background image

Fakty prawne, 
zdarzenia, zachowania, 
stosunki prawne

dr Magdalena Bainczyk, oprac. wł. oraz na 
podstawie J. Jabło

ń

ska – Bo

ń

ca, 

Podstawy prawa dla ekonomistów, Z. 
Radwa

ń

ski, Prawo cywilne – cz

ęść

ogólna

background image

fakty

Indyferentne

Nie wywołuj

ą

skutków 

prawnych – praw i 

obowi

ą

zków przewidzianych 

przez prawo

Prawne

background image

Fakty prawne

Zdarzenia

Niezale

ż

ne od woli 

Zachowania

Zale

ż

ne od woli podmiotu 

prawa

1. Działanie 

2. zaniechanie

background image

zachowania

Psychofizyczne 

czynno

ś

ci 

faktyczne

Prawne czynno

ś

ci 

konwencjonalne

background image

Fakty prawne, stosunki 
prawne



Fakt prawny – fakt istotny z punktu widzenia 
prawa: krajowego, unijnego, 
mi

ę

dzynarodowego publicznego



Fakty prawne -> skutki prawne -> wpływaj

ą

na 

relacje mi

ę

dzy podmiotami prawa: powstanie, 

zmiana, ustanie relacji mi

ę

dzy podmiotami 



Fakt prawny stanowi podstaw

ę

stosunku 

prawnego – relacja mi

ę

dzy podmiotami prawa, 

uregulowana przez prawo 

background image

Stosunek prawny



Powstaje w wyniku faktu prawnego



Opisuje relacje pomi

ę

dzy podmiotami prawa



oparty o przepisy prawa



Elementy stosunku prawnego:

1. strony (podmioty prawa)
2. przedmiot stosunku prawnego
3. tre

ść

stosunku prawnego: obowi

ą

zki (nakaz 

lub zakaz okre

ś

lonego zachowania) i 

uprawnienia (wybór okre

ś

lonego zachowania, w 

zale

ż

no

ś

ci od którego inna strona stosunku 

prawnego staje si

ę

zobowi

ą

zana do 

okre

ś

lonego zachowania)

background image

Stosunek prawny

Prosty 

1. Strona uprawniona

2. Strona 

zobowi

ą

zana

Zło

ż

ony

Uprawnione i zobowi

ą

zane s

ą

wzgl

ę

dem siebie obie 

strony stosunku prawnego

background image

Przedmiot stosunku prawnego



Zachowanie stron cz

ę

sto w odniesieniu do przedmiotu (rzecz, przedmiot 

niematerialny, przedsi

ę

biorstwo)



Rzecz  - materialna, wyodr

ę

bniona z przyrody

Art. 45 KC Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu s

ą

tylko przedmioty 

materialne.



Res extra commercium – rzeczy wył

ą

czone z obrotu, np. zwłoki, tkanki, 

narz

ą

dy, w tym krew odł

ą

czone od ciała



Szczególny status zwierz

ą

t  - tendencja do dereifikacji, 

USTAWA z dnia 21 

sierpnia 1997 r. o ochronie zwierz

ą

t



Szczególne regulacje w odniesieniu do dóbr kultury



Podstawowy podział (wyczerpuj

ą

cy i rozł

ą

czny) rzeczy: ruchome i 

nieruchome 

Art. 46. [Nieruchomo

ść

§ 1. Nieruchomo

ś

ciami s

ą

cz

ęś

ci powierzchni 

ziemskiej stanowi

ą

ce odr

ę

bny przedmiot własno

ś

ci (grunty), jak 

równie

ż

budynki trwale z gruntem zwi

ą

zane lub cz

ęś

ci takich 

budynków, je

ś

li na mocy przepisów szczególnych stanowi

ą

odr

ę

bny 

od gruntu przedmiot własno

ś

ci. 



W celu ujawnienia praw do nieruchomo

ś

ci prowadzi si

ę

ksi

ę

gi 

wieczyste

background image

nieruchomo

ś

ci

Grunty

•Rolne

•nierolne

Budynki trwale 

zwi

ą

zane z gruntem,

•zasadniczo stanowi

ą

cz

ęść

składow

ą

gruntu

Superficies solo cedit

•Na mocy przepisów 

szczególnych mog

ą

stanowi

ć

odr

ę

bne 

nieruchomo

ś

ci

Cz

ęś

ci budynków

Na mocy 

przepisów 

szczególnych

background image

Przedmioty niematerialne



Energia



Dobra intelektualne – USTAWA z dnia 
30 czerwca 2000 r. Prawo własno

ś

ci

przemysłowej



Dobra osobiste – art. 23 KC



Pieni

ą

dze 



Papiery warto

ś

ciowe



Przedsi

ę

biorstwo – art. 55 ze znaczkiem 

1 KC