background image

25 maja 2005

DOBÓR OBUDOWY KOTWIOWEJ 

DLA ZAKŁADÓW 

WYDOBYWAJĄCYCH RUDY.

DOBÓR OBUDOWY KOTWIOWEJ 

DLA ZAKŁADÓW 

WYDOBYWAJĄCYCH RUDY.

background image

25 maja 2005

• własności geomechaniczne skał stropowych,
• lokalne zaburzenia geologiczne,
• przeznaczenie wyrobiska i jego wymiary,
• klasy stropu według klasyfikacji ustalonej na 

podstawie badań geomechanicznych,

• własności skał wykonanych przez 

rzeczoznawcę.

Przy doborze obudowy kotwiowej 

uwzględnia się:

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002

Załącznik nr 3

background image

25 maja 2005

W zakładach górniczych wydobywających 
rudy miedzi klasę stropu, dla doboru 
obudowy kotwiowej, ustala się na podstawie 
wartości następujących parametrów:

‰

uławicenia stropu,

‰

zagęszczenia szczelin zmineralizowanych w 

stropie wyrobisk,

‰

zuskokowania,

‰

zrzutu uskoków,

‰

wytrzymałości skał na rozciąganie Rr i 

ściskanie Rc.

background image

25 maja 2005

Wyróżnia się pięć klas stropu:

‰

Klasa l — skaty słabe,

‰

Klasa II — skały średnio mocne l,

‰

Klasa III — skały średnio mocne II,

‰

Klasa IV — skały mocne,

‰

Klasa V — skały bardzo mocne.

background image

25 maja 2005

‰

Stropy klasy I tworzą skały o budowie 

drobnoławicowej, o wytrzymałości na ściskanie od 

15 do 30 MPa oraz dużym zaangażowaniem 

tektonicznym.

‰

Stropy klasy II tworzą skały o zróżnicowanej 

budowie i wytrzymałości na ściskanie od 30 do 50 

MPa

oraz zmiennym tektonicznym 

zaangażowaniem.

‰

Stropy klasy III tworzą skały o budowie 

gruboławicowej i wytrzymałości na ściskanie od 

50 do 80 MPa oraz małym zaangażowaniem 

tektonicznym stropu.

‰

Stropy klasy IV tworzą skały o wytrzymałości na 

ściskanie powyżej 80 MPa

oraz budowie 

gruboławicowej i bardzo małym zaangażowaniem 

tektonicznym (na całej przestrzeni strop o dużej 

nośności).

background image

25 maja 2005

Dobór obudowy kotwiowej dla wyrobisk 
korytarzowych i komór specjalnego 
przeznaczenia.

Strop wyrobisk korytarzowych 
zabezpiecza się kotwami o 
długości 

co najmniej 1,6 m

:

background image

25 maja 2005

W przypadku stropów:

‰

l  klasy  oraz  szerokości  wyrobisk do 6,0 m,

‰

II  klasy  oraz szerokości wyrobisk do 7,0 m

Dobór obudowy kotwiowej dla 
wyrobisk korytarzowych i komór 
specjalnego przeznaczenia.

PODSTAWOWYM SCHEMATEM 

KOTWIENIA JEST ROZSTAW 

KOTWI 1,0 x 1,0 M.

PODSTAWOWYM SCHEMATEM 

KOTWIENIA JEST ROZSTAW 

KOTWI 1,0 x 1,0 M.

background image

25 maja 2005

W przypadku stropów:

‰

III  klasy  oraz szerokości wyrobisk do 7,0 m

Dobór obudowy kotwiowej dla 
wyrobisk korytarzowych i komór 
specjalnego przeznaczenia.

PODSTAWOWYM SCHEMATEM 

KOTWIENIA JEST ROZSTAW 

KOTWI 1,5 x 1,5 M.

PODSTAWOWYM SCHEMATEM 

KOTWIENIA JEST ROZSTAW 

KOTWI 1,5 x 1,5 M.

background image

25 maja 2005

Dobór obudowy kotwiowej dla 
wyrobisk korytarzowych i komór 
specjalnego przeznaczenia.

