CONTROLLING

Controlling - słowo, które w ostanich kilku latach w Polsce zrobiło sporą karierę. Wbrew 

pozorom skojarzeniowym wywodzi się od angielskiego słowa "control", które oznacza 
sterowanie, a nie kontrolę ("controller" = regulator), chociaż sterowanie bez sprzężenia 

zwrotnego (czyli formy kontroli) nie ma większego sensu.

Na pytanie czym jest controlling łatwiej odpowiedzieć przez negację: czym nie jest 
komórka controllingu w przedsiębiorstwie?

•

Komórka Controllingu nie jest Komórką Planowania,

chociaż zajmuje się planami finansowymi przedsiębiorstwa 

•

Komórka Controllingu nie jest Komórką Analiz Finansowych,

chociaż zajmuje się tworzeniem analiz finansowych przedsiębiorstwa 

•

Komórka Controllingu nie jest Komórką Kontroli,

chociaż zajmuje się kontrolą wydatków w ramach przyjętego planu 

•

Komórka Controllingu nie jest Komórką Księgowości,

chociaż bardzo blisko z nią współpracuje 

•

Komórka Controllingu nie jest Komórką Kosztów,

chociaż analiza kosztów jest podstawową informacją dla jej funkcjonowania 

W takim razie dlaczego w przedsiębiorstwie tworzy się komórkę controllingu?
To proste - bo właśnie jest taka moda.... :=) (no dobrze to był żart),

a na poważnie komórka controllingu w przedsiębiorstwie ma za zadanie:
współuczestniczyć w wyznaczaniu celów przez Zarząd przedsiębiorstwa i koordynować 

działania wewnątrz przedsiębiorstwa tak, aby umożliwić osiągnięcie wyznaczonych celów.
Pojawiło się tu ważne stwierdzenie współuczestniczenie w wyznaczaniu celów . Oznacza 

to, że controller jest równorzędnym partnerem Zarządu w zakresie zarządzania 
przedsiębiorstwem - określenie celów działania przedsiębiorstwa i koordynacja działań 

zmierzających do ich osiągnięcia jest możliwa tylko wtedy, gdy są to cele wspólne.
Oczywiście, ktoś mógłby stwierdzić, że wystarczy jak Zarząd określi cele a controlling 

będzie koordynował działania. Z praktyki jednak wynika, że jeżeli zespół nie identyfikuje 
się z wyznaczonymi celami (a trudno mu się identyfikować, jeżeli nie brał udziału w ich 

wyznaczaniu) to raczej nie należy liczyć na zaangażowanie w ich realizacji.

 

Controlling jest jedyną logiczną i spójną odpowiedzią na procesy obecnie zachodzące w
firmie jak i w otoczeniu ekonomicznym przedsiębiorstwa. Konkurencyjność rynku nasila

się, a  złożoność  problemów  z jakimi stykają  się  przedsiębiorstwa  wymusza  stwarzanie
odpowiednich narzędzi, które zapewnią skuteczne nawigowanie firmą w morzu informacji,

zależności, uwarunkowań. 

  

Jakie były początki?

W   latach   90-tych   nastąpił   boom   –   powstawały   nowe   firmy   mające   na   celu   szybkie 
osiągnięcie   zysku.   Należało   mieć   tylko   ideę   i   ją   realizować   –   istniało   zarządzanie

autokratyczne,   menedżer   podejmował   decyzje   najczęściej   jednoosobowo,   gdyż   ilość
aspektów, które brał pod uwagę była  ograniczona. Horyzont  planowania  był skrócony-

istniało   planowanie   z   dnia   na   dzień.   Firmy   nastawione   były   głównie   na   przetrwanie   i
maksymalizację   zysku.   Było   to   podejście   bardzo   krótkowzroczne.   Chaos   w   otoczeniu

polityczno-prawno-ekonomicznym   nie   pozwalał   na   przewidywanie   w   dłuższej
perspektywie czasowej. Stąd potrzeba wdrażania wysoko wyspecjalizowanych systemów

wspierających proces podejmowania decyzji  praktycznie nie istniała.

Wraz   z   upływem   czasu,   realia   ulegały   zmianie.   Firmy   zaczęły   stopniowo   wprowadzać
systemy   wspierające   zarządzanie,   które   w   rzeczywistości   ograniczały   się   do   czystej

ewidencji   działalności   przedsiębiorstwa,   tzn.   do   systemów   finansowo-księgowych,
fakturowania. Taki ograniczony zakres funkcji systemów w zupełności wystarczał .

