Raje podatkowe

DR ANGELIKA KĘDZIERSKA-SZCZEPANIAK

Republika Nauru

Najmniejsza republika

na świecie, gdzie pod 

jednym adresem

pocztowym swoją

siedzibę

zarejestrowało ponad

400 banków

Kajmany

Obok Londynu, 

Nowego Jorku czy 

Frankfurtu – jedno z 

największych centrów 

finansowych na 

świecie

Raj podatkowy (tax haven)

inaczej oaza podatkowa

potocznie

enklawa lub niewielkie państewko, które zachęca 

osoby z zewnątrz do wypełniania stamtąd swoich 

zobowiązań podatkowych

Ujęcie tradycyjne raju 

podatkowego

Kraj lub obszar gwarantujący korzyści podatkowe w zakresie podatków 

dochodowych lub spadkowych oraz daje szanse na obejście 

obciążeń podatkowych we własnym kraju, względnie na 

zapłacenie w nim relatywnie niższego podatku.

[T.Lipowski, Raje podatkowe. Charakterystyka i sposoby wykorzystania, ODDK, Gdańsk 2002, 

s.14]

Ujęcie szerokie raju 

podatkowego

Państwo lub terytorium zależne, które charakteryzuje 

się:

Ujęcie szerokie raju 

podatkowego

[szerzej: G.Szczodrowski, Polski system podatkowy, PWN Warszawa 2007, s.216]

„Metoda” raju podatkowego

„Metoda” raju podatkowego

Najpopularniejszą metodą jest sprzedaż licencji na znaki 

graficzne, lub praw do nazw za ogromne sumy, będącymi 

znaczną częścią osiąganych zysków. 

Ceny transferowe (transfer 

pricing)

Ceny powiązane z zagadnieniami rajów podatkowych.

Typy rajów podatkowych

(1) Zakres korzystania z przywilejów:

1.

podatkowe raje ogólne – oferta, która charakteryzuje się

najszerszym zakresem korzyści podatkowych i finansowych.

2.

raje podatkowe specjalistyczne – preferuje się określony rodzaj 

działalności; 
oznacza to, że w danym kraju równolegle istnieją wysokie i 

niskie podatki, w zależności od gałęzi gospodarki

przykładowe raje podatkowe: 
Grenada
Bermudy
Hongkong
Jersey
kajmany 

Typy rajów podatkowych

(2) System opodatkowania

:

(1)

raje podatkowe w których dochody, przyrost kapitału i majątku

są wolne od opodatkowania. 

(2)

raje podatkowe pobierające podatek dochodowy jedynie

według zasad terytorialnych.

Typy rajów podatkowych

(2) System opodatkowania :

(3) raje podatkowe o niskim opodatkowaniu ogólnym. 

Zgodnie ze stosowaną praktyką lub na mocy

obowiązywania umów podatkowych

(4) raje podatkowe gwarantujące określone ułatwienia

podatkowe w konkretnych przypadkach

Typy rajów podatkowych

(2) System opodatkowania :

(5) raje podatkowe praktykujące tzw. przywilej 

holdingowy. Przywilej ten wiąże się z 

preferencyjnym opodatkowaniem, regulowanym 

odrębnie w poszczególnych krajach. 

Wśród rajów wyróżniamy 

takie, które:

1.nie nakładają na swoich rezydentów żadnego 

podatku (Andora) 

2.opodatkowują jedynie dochód uzyskiwany w 

kraju, natomiast zwalniają od podatku dochody 

zagraniczne (Hongkong) 

3.zwalniają od opodatkowania dochód uzyskiwany 

za granica (Monako)

Wśród rajów wyróżniamy 

takie, które:

4.opodatkowuj

ą

 dochód swoich rezydentów 

uzyskiwany za granic

ą

, przy bardzo umiarkowanych 

stawkach podatkowych (Jersey) 
5.opodatkowuj

ą

 nie bie

żą

cy dochód , a 

zakumulowane bogactwa (Urugwaj) 
6.umo

ż

liwiaj

ą

 stosowanie kombinacji korzystnych 

przepisów podatkowych

Jak funkcjonować w 

rajach???



dokonywać transferu zysków poprzez zaniżanie lub 

podwyższanie cen zakupu i sprzedaży towarów i 

usług oraz kosztów utrzymania,



założyć spółkę rotacyjną,



nabyć umowne korzyści

Transfer zysków

Manipulacja cenami i kosztami utrzymania.

Dotyczy głównie podmiotów powiązanych, w których 

stopień powiązania zależy od typu zarejestrowanej 

spółki.

Rodzaje spółek:

1.

Spółka handlowa

2.

Spółka holdingowa

3.

Fundusze powiernicze

4.

Uwięzione spółki ubezpieczeniowe

5.

Towarzystwa żeglugowe

6.

Linie lotnicze

7.

Bank zamorski

8.

Trust

9.

Zamorski uniwersytet

Spółki rotacyjne

Spółki rejestrowane przy użyciu formularza umowy 

założeniowej. Założyciel nie musi ujawniać swojego 

nazwiska, co oznacza, że można podstawiać 

fikcyjne osoby.

Spółki te wykorzystywane są do świadczenia usług, 

transakcji kupna/sprzedaży w ramach określonych 

powiązań kapitałowych.

Spółki rotacyjne – cechy:

1.

Przedsiębiorca – założyciel posiada w niej 

wszystkie lub większość udziałów

2.

Usytuowana w raju podatkowym 

3.

Z reguły spółka kapitałowa podlegająca 

minimalnym wymogom formalnym

4.

Dochody spółki mogą powstawać w kraju 

inicjatora jej powstania, kraju głównego 

akcjonariusza lub kraju trzecim

5.

W określonych przypadkach taka spółka 

może przybierać postać spółki zagranicznej, 

nieprowadzącej działalności w tym kraju –

raju podatkowym i uzyskującej dochody 

poza krajem.

OFC – offshore financial center

Kraj oferujący podmiotom określone przywileje i 

zapewniający międzynarodowym korporacjom 

zdecydowanie większą swobodę działalności, niż w 

kraju, w którym dany podmiot ma swoją siedzibę.

Pranie brudnych pieniędzy

Struktury przestępcze często tworzą w rajach 

podatkowych spółki rotacyjne. W większości 

wypadków przez raje podatkowe przechodzą 

jedynie faktury kupna-sprzedaży, jedyny materialny 

dowód „działalności” spółki rotacyjnej. 

Korzyści umowne – treaty 

shopping