PODSTAWOWYM SCHEMATEM 

KOTWIENIA JEST ROZSTAW 

KOTWI 2,0 x 2,0 M.

PODSTAWOWYM SCHEMATEM 

KOTWIENIA JEST ROZSTAW 

KOTWI 2,0 x 2,0 M.

W przypadku stropów:

‰

lV  klasy  oraz  szerokości  wyrobisk do 7,0 m,

‰

V  klasy  oraz szerokości wyrobisk do 8,0 m

background image

25 maja 2005

Szerokość wyrobiska określana jest 
pod jego stropem, prostopadle do osi 
wyrobiska.

Szerokość wyrobiska określana jest 

Szerokość wyrobiska określana jest 

pod jego stropem, prostopadle do osi 

pod jego stropem, prostopadle do osi 

wyrobiska.

wyrobiska.

background image

25 maja 2005

Przy lokalnie występujących 

Przy lokalnie występujących 

większych szerokościach wyrobisk 

większych szerokościach wyrobisk 

korytarzowych, stosuje się 

korytarzowych, stosuje się 

dodatkowe 

dodatkowe 

zabezpieczenie stropu

zabezpieczenie stropu

, w szczególności 

, w szczególności 

kotwie o zwiększonej długości  żerdzi 

kotwie o zwiększonej długości  żerdzi 

dobierane indywidualnie w zależności od 

dobierane indywidualnie w zależności od 

czasu funkcjonowania i przeznaczenia 

czasu funkcjonowania i przeznaczenia 

wyrobiska. 

wyrobiska. 

Kierownik działu robót górniczych 

Kierownik działu robót górniczych 

decyduje o rodzaju i sposobie 

decyduje o rodzaju i sposobie 

dodatkowego zabezpieczenia.

dodatkowego zabezpieczenia.

background image

25 maja 2005

Zabezpieczenie OCIOSÓW.

OCIOSY WYROBISK POWINNY 
BYĆ ODCHYLONE NA ZEWNĄTRZ 
O KĄT CO NAJMNIEJ 10°.

OCIOSY WYROBISK POWINNY 

OCIOSY WYROBISK POWINNY 

BYĆ ODCHYLONE NA ZEWNĄTRZ 

BYĆ ODCHYLONE NA ZEWNĄTRZ 

O KĄT CO NAJMNIEJ 10°.

O KĄT CO NAJMNIEJ 10°.

background image

25 maja 2005

Kotwieniu podlegają ociosy wyrobisk 

 

o wysokości:

‰

powyżej 3,5 m (bez względu na kąt pochylenia) 

‰

oraz ociosy wyrobisk o wysokości do 3,5 m w 

przypadku braku możliwości odchylenia ich na 

zewnątrz. 

DŁUGOŚĆ KOTWI OCIOSOWYCH POWINNA 

WYNOSIĆ 

co najmniej 1,6m.

DŁUGOŚĆ KOTWI OCIOSOWYCH POWINNA 

DŁUGOŚĆ KOTWI OCIOSOWYCH POWINNA 

WYNOSIĆ 

WYNOSIĆ 

co 

co 

najmniej 1,6m

najmniej 1,6m

.

.

Zabezpieczenie OCIOSÓW.

background image

25 maja 2005

Ociosy kotwi się w rozstawie kotew 

1,5 x 1,5 m

z usytuowaniem dolnego rzędu kotwi w 

odległości około 1,8 m od spągu. 

Ociosy mogą być kotwione z 

opóźnieniem do 10m

w stosunku do 

czoła przodka.

