1
Małgorzata Szyszka
GDZIE JEST KRÓL?
Przestrzeń:
Scena w kształcie podwórka, placu zabaw dla dzieci. Na środku stoi
specjalnie wybudowana konstrukcja, rodzaj drewnianego miasteczka,
gdzie znajduje się zjeŜdŜalnia, huśtawka, drabinka do wspinania, ławki i
stoliki.
Scenografia dopasowana jest wielkością do rozmiarów przeciętnego
człowieka. Aktorzy grają w Ŝywym planie posługując się lalkami.
Lalki:
Skonstruowane z elementów moŜliwych do znalezienia na placu zabaw,
czyli patyczków, trawy, liści. Forma ich ulega ciągłej przemianie.
Rekwizyty:
Kubełki, łopatki, grabki, foremki do robienia babek z piasku, skakanka,
piłka, koc i krzesło.
Krzesło wymaga specjalnego omówienia. Musi to być zwyczajne krzesło,
które ze swej zwyczajności wydobędzie nadzwyczajność. Rodzaj
majestatu, potęgi i wielkości.
Uwagi:
Istnieje drugi wariant przestrzeni. Jest nią pusta scena na którą wnosimy
krzesło. Grają aktorzy i kukiełki stworzone z rekwizytów podwórkowych.
Za kaŜdym razem jednak chodzi o uzyskanie poczucia zabawy. Wydobycia
z czasoprzestrzeni form bajkowych. PrzeobraŜenie krajobrazu codziennych
zabaw w świat bajki.
Aktorzy:
Mogą nimi być dorośli jak i dzieci, aktorzy zawodowi jak i amatorzy.
Dorośli nie naśladują dzieci a dzieci nie próbują naśladować dorosłych.
NajwaŜniejsze jest uzyskanie poczucia lekkości i zabawy.
Osoby dramatu:
Pięcioro, sześcioro dzieci.
Król Popiel
Królowa Wanda
KsiąŜe Rytgier
2
Błazen
StraŜnik
Rycerz
Dwórki
Poddani
Myszy
Koń - co nie mówi
Część 1
Postacie: Dziewczynka 1, 2 i 3 oraz Chłopiec 1 i 2
Pusta scena. Biegnie dziewczynka z piłką. Zatrzymuje się na środku
podwórka
Dziewczynka 1:
Czy nie widzieliście króla?
Takiego w złotej koronie i z diamentowym berłem.
Króla nad króle.
Biegnie dalej. Teraz pojawiają się dwie dziewczynki skaczące na skakance.
Dziewczynka 2 :
My nie...
Dziewczynka 3:
widziałyśmy.
Skaczą dalej. Wchodzi chłopczyk z krzesłem. Ustawia je na środku sceny.
Chłopczyk 1:
Co tam korona i berło,
najwaŜniejszy jest tron ... pssssy... to tajemnica.
Chowa się pod krzesło. Idzie dziewczynka z wiaderkiem i łopatką.
Chłopczyk 4:
Co to?
Wbiegają inne dziewczyny.
Dziewczynka 3
To jest ...
Dziewczynka 1
Ja myślę, Ŝe to jest ...
3
Dziewczynka 2
... coś
Dziewczynka 1:
Coś!
Dziewczynka 3:
Łatwo powiedzieć coś, ale takie Coś to po co istnieje?
Chłopczyk 4:
Co się istnieją po nic.
Dziewczynka 1:
Nic to, nie jest. Coś raczej, teŜ nie.
Dziewczynka 2:
Przestańcie wymyślać, przecieŜ widzicie, Ŝe to jest krzesło.
Dziewczynka 1:
Krzesło na środku podwórka? Dlaczego? Po co? Dla kogo? W jakiej
sprawie? I w ogóle, i w szczególe? Ja tam nie wiem, ale to nie moŜe być
zwyczajne krzesło.
Dziewczynka 2:
Jak nie zwyczajne,
to nadzwyczajne,
a jak nadzwyczajne,
to znaczy, Ŝe zaczarowane.
Chłopczyk 2:
Krzesło? Słyszałem o doroŜce ...
Dziewczynka 1:
Kuli, dyni.
