background image

 

- 1 -

 

P

rogram szczegółowy 

 

projektu  

z uchwytów obróbkowych   

w roku akademickim 2009/2010 

Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania 

Zakład Projektowania Technologii 

 
 
 

W  ramach  zajęć  projektowych  każdy  student  wykonuje  indywidualny  projekt 

oprzyrządowania technologicznego składający się z: 
  
1a.  Projektu  uchwytu 

obróbkowego  specjalnego  (najczęściej  frezarskiego, 

wiertarskiego, itp.) 

– dla wybranej operacji technologicznej obróbki dla wskazanego 

przedmiotu (wg dostarczonego rysunku) dla produkcji wielkoseryjnej lub masowej z 
niezbędnymi  obliczeniami  (dokładności  -  błędów,  kosztów,  parametrów).  To  ma 
być przykład klasycznego uchwytu obróbkowego. 

Oraz dodatkowego zadania dla opracowanego wg pkt.1a uchwytu specjalnego: 

1b.  Opracowania koncepcji mechanizacji lub automatyzacji opracowanego uchwytu 

 

 

2.    Projektu  uchwytu 

obróbkowego  składanego  do  obróbki  na  obrabiarce  CNC: 

frezarce, 

centrum  obróbkowym  itp.  dla  takiego  samego  (przykładowo)    lub 

podobnego  przedmiotu  (wg  dostarczonego  rysunku)    -  w  warunkach  produkcji 
jednostkowej lub w 

małej serii. 

To  ma  być  przykład  uchwytu  obróbkowego  składanego  -  złożonego  w  całości  z 
katalogowych elementów handlowych. 

 

 
 

background image

 

- 2 -

 

Z

awartość gotowego projektu - teczki 

(spis treści) 

 

1. 

Strona tytułowa (wg dostarczonego wzoru), 

2. 

Rysunek wyjściowy części z zaznaczeniem obrabianej w uchwycie obróbkowym 
powierzchni, 

3. 

Poprawnie wykonany (wg dostarczonego rysunku) 

rysunek części obrabianej po 

analizie poprawności rysunkowej - zgodnie ze wszystkimi zasadami rysunku 
technicznego wg PN, 

4. 

Analiza technologiczności konstrukcji  - opisowo a nie w  tabeli, 

5. 

Program  produkcyjny  (projekt  podstawowy 

ma  być  wykonany  dla  produkcji 

wielkoseryjnej  lub  masowej  na  najprostszych  obrabiarkach  klasycznych 
uniwersalnych  lub produkcyjnych  

(ze względu na koszty)  bez systemu OSN, 

6. 

Karta  technologiczna  procesu  (przewodnik)  dla 

części  obrabianej  -  wg  zał. 

wzoru T-0 lub T-1, 

7. 

Karta instrukcyjna dla 

części obrabianej dla operacji i zabiegów dla których 

przewidziany jest uchwyt -  

wg zał. wzoru T-2a, T-2b lub T-2c - wg  potrzeb,    

z uwzględnieniem doboru obrabiarki oraz narzędzi, parametrów obróbki, czasu 

wykonania, środków pomiarowych  itp . Uwzględnić symbole katalogowe 
narzędzi i środków pomiarowych oraz symbole wg PN dla oznaczenia 
bazowania i mocowania przedmiotu. 

8. 

Dobór parametrów obróbki dla operacji i zabiegów dla których przewidziana jest 
obróbka w uchwycie   (z podaniem źródła doboru parametrów – literatury,  tabel, 
katalogów. itp.), 

9. 

Konstrukcja uchwytu do wskazanej operacji: 

-  rysunek  złożeniowy  całości    uchwytu  (z  wystarczającą  ilością  widoków  i 

przekrojów)  ale bez  rysunków wykonawczych części, 

-  opis  budowy  i  funkcjonowania  uchwytu  (bardzo  krótko  o  ile  będzie 

konieczny - 

bo podstawą zaliczenia będzie dokumentacja i obliczenia), 

Uwaga!  

Nie mylić np. rozwiązań konstrukcyjnych charakterystycznych dla uchwytów 
frezarskich  z 

rozwiązaniami  konstrukcyjnymi  charakterystycznymi  dla 

uchwytów wiertarskich. 

 

10. 

Obliczenia błędów składowych i ogólnej dokładności uchwytu (obowiązkowo ze 
szkicami  punktów  obliczeń  –  na  szkicu    przy  wzorach    każdorazowo  ma  być 
rysunek tego co jest liczone).  