Zabezpieczenie OCIOSÓW.

background image

25 maja 2005

Dobór obudowy kotwiowej dla

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

Doboru obudowy kotwowej 

dokonuje się dla całego okresu 
funkcjonowania wyrobisk w polu 
wydobywczym, przed przystąpieniem 
do fazy robót rozcinkowych.

background image

25 maja 2005

Szerokość wyrobisk wykonywanych w fazie 
rozcinki, utrzymywanych w fazie rozwiniętej 
eksploatacji oraz w fazie likwidacji, 
uzależniona jest od:

Szerokość wyrobisk wykonywanych w fazie 
rozcinki, utrzymywanych w fazie rozwiniętej 
eksploatacji oraz w fazie likwidacji, 
uzależniona jest od:

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

‰

klasy stropu,

‰

zastosowanego systemu eksploatacji,

‰

umaszynowienia procesu wybierkowego,

‰

wysokości furty eksploatacyjnej,

‰

minimalnego kąta pochylenia ociosów.

background image

25 maja 2005

Dla wyrobisk eksploatacyjnych, o stropach 
zakwalifikowanych do l klasy podstawowym schematem 
kotwienia jest rozstaw kotew 1,0 x 1,0m, przy czym 
minimalna długość kotwi obudowy powinna wynosić:

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

‰

1,6 m — dla wyrobisk o wysokości  do  5,0  m     
i szerokości do 7,0 m,

‰

1,8 m — dla wyrobisk o wysokości  do  7,0  m     
i szerokości do 8,0 m,

‰

2,2 m — dla wyrobisk o wysokości  do  7,0  m     
i szerokości do 9,0 m,

‰

2,6 m — dla wyrobisk o wysokości powyżej  7,0  m     
i szerokości do 10,0 m.

background image

25 maja 2005

Dla wyrobisk eksploatacyjnych, o stropach 

zakwalifikowanych do lI klasy podstawowym 

schematem kotwienia jest rozstaw kotew 1,5 x 

1,5m, przy czym minimalna długość kotwi obudowy 

powinna wynosić:

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

‰

1,6 m — dla wyrobisk o wysokości  do  5,0  m     
i szerokości do 9,0 m,

‰

1,8 m — dla wyrobisk o wysokości  do  7,0  m     
i szerokości do 10,0 m,

‰

2,2 m — dla wyrobisk o wysokości  do  7,0  m     
i szerokości do 11,0 m,

‰

2,6 m — dla wyrobisk o wysokości powyżej  7,0  m     
i szerokości do 12,0 m.

background image

25 maja 2005

Dla wyrobisk eksploatacyjnych, o stropach 

zakwalifikowanych do lII

klasy podstawowym 

schematem kotwienia jest rozstaw kotew 1,5 x 1,5m, 

przy czym minimalna długość kotwi obudowy powinna 

wynosić:

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

‰

1,2 m — dla wyrobisk o wysokości  do  2,0  m     
i szerokości do 8,0 m,

‰

1,6 m — dla wyrobisk o wysokości  do  5,0  m     
i szerokości do 10,0 m,

‰

1,8 m — dla wyrobisk o wysokości  do  7,0  m     
i szerokości do 12,0 m,

‰

2,2 m — dla wyrobisk o wysokości powyżej  7,0  m     
i szerokości do 13,0 m.

‰

2,6 m — dla wyrobisk o wysokości powyżej  7,0  m     
i szerokości do 14,0 m.

background image

25 maja 2005

Dla wyrobisk eksploatacyjnych, o stropach zakwalifikowanych 

do lV klasy podstawowym schematem kotwienia jest rozstaw 

kotew 2,0 x 2,0m, przy czym minimalna długość kotwi 

obudowy powinna wynosić:

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

‰

1,2 m — dla wyrobisk o wysokości  do  2,0  m     
i szerokości do 9,0 m,

‰

1,6 m — dla wyrobisk o wysokości  do  5,0  m     
i szerokości do 12,0 m,

‰

1,8 m — dla wyrobisk o wysokości  do  7,0  m     
i szerokości do 14,0 m,

‰

2,2 m — dla wyrobisk o wysokości powyżej  7,0  m     
i szerokości do 16,0 m.

