background image

WYŻSZA SZKOŁA 

FINANSÓW I  ZARZĄDZANIA 

1

CONTROLLING

Wykład nr V 

D R   R A F A Ł   K U S Y

background image

SYSTEMY ABC I ABM

SYSTEMY ABC I ABM

SYSTEMY ABC I ABM

SYSTEMY ABC I ABM

ACTIVITY BASED COSTING

ACTIVITY BASED COSTING

ACTIVITY BASED COSTING

ACTIVITY BASED COSTING

I ACTIVITY BASED MANAGEMENT

I ACTIVITY BASED MANAGEMENT

I ACTIVITY BASED MANAGEMENT

I ACTIVITY BASED MANAGEMENT

ZARZĄDZANIE DZIAŁANIAMI

RACHUNEK KOSZTÓW

DZIAŁAŃ 

2

ZARZĄDZANIE DZIAŁANIAMI

1.

Geneza tej grupy metod.

2.

Przesłanki ich zastosowania

3.

Zalety, wady, ograniczenia

background image

GENEZA SYSTEMU ABC

GENEZA SYSTEMU ABC

GENEZA SYSTEMU ABC

GENEZA SYSTEMU ABC

KOSZTY 

BEZPOŚREDNIE

60%

KOSZTY 

BEZPOŚREDNIE

30%

3

ZMIANA STRUKTURY KOSZTÓW

KOSZTY OGÓLNE

40%

KOSZTY OGÓLNE

70%

LATA 1970/80

ROK 2004

background image

GENEZA SYSTEMU ABC

GENEZA SYSTEMU ABC

GENEZA SYSTEMU ABC

GENEZA SYSTEMU ABC

KOSZTY 

OGÓLNE

KOSZTY BADAŃ

I ROZWOJU

KOSZTY 

4

OGÓLNE

70%

NOWA STRUKTURA KOSZTÓW OGÓLNYCH 

KOSZTY 

MARKETINGU 

(PROMOCJI I 

REKLAMY)

KOSZTY 

WYNAGRODZEŃ 

SPECJALISTÓW I 

OBSŁUGI

background image

Od ABC do ABB i ABM*/

Activity Based 

5

Activity Based 
Budgeting ABB

*/ ABM 

Activity Based Management), 

background image

ABB

Współcześnie najnowocześniejszym sposobem budżetowania 
stosowanym obecnie w świecie w wiodących organizacjach 
komercyjnych i publicznych (w tym zakresie projektów)  jest tzw. 
budżetowanie oparte na działaniach (Activity Based Budgeting -
ABB ).

ABB jest ściśle powiązane z koncepcją zarządzania kosztami 

6

ABB jest ściśle powiązane z koncepcją zarządzania kosztami 
działań (Activity Based Management - ABM) oraz rachunkiem 
kosztów działań ( Activity Based Costing -ABC)

ABB jest też ściśle powiązane z przygotowywaniem i realizacją 
budżetów zadaniowych.

background image

ABB

Tradycyjny typowy sposób tworzenia budżetu polega na 
powtarzających negocjacjach pomiędzy szefami ośrodków 
odpowiedzialności za koszty a dyrekcją/kierownictwem (przetarg 
planistyczny).  Podobnie się dzieje między kierownikami projektów 
a zarządem.

Menedżerowie centrów (ośrodków) kosztów bardzo często dążą 
do zwiększania ilości zasobów, a zarządy ciągle usiłują 

7

do zwiększania ilości zasobów, a zarządy ciągle usiłują 
kontrolować wzrost kwot przeznaczonych do wydawania przez 
podległe jednostki (projekty). 

W konsekwencji budżet na rok następny opiera się na budżecie z 
roku poprzedniego, z różnicą zazwyczaj kilku procent, w 
zależności od wyników planistycznej bitwy i negocjacji między 
zarządem a menedżerami (PM).

Dalszą negatywną konsekwencją jest to, że nowe inicjatywy i 
projekty nie mogą w odpowiednim czasie „przebić się” do budżetu 
organizacji lub otrzymują budżety rezydualne.

background image

ABB

BudŜetowanie oparte na działaniach 
ABB zakłada w o wiele większym 
stopniu moŜliwość podejmowania 
nowych wyzwań, tendencji, nowych 

8

nowych wyzwań, tendencji, nowych 
projektów inicjowanych przez nowe 
zespoły etc. (ukierunkowanie na 
przyszłość).

background image

ABB

Natomiast w mniejszym stopniu jest wraŜliwe na 
to  co było etc. czyli w mniejszym stopniu jest 
zaleŜne od siły, wpływów i umiejętności 
negocjacji dotychczasowych silnych przeszłością 
uczestników planistycznego przetargu o budŜety 

9

uczestników planistycznego przetargu o budŜety 
projektowe czyli:

Dotychczasowe podejście jest silne przeszłością, 
a zmiany traktuje jako zagroŜenie, a nowe ABB 
podejście nastawione jest na zmiany, na to co 
będzie !!

background image

ABB

Budżetowanie oparte na działaniach ABB to w 
istocie inne ustawienie lub wręcz „odwrócenie” 
kolejności rachunku kosztów działań (ABC). 

W ABC budżetowanie zaczyna się od 

10

W ABC budżetowanie zaczyna się od 
przyporządkowania wydatków na zasoby w dół, 
do działań, aby następnie  za pomocą nośników 
kosztów działań, przejść do obiektów kosztowych 
takich jak produkty, usługi i klienci. Koszty 
procesowo ujmowane są (w schemacie)od góry 
do dołu. 

background image

ABB

W budżetowaniu opartym na działaniach 
ABB analiza jest dwutorowa czyli:
1.najpierw od dołu do góry, 
2. a następnie odbywa się w odwrotnym 

11

2. a następnie odbywa się w odwrotnym 
kierunku czyli z góry na dół .

background image

12

background image

ABB

13

background image

ABB

Kolejne etapy budżetowania opartego na działaniach są następujące

1.Oszacowanie przewidywanej w następnych okresach wielkości 
(produkcji, sprzedaży, produktów projektów etc.) 