Dziewczynka 3:
Czasem kot
Chłopczyk 2:
Ołówek
Dziewczynka 2:
Miotła, ale krzesło.
Chłopczyk 2:
JeŜeli jest to zwyczajne krzesło, to proszę, usiądź na nim?
4
Chłopczyk 1:
Ja?
Chłopczyk 2:
Ty.
Chłopczyk 1:
PrzecieŜ nie ja.
Dziewczynka 1:
Coś się stanie!
Wszystkie:
Co?
Przepychają się, by na nim usiąść. Gdy są juŜ blisko celu, rezygnują.
Chłopiec:
Jak coś to razem z nic.
Dziewczynka 2:
Nic nie lubi tłoku.
Dziewczynka 1:
Starsi mają pierwszeństwo.
Dziewczynka 3:
Mądry głupiemu ustępuje
Chłopczyk 2:
Boicie się
Dziewczynka 1:
Wolę fotel.
Dziewczynka. 2:
Głupia zabawa
Chłopczyk 2:
Ja wam udowodnię, Ŝe to zwykłe krzesło.
Dziewczynki się schowały, chłopiec siada na krześle.
Chłopczyk 2:
No widzicie, zwykłe krze...
Spod krzesła słychać
5
Tron
Wszyscy:
Tron, tron, tron.
Chłopczyk 2:
O przepraszam, chciałem powiedzieć.
spod krzesła
Tron
Wszyscy:
Tron, tron, tron, jeszcze raz tron!!!
Chłopczyk 2:
JeŜeli to jest tron, to ja jestem...
Chłopiec 1 wychodzi spod krzesła i przemienia się w straŜnika.
StraŜnik:
Królem.
Wszyscy:
On królem?
Dziewczynka. 1:
Czy tak wygląda król.
Dziewczynka 2:
zakładając wiaderko na jego głowę
To jest korona,
Dziewczynka 3:
daje piłkę
a to berło,
Dz. 1:
Ze skakanki tworzy płaszcz.
złociste szaty.
Część 2
Postacie: Król, StraŜnik, który czasami przejmuje funkcję Kata,
Poddani oraz oczywiście TRON
6
Król:
Jestem waszym królem. I jako wasz król, będę wam królować.
Wszyscy:
Niech Ŝyje król!!!
Król:
Będę królować ...
StraŜnik:
Niesprawiedliwie.
Król:
Dlaczego?
StraŜnik:
Tak rządzą królowie! Jesteś królem, tak czy nie?
Król:
Niby tak. W takim razie ogłaszam pierwsze rozporządzenie.
Wszyscy:
Tak, Królu?
Król:
W mojej obecności, nikt nie moŜe się: śmiać, uśmiechać, być
zadowolonym, rozpromienionym.
Dziewczynka 2:
aleŜ Królu?
Król:
Do lochu!!!
StraŜnik wykonuje rozkaz
Król to powaŜna instytucja i nikt nie będzie się z niego śmiał. Dlatego teŜ
zabraniam wszelkich zabaw!
Dziewczynka 3:
To niesprawiedliwe!
Król:
Ściąć głowę!
StraŜnik ścina głowę.
7
Co więcej, proponuję nie rozmawiać. Rozmowy bardzo źle wpływają na
rozwój wypadków. Ktoś coś powie. Kto inny odpowie,
StraŜnik :
źle usłyszy
Król:
i narodzi się plotka.
StraŜnik:
a taka plotka to ...
Król:
utrata królestwa.
Król patrzy na publiczność. Wybiera jedną osobę.
StraŜniku, albo mi się zdawało, albo ...
StraŜnik:
Królowi nigdy się nie zdaje!
Król:
Ona coś mówiła
StraŜnik wykonał rozkaz. Król przechadza się po podwórku.
Król:
StraŜniku!
StraŜnik:
Tak, Panie.
Król:
Nudzę się. Powiedz mi ilu mamy poddanych?
StraŜnik:
Jednego, Panie.
Król:
Tylko jednego, a co on teraz robi?
StraŜnik:
Nic, Panie.
Król:
Jak to nic?
8
StraŜnik:
Siedzi i nic nie robi.