Uwaga!    Nie 

mylić  obliczeń  charakterystycznych  dla  uchwytów  frezarskich  z 

obliczeniami dla uchwytów wiertarskich. 

11.  Analiza bazowania i ustalenia przedmiotu.  
 

Zrobić  rysunek  (szkic)  przedmiotu  z  naniesionymi  punktami  podporowymi  lub 

oporowymi i miejscami przełożenia sił mocowania wg PN-83-M-01152  

 

Przykłady są podane w  PN-83-M-01152

Można ewentualnie wykorzystać kartę T-9 wypełnianie opisano w [7], 

background image

 

- 3 -

 

 
12.  Analiza 

siły docisku i zamocowania (z uwzględnieniem parametrów obróbki), 

13. 

Analiza wskaźnikowa (wagowa, ilościowa,%) zastosowania składników 

znormalizowanych, handlowych, 

14. 

Obliczenia  pracochłonności    projektowania  i  wykonania  (tj.  przykładowe 

obliczenie  pracochłonności  prac  konstrukcyjnych  w  roboczogodzinach  dla 
wykonanej 

własnej  dokumentacji  uchwytu).  Na  podstawie  dostarczonych 

materiałów dyktaktycznych. 

15. 

Rachunek ekonomiczny opłacalności uchwytu: 

-  obliczenie kosztu wytworzenia uchwytu, 
-  obliczenie rocznego kosztu użytkowania uchwytu, 
-  obliczenie opłacalności stosowania, 

Oblic

zyć na  podstawie dostarczonych materiałów dyktaktycznych. 

 

16. 

Dobór obrabiarki dla której przewidziano uchwyt – charaktystyka, parametry – w  
tym  pełen  typoszereg  wartości   nastawczych  jak  posuwów,  obrotów  itp.  np. 
n = 35,5;  45;  56;  71;  90;  112;  140;  180;  ... 

;  1400;  1800;  wymiary  stołu  i 

przestrzeni  roboczych  (analiza),  rozstaw   

rowków  /  otworów  mocujących  na 

powierzchni stołu, np. wg dostarczonych  katalogów (w wersji elektronicznej) 

 

 

17.  Koncepcja  (szkic,  rysunek  i  opis)    mechanizacji  lub  automatyzacji  uchwytu  / 

operacji 

(może  to  być  np.:  zastosowane  mocowania  hydraulicznego, 

pneumatycznego  itp.  zamiast   

ręcznego  we  własnym  projekcie).    Przykłady 

rozwiązań można znaleźć w dostarczonych  materiałach dyktaktycznych. 

Uwaga! 

Za prawidłowe wykonanie tego zadania nie będą przyjmowane żadne projekty 

w postaci tylko schematu blokowego typu np.:                  

 

   

 
 

itp. jako niezawierające konkretów (np. szkicu idei rozwiązania konstrukcyjnego) 

 

18.  Wersja  projektu 

uchwytu  obróbkowego  składanego  do  obróbki  na  obrabiarce 

CNC 

frezarce,  centrum  obróbkowym  itp.  (lub  obrabiarce  elastycznej)  dla 

produkcji  jednostkowej 

lub małoseryjnej, - złożonego w całości z katalogowych 

elementów  handlowych,  z  wystarczającą  ilością  widoków  i  przekrojów 
pokazujących  szczegóły  bazowania,  mocowania    i  docisków  z  zastosowanych  
katalogowych  elementów  handlowych  z  wykazem  dobranych  części. 
Pozycjonowanie  uchwytu  na  stole  obrabiarki  wg  dowolnego  systemu 
bazującego  (np.:  Kipp,  Stark,  Speedy,  Norelem  itp.)  -  ale  bez  obliczeń. 
Opracować  na    podstawie  dostarczonych  materiałów  dyktaktycznych  –  w 
postaci elektronicznych wersji katologów różnych producentów.  
Zawiarają one przykłady szczegółowe i nawet ceny elementów (np. Norelem). 
W projekcie 

podać katalogi, z których zaczerpnięto części do złożenia uchwytu. 

 

 

obrabiarka
aaobot– 

robot
– 

background image

 

- 4 -

 

Uwaga!   Zamiast rysunku przedmiotu obrabianego   z podstawowego projektu  uchwytu 

obróbkowego  (dla  produkcji  wielkoseryjnej  lub masowej)  -    do  wersji  projektu 
uchwytu  obróbkowego  składanego  -  prowadzący  do  tego  ćwiczenia 
projektowego 

może wydać inny rysunek. 

 

19.  Literatura 

20. 

