Glinki, nieorganiczne

Składniki organiczne

ywa tkanka

implement

REACH

implement

REACH

Adsorpcja

Czynniki chemiczne

• Posta

jonowa

• Grupy organiczne

• Rozpuszczalno

ść

• pKa

implement

REACH

implement

REACH

Adsorpcja

Silna adsorpcja

• Materiały kationowe

•

rodki powierzchniowo czynne

• Du

a rozpuszczalno

ść

roztworach niepolarnych

implement

REACH

implement

REACH

Adsorpcja

Protokoły

• Szacowanie / modelowanie

• Ekstrapolacja z Log Pow (Pow = Koc)

• HPLC (OECD 106)

• Metody badania gleb

implement

REACH

implement

REACH

Adsorpcja

Wyniki

• Współczynnik dla podziału pomi

dzy

woda a ciałami stałymi (gleba)

• > 1000 (Log 3) oznacza istotna adsorpcj

• > Log 5 oznacza,

e niewiele zostanie w

wodzie

implement

REACH

implement

REACH

Adsorpcja

Adsorpcja do gleby sugeruje:

• Usuwanie z wody podczas oczyszczania,

mniejsze ryzyko zanieczyszczenia wód

• Usuwanie z wody w

rodowisku, wi

mniejsze ryzyko dla organizmów wodnych

• Zwi

kszona mo

liwo

ść

nara

enia w

rodowisku l

dowym

implement

REACH

implement

REACH

Hydroliza

Reakcja z wod

• Nie jest to prawdziwy proces

usuwania

• Produkty hydrolizy mog

niebezpieczne

• I trwałe

implement

REACH

implement

REACH

Hydroliza

Protokół

• Dla substancji o rozpuszczalno

ci > 10 mg/l

• Badanie przy saturacji najwi

cej 10%

• Analiza strat substratu

• pH 4, 7 i 9

• Do 50°C (faza screeningu)

• Dwie inne temperatury, je

eli cz

ęś

ciowy rozpad w

temp. 50°C

implement

REACH

implement

REACH

Hydroliza

Wyniki

• Identyfikacja produktów hydrolizy(?)

• Współczynnik stały

• Okres połowiczny

implement

REACH

implement

REACH

Lotno

ść

• Uwalnianie do atmosfery

• Istotne dla oceny ryzyka

• Istotne podczas badania skutków

implement

REACH

implement

REACH

Zastosowanie danych

• Zastosowanie danych do przygotowania

Oceny bezpiecze

stwa Chemicznego

(CSA)

• Zastosowanie CSA do przygotowania

Raportu Bezpiecze

stwa Chemicznego

CSR

• Zastosowanie danych z CSA i wniosków z

CSR do karty charakterystyki

implement

REACH

implement

REACH

Nowe dane ?

•

Badania do poprawienia wniosków na
temat PB lub T

•

Badania do poprawienia PNEC DNEL

•

Identyfikacja za pomoc

EUSES

–

Zastosowanie modelu do znalezienia
konkluzji o wi

kszym znaczeniu (takie

jak rozpad w osadzie)

•

Przekalkulowanie oceny ryzyka z nowymi
danymi