‰

2,6 m — dla wyrobisk o wysokości powyżej  7,0  m     
i szerokości do 18,0 m.

background image

25 maja 2005

Dla wyrobisk eksploatacyjnych, o stropach zakwalifikowanych 

do lV klasy podstawowym schematem kotwienia jest rozstaw 

kotew 2,0 x 2,0m, przy czym minimalna długość kotwi 

obudowy powinna wynosić:

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

‰

1,2 m — dla wyrobisk o wysokości  do  2,0  m     
i szerokości do 10,0 m,

‰

1,6 m — dla wyrobisk o wysokości  do  5,0  m     
i szerokości do 13,0 m,

‰

1,8 m — dla wyrobisk o wysokości  do  7,0  m     
i szerokości do 15,0 m,

‰

2,2 m — dla wyrobisk o wysokości powyżej  7,0  m     
i szerokości do 17,0 m.

‰

2,6 m — dla wyrobisk o wysokości powyżej  7,0  m     
i szerokości do 20,0 m.

background image

25 maja 2005

Przy lokalnie występujących szerokościach 

wyrobisk większych niż wyszczególnionych 

wcześniej stosuje się dodatkowe zabezpieczenie 

stropu, w szczególności:

- kotwy o zwiększonej długości żerdzi,
- obudowę podporową,

dobierane indywidualnie w zależności od warunków 

geologiczno-górniczych. 

Kierownik działu robót górniczych decyduje o 

rodzaju i sposobie dodatkowego zabezpieczenia 

stropu.

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

background image

25 maja 2005

Sposób zabezpieczenia stropu 

wyrobisk w fazie ich likwidacji 

zatwierdza kierownik ruchu zakładu 

górniczego na podstawie opinii 

kopalnianego zespołu do spraw 

zwalczania tąpań i zawałów, przy 

czym maksymalne poszerzenie 

wyrobisk zabezpieczonych obudową 

nie powinno przekraczać:

background image

25 maja 2005

Sposób zabezpieczenia stropu wyrobisk w fazie ich 

likwidacji zatwierdza kierownik ruchu zakładu 

górniczego na podstawie opinii kopalnianego 

zespołu do spraw zwalczania tąpań i zawałów, przy 

czym maksymalne poszerzenie wyrobisk 

zabezpieczonych obudową nie powinno 

przekraczać:

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

‰

I klasy

—15,0m,

‰

II klasy 

— 17,0m,

‰

III klasy

—18,0m,

‰

IV klasy  — 20,0m,

‰

V klasy  — 25,0m.

background image

25 maja 2005

Faza likwidacji parceli elementarnej 

przebiegać powinna w sposób ciągły w 

możliwie najkrótszym czasie z 

zachowaniem rygorów zatwierdzonych 

przez kierownika ruchu zakładu 

górniczego na podstawie opinii 

kopalnianego zespołu do spraw 

zwalczania tąpań i zawałów.

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

background image

25 maja 2005

Ociosy powinny być odchylone na 

zewnątrz o kąt co najmniej 10°. W 

przypadku braku możliwości odchylenia 

ociosów na zewnątrz zabezpiecza się je w 

szczególności przez:
- podsypanie urobkiem,
- zabudowanie stojaków 
- lub przez zakotwienie.

‰

Zabezpieczanie ociosów.

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

background image

25 maja 2005

‰

Kotwieniu podlegają ociosy wyrobisk o 

wysokości powyżej 10m, w przypadku 

występowania w części przystropowej 

zwięzłych gruboławicowych warstw 

dolomitowych.

‰

Długość kotwi ociosowych powinna wynosić 

nie mniej niż 1,8m. Ociosy mogą być kotwione 

z opóźnieniem do 10m w stosunku do czoła 

przodka.

‰

Kotwie ociosowe powinny być zabudowane 

według ustaleń dokonanych przez kierownika 

działu robót górniczych.

Dobór obudowy kotwiowej dla 

WYROBISK EKSPLOATACYJNYCH.