Król:
To źle, Ŝe nic nie robi. Powinien coś robić. Cokolwiek. MoŜe chociaŜ się
porusza.
Poddani:
przeraŜeni
Coś
StraŜnik:
Nic panie
Król:
To bardzo niedobrze. Po co mi taki poddany, co nic nie robi. Przyprowadź
mi tu zaraz mego jedynego poddanego.
StraŜnik:
Król wzywa!
Poddany stoi nieruchomo przed władcą
Król:
Nie rusza się. Nic nie mówi. Do czego on moŜe mi posłuŜyć?
Poddany milczy
Ja jestem twym ukochanym władcą. To jest mój tron, straŜnik i
królestwo. Tamtych juŜ nie ma, są straceni. Więc, jak juŜ powiedziałem
jestem królem. Król zaś ma władzę daną przez lud lub... To niewaŜne.
Wracając do tematu,
Jestem twym królem i rozkazuję ci coś zrobić.
StraŜnik:
Rób coś jak król karze.
Poddany stoi nieruchomo
Król:
MoŜe znasz jakiś dowcip. Jest taki jeden leciała mucha usiadła królowi na
nosie i ...
cha, cha, cha...
StraŜnik:
Cha cha cha ...
Król do StraŜnika:
9
UwaŜaj,
do publiczności
moŜe jak mu się przedstawię to coś odpowie.
do Poddanego
Jak juŜ powiedziałem jestem królem.
a imię moje jest...
do StraŜnika
Jak ja nazywam się?
StraŜnik:
Król jak król
Król:
Król jak król
StraŜnik:
Popiel
Poddany:
Przemienia się w myszkę. Uwięzieni czynią to samo. Przegryzają krępujące
ich pęta. Stado myszy rusza do ataku. Król i StraŜnik uciekają na krzesło.
Król:
StraŜniku ratuj!
StraŜnik:
Ratunku! Myszy!!!
Król:
Pomocy!
StraŜnik :
to pomyłka ja jestem tylko ... aaaaaaaa
Myszy poŜarły Króla i StraŜnika. Zmęczone zasiadły w koło tronu. Jedna z
nich ukradkiem zasiadła na tronie i przemieniła się w królową.
Część 3
niepoŜądana przez nikogo
Postacie: KsięŜniczka Wanda, KsiąŜe Rytgier, Dwórki, Rycerz z
koniem, co nic nie mówi, złoto, pieniądze i Woda, co nie wiadomo
kiedy przypływa
10
Dziewczynka 3:
Tylko nie to!
Wszyscy:
Królowa!
Dziewczynka 2
Nie bawię się!!!!
Chłopczyk 1:
śadnych królowych!
Dziewczynka 3:
A jak masz na imię?
Wszyscy:
No, jak masz na imię?
Dziewczynka 1:
Wanda
Zaczyna strzelać. Dziewczynki nie chcą bawić się w wojnę.
Dziewczynka 2:
Piękna była.
Chłopczyk 1:
Mądra
Dziewczynka 3:
Lud swój kochała
Chłopczyk 2:
Uparta
Chłopczyk 1:
Szukała męŜa.
Zamienia się w Rycerza. Jedzie konno. Słychać dźwięk kopyt końskich.
Dziewczynka 2 szykuje Wandę na przybycie ukochanego
KsiąŜe Rytgier znad dalekiej rzeki Łaby, przybywa.
Dwórka:
Pani, przybywa KsiąŜe!
Wanda:
Czy, aby przystojny?
11
Dwórka 2:
Piękniejszego nie widziałam, o pani!!!
Wanda:
Słucham
Dwórka:
Rycerz
Wanda:
Niech najpierw skończy szkołę.
Dwórka:
MoŜe mówić sobie, co chce ja i tak go kocham.
Wanda:
Co ja mam teraz zrobić? Tak strasznie się boję, ale przecieŜ nie mogę tego
okazać. Korona zobowiązuje. Ja jednak boję się i korona mnie nie uratuje.
Jak wyglądam, czy mu się mu aby na pewno spodobam? Sukienka stara.
MoŜe trochę ksiąŜek porozwalam. Nauka to jedyna rada. A jak się przerazi
tych mądrości. Nie chcę być sama.
Wando zachowuj się jak dama.