Dyskusja rezultatów projektowania i ewentualne uwagi, 

 
 

 
 

 
 
 
 
 
 

W ramach projektu należy w szczególności: 

 

 

poprawić błędy na dostarczonym rysunku oraz sprawdzić poprawność 
dokumentacji, 

 

opracować kartę technologiczną  T-1 obróbki (przewodnik dla całego 
procesu technologicznego przedmiotu obrabianego)  i instrukcyjną  T-2  
tylko dla operacji dla której projektowany jest uchwyt  - z uwzględnieniem 
doboru obrabiarki oraz narzędzi, parametrów obróbki, czasu wykonania, 
środków pomiarowych itp .  

 

Uwzględnić symbole katalogowe narzędzi i środków pomiarowych oraz 
symbole wg PN-83-M-01152  dla oznaczenia bazowania i mocowania 
przedmiotu. 

 

Przy zadaniu oprzyrządowania na centrum obróbkowe podać katalogi, z 
których zaczerpnięto części do złożenia uchwytu 

 

Literatura i inne źródła pozyskiwania informacji zostaną szczegółowo  omówione na 
zajęciach. 

 

background image

 

- 5 -

 

Poznań,  2009 r.  

 

Literatura pomocnicza  

do 

projektu uchwytu obróbkowego 

 

1. 

Dobrzański T. Uchwyty  obróbkowe. Poradnik konstruktora, WNT, W-wa, ostatnie 
wyd. VII, 1987. 

2.  Feld M. 

Uchwyty obróbkowe.WNT, W-wa 2002 

3.  Pietrusewicz W

., Kwaczyński w., Nazzal A.: Projektowanie uchwytów obróbkowych 

specjalnych, 

Wyd. Politechniki Szczecińskiej, 2004 

4.  Wieczorowski  K.,  Pastwa  K. 

Materiały  pomocnicze  do  projektowania  uchwytów 

przyrządów, skrypt PP 1980, 

5.  Mermon  W.,  Feld  M.,  Jungst  M. 

Zasady  konstrukcji  przyrządów,   uchwytów 

sprawdzianów specjalnych 

6. 

Porębski J.: Przyrządy obróbkowe. Podstawy teoretyczne i zasady projektowania, 
PWN, W-wa 1982,  

7.  Samek  A.,  Projektowanie  oprzy

rządowania  technologicznego  PWN,  W-wa  – 

Kraków 1976 

8.  Praca  zbiorowa    Poradnik   

inżyniera.  Obróbka  skrawaniem   t.  I III,  PWN,  W-wa 

1994/5  wyd.  I,  (normowanie,  projektowanie  procesów,  uchwyty   obróbkowe, 
naddatki, dobór obrabiarek itd.) – szczególnie t. II 

 

 

Literatura pomocnicza przydatna 

do projektowania 

 

O

gólnie podręczniki z technologii maszyn 

 

9. 

Dobrzański T. Rysunek techniczny maszynowy, WNT, 

10.  Feld  M. 

Projektowanie  procesów  technologicznych  typowych  części  maszyn,  W-

wa,

 

WNT  

11.  Feld  M.  Podstawy  projektowania  p

rocesów  technologicznych  typowych  części 

maszyn, WNT,  W-wa, 2000 

12.  Tymowski 

J. 

Automatyzacja  procesów  technologicznych  w  przemyśle 

maszynowym, WNT 1975, 

13.  Feld M. 

Projektowanie i automatyzacja procesów technologicznych części maszyn, 

WNT,  W-wa, 1994, wyd.1 

14.  P

uff T., Sołtys W. Podstawy technologii montażu maszyn i urządzeń, wnt 1980, 

background image

 

- 6 -

 

15.  Jezierski  J. 

Analiza  tolerancji  i  dokładności  pomiarów  w  budowie  maszyn,  WNT 

1994, 

16.  Siecla  R.   

Materiały  pomocnicze  do  projektowania  procesów  technologicznych  

(materiały  wyjściowe i naddatki technologiczne), Wyd. PP, Poznań 1993, skrypt nr 
1747. 

17.  Praca zbiorowa pod red. Jerzego Z. Sobolewskiego Projektowanie technologii 

maszyn Oficyna Wyd. Politechniki Warszawskiej, W-wa  2007 

( z płytką CD) 

18. 

katalogi firmowe: obrabiarek, narzędzi, uchwytów, 

19.  e-katalogi 

20.  czasopisma

:  Mechanik, Przegląd Mechaniczny, ... 

21.  dokumentacje techniczno-ruchowe obrabiarek,  

22.  Internet 

23. 

Materiały dostarczone w postaci elektronicznej