¾

Zabezpieczanie ociosów.

background image

25 maja 2005

Weryfikacji doboru obudowy kotwiowej 
dokonuje się w przypadku:

‰

nowo uruchomionych pól wybierkowych —

nie później niż po uzyskaniu frontem robót 

rozcinkowych postępu wynoszącego 200 m,

‰

pól o zaawansowanej eksploatacji — po 

wystąpieniu objawów szczególnego 

zagrożenia zawałami lub zmiany warunków 

geologicznych w polu, powodujących 

przeklasyfikowanie stropu, 

‰

wyrobisk przygotowawczych, znajdujących 

się pod wpływem ciśnienia eksploatacyjnego.

background image

25 maja 2005

INSTRUKCJA STOSOWANIA OBUDOWY KOTWIOWEJ 

W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH WYDOBYWAJĄCYCH 

RUDY METALI NIEŻELAZNYCH

background image

25 maja 2005

Definicje i pojęcia stosowane w 

Instrukcji

‰

Stateczność wyrobiska jest to taki 

stan w układzie "górotwór -

obudowa", w który mechaniczne 

mają kontrolowany i przewidywany 

przebieg. Obciążenia przenoszone 

przez układ są mniejsze od 

dopuszczalnych a przemieszczenia 

nie przekraczają wielkości 

prognozowanych.

background image

25 maja 2005

‰

Szczelinowatość skał

-

właściwość skał 

wynikająca z istnienia w niej spękań, niezależnie 
od pochodzenia, orientacji przestrzennej i miejsca 
występowania.

‰

Nośność kotwi - siła powodująca zerwanie żerdzi 
kotwi, wysunięcie pozbawiające współpracy z 
górotworem lub zniszczenie podkładki, nakrętki i 
głowicy rozprężnej.

Definicje i pojęcia stosowane w 

Instrukcji

background image

25 maja 2005

‰

Kotew - żerdź kotwiowa wraz z elementami 

mocującymi.

‰

Żerdź kotwiowa - podstawowy element kotwi, 

wykonany w postaci pręta stalowego, 

drewnianego lub z tworzywa sztucznego, jak 

również w innej postaci np. rury, liny lub wiązki 

cienkich prętów stalowych.

‰

Kotew rozprężna - kotew mocowana w otworze 

na zasadzie siły tarcia wywołanej dociskiem 

elementu mocującego do ścian otworu.

‰

Kotew spoiwowa kotew mocowana w otworze 

za pomocą spoiwa płynnego.

Definicje i pojęcia stosowane w 

Instrukcji

background image

25 maja 2005

‰

Kotew wklejana - kotew mocowana w otworze 

za pomocą ładunków klejowych.

‰

Kotew  żelbetowa - kotew  z  żerdzią stalową, 

mocowana w otworze przy pomocy spoiwa 

betonowego.

‰

Kotew o zamocowaniu ciągłym - kotew 

mocowana w otworze na co najmniej 90 % jego 

długości.

‰

Kotew o zamocowaniu odcinkowym - kotew 

mocowana w otworze na części jego długości.

‰

Ładunek klejowy - masa  wiążąca umieszczana 

w otworze kotwiowym w pojemnikach o 

Definicje i pojęcia stosowane w 

Instrukcji

background image

25 maja 2005

WARUNKI  STOSOWANIA OBUDOWY  

KOTWIOWEJ

‰

skały stropowe posiadają średnio-ważoną wytrzymałość na 

jednoosiowe  ściskanie (Rc), badaną dla pakietu skał o 

grubości równej szerokości projektowanego wyrobiska, 

wynoszącą nie mniej niż 15MPa,

‰

skały posiadają w strefie przewidzianej do kotwienia w 

zakładach wydobywających rudy miedzi średnią 

podzielność nie mniej niż 20mm i nie wykazują naturalnej 

skłonności do odspajania się a w zakładach 

wydobywających rudy cynku i ołowiu występujące gniazda 

brekcji  nie wykazują skłonności do odpadania.