Dwórka 1:
Biedna nasza królowa. Jest zupełnie bezradna. Co innego wygrać wojnę,
pomóc biednym czy teŜ wybudować szkołę.... To nic. Taki ksiąŜę to
dopiero problem. Jak tu być królową i kobietą? Ja to co innego. Mogę sobie
pozwolić na róŜne szaleństwa. Uwaga, ale się wystroił!! To ci dopiero heca.
Pani, KsiąŜe!
Wanda:
Jeszcze chwileczkę
Rycerz do Dwórki:
Dzielny ksiąŜę Rytgier, którego serce poruszyło się na wieść o mądrości i
urodzie twej pani, przybył, by złoŜyć ci pokłon, przekazać te oto dary i
prosić...
Dwórka:
A od kiedy mości panie tak wykwintnie mówisz. Widzicie go, poszedł do
szkół i od razu serce poruszyło się, przybył by złoŜyć dary, a o
małŜeństwie nic nie wspominał ten twój dzielny ksiąŜę.
Rycerz:
12
PrzecieŜ mówię, Ŝe dzielny ksiąŜę Rytgier znad dalekiej rzeki Łaby przybył
by i za przyczyną poruszenia jego serca, a to przez i dzięki urodzie twej
pani...
Dwórka:
Piękna. Wiadomo, Ŝe piękna, jak królowa. One zawsze w bajkach
okazywały się wspaniałe, mądre i na dodatek - jakby tego było za mało -
piękne. Czy mi brakuje czegoś? No powiedz... czego?
Rycerz:
PrzecieŜ mówię, ze dzielny KsiąŜe Rytgier.... chce prosić twoją panią o
rękę.
Dwórka podaje swoją dłoń
Rycerz:
Szkoła teŜ nie pomogła.
Dwórka:
JeŜeli myślał, Ŝeby się wymigać za pomocą swojego uczonego języka, to
się mylił. Nie na darmo pobierałam nauki u swojej babki.
Wanda:
Jak wyglądam?
Rycerz:
O, przepraszam pani za tak nagłe i niespodziewane najście..
Dwórka:
Zapowiedziane przez trzech posłańców i niezliczoną liczbę tajemnych
liścików, które sama przemycałam do sypialni królowej.
Rycerz:
Dzielny ksiąŜę Rytgier znad dalekiej rzeki Łaby, by dzięki twej urodzie i
mądrości dary wręczyć i sławę prosić o rękę.
Dwórka:
Biedny z tego wszystkiego postradał zmysły.
Wanda;
To nie o mnie chodziło. Znowu ta Sława.
i do Dwórki 2:
Sprawdź to moja miła, jakie dary ksiąŜę nam ofiarował.
Dwórki oglądają klejnoty i liczą pieniądze
do Rycerza patrząc na Księcia:
13
Powiedz swemu panu, Ŝe wysoko cenię jego uczucia
Dwórka szepcze coś na ucho królowej
Ale nie mogę opuścić ziemi, na której się urodziłam, i ludu, który tak
kocham
Rytgier do Rycerza:
Więc to o klejnoty jej chodzi. Wiedziałem, ze moje uczucia nie mają
Ŝadnej wartości.
i do Wandy:
UwaŜaj moja panno, gdy czegoś prośbą nie pozyskam, siłą zdobędę.
Radzę ci po dobroci nie bądź taka uparta!
Wanda:
Ja uparta. Jak on śmie.
i do Księcia:
Są większe moce niŜ siła miecza!
Rytgier:
Z kobietami same problemy. Rozumiesz coś?
Rycerz:
Nic
Wanda:
śoną Rytgiera nie zostanę!!!
Dwórka:
Ja mojego Rycerza poślubię. Co tam, Ŝe jest wykształcony i co prawda
innej narodowości.
Wanda:
AleŜ moja droga, a co z krajem?
Rytgier do Rycerza:
Sama tegoŜ chciała. Nie miecz lecz woda przyniesie jej zagładę
woła
Wodaaaaa...
Rycerz:
Kto zrozumie tych na górze. Z byle powodu zaraz przywołują burzę.
Ciekawe, kto będzie nosił wiadra z wodą sodową.