Proces ewolucji systemów wspierających zarządzanie nadal trwał- nie w oderwaniu od

otoczenia rynkowego, ale jako odpowiedź na kolejne zmiany. Palącym problemem stała
się   nie   tylko   konieczność   intensywnego   zabiegania   o   klientów,   zdobywania   nowych

rynków,   ale   również   konieczność   obniżania   kosztów   na   każdym   szczeblu   działalności
firmy, identyfikacji centrów powstawania  kosztów i zysków. To z kolei w konsekwencji

oznacza  pracę z coraz większą ilością danych i informacji. A to jest początek naszych
czasów- specyfiki obecnie działających przedsiębiorstw.

  

Przedsiębiorstwo dzisiaj

Należy zadać sobie pytanie jakie narzędzie będzie najodpowiedniejsze i najskuteczniejsze
dla zapewnienia firmie przetrwania i ciągłego rozwoju w kolejnym stuleciu? 

Zaczęto poszukiwać  nowych metod i rozwiązań. Wzorowano się na przedsiębiorstwach

zagranicznych,   traktując   ich   jako   ekspertów   odnoszących   sukcesy.   Szukano   gotowej
recepty   na   nową   sytuację.   Co   te   przedsiębiorstwa   mogły   zaoferować?   Nowe   metody

zarządzania. Jedną z takich metod jest controlling. Pojęcie controllingu nie jest już obce
polskim   menedżerom,   jednak   czy   w   pełni   dobrze   rozumiane?   Często   controlling   jest

utożsamiany   z   kontrolą,   pilnowaniem   sprawdzaniem   –   i   nie   jest   to   błędem,   ale   dużą

nieścisłością, ponieważ controlling pełni przede wszystkim funkcję doradczą, tzn. opiniuje
lub   wskazuje   możliwie   kierunki   działań   pozostawiając   podejmowanie   decyzji

menedżerom,   co   sprawia,   że   zarządzanie   staje   się   bardziej   skuteczne.   Zaś   funkcje
kontroli   sprowadzają   się   do   porównywania   stanu   faktycznego   z   zamierzeniami   i

umożliwiają   analizę   ewentualnie   popełnionych   błędów.   Istotą   controllingu   jest   m.in.
śledzenie i weryfikacja na bieżąco wszelkich poczynań firmy. 

Ta wieloaspektowość controllingu nasuwa pytanie: 

Czy istnieje skuteczny controlling bez rozwiązania informatycznego?

Przyjęto tezę, że skuteczne wprowadzenie controllingu merytorycznego nie jest  możliwe

bez wsparcia ze strony rozwiązań informatycznych. 
Składają się na to liczne czynniki: 

     Ciągle   narastająca   liczba   danych  –   dane   zaczynają   przerastać   pracowników   i

menedżerów. Nie można zaakceptować takiej sytuacji bez prób przeciwdziałania.
Dane nie są informacjami, nie niosą ze sobą żadnej wartości, dopóki nie przejdą

przez   proces   przetwarzania,   selekcji,   filtrowania,   katalogowania,   przeglądu   w
przekroju czasowym. Konieczne jest wydobycie z nich informacji. 

    Ciągle   narastająca   liczba   informacji  –   informacje   prezentując   znacznie   większą

wartość   w   porównaniu   z   suchymi   danymi,   nie   są   jednak   wciąż   wystarczające-
pojawia się konieczność zarządzania nimi po to, by nadal zapewnić sobie trafność

podejmowanych   decyzji.   Sprawne   zarządzanie   informacjami   jest   możliwe   tylko   i
wyłącznie przy udziale rozwiązań informatycznych. 

    Konieczność   posiadania   wglądu   w   sytuację   firmy   z   różnych   perspektyw  –

controlling   wsparty   informatyką   pozwala   na   bieżące   zarządzanie   informacjami   z
różnych działów: Wspiera controlling m.in. marketingowy, finansowy, personalny,

sprzedażowy. 

    Presja   konkurencji  –   konkurencja   zaostrza   się   i   rozwiązania   informatyczne

koncentrujące się tylko na jednym aspekcie działalności firmy nie są wystarczające.

Potrzebna jest dogłębna analiza przedsiębiorstwa w różnych układach i przekrojach 

Konieczność   podejmowania   decyzji   na   czas  przy   zachowaniu   pewności   o   ich

trafności   -     w   jaki   sposób   można   szybko   podjąć   decyzje,   która   związana   jest   z

koniecznością brania pod uwagę bardzo wielu czynników z różnych obszarów firmy?
Tylko przy użyciu narzędzia informatycznego. 

    „  Konieczność bycia ekspertem we wszystkim”

 

   – istnieje konieczność posiadania

wiedzy eksperckiej. Jak to jest możliwe – jak wymagać od pracowników średniego i
niższego   szczebla   myślenia   kompleksowego?   Rzeczywiście,   w   tym   miejscu

http://notatek.pl/controlling-9-stron-doc?notatka