Obudowa kotwiowa może być stosowana w skałach 

zwięzłych w przypadku gdy równocześnie spełnione 

są następujące warunki:

background image

25 maja 2005

WYMOGI  STOSOWANIA OBUDOWY 

KOTWIOWEJ

Obudowa kotwiowa może być stosowana 

gdy zostaną spełnione następujące 

wymogi:

‰

istnieje niezbędne rozpoznanie własności 

skał,

‰

stosowane są dopuszczone materiały i 

urządzenia,

‰

zapewnione jest prawidłowe wykonawstwo,

‰

realizowana jest kontrola i badania obudowy 

kotwowej,

background image

25 maja 2005

Zasady doboru obudowy kotwiowej w 

zakładach wydobywających rudy 

miedzi

Dla zakładów wydobywających rudy miedzi 

klasę stropu ustala się w oparciu o wartość 

wskaźnika stateczności stropu, który 

wyraża zależność między wytrzymałością 

skał, grubością  ławic oraz stopniem 

szczelinowatości.

background image

25 maja 2005

WYKONYWANIE OBUDOWY 

KOTWIOWEJ

Zabezpieczanie stropów wyrobisk górniczych 

może być dokonywane poprzez kotwienie 

podstawowe i "głębokie".

‰

Pod pojęciem kotwienia podstawowego 

rozumie się kotwienie na głębokość nie 

większą jak 2.6m.

‰

Kotwienie kotwiami o długości powyżej 2.6m 

jest kotwieniem głębokim.

Na wykonanie obudowy kotwiowej składają się 

takie czynności jak: wiercenie otworów, 

osadzanie kotwi oraz montaż takich 

elementów jak podkładka, nakrętka, zaciski, 

opinka itp. 

background image

25 maja 2005

Przy wykonywaniu obudowy kotwiowej 

należy przestrzegać następujących zasad 

ogólnych:

‰

Kotwie należy zakładać rzędami zaczynając od ociosu.

‰

Kotwie stropowe należy zabudowywać jak najbliżej ociosu. 

Odległość ostatniego rzędu kotwi od czoła przodka nie 

powinna być większa niż rozstaw kotwi.

‰

Kotwie stropowe należy zabudowywać prostopadle do 

powierzchni stropu za wyjątkiem kotwi przyociosowych, które 

należy odchylić w kierunku ociosu pod kątem około 10°.

‰

W zakładach wydobywających rudy cynku i ołowiu 

dopuszcza się w wyrobiskach ze stropem płaskim 

zabudowanie wszystkich kotwi stropowych prostopadle.

‰

Kierunek zabudowy kotwi ociosowych może być poziomy lub 

z odchyleniem w stronę spągu albo stropu.

‰

Kotwie ociosowe mogą być zabudowywane z prostopadłym 

usytuowaniem rzędów i szeregów lub w szachownicę.

background image

25 maja 2005

PROJEKT

- sprawdzenie doboru obudowy 

kotwiowej dla wyrobisk kopalń 

LGOM

PROJEKT

- sprawdzenie doboru obudowy 

kotwiowej dla wyrobisk kopalń 

LGOM

background image

25 maja 2005

OBLICZENIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE 

OBUDOWY KOTWIOWEJ

background image

25 maja 2005

OBLICZENIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE 

OBUDOWY KOTWIOWEJ

background image

25 maja 2005

OBLICZENIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE 

OBUDOWY KOTWIOWEJ

background image

25 maja 2005

OBLICZENIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE 

OBUDOWY KOTWIOWEJ

background image

25 maja 2005

OBLICZENIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE 

OBUDOWY KOTWIOWEJ

background image

25 maja 2005

Dane szczegółowe do projektu:

Numer (n)=1-10: dolomit marglisty Rc+2n, klasa stropu III – pochylnia transportowa
Numer (n)=11-20: dolomit wapnisty Rc+n, klasa stropu III – komora eksploatacyjna
Numer (n)=21-33: anhydryt zwięzły Rc+n, klasa stropu IV – pochylnia wentylacyjna
tg

ϕ

pozornego kąta tarcia wewnętrznego = 7,2

głębokość zalegania wyrobiska (H = 700m) do projektu- H+10
Szerokość wyrobiska 4m + 0,1n
Pozostałe dane dobrać samodzielnie.

background image

25 maja 2005

Dziękuję 

Dziękuję 

Dziękuję 

za  

za  

za  

uwagę !

uwagę !

uwagę !