Organizacja inicjuje  i rozpoczyna proces budżetowania od 
oszacowania spodziewanej wielkości i struktury sprzedaży, od 

14

oszacowania spodziewanej wielkości i struktury sprzedaży, od 
oczekiwanych korzyści projektów etc. 

Oszacowaniu podlegają nie tylko produkty i usługi, które będą 
sprzedane, ale również poszczególni klienci i poszczególne rynki 
oraz zachowania konkurencji. 

background image

ABB

2. W następnej kolejności następuje prognozowanie 
zapotrzebowania na działania organizacyjne

.

Budżetowanie oparte na działaniach ABB wobec tego 
poszerza konwencjonalny proces budżetowania o 
prognozowanie zapotrzebowania na wszystkie działania 
pośrednie i pomocnicze.  

15

pośrednie i pomocnicze.  

W ABB wynikają te zapotrzebowania z prognoz i 

antycypacji tego co z określonym 
prawdopodobieństwem może dziać się na rynku.

Natomiast w ABB

harmonogramowanie i 

konfigurację przebiegów (projektowych/produkcyjnych 
etc.) oraz wszystkie pozostałe działania są w zasadzie 
podobne jak w ABC.

background image

ABB

3. W następnym etapie następuje oszacowanie 
przewidywanej w następnym okresie wielkości 
produkcji i sprzedaŜy dla poszczególnych 
produktów i klientów

,

4.Prognozowanie zapotrzebowania na działania 
organizacyjne,

16

organizacyjne,

5.Określenie zapotrzebowania na zasoby 
potrzebne do przeprowadzenia koniecznych 
działań,

6.Ustalenie dostępnego potencjału niezbędnego 
do rozpoczęcia działania/produkcji/projektu.

background image

ABB

Stąd teŜ budŜetowanie oparte na działaniach ABB 
Activity Based Budgeting nie podporządkowuje 
budŜetowania i samego budŜetu:

•ekstrapolacji kosztów jednostkowych produktów, 
•ekstrapolacji kosztów jednostkowych działań, > 

17

•ekstrapolacji kosztów jednostkowych działań, > 
występujących w poprzednich okresach,
•ekstrapolacji niezmienionego układu 
organizacyjnego itd.
•ekstrapolacji dotychczasowych preferencji i 
hierarchii waŜności.

background image

ABB

Activity Based Budgeting (filozofia 
metody ABB): 

1/Opiera się prognozach popytu, zmian na 
rynku, zmian technologicznych etc., 

18

rynku, zmian technologicznych etc., 

2/Opiera się więc teŜ na zmianach w 
współczynnikach konsumpcji, 
zapotrzebowaniu etc

background image

ABB

3/ Weryfikuje zasadność utrzymywania 
dotychczasowego potencjału w wielkości, 
strukturze itd. 

4/ Prognozuje zmiany kosztów zasobów

5/ Determinuje więc niezbędny poziom zasobów 

19

5/ Determinuje więc niezbędny poziom zasobów 
do zaspokojenia popytu czyli do wykonania 
zadań budŜetowanych (a wcześniej ramowo 
określonych w strategii).

background image

ABB

WdroŜenie ABB czyli procesu budŜetowania 
opartego na działaniach jest moŜliwe przy 
spełnieniu następujących warunków:

1.Odejście od tradycyjnego zarządzania 

20

1.Odejście od tradycyjnego zarządzania 
funkcjonalnego i przejście do ABM czyli 
zarządzania procesowego (Activity Based 
Management), 

background image

ABB

2.Dysponowanie przez kadrę kierowniczą i merytoryczną  wiedzą i 
doświadczeniem dotyczącym:

- zarządzania procesowego,
- zmian w technologii produkcji, sprzedaŜy, logistyki, 
organizacji,
- nowoczesnych technologii zarządzania, w tym metodyk 
zarządzania projektami, programami, ryzykiem i zmianą 
oraz VBM czyli zarządzania wartością,

21

oraz VBM czyli zarządzania wartością,
- analizy wartości dodanej i analizy procesowej,
- metod ciągłego doskonalenia firmy/instytucji. 
- wdraŜania rachunku kosztów działań bazującego na 
ABC, 
•zastosowania zintegrowanych informatycznych 
systemów zarządzania, w tym typu MIS. 

background image

WDRAśANIE RACHUNKU KOSZTÓW DZIAŁAŃ

WDRAśANIE RACHUNKU KOSZTÓW DZIAŁAŃ

WDRAśANIE RACHUNKU KOSZTÓW DZIAŁAŃ

WDRAśANIE RACHUNKU KOSZTÓW DZIAŁAŃ

(W RAMACH 4 ETAPÓW)

(W RAMACH 4 ETAPÓW)

(W RAMACH 4 ETAPÓW)

(W RAMACH 4 ETAPÓW)

OPRACOWANIE SŁOWNIKA DZIAŁAŃ

ETAP I:

USTALENIE KOSZTÓW DZIAŁAŃ

ETAP II:

22

OKREŚLENIE (IDENTYFIKACJA)

PROJEKTÓW, USŁUG I KLIENTÓW 

ETAP III:

WYBÓR NOŚNIKÓW KOSZTÓW DZIAŁAŃ 

ETAP 

IV: