background image

 

 

 

***************************************************************************************************************************** 

APATOR MINING Sp. z o.o. 

 

40-203 Katowice, Al. Roździeńskiego 188       tel. +48 32 735 88 07  fax. +48 32 258 20 48 

***************************************************************************************************************************** 

 

 
 
 
 
 
 
 

 
 

DOKUMENTACJA  

TECHNICZNO – RUCHOWA

  

 

INSTRUKCJA OBSŁUGI

 

 

Przeciwwybuchowych 

Agregatów Sprężarkowych 

typu: PAS - 22 - ** 

 
 
 

 
 

DTR-AM-S/100/05 

 
 
 
 
 

 

 

Listopad 2005 

 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         2/34 

 

1.  WSTĘP  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.  ZASTOSOWANIE 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.  DANE TECHNICZNE   

 

 

 

 

 

 

 

 

3.1 Agregat sprężarkowy 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.2 Silnik elektryczny   

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3 Rozrusznik sprężarwk górniczych   

 

 

 

 

 

 

3.4 Miernik temperatury 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.5 Ogranicznik temperatury WT-12D 72 

 

 

 

 

 

 

3.6 Ogranicznik temperatury WT-12D 62 

 

 

 

 

 

 

3.7 Wyłącznik ciśnieniowy – presostat   

 

 

 

 

 

 

3.8 Elektrozawór 3/2   

 

 

 

 

 

 

 

 

3.9 Kaseta sterownicza  

 

 

 

 

 

 

 

 

3.10  Skrzynka rozgałęźna 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.11  Elektrozawór 2/2 (odcinający wodę chłodzącą – opcja)   

 

 

 

3.12  Czujnik przepływu wody (opcja)   

 

 

 

 

 

 

3.13  Aktywna linia samogasząca – ALS (opcja) 

 

 

 

 

 

3.14  Typoszereg wykonań 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.  BUDOWA 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.1 Zespół kompaktowy TEMPEST 12   

 

 

 

 

 

 

4.2 Napęd   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

4.3 Zbiornik odolejacza  

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

4.4 Obieg powietrza    

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

4.5 Obieg oleju  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

4.6 Układ chłodzenia     

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

4.7 Rozrusznik sprężarek górniczych    

 

 

 

 

 

 

11 

4.8 Przewody powietrzne i olejowe     

 

 

 

 

 

 

12 

4.9 Obudowa agregatu sprężarkowego   

 

 

 

 

 

 

13 

4.10  Układ samogaszący typu ALS (wyposażenie opcjonalne)   

 

 

 

13 

5.  UKŁAD STEROWANIA   

 

 

 

 

 

 

 

 

13 

5.1 Wyposażenie elektryczne    

 

 

 

 

 

 

 

14 

5.2 

Sterowanie  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15 

6.  ZABUDOWA AGREGATU SPRĘŻARKOWEGO  

 

 

 

 

 

16 

6.1 Warunki zabudowy   

 

 

 

 

 

 

 

 

16 

6.2 Instalacja elektryczna  

 

 

 

 

 

 

 

 

17 

6.3 Instalacja sprężonego powietrza    

 

 

 

 

 

 

17 

6.4 Instalacja wody chłodzącej   

 

 

 

 

 

 

 

17 

7.  INSTRUKCJA OBSŁUGI   

 

 

 

 

 

 

 

 

18 

7.1 Kontrola stanu oleju    

 

 

 

 

 

 

 

 

18 

7.2 Uzupełnianie oleju   

 

 

 

 

 

 

 

 

18 

7.3 Wykaz stosowanych olejów   

 

 

 

 

 

 

 

18 

7.4 Uruchamianie agregatu sprężarkowego   

 

 

 

 

 

 

19 

7.4.1  Opis uruchamiania agregatu –działanie    

 

 

 

 

 

19 

7.4.2  Wyłączenie agregatu     

 

 

 

 

 

 

 

20 

7.5 Elementy sygnalizacyjne    

 

 

 

 

 

 

 

20 

7.6 Czynności obsługowe  

 

 

 

 

 

 

 

 

21 

7.6.1 Wymiana oleju   

 

 

 

 

 

 

 

 

21 

7.6.2 Wymiana filtra oleju    

 

 

 

 

 

 

 

21 

7.6.3 Wymiana separatorów oleju    

 

 

 

 

 

 

22 

7.6.4 Wymiana filtra powietrza  

 

 

 

 

 

 

 

22 

7.6.5 Czyszczenie odsysacza oleju    

 

 

 

 

 

 

22 

7.6.6 Kontrola zabezpieczeń elektrycznych     

 

 

 

 

 

22 

7.6.7 Konserwacja wyposażenia elektrycznego agregatu   

 

 

 

 

23 

8.  WYKAZ USTEREK I SPOSOBY ICH USUWANIA    

 

 

 

 

24 

9.  SPIS RYSUNKÓW 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

25 

 
 

 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         3/34 

 

1.   WSTĘP 

Przeciwwybuchowy agregat sprężarkowy typu PAS-22-**, powstał na bazie sprężarki typu 

S22-UG. 

W  agregacie  PAS-22-**  zastosowano  nowy  układ  sterowania  wydajnością  sprężarki, 

przechodząc  z  systemu  „modulacyjnego”  na  system  „odciąż-dociąż”.  W  systemie 
„modulacyjnym”, kiedy nie ma zapotrzebowania na sprężone powietrze sprężarka przechodzi 
na  bieg  jałowy  w  czasie,  którego  pobiera  około  70%  mocy  znamionowej  sprężarki.  W 
systemie „odciąż-dociąż” sprężarka automatycznie się wyłącza i załącza według ustawionych 
na  presostacie  górnego  i  dolnego  progu  ciśnienia.  Korzyści  wynikające  ze  zmiany  systemu 
sterowania,  to  oszczędność  energii  elektrycznej  oraz  mniejszy  czas  efektywnej  pracy 
agregatu. 

2.  ZASTOSOWANIE 

Przeciwwybuchowy  agregat  sprężarkowy  typu  PAS-22-**,  przeznaczony  jest  do 

stosowania w podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych w pomieszczeniach o stopniu 
„a”,  „b”  i  „c”  niebezpieczeństwa  wybuchu  metanu  oraz  klasy  A  lub  B  niebezpieczeństwa 
wybuchu pyłu węglowego.  
Agregat  ten  przeznaczony  jest  do  lokalnego  zasilania  urządzeń  z  napędem  pneumatycznym 
jak: wiertnice, kotwiarki, zakrętaki, siłowniki pneumatyczne itp.  

3.  DANE TECHNICZNE 

3.1. Agregat sprężarkowy 
Typ    

−  PAS-22-** 

Ciśnienie tłoczenia –  maksymalne 

−  0,75 MPa 

Ciśnienie tłoczenia – minimalne 

−  0,30 MPa 

Wydajność 

−  3,4 m

3

/min 

Moc znamionowa 

−  22 kW 

Napięcie zasilania 

−  3x500V lub 3x1000V, 50Hz 

Temperatura otoczenia * 

−  + 3°C ÷ 40°C  

Zawartość oleju w tłoczonym powietrzu 

−  3 mg/m

3

 

Ilość oleju 

−  16 litrów 

Skorygowany poziom dźwięku 

−  L

pA 

= 84,5 dB(A) 

Skorygowana moc akustyczna 

−  L

WA

 =100,3 dB(A) 

Zespół śrubowy typ 

−  TEMPEST 12, prod GD Oy 

Przełożenie stopnia kompaktowego 

−  1,08 

Przyłącze do sieci sprężonego powietrza 

−  G1 1/2 ” 

Wymiary: dł. x szer. x wys. 

−  2150 x 760 x 900 mm 

Masa 

−  900 kg 

Oznaczenie  

−  I M2 EEx d [ia/ib] I 

Certyfikat 

−  OBAC 06 ATEX 033X 

* Gdy temperatura otoczenia wynosi powyżej 28°C zaleca się stosować chłodzenie wodne oleju, w 

celu  nie  podgrzewania  dodatkowo  temperatury  otoczenia  przez  powietrzny  układ  chłodzenia 
sprężarki.  

„Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia 

przeciwpożarowego  w  podziemnych  zakładach  górniczych.”  (Dz.U.  Nr  139  poz.1169  z  dnia  2 
września 2002 r. z późniejszymi zmianami)  

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         4/34 

 

Typy i cechy zastosowanych podzespołów posiadających certyfikaty badania typu WE wg   
dyrektywy 94/9/WE ATEX: 

3.2.

   Silnik elektryczny  

Producent 

−  CELMA  Cieszyn 

Typ  

−  dSLg180M2-EPW 

Moc 

−  22 kW 

Napięcie zasilania 

−  3x500V lub 3x1000V, 50Hz 

(wg zamówienia) 

Obroty 

−  2945 min

-1

 

Oznaczenie 

−  I M2  EEx d I 

Certyfikat 

−  KDB 04ATEX277X 

3.3.  Rozrusznik sprężarek górniczych 

Producent 

−  APATOR MINING 

Typ  

−  RGS-210 lub RGS-211 

Napięcie 

−  3x500V lub 3x1000V, 50Hz  

(przełączalne) 

Prąd maksymalny 

−  125A 

Oznaczenie 

−  I M2  EEx d [ia/ib] I 

Certyfikat 

−  KDB 05ATEX257X 

3.4. Miernik temperatury 

Producent 

−  WIKA Alexander Wiegand   

     GmbH & Co. KG 

Typ  

−  SC15603K205-1B 

Temperatura wyłączenia agregatu 

−  100°C 

Oznaczenie 

−  urządzenie proste  

     wg. PN-EN 50020:2005 pkt. 5.4 

3.5. Ogranicznik temperatury WT-30D 72 

Producent 

−  APATOR MINING 

Typ  

−  WT - 30D 72 

Temperatura wyłączenia agregatu 

−  105°C 

Oznaczenie 

−  I M1 EExiaI 

Certyfikat 

−  KDB 04ATEX306 

 
 

3.6. Ogranicznik temperatury WT-12D 62 

Producent 

−  APATOR MINING 

Typ  

−  WT -12D 62 

Temperatura wyłączenia agregatu 

−  95°C 

Oznaczenie 

−  I M1 EExiaI 

Certyfikat 

−  KDB 04ATEX306 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         5/34 

 

3.7. Wyłącznik ciśnieniowy – presostat 

Producent 

−  BC-Systemtechnik GmbH 

Typ  

−  BC - DB 16   

Zakres ciśnienia 

−  1 ÷16 bar 

Oznaczenie 

−  I M2 EEx ia I 

Certyfikat 

−  DTM 02 ATEX E 157 

3.8. Elektrozawór 3/2 

Producent 

−  BC-Systemtechnik GmbH 

Typ  

−  BR-75 

Zakres ciśnienia 

−  1 ÷ 16 bar 

Oznaczenie 

−  I M2 EEx ia I 

Certyfikat 

−  DTM 02 ATEX E 089 

3.9. Kaseta sterownicza 

Producent 

−  R.STAHL Schaltgeräte GmbH 

Typ  

−  8125/5041-1 

Stopień ochrony 

−  max. IP 66 

Oznaczenie 

−  urządzenie proste  

 wg. PN-EN 50020:2005 pkt. 5.4 

3.10. Skrzynka rozgałęźna 

Producent 

−  R.STAHL Schaltgeräte GmbH 

Typ  

−  8125/1051-1 lub 8125/2051-1 

Ilość zacisków 

−  2 sztuki 

Stopień ochrony 

−  max. IP 66 

Oznaczenie 

−  urządzenie proste  

     wg. PN-EN 50020:2005 pkt. 5.4 

3.11. Elektrozawór 2/2 (odcinający wody chłodzącej –opcja) 

Producent 

−  BC-Systemtechnik GmbH 

Typ  

−  BR 240 

Napięcie 

 

−  12V 

Zakres ciśnienia 

−  1,5÷16 bar, G1 

Cewka  

−  S.7.12.150., BC240/Ha.150/0960821 

Oznaczenie 

−  I M2 EExia  I 

Certyfikat 

−  DMT 02 ATEX E 089 

3.12.

 Czujnik przepływu wody (opcja) 

Producent 

−  Grünewald GmbH 

Typ  

−  DAK-025/50L/G1 

Przepływ 

 

−  0÷50 l/min. 

Przyłącze 

−  1 DN25 

Oznaczenie 

−  I M2 EEx ia I 

Certyfikat 

−  DMT 03 ATEX E 080 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         6/34 

 

3.13. Aktywna linia samogasząca – ALS (opcja) 

Producent 

−  POŻ PLISZKA 

Typ  

−  CAG/2x/5WK 

Ś

rodek gaśniczy 

 

−  2 kg FE36 

Czynnik napędowy 

−  azot 1,2 MPa 

Temperatura pracy 

−  -20°C do + 60°C 

Oznaczenie 

−  urządzenie proste  

     wg. PN-EN 50020:2005 pkt. 5.4 

3.14. Typoszereg wykonań 

W  zależności  od  dodatkowego  wyposażenia  agregatu  sprężarkowego  w:  aktywną  linię 

samogaszącą,  system  wizualizacji,  dodatkowe  chłodzenie  wodne,  elektrozawór  odcinający 
wodę chłodzącą, wyróżnia się następujący typoszereg wykonań: 

 

 

Lp. 

 

Wykonanie 

Opis wyposażenia 

(wszystkie wykonania na napięcie zasilania 500/1000V, 

50Hz) 

PAS – 22 - 10 

 

wykonanie podstawowe, chłodzenie powietrzne, rozrusznik 

typu RGS-210 

 

PAS – 22 - 11 

 

jak wykonanie 10, dodatkowo Aktywna Linia Samogasząca  

 

PAS – 22 - 12 

 

jak wykonanie 11, dodatkowo system wizualizacji, rozrusznik 

typu RGS-211 

 

PAS – 22 - 20 

 

jak wykonanie 10 z dodatkowym chłodzeniem wodnym z 

czujnikiem przepływu i elektrozaworem odcinającym wodę, 

rozrusznik typu RGS-210 

 

PAS – 22 - 21 

 

jak wykonanie 20, dodatkowo Aktywna Linia Samogasząca  

 

PAS – 22 - 22 

 

jak wykonanie 21, dodatkowo system wizualizacji,  rozrusznik 

typu RGS-211 

 

PAS – 22 - 23 

 

jak wykonanie 20 lecz bez elektrozaworu odcinającego wodę, 

rozrusznik typu RGS-210 

 

PAS – 22 - 24 

 

jak wykonanie 23, dodatkowo Aktywna Linia Samogasząca  

 

PAS – 22 - 25 

 

jak wykonanie 24, dodatkowo system wizualizacji,  rozrusznik 

typu RGS-211 

 

 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         7/34 

 

4.

  BUDOWA 

Konstrukcja  przeciwwybuchowego  agregatu  sprężarkowego  składa  się  z  szeregu  urządzeń 

połączonych w układ zapewniający sprężanie powietrza jego oczyszczenie z oleju i schłodzenie.  
Głównymi podzespołami sprężarki zmontowanymi we wspólnej obudowie są: 

•  Zespół śrubowy TEMPEST 12 
•  Silnik elektryczny 
•  Chłodnice powietrzne i wodna 
•  Wentylator 
•  Rozrusznik sprężarkowy 

 

Mocna,  kontenerowa  obudowa  agregatu  sprężarkowego  wyposażona  jest  w  płozy  oraz 

uchwyty, dostosowana do wszelkich rodzajów transportu. Niewielka szerokość agregatu: 760 
mm umożliwia jego transport w najwęższych klatkach szybowych, jak również ustawienie go 
w chodniku bez wykonywania specjalnych wnęk. 
Agregat  sprężarkowy  chłodzony  jest  powietrzem,  dodatkowo  może  być  wyposażony  w 
chłodnicę  wodną  do  schładzania  oleju  w  obiegu  chłodzenia  sprężarki,  pozostawiając 
schładzanie  sprężonego  powietrza  w  układzie  chłodzenia  powietrznego.  Do  chłodzenia 
wodnego  należy  wykorzystać  wodę  z  rurociągu  przeciwpożarowego.  Chłodzenie  wodne 
należy zamówić wówczas, jeżeli przewiduje się, że sprężarka może pracować w miejscach o 
podwyższonej  temperaturze  lub  w  miejscach  niedostatecznie  przewietrzanych  pod 
warunkiem,  że  jest  do  dyspozycji  woda  z  rurociągu  przeciwpożarowego.  Przy  stosowaniu 
wodnego chłodzenia sprężarki jest mniejsza emisja ciepła do otoczenia, co znacznie poprawia 
komfort pracy w wyrobisku z zainstalowaną sprężarką. 
Schemat funkcjonalny sprężarki pokazano na rysunku nr1. 

4.1. Zespół śrubowy 

Kompaktowy  zespół  śrubowy  (1)  typu  TEMPEST  12,  zawiera  w  swojej  modułowej 

budowie następujące części: 

- śrubowy stopień sprężający ENDURO 12 
- zbiornik odolejacza 
- filtr oleju 
- termostat 

Stopień  sprężający  składa  się  z  odlewanego  korpusu  z  wytoczeniami  w  kształcie  ósemki,  w 
których  obracają  się  w  przeciwnych  kierunkach  dwa  wirniki  śrubowe.  Wirnik  czynny 
napędzany  jest  przez  silnik  elektryczny  (2),  wirnik  bierny  napędzany  jest  przez  zazębienie  z 
wirnikiem  czynnym.  W  górnej  części  korpusu  zespołu  kompaktowego  znajduje  się  kołnierz 
króćca ssawnego, zaś kołnierz króćca tłocznego usytuowany jest po przekątnej w dolnej części 
korpusu. 
Zespół śrubowy TEMPEST 12 (1) w swojej obudowie posiada wbudowaną przekładnię zębatą, 
która zwiększa obroty wirników śrubowych.  

 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         8/34 

 

Rysunek nr 1. Schemat funkcjonalny sprężarki PAS-22-** 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         9/34 

 

 

1.  TEMPEST 12 
2.  Silnik elektryczny 
3.  Obudowa sprzęgła 
4.  Sprzęgło oponowe 
5.  Filtr powietrza 
6.  Wskaźnik zanieczyszczenia filtra powietrza 
7.  Przewód ssawny 
8.  Zawór ssawny 
9.  Tuleja dystansowa 
10. Zbiornik odolejacza  
11. Separatory oleju 
12. Zawór minimalnego ciśnienia 
13. Przewód sprężonego powietrza 
14. Wirnik wentylatora 
15. Chłodnica powietrza 
16. Chłodnica oleju-powietrzna 
17. Zawór kulowy wylotowy 
18. Wskaźnik zanieczyszczenia filtra oleju 
19. Pulpit sterujący 
20. Rozrusznik sprężarek górniczych RGS-21* 
21. Ogranicznik temperatury 
22. Korek wlewu oleju 
23. Wskaźnik poziomu oleju 
24. Filtr oleju 
25. Zawór kulowy trójdrogowy 
27. Przycisk ZAŁ. i WYŁ. sprężarki 
34. Miernik temperatury 
35. Manometr ciśnienia w sieci 
36. Manometr ciśnienia w sprężarce 
37. Przycisk zaworu 3/2 
38. Zawór spustu oleju 
39. Elektrozawór 2/2 
40. Czujnik przepływu wody 
41. Chłodnica oleju – wodna 
42. Układ samogaszący ALS 
43. Presostat 
44. Elektrozawór 3/2 
45. Zawór rozładowania 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         10/34 

 

 

4.2.

 Napę

Do  napędu  agregatu  sprężarkowego  zastosowano  ognioszczelny  silnik  elektryczny  (2)  w  

wykonaniu specjalnym: typu dSLg180M2-EPW o mocy 22kW. 
W wykonaniu specjalnym, zmianie uległ wał silnika. Jeden koniec wału służy do napędu zespołu 
kompaktowego  (1),  zaś  na  drugim  końcu  wału,  odpowiednio  wydłużonym,  osadzony  jest  wirnik 
wentylatora  osiowego  (14),  który  służy  do  przedmuchu  chłodnic  (15)  i  (16)  a  ciąg  powietrza 
wytwarzany na ssaniu wentylatora schładza silnik elektryczny (2). 
Zespół  śrubowy  TEMPEST  12  (1)  jest  mocowany  z  kołnierzem  silnika  elektrycznego  (2)  za 
pomocą obudowy sprzęgła (3), która ma kształt dystansowej tulei we wnętrzu, której wał zespołu 
kompaktowego (1) i wał silnika elektrycznego (2) połączone są za pomocą elastycznego sprzęgła 
oponowego (4). 
 

Uwaga:

 

 

Fabrycznie agregat sprężarkowy przygotowany jest do pracy w sieci o napięciu 500V.  
Praca w sieci o napi
ęciu 1000V jest możliwa gdyż, rozrusznik sprężarki wykonany jest na 
napi
ęcia 500V i 1000V, ale wymaga zabudowania silnika na 1000V. 

 

4.3. Zbiornik odolejacza 
 

Kompaktowy  zespół  śrubowy  TEMPEST  12  zawiera  w  swojej  modułowej  konstrukcji 

zbiornik oleju (10), spełniający funkcję systemu oczyszczania sprężonego powietrza z oleju.  
 

Pod  pokrywą  zaworu  minimalnego  ciśnienia  (12),  który  jest  równocześnie  zaworem 

zwrotnym znajdują się dwa separatory oleju (11). 
 

4.4.

  Obieg powietrza 

 

Powietrze zasysane jest z atmosfery przez filtr powietrza (5) i gumowym przewodem (7) w 

kształcie kolana doprowadzane jest do zaworu wlotowego (8), zabudowanego na otworze ssawnym 
zespołu kompaktowego TEMPEST 12 (1). 
 

Przestrzeń  zawarta  pomiędzy  wrębami  obracających  się  wirników  sprężarki  po  stronie 

ssawnej zwiększa się, wytwarzając podciśnienie na króćcu ssawnym sprężarki. W miarę obrotów 
wirników  śrubowych  sprężarki  następuje  zamknięcie  przestrzeni  pomiędzy  wrębami  wirników  i 
dalej  w  czasie  obrotów  wirników,  przestrzeń  ta  ulega  zmniejszeniu,  powodując  wzrost  ciśnienia 
zamkniętego  w  niej  powietrza.  Przestrzeń  międzyzębowa  wirników  otwiera  się  po  osiągnięciu 
otworu tłocznego skąd sprężone już powietrze odprowadzane jest do zbiornika odolejacza (10).  
W pierwszej fazie oczyszczania sprężonego powietrza z oleju następuje zgrubne oddzielenie oleju 
w ok. 99% poprzez zawirowanie powietrza na zasadzie pracy cyklonu. 
W  drugiej  fazie  sprężone  powietrze  przechodzi  przez  separatory  (11)  i  następuje  końcowe 
oczyszczenie powietrza z oleju. Powietrze wychodzące ze sprężarki zawiera ok.3mg oleju na m

3

 

powietrza.

.

 

 

Oczyszczone  powietrze  poprzez  zawór  minimalnego  ciśnienia  (12),  elastycznym 

przewodem  w  metalowym  oplocie  (13),  doprowadzane  jest  do  chłodnicy  powietrze  (15),  skąd 
poprzez zawór kulowy (17) odprowadzane jest na zewnątrz sprężarki. 
 

Temperatura  powietrza  na  wylocie  ze  sprężarki  jest  o  ok.  20

0

  C  wyższa  od  temperatury 

powietrza zassanego przez sprężarkę. 
 

 

4.5. Obieg oleju. 
 

Doprowadzony  do  zespołu  kompaktowego  TEMPEST  12  olej  miesza  się  z  zassanym 

powietrzem, odbiera część ciepła sprężania, uszczelnia luzy pomiędzy wirnikami oraz wirnikami a 
korpusem, smaruje łożyska i przekładnię, a także tłumi dźwięki. 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         11/34 

 

 

Olej oddzielony w części cyklonowej odolejacza, ścieka grawitacyjnie po ścianie płaszcza na dno 
zbiornika.  Resztki  oleju,  wykraplające  się  na  separatorach  (11),  odprowadzane  są  do  zespołu 
kompaktowego (1), poprzez fabrycznie zamontowany przewód oleju. 
Gorący olej kierowany jest na chłodnicę olejową (16) i po schłodzeniu wraca poprzez filtr oleju 
(24)  do zespołu kompaktowego TEMPEST 12. 
W przypadku, gdy olej ma niższą temperaturę np. przy starcie sprężarki, termostat zabudowany we 
wnętrzu zespołu TEMPEST 12 nie otwiera się i olej krąży tzw. małym obiegiem z pominięciem 
chłodnicy oleju.  
 
4.6. Układ chłodzenia 
 

Przemiana termodynamiczna, jaką jest sprężanie powietrza powoduje wytwarzanie ciepła, 

ok. 74% ciepła odprowadza z agregatu sprężarkowego cyrkulujący w niej olej. Olej schładzany jest 
w chłodnicy oleju (16) wykonanej z ożebrowanych miedzianych rurek, które są przedmuchiwane 
prądem powietrza wytwarzanym przez wentylator osiowy (14). Chłodne powietrze zasysane przez 
wentylator wpływa do wnętrza obudowy agregatu przez otwory w drzwiach. Powietrze to opływa 
silnik  elektryczny  (2),  chłodząc  go  zarazem,  a  następnie  przepływa  przez  chłodnicę  oleju  (16) 
ustawioną w tym samym prądzie powietrza chłodnicę powietrza (15), do schładzania sprężonego 
powietrza  wylotowego,  wykonaną  tak  samo  jak  chłodnica  oleju  z  ożebrowanych  rurek 
miedzianych. 
W  układzie  chłodzenia  oleju  jest  zabudowany  termostat  w  celu  utrzymania  stałej  temperatury  
oleju, regulując ilość oleju płynącą do układu chłodzenia. 
 

Powietrzny układ chłodzenia agregatu sprężarkowego pracuje poprawnie, gdy temperatura 

otoczenia nie przekracza 28°C, niemniej zdarza się, że agregat sprężarkowy może być ustawiony w 

zamkniętej  komorze  lub  chodniku  o  niedostatecznej  wentylacji  i  praca  samego  agregatu 
sprężarkowego  przy  powietrznym  chłodzeniu  dodatkowo  podnosi  temperaturę  otoczenia 
powodując, że ten układ chłodzenia, staje się niewydolny.   
Jeżeli  przewiduje  się,  że  agregat  sprężarkowy  może  pracować  w  zmiennych,  podwyższonych 
temperaturach, to można go dodatkowo, na życzenie użytkownika wyposażyć w chłodnicę wodną, 
wykorzystując do schładzania wodę z rurociągu przeciwpożarowego. 
Agregat sprężarkowy wyposażony w dodatkowe chłodzenie wodne może pracować w zmiennych 
podwyższonych  temperaturach  pod  warunkiem,  że  jest  do  dyspozycji  woda  z  rurociągu  przeciw 
pożarowego.  Przełączenie  chłodzenia  z  powietrznego  na  wodne  dokonuje  się  zaworem 
trójdrogowym (25) zmieniając kierunek przepływu oleju z chłodnicy powietrznej na wodną.  
Chłodnica  wodna  typu  B10x60  produkcji  firmy  SWEP,  wykonana  jest  ze  stali  nierdzewnej, 
maksymalne ciśnienie prac: 3,1 MPa, posiada dopuszczenie UDT. 
 
4.7. Rozrusznik sprężarek górniczych 
 

Rozrusznik  sprężarek  górniczych  typu  RGS-21*  stanowi  podstawowe  wyposażenie 

elektryczne  sprężarki  w  którym  zabudowano  aparaturę  elektryczną  do  zasilania,  zabezpieczania              
i  sterowania.  Typ  RGS-210  oznacza  wykonanie  na  napięcie  zasilania  500V  lub  1000V,  50Hz  z 
zasilaczem iskrobezpiecznym bez elementów transmisji. Typ RGS-211 oznacza wykonanie tak jak 
RGS-210 z elementami transmisji.  
Wszystkie  obwody  sterownicze  zewnętrzne  wraz  z  oczujnikowaniem  wykonane  są  jako 
iskrobezpieczne.  
Ognioszczelny  rozrusznik  sprężarkowy  (20)  jest  zabudowany  w  tylnej,  części  agregatu 
sprężarkowego,  po  przeciwnej  stronie  chłodnic.  Ognioszczelny  rozrusznik  jest  wykonany  jako 
konstrukcja  spawana,  tworzy  zespół  komór  zamkniętych  pokrywami.  Na  ścianie  czołowej 
rozrusznika znajduje się wpust do podłączenia kabla zasilającego, który może być przestawiony, w 
zależności od sytuacji lokalizacyjnej na ścianę boczną rozrusznika. 
Pulpit  sterowniczy  (19)  zabudowany  jest  nad  rozrusznikiem  RGS  (20)  jak  przedstawiono  na 
poniższym rysunku nr 2.  

 

 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         12/34 

 

 

 Rys.2  Widok strony czołowej rozrusznika RGS-21* i pulpitu sterowniczego 

 

 

26 –dźwignia odłącznika zasilania  elektrycznego                                        
27 –przycisk ZAŁ i WYŁ agregatu         
28 –śruba blokady otwarcia pokrywy głównej rozrusznika  
30 –łącznik : reset – 0 - test     
31 – wyłącznik awaryjny 
32 – licznik czasu pracy 
33 – diody sygnalizacyjne 
34 – miernik temperatury 
35 – manometr ciśnienia w sieci 
36 – manometr ciśnienia w sprężarce 
37 – przycisk rozdzielacza przełączającego manometr do odczytu zanieczyszczenia   
        separatorów oleju 

 
 
4.8. Przewody powietrzne i olejowe 
 

Urządzenia agregatu sprężarkowego oraz przyrządy kontrolno-pomiarowe połączone są ze 

sobą następującymi przewodami: 

−  przewód ssawny (7) 
−  przewód sprężonego powietrza (13) 
−  przewody olejowe 
−  przewody sterujące 

 
 

Przewód  ssawny  (7)  łączy  filtr  powietrza  (5)  z  zaworem  ssawnym  (8),    wykonany  jest  z 

gumy  i  posiada kształt kolana. 
 

Przewód  sprężonego  powietrza  (13)  łączy  zawór  minimalnego  ciśnienia  (12)  z  chłodnicą 

powietrza (15). Jest to elastyczny przewód w oplocie metalowym o średnicy 1 1/2 cala. 
 

Przewody  olejowe  łączą  ze  sobą:  zespół  kompaktowy  TEMPEST  12  (1),  chłodnicę  oleju 

powietrzną  (16),  chłodnicę  wodną  oleju  (41)  jako  wyposażenie  dodatkowe.  Na  przewody 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         13/34 

 

 

zastosowano  węże  hydrauliczne  ciśnieniowe  o  średnicy  nominalnej  20mm  z  zaprasowanymi 
końcówkami gwintowanymi. Schemat połączeń tych przewodów pokazano na rys. nr 1 
 

Przewody  sterownicze  służą  do  połączeń  elementów  sterowania  agregatu  sprężarkowego, 

wykonane są jako węże hydrauliczne o średnicy nominalnej 6mm z zaprasowanymi końcówkami 
gwintowanymi. Schemat połączeń tych przewodów pokazano na rys. nr 1. 

 

4.9. Obudowa agregatu sprężarkowego 

Obudowa  agregatu  sprężarkowego  jest  wykonana  jako  konstrukcja  ramowa,  do  której 

mocowane  są  podzespoły  agregatu  oraz  zewnętrzne  osłony  i  drzwi.  Rama  obudowy  składa  się  z 
podstawy,  do  której  przyspawane  są  dwa  boki,  lewy  i  prawy.  Podstawa  ramy  wykonana  jest  z 
dwóch wzdłużnie ustawionych ceowników, których zakończenia z obu stron są w kształcie płozy, 
co umożliwia transport agregatu przez przeciąganie. 

W  bokach  ramy  osadzone  są  dwie  pary  drzwi.  W  drzwiach  na  wysokości  silnika 

elektrycznego (2) wykonane są otwory przysłonięte blachą perforowaną, przez które jest zasysane 
powietrze służące do chłodzenia agregatu sprężarkowego. 

W jednej ze ścian szczytowych obudowy na całej wielkości znajduje się chłodnica olejowa 

(16) i powietrza (15), które osłonięte są siatką stalową, umownie ta strona jest przodem agregatu, 
po  przeciwnej  stronie,  czyli  w  tylnej  części  agregatu  jest  zabudowany  ognioszczelny  rozrusznik 
sprężarkowy (20). 

Wszystkie drzwi i osłony, wykonane z blachy stalowej zagięte na obrzeżach, wypełnione są 

niepalną  wykładziną  tłumiącą  hałas.  Z  obudową  są  one  połączone  zawiasami  i  śrubami.  Na 
obrzeżach  otworów  drzwi  osadzone  są  uszczelki  gumowe,  które  tłumią  drgania  w  czasie  pracy 
agregatu.  

Dla  umożliwienia  przemieszczania  agregatu  przy  pomocy  różnych  środków  transportu,  w 

konstrukcji  ramy  obudowy  umieszczone  są  ogniwa  umożliwiające  podwieszenie  agregatu  a  w 
ceownikach podstawy ramy są wycięte otwory, umożliwiające podnoszenie agregatu przy pomocy 
wózka widłowego. 

 

4.10 Układ samogaszący typu ALS (wyposażenie opcjonalne) 

 
Celem  podniesienia  bezpieczeństwa  w  agregacie  sprężarkowym  zastosowano  -  Aktywną 

Linię Samogaszącą  typu CAG/2x/5/WK. 

Aktywna  linia  samogasząca  jest  układem  bezobsługowym,  niezależnym  od  zewnętrznych 

ź

ródeł zasilania. 

Istotą  działania  urządzenia  jest  detektor  ciepła,  który  ma  postać  przewodu  wykonanego  ze 

specjalnego polimeru zapewniającego natychmiastową reakcję na obecność źródła ognia. Przewód 
ten wypełniony jest środkiem gaśniczym połączonym ze zbiornikiem (butla) środka gaśniczego – 
heksafluoropropanu  (zamiennik  halonu  1211).  Przewodem  tym  we  wnętrzu  sprężarki,  w  górnej 
części  ramy  jest  wykonany  oplot,  który  w  przypadku  wystąpienia  źródła  ognia  pęka  i  wyrzuca 
ś

rodek  gaśniczy.  Środek  gaśniczy  wchodzi  w  reakcję  z  rodnikami  ognia  gasząc  płomień  w 

zarodku.  W  momencie  zadziałania  systemu  następuje  spadek  ciśnienia  w  butli  i  wyłącznik 
ciśnieniowy powoduje wyłączenie napięcia w agregacie sprężarkowym. 

 

 

5. UKŁAD STEROWANIA 

Instalacja  agregatu  w  miejscu  zabudowy  polega  na  podłączeniu  przewodu  zasilającego 

napięcie z sieci 3x500 lub 3x1000V (jeżeli jest zabudowany silnik eklektyczny na 1000V), 50Hz 
oraz podłączenie rurociągu odprowadzającego sprężone powietrze z agregatu. 
Agregat  jest  wyposażony  w  układy  automatycznego  sterowania,  zapewniające  bezpieczną  pracę 
bez konieczności stałej obsługi. Agregat posiada mierniki temperatury,  ciśnienia, oraz wskaźniki 
zanieczyszczenia filtrów. 

Układ sterowania agregatu składa się z części elektrycznej i pneumatycznej. 
 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         14/34 

 

 

5.1. Wyposażenie elektryczne 

Podstawowym  wyposażeniem  elektrycznym  sprężarki  PAS-22-**  jest  rozrusznik  typu 

RGS-21*.  
Wyposażenie rozrusznika sprężarki zapewnia ochronę przed skutkami:  

− nadmiernego wzrostu temperatury uzwojeń silnika 
− przeciążeń 
− asymetrii prądowej i napięciowej  
− nadmiernego symetrycznego obniżenia napięcia zasilania  
− zwarć 
− nadmiernego obniżenia rezystancji izolacji (pomiar w stanie beznapięciowym) 
− niewłaściwej kolejności faz 
− nadmiernego wzrostu temperatury oleju lub powietrza 
− obniżenia przepływu wody chłodzącej (opcja) 

oraz  zapewnia również: 

− pracę sprężarki w układzie automatycznej stabilizacji ciśnienia sprężonego powietrza 
− możliwość  awaryjnego  wyłączenia  za  pomocą  przycisku  bezpieczeństwa  na  obudowie 

rozrusznika 

− możliwość  zdalnego  wyłączenia  napięcia  zasilania  za  pomocą  iskrobezpiecznego  obwodu 

(np. w przypadku pożaru) 

− określenie przyczyn awaryjnego wyłączenia 
− rejestrację czasu pracy 

Obwody sterowania : 

a)

   Sprężarki z chłodzeniem powietrznym PAS-22-10÷12 - rys. 3.1, 3.2, 3.3  

Po ustawieniu dźwigni odłącznika (26) w pozycji „I-Załączony” wzbudzają się przekaźniki 

sterujące K12, K21, K22 oraz przekaźniki zabezpieczeń wewnętrznych. Styki tych przekaźników 
przygotowują obwody załączenia stycznika głównego oraz cewki elektrozaworu sterującego 3/2.  

Po naciśnięciu przycisku zielonego (27) „I-Załącz” ( na pulpicie sprężarki 19) pobudza się 

przekaźnik  K11  z  „samopodtrzymaniem”,  który  powoduje  natychmiastowe  załączenie  silnika 
głównego.  Styk  pomocniczy  stycznika  głównego  K  poprzez  przekaźnik  K3  separatora  A2 
załącza cewkę  elektrozaworu sterującego 3/2 co jest równoznaczne z włączeniem sprężarki do 
pracy  pod  obciążeniem.  Dalsza  praca  sprężarki  przebiega  automatycznie  i  zależy  od  stanu 
presostatu i czasu. Szczegółowy opis-patrz DTR rozrusznika RGS-***. 

Po  naciśnięciu  przycisku  czerwonego  (27)  „O-Wyłącz”  (na  pulpicie  sprężarki  19), 

zadziałaniu  czujników  w  gałęzi  wyłączania  przekaźnika  K11  lub  zadziałaniu  zabezpieczeń 
następuje  bezzwłoczne  wyłączenie  silnika  sprężarki  oraz  wyłączenie  cewki  elektrozaworu.  Po 
odliczeniu  czasu  zablokowania  (po  wyłączeniu  stycznika)  i  usunięciu  przyczyny  awaryjnego 
wyłączenia,  układ  sterowania  jest  przygotowany  do  powtórnego  załączenia  przyciskiem 
zielonym. 

 

b)  Sprężarki z dodatkowym chłodzeniem wodnym z elektrozaworem PAS-22-20÷22 - rys. 

3.4, 3.5, 3.6 

Po ustawieniu dźwigni odłącznika (26) w pozycji „I-Załączony” wzbudzają się przekaźniki 

sterujące K12, K21, K22 oraz przekaźniki zabezpieczeń wewnętrznych. Styki tych przekaźników 
przygotowują obwody załączenia stycznika głównego oraz cewki elektrozaworu sterującego 3/2.  

Po naciśnięciu przycisku zielonego (27) „I-Załącz” (na pulpicie sprężarki 19) pobudza się 

przekaźnik  K11,  który  powoduje  natychmiastowe  załączenie  silnika  sprężarki  oraz  otwarcie 
elektrozaworu  wody  chłodzącej  poprzez  przekaźniki  K3  i  K1  separatora  A2.  Po  zadziałaniu 
czujnika  przepływu  przekaźnik  K11  podtrzymuje  się  poprzez  własny  styk  i  styk  czujnika 
przepływu. Styk pomocniczy stycznika głównego K poprzez przekaźniki K3 i K1 separatora A2 
załącza cewkę  elektrozaworu sterującego 3/2 co jest równoznaczne z włączeniem sprężarki do 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         15/34 

 

 

pracy  pod  obciążeniem.  Dalsza  praca  sprężarki  przebiega  automatycznie  i  zależy  od  stanu 
presostatu i czasu. Szczegółowy opis - patrz DTR rozrusznika RGS-***. 

Po  naciśnięciu  przycisku  czerwonego  (27)  „O-Wyłącz”  (na  pulpicie  sprężarki  19), 

zadziałaniu  czujników  w  gałęzi  wyłączania  i  podtrzymania  przekaźnika  K11  lub  zadziałaniu 
zabezpieczeń  następuje  bezzwłoczne  wyłączenie  silnika  sprężarki  oraz  wyłączenie  cewek  obu 
elektrozaworów. 

Po  odliczeniu  czasu  zablokowania  (po  wyłączeniu  stycznika)  i  usunięciu  przyczyny 

awaryjnego  wyłączenia,  układ  sterowania  jest  przygotowany  do  powtórnego  załączenia 
przyciskiem zielonym. 

 
c)      Sprężarki  z  dodatkowym  chłodzeniem  wodnym  bez  elektrozaworu  PAS-22-23÷25- 

rys. 3.7, 3.8, 3.9 

Sterowanie  sprężarek  w  tym  wykonaniu  jest  podobne  do  sprężarek  w  wykonaniu  z 

chłodzeniem  powietrznym.  Różnica  wynika  z  braku  w  wyposażeniu  sprężarki  elektrozaworu 
wody chłodzącej. Powoduje to konieczność ręcznego odkręcenia zaworu wody chłodzącej przed 
uruchomieniem  sprężarki.  Po  pojawieniu  się  wymaganego  natężenia  przepływu  wody,  co 
wykrywa czujnik przepływu, układ sterowania jest przygotowany do załączenia.  

 

Szczegółowe dane techniczne oraz opisy działania znajdują się w : 
-    Dokumentacja  Techniczno  Ruchowa  Rozrusznika  Sprężarek  Górniczych  typu  RGS-***              
DTR-AM-G/091/05 
-  Instrukcja obsługi silnika typu dSLg 160, 180 –EPW, D4-034.334 
-  Dokumentacja Techniczno Ruchowa Ogranicznika temperatury typu WT , DTR-AM-G/065/04 
-  Dokumentacja Techniczno Ruchowa - Aktywna Linia Samogasząca 
-   Instrukcja obsługi – wyłącznik ciśnieniowy – presostat typ BC-D*** 
-   Instrukcja obsługi – Czujnika przepływu cieczy typu DAK 

 

 

5.2. Sterowanie  

Sterowanie  agregatu obejmuje funkcje: 

−  regulacja wydajności agregatu sprężarkowego 
−  monitorowanie stanu zanieczyszczenia: 
−  filtra oleju 
−  filtra powietrza 
−  separatorów oleju 

 

Ad.  a)  Regulację  wydajności  agregatu  sprężarkowego  uzyskuje  się  poprzez  stabilizację 

ciśnienia  tłoczenia.  Kiedy  wydajność  sprężarki  jest  większa  od  aktualnego  zapotrzebowania 
ciśnienie  rośnie.  Aby  ciśnienie  tłoczenia  nie  rosło  w  sposób  niekontrolowany  stosuje  się 
stabilizację  ciśnienia  w  systemie  „odciąż  –  dociąż”,  pomiędzy  górnym  i  dolnym  zakresem 
ciśnienia.  Progi  te  ustawiane  są  ręcznie  na  presostacie  (43)  zabudowanym  na  pulpicie 
sterowniczym. 

 
Uwaga:  Górny  próg  ciśnienia  tłoczenia  dla  sprężarek  PAS-22-**  maksymalnie  

można  ustawić  do  wartości  7,5  bar.  Powyżej  tej  wartości  nastąpi  przeciążenie  silnika 
nap
ędowego (2) 

 

Po  załączeniu  sprężarka  tłoczy  do  sieci  powietrze,  aż  do  osiągnięcia  górnego  progu 

ciśnienia,  po  czym  następuje  przesterowanie  elektrozaworu  i  zamknięcie  powietrza  na  ssaniu 
sprężarki  (świeci  dioda  H16).  Sprężarka  przechodni  na  bieg  jałowy  (świeci  pulsująco  dioda 
H17). Po czasie fabrycznie ustawionym na 60 s sprężarka się wyłączy, jeżeli ciśnienie tłoczenia 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         16/34 

 

 

nie  spadnie  poniżej  dolnego  progu  ciśnienia.  (Przestaje  świecić  pulsująco  dioda  H17,  zaczyna 
ś

wiecić pulsująco dioda H18). 

Sprężarka  automatycznie  się  załączy,  jeżeli  ciśnienie  spadnie  poniżej  dolnego  progu,  ale 

nie wcześniej niż po ustawionych fabrycznie 60 sec od momentu wyłączenia silnika napędowego 
(2) (po zakończeniu pulsacyjnego świecenia diody H18). 

 
Fabryczne ustawienia : 

−  Presostat 

próg górny 7,5 bar 
próg dolny 6,0 bar 

−  RGS-21* 

czas biegu jałowego sprężarki -  60 s 
blokada po wyłączeniu silnika  - 60 s 

Ciśnienia  i  czasy  użytkownik  może  zmienić  zachowując  warunek:  górny  próg  ciśnienia  

nie  większy  niż 7,5 bara,  zwłoka  w  załączeniu  silnika  nie  krótsza  niż 60 s. 
 

Ad.  b)      Wskaźniki  zanieczyszczeń  filtrów  działają  na  zasadzie  porównywania  ciśnień, 

przed i za filtrem, podczas normalnego przepływu medium przez filtr : 

Wskaźnik  zanieczyszczenia  filtra  powietrza  (6)  jest  zabudowany  bezpośrednio  na 

obudowie  filtra  powietrza  (5).  Stan  zanieczyszczenia  filtra  powietrza  sygnalizowany  jest 
podniesieniem czerwonego grzybka, który w pozycji górnej się blokuje, grzybek manetką można 
odblokować, jeżeli przy odblokowaniu grzybka w czasie pracy agregatu ponownie się zablokuje 
w górnym położeniu to należy dokonać wymiany wkładu filtra powietrza. 

Wskaźnik  zanieczyszczenia  filtra  oleju  (18)  nie  jest  zabudowany  bezpośrednio  na  filtrze 

oleju (24). O stopniu zanieczyszczenia filtra świadczy pozycja czerwonego grzybka, widocznego 
przez przeźroczystą kopułkę wskaźnika. Podniesienie się grzybka na pełną wysokość wskazuje 
na konieczność wymiany wkładu filtra oleju. 

Do pomiaru stopnia zanieczyszczenia separatorów oleju (11) zabudowanych w zbiorniku 

odolejacza (10) wykorzystywany jest manometr (36) dokonujący pomiaru ciśnienia w dolnej i po 
przełączeniu zaworem trójdrogowym (37) w górnej części zbiornika odolejacza, czyli przed i za 
separatorami  oleju.  Wielkość  różnicy  ciśnienia  świadczy  o  stopniu  zanieczyszczenia,  jeżeli 
wartość różnicy osiągnie 0,07 MPa, to należy dokonać wymiany separatorów oleju (11). 

 

6. ZABUDOWA AGREGATU SPRĘŻARKOWEGO 

 
6.1. Warunki zabudowy

 

Dla  ułatwienia  transportu,  jak  również  zabudowy,  szerokość  agregatu  sprężarkowego 

zminimalizowano.  Szerokość  760  mm  umożliwia  transport  agregatu  najwęższymi  klatkami 
szybowymi  jak  również  ustawienie  go  do  pracy  w  chodniku  bez  konieczności  wykonywania 
wnęki. 

Miejsce  zabudowy  agregatu  sprężarkowego,  zarówno  w  chodniku  lub  innym 

pomieszczeniu  winno  być  dobrze  wentylowane  w  celu  odprowadzenia  ciepła  z  powietrznego 
układu chłodzenia agregatu. Należy zwrócić uwagę aby kierunek wypływu ciepłego powietrza z 
układu  chłodzenia  agregatu  był  zgodny  z  kierunkiem  przepływu  powietrza  wentylacyjnego  w 
wyrobisku. Temperatura otoczenia miejsca zabudowy agregatu, uwzględniając wtórne dogrzanie 
przez  pracujący  agregat,  nie  powinna  przekroczyć  28°C.  Jeżeli  przewiduje  się,  że  agregat 

sprężarkowy  może  być  przestawiony  w  miejsca  o  gorszej  wentylacji  np.  w  ślepy  chodnik,  to 
agregat  sprężarkowy  można  fabrycznie  wyposażyć  w  dodatkowe  chłodzenie  wodne,  istnieje 
jednak warunek, że w miejscach tych jest do dyspozycji woda z rurociągu przeciwpożarowego. 
Dodatkowa korzyść z zastosowania chłodzenia wodnego jest to, że praca agregatu nie podniesie 
temperatury otoczenia w ślepym wyrobisku. 

Ustawienie  agregatu  sprężarkowego  powinno  zapewniać  możliwość  otwarcia  drzwi                     

i  swobodny  dostęp  do  elementów  manipulacyjnych.  Agregat  należy  ustawić  na 
wypoziomowanym i stabilnym podłożu, można ustawić go na drewnianych podkładach. Agregat 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         17/34 

 

 

nie  wymaga  kotwienia  do  podłoża.  Strop  nad  agregatem  winien  być  zabezpieczeniem  przed 
ś

ciekaniem wody i obsypywaniem się odłamków skalnych 

W pobliżu pracującego agregatu w odległości minimum 15 m nie wolno prowadzić prac 

powodujących  iskrzenie  oraz  nie  używać  otwartego  ognia.  W  pobliżu zabudowanego  agregatu 
należy  umieścić  tabliczkę  ostrzegawczą  o  zakazie  stosowania  otwartego  ognia  i  zakazie 
prowadzenia  prac  powodujących  iskrzenie.  Pomieszczenie  zabudowy  agregatu  sprężarkowego 
należy wyposażyć w urządzenia gaśnicze. 

 

6.2. Instalacja elektryczna 

Agregat  sprężarkowy  jest  fabrycznie  wyposażony  w  Ognioszczelny  rozrusznik 

sprężarkowy  typu  RGS-21*  przystosowany  do  zasilania  z  dołowej  sieci  o  napięciu  3x500  lub 
3x1000V  (jeżeli  jest zabudowany  silnik  eklektyczny  na  1000V),  50Hz.  Połączenia  elektryczne 
wewnątrz  agregatu  sprężarkowego  wykonane  są  przez  producenta,  a  w  miejscu  zabudowy 
agregatu wymagane jest jedynie doprowadzenie zasilania przewodem 4 żyłowym o przekroju żył 
minimum 16 mm

2

 . 

Dla podłączenia zasilania należy odkręcić śruby pokrywy komory przyłączeniowej RGS-

21*,  przeprowadzić  kabel  przez  wpust  i  podłączyć  żyły  z  odpowiednimi  zaciskami 
przyłączowymi.  Układ  kontroli  kolejności  faz  zabezpiecza  przed  niewłaściwym  kierunkiem 
obrotów.  Należy  tu  podkreślić,  że  niewłaściwy  kierunek  obrotów,  niezgodny  ze  strzałką  w 
formie  odlewu  na  zespole  śrubowym,  przez  okres  ponad  5  sekund  powoduje  nieodwracalne 
zniszczenie zespołu kompaktowego i utratę gwarancji.  

Zacisk  ochronny  znajdujący  się  na  obudowie  agregatu  należy  podłączyć  z  systemem 

uziemiających przewodów ochronnych. Podłączenia powinien dokonać kwalifikowany elektryk 
uprawniony do prac przy urządzeniach przeciwwybuchowych. 

 

6.3. Instalacja sprężonego powietrza 

Wylot  sprężonego  powietrza  z  agregatu  sprężarkowego  jest  zakończony  zaworem 

kulowym  (17)  o  średnicy  wewnętrznej  gwintu  1  cal,  do  którego  należy  dokonać  podłączenia 
zewnętrznego odbiornika sprężonego powietrza. Agregat może zasilać urządzenia pneumatyczne 
bezpośrednio, czyli krótkim elastycznym przewodem, jak również agregat można podłączyć do 
istniejącej sieci sprężonego powietrza. 
Ś

rubowy  agregat  sprężarkowy  spręża  powietrze  bez  pulsacji,  toteż  nie  zachodzi  konieczność 

stosowania  zbiornika  wyrównawczego.  Jeżeli  sieć  rurociągów  sprężonego  powietrza  jest 
równocześnie zasilana przez sprężarkę śrubową i tłokową to sprężarki te muszą być rozdzielone 
zbiornikiem wyrównawczym. 
 
6.4. Instalacja wody chłodzącej 

W agregatach sprężarkowych z dodatkowym chłodzeniem wodnym, wykonania PAS-22-

20÷25, użytkownik we własnym zakresie wykonuje instalację doprowadzającą i odprowadzającą 
wodę chłodzącą. Ciśnienie wody chłodzącej nie może przekraczać 12 bar, minimalne ciśnienie 
musi  zapewnić  przepływ  wody  minimum  10  litrów/min.  Do  samego  agregatu  sprężarkowego 
wodę należy doprowadzić otworem wykonanym w podstawie ramy, przewodem elastycznym o 
ś

rednicy Dn 25 (1’’). 

Przewód doprowadzający wodę chłodzącą należy podłączyć do elektrozaworu 2/2 wg schematu 
rys. nr 1 dla wykonań PAS-22-20÷22, lub bezpośrednio do chłodnicy wodnej dla wykonań PAS-
22-23÷25. 
Przewód odprowadzający  wodę chłodzącą z agregatu należy podłączyć  do czujnika przepływu 
DAK-25  wg  schematu  rys.  nr  1.  W  instalacji  doprowadzającej  wodę  chłodzącą  do  agregatu 
należy  zabudować  zawór  odcinający  dopływ  wody  z  równoczesną  możliwością  regulacji 
wielkości  przepływu  wody.  Na  zaworze  należy  ustawić  wielkość  przepływu  minimum  12 
litrów/min., wartości te należy ustawić wg wskazań czujnika DAK-25. 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         18/34 

 

 

Dla  wykonań  agregatu  PAS-22-23÷25,  bez  elektrozaworu  2/2  zaleca  się  na  instalacji 

doprowadzającej  wodę  chłodzącą  zabudować  dwa  zawory  odcinające:  jeden  do  ustawienia 
wielkości natężenia przepływu wody, drugi do szybkiego otwierania przepływu wody, drugi do 
szybkiego otwierania przepływu wody przy uruchamianiu agregatu i zamykaniu przy wyłączaniu 
agregatu. 
Na  przepływomierzu  DAK-25  fabrycznie  ustawiono  10  litrów  wody  na  minutę,  poniżej  tej 
wartości nastąpi awaryjne wyłączenie agregatu. 

 

 
7. INSTRUKCJA OBSŁUGI 

Prawidłowa eksploatacja agregatu sprężarkowego zapewnia jego długotrwałą i niezawodną 

pracę. Pierwszego uruchomienia agregatu po jego zainstalowaniu przez użytkownika dokonuje 
serwis fabryczny i od tej czynności rozpoczyna się okres gwarancyjny. Przestrzeganie podanych 
poniżej zasad jest również warunkiem zachowania gwarancji udzielonej przez producenta. 

 

7.1 Kontrola stanu oleju 

Agregat sprężarkowy jest dostarczany do użytkownika w stanie prawidłowego napełnienia 

olejem,  jednak  przed  każdym  uruchomieniem  agregatu  należy  sprawdzić  poziom  oleju  we 
wzierniku (23) znajdującym się w zespole kompaktowym TEMPEST 12. Jeżeli we wzierniku nie 
widać oleju to należy agregat uzupełnić olejem. 

 

7.2 Uzupełnianie oleju 

Przy  ponownym  uzupełnieniu  oleju  należy  szczególnie  zwrócić  uwagę,  czy  nastąpiło 

rozładowanie ciśnienia w sprężarce, na manometrze (36) musi być zero. Rozładowanie ciśnienia  
jest konieczne przed otwarciem korka wlewowego (22) w przeciwnym wypadku nastąpi wyrzut 
gorącej mieszanki oleju i powietrza pod ciśnieniem. 

Uzupełnianie  oleju  w  agregacie  sprężarkowym  należy  przeprowadzać  w  następującej 

kolejności : 

−  Dźwignię odłącznika (26) na RGS (20), odłączyć napięcie zasilania 
−  Upewnić się, że na manometrze (36), nie ma ciśnienia 
−  Odkręcić  korek  króćca  wlewowego  (22),  który  znajduje  się  w  zespole 

kompaktowym TEMPEST 12. 

−  Wlać olej za pomocą lejka, do całkowitego zalania wziernika oleju (23) 
−  Zakręcić korek króćca (22) 
−  Uruchomić agregat sprężarki wg pkt. 7.4. na czas 2 minut 
−  Po zatrzymaniu agregatu należy odczekać około 5 minut, aby obciekł olej 

 

7.3. Wykaz stosowanych olejów 

Producent  dostarcza  agregat  sprężarkowy  wraz  z  olejem,  specjalnie  dobranym  do 

warunków pracy, typ stosowanego oleju oznaczony jest naklejką na zbiorniku odolejacza, jest to 
SHELL  CORENA  46,  ten  typ  oleju  dostępny  jest  w  handlu  a  także  można  go  zakupić  u 
producenta agregatu sprężarkowego. 
 
Inne oleje, które mogą być stosowane w sprężarkach śrubowych: 

 
ESSO:   

 

 

Plus motor oil SAE 10W 

   

 

 

 

Plus motor oil SAE 20W/30 

   

 

 

 

Nuto H 46 

   

 

 

 

Nuto H 32 

 
MOBIL:  

 

 

Mobil Delvac 1210 SAE 10W 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         19/34 

 

 

   

 

 

 

Mobil DTE 15 

   

 

 

 

Mobil DTE 13 

   

 

 

 

Mobil Rarus 425 

 
SHELL:  

 

 

Rimula X 10W/30 

   

 

 

 

Rotella X oil SAE 10W 

   

 

 

 

Rotella X oil SAE 20W/30 

   

 

 

 

Corena 46 

   

 

 

 

Maderla A 

 
TEXACO: 

 

 

Havoline Motor oil 10W 

   

 

 

 

Havoline Motor oil 20W/30 

   

 

 

 

Rando oil HD32 

   

 

 

 

Rando oil HD 46 

 

Uwaga:  Niedopuszczalne jest mieszanie olejów różnych gatunków i pochodzących od 
ro
żnych producentów 

 

7.4. Uruchamianie agregatu sprężarkowego i wyłączenie. 

Przed uruchomieniem agregatu sprężarkowego należy sprawdzić – upewnić się czy: 

−  wystarczający jest poziom oleju, pkt. 7.1 
−  czy otwarty jest zawór kulowy na wylocie z agregatu sprężonego powietrza pkt. 6.3 
−  czy dla agregatów z dodatkowych chłodzeniem wodnym, wykonania PAS-75-20÷25 na 

zaworach  zabudowanych  na  instalacji  doprowadzającej  wodę  chłodzącą  została 
ustawiona wielkość przepływu wody zgodnie z pkt. 6.4 

 

7.4.1 Uruchamianie agregatu sprężarkowego. 

Uruchamiania  agregatu  dokonuje  się  na  elementach  manipulacyjnych  umieszczonych  na 

rozruszniku sprężarek górniczych RGS-21* (20) i pulpicie sterowniczym (19) rys. nr 2. Diody 
sygnalizacyjne  umieszczone  we  wziernikach  RGS-21*  oraz  manometry  i  miernik  temperatury 
umieszczone na pulpicie sterowniczym pozwalają ocenić poprawność działania agregatu.  

Aby uruchomić agregat sprężarkowy należy wg rys. 2 wcisnąć i przekręcić dźwignię (26) 

w pozycję „I – Załączony”, nastąpi: 

-  chwilowe zaświecenie się kilku diod koloru czerwonego 
-   ciągłe świecenie diody H13 (zielona) 
-   pulsacyjne świecenie diody H18 (biała) przez czas 60 s 
Należy odczekać, aż zgaśnie dioda H18 i następnie nacisnąć przycisk (27) koloru zielonego 

„I – Załącz”, nastąpi uruchomienie silnika napędowego agregatu. Nastąpi także zaświecenie się 
diod koloru zielonego H14 (załączenie sterowania samoczynnego) i H15  (załączenie stycznika 
głównego).  Elektrozawór  3/2  zostanie  zasilony.  Przesterowanie  elektrozaworu  3/2  spowoduje 
otwarcie zaworu ssawnego (8) rys. 1 zabudowanego na wlocie do stopnia kompaktowego (1). Na 
manometrze (36) wychyli się wskazówka świadcząca o wzroście ciśnienia tłoczenia sprężonego 
powietrza.  Na  mierniku  temperatury  (34)  zaczyna  wzrastać  temperatura,  która  po  ok.  10  min. 
ustali się na poziomie 85-95°C. 

Jeżeli  ciśnienie  w  sieci  sprężonego  powierza  wzrośnie  powyżej  górnego  progu  ciśnienia, 

ustawionego  ręcznie  na  presostacie  (43)  to  nastąpi  zdjęcie  zasilania  elektrozaworu  3/2  i 
zamknięcie  zaworu  ssawnego  (8).  Agregat  sprężarkowy  przestaje  tłoczyć  sprężone  powietrze, 
silnik  napędowy  (2)  nadal  pracuje.  Równocześnie  nastąpi  zaświecenie  się  żółtej  diody  H16  i 
zacznie  pulsować  biała  dioda  H17.  Agregat  sprężarkowy  przechodzi  na  tzw.  „bieg  jałowy”. 
Jeżeli  stan  ciśnienia  na  presostacie  (43)  utrzymuje  się  dłużej  niż  60  s  powyżej  dolnego  progu 
ciśnienia nastąpi wyłączenie silnika napędowego (2), zgaśnie dioda H15 i zaświeci się pulsująco 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         20/34 

 

 

dioda  H18.  Warunkiem  ponownego  samoczynnego  załączenia  się  agregatu  sprężarkowego  do 
pracy jest upływ czasu 60 s. (zgaśnie dioda H18) oraz obniżenia się ciśnienia w sieci sprężonego 
powietrza poniżej dolnego progu ciśnienia pracy agregatu ustawionego na presostacie (43). 

W przypadku uruchamiania agