Anoreksja i bulimia – problem dzisiejszej młodzieŜy
Większość z nas chce być szczupła, sprawna fizycznie i atrakcyjnie wyglądać. Jednak
diety odchudzające mogą doprowadzić do niedoborów róŜnych składników odŜywczych.
Niedobory substancji pokarmowych w okresie dojrzewania mogą mieć tragiczny wpływ na
zdrowie w przyszłości. Przeprowadzone badania wykazały, Ŝe odchudzająca się młodzieŜ jest
naraŜona na niedobory wit. C, wit. B2, kwasu foliowego, wapnia, selenu i cynku. Ponadto
zredukowanie ilości tłuszczu w diecie prowadzi do zmniejszonej przyswajalności witamin
rozpuszczalnych w tłuszczach czyli wit. A, D, E i K.
DuŜa ilość młodych ludzi oglądając pokazy mody, filmy, chcę się upodobnić do
„najpiękniejszych modelek” czy teŜ sławnych aktorek. Takie rozpromowanie ”chudości jako
piękna absolutnego” powoduje u młodych ludzi kompleksy prowadzące często do chorób
psychiczno - metabolicznych.
Zaburzenia odŜywiania występują pod dwiema postaciami: jadłowstrętu psychicznego –
zwanego anoreksją oraz Ŝarłoczności psychicznej – zwanej bulimią. Obydwie postacie są
groźne dla zdrowia, a nawet Ŝycia chorej osoby.
Okresem szczególnie predysponującym do pojawiania się zaburzeń odŜywiania jest
okres młodzieńczy między 12 – 20 rokiem Ŝycie zarówno u dziewczyn jak i chłopców.
Występuje w tym czasie duŜa aktywność hormonalna, intensywny rozwój fizyczny, ale teŜ
wzrost zainteresowań płcią przeciwną. Niekiedy towarzyszy tym zmianom szczególne
rozchwianie emocjonalne. Pojawia się bunt przeciwko rodzicom, szkole itp. Uwaga
koncentruje się na własnym wyglądzie i figurze.
Anoreksja jest chorobą o podłoŜu psychicznym. Objawia się silną obawą przed
przybraniem na wadze prowadzącą do unikania jedzenia. Osoby chore postrzegają siebie jako
duŜo grubsze i brzydsze niŜ są w rzeczywistości, często czują wstręt do swojego ciała i mają
zaniŜone poczucie własnej wartości. Jednym z kryteriów rozpoznawczych anoreksji jest
spadek naleŜnej masy ciała o ponad 15%.Do najczęstszych objawów naleŜą :
•
brak apetytu i wręcz niepohamowany wstręt do jedzenia,
•
skrajnie szczupłe ciało, zaostrzają się rysy twarzy, skóra jest sucha, tkanka tłuszczowa
prawie całkiem zanika,
•
ogólne osłabienie, odwodnienie, omdlenia, dolegliwości ze strony układu krąŜenia,
•
zatrzymanie miesiączki,
•
wraz z rozwojem choroby charakterystyczna jest coraz większa draŜliwość,
odizolowanie od ludzi, rodziny, przyjaciół .
Osoby chore stosują róŜnego metody odchudzania tj. stosowanie tabletek na zahamowanie
łaknienia, środków moczopędnych i rozwalniających, dzielenie Ŝywności na „dobrą i złą”, a
w rezultacie całkowite odrzucenie jedzenia, nadmierna aktywność fizyczna prowadząca wręcz
do wycieńczenia organizmu. Stosowane metody prowadzą do powaŜnych zakłóceń
biochemicznych oraz zaburzeń czynności wielu narządów i układów. Niektóre z nich mogą
być groźne dla zdrowia i Ŝycia.
Drugą odmianą zaburzeń metabolicznych jest Ŝarłoczność psychiczna zwana bulimią.
Jest ona równieŜ chorobą o podłoŜu psychicznym. Są to okresowe napady Ŝarłoczności z
utratą kontroli nad ilością spoŜywanych pokarmów. Chorzy na bulimię czują się głodni nawet
bezpośrednio po jedzeniu. Osoby te zdają sobie sprawę, Ŝe jedzenie wymknęło się spod ich
kontroli, próbują między okresami obŜarstwa rygorystycznie przestrzegać diety i opanować
napady Ŝarłoczności. Bojąc się przybrać na wadze, głodują między napadami objadania się.
Intensywnie ćwiczą (pływanie, biegi, gimnastyka), prowokują wymioty i naduŜywają
ś
rodków przeczyszczających i moczopędnych. Bywa, Ŝe po wymiotach odczuwają tak wielką
ulgę, Ŝe przejadają się po to, aby je wywołać.
Do przyczyn Ŝarłoczności psychicznej moŜemy zaliczyć:
•
traktowanie jedzenia jako namiastki miłości – osoba, która czuje się osamotniona,
pusta i niekochana je, aby zrekompensować te negatywne uczucia,
•
stresujące wydarzenia Ŝyciowe (kłótnie, choroby, śmierć w rodzinie) – pacjenci z
bulimią przejadają się, poniewaŜ pokarm powoduje wydzielanie w mózgu serotoniny,
która moŜe poprawić ich samopoczucie i ułatwić odpręŜenie i wypoczynek,
•
niska samoocena, towarzyszące im częste okresy niepokoju i kompleksy na tle wyglądu
oraz brak akceptacji z strony otoczenia mogą wzmagać gwałtowne napady obŜarstwa.
Skutkami anoreksji i bulimii jest przede wszystkim wyniszczenie organizmu, zaburzenia i
osłabienie akcji serca, anemia, zaburzenia hormonalne, obniŜenie ciśnienia i temperatury
ciała, apatia, zmęczenie, osteoporoza, zanik mięśni ,odwodnienie i zaburzenia elektrolityczne,
wysuszona skóra i łamliwe włosy, osamotnienie, utrata przyjaciół, a co za tym idzie myśli
samobójcze.
NIE LECZONA ANOREKSJA CZY BYLIMIA MOGĄ PROWADZIĆ DO WIELU
CHORÓB, A NAWET DO ŚMIERCI. Nie wolno lekcewaŜyć tych chorób. W Polsce są
ośrodki leczenia chorób zaburzeń łaknienia, które zajmują się rekonwalescencją zarówno
fizyczną jak i psychiczną osób dotkniętych tymi chorobami.
Opr. Katarzyna Krępa
PSSE Strzelce Op.