14
Wanda:
Zdrada
Podają sobie wiadra z wodą
Chłopczyk 2:
Woda
Dziewczynka 2:
Woda
Dziewczynka 3:
Woda
Polewają nią Wandę. Przypomina to wielkanocny Lany Poniedziałek. Pisk.
Krzyk. Następnie zamieniają się w pływające rybki.
Korzystając z zamieszania na tronie zasiada Chłopczyk 2. Przyjmuje
pozycję Stańczyka jak na obrazie pędzla Jana Matejki
Część 4
- by zakończyć pozornym happy endem - nie tylko pieniądze się liczą -
nie tylko mądrość - nie tylko uczucia - w takim razie co?
Postacie: Błazen i inni
Dziewczynka 2:
Król?
Dziewczynka 3:
Królowa?
Dziewczynka 1:
Córka królowej i króla.
Chłopczyk 2:
Raczej ciotka z bolącym zębem
Chłopczyk 1:
wyjmuje dzwoneczek i dzwoni
Dziewczynka 2:
Błazen!
po kolei oddają hołd
15
Dziewczynka 1:
Wasza wielmoŜność, kłaniam się nisko
Chłopczyk 1:
To moŜe oznaczać tylko jedno, Ŝe koniec juŜ blisko
Dziewczynka 2:
Głowę masz większą od globusa
Dziewczynka 3:
A rozum w niej jak orzeszek
Dziewczynka 1:
Taki to nam się trafił śmieszek
Chłopczyk 2:
Król nad króle
Dziewczynka 2:
Bóle
Dziewczynka 3:
MoŜe pan zdał wcześniej maturę
Chłopczyk 2:
Milczy, ciekawe czemu?
Wiedza, to jedyna mi dla Błazna znana pokusa.
Panie, zapomniałem:
Wzór Ŝelaza?
Błazen:
a, fe,
Chłopczyk 2:
skąd on o tym wie?
Dziewczynka 1:
a moŜe wiesz jak oswoić dzikiego kota?
Błazen:
To prosta robota,
bierzesz sierść kota,
wrzucasz do talerza
i zjadasz na znak przymierza.
Dziewczynka 2:
Facile dictu, difficile factu.
16
Błazen:
Łatwo powiedzieć trudno wykonać, ale
verba docent, exempla trahunt.
Chłopczyk 2:
Stolica Hiszpanii
Błazen:
Madryt
Dziewczynka 1:
Kto napisał Dziady?
Błazen:
Mickiewicz
Dziewczynka 2:
Wzór na pole trójkąta
Błazen:
1\2 a h
Dziewczynka 2:
aha?
to przez jakie cha?
Chłopczyk 2:
1791
Błazen:
Konstytucja 3 Maja.
Dziewczynka 3:
Kim jesteś panie?
Błazen;
Ród mój znany na całym świecie
staje na krześle
Błazen:
To mój bratanek z zagranicy,
z samej Brytanii.
Był na słuŜbie u króla Leara.
Dziewczynka 1:
17
A ty?
Błazen:
Namalował mnie Matejko.
Jak siedzę na tym tronie i
zejść nie mogę.
Dziewczynka 2
śadne czary nie działają?
Błazen kiwa głową, Ŝe nie.
Wszyscy:
Murkum, burkum, waraburkum!
Dziewczynka 1:
Nic
Chłopczyk 2:
Ibble, obble, black, bobble,
Ibble, obble, OUT!
nadal nic
Błazen:
SłuŜba to waŜna sprawa.
Czy wy wiecie
ile walk odbyło się o pusty tron?
Dziewczynka 3:
Gotuj broń!
Bitwa. Wszyscy polegli, jedynie Błazen został na tronie.
Błazen:
•
" Kto został przy zdrowym rozumie
Ten z losem pogodzić się umie,
Hej ho! hej ho! deszcz i wiatr!
Choć moknie w ulewie świat.”
Ukłony. Dzieci wychodzą. Błazen zostaje na tronie. Dają mu znaki by
przyszedł do nich. Nic. Wracają by go wynieść siedzącego na krześle.
•
Fragment – Króla Leara- Szekspira w przekładzie st. Barańczaka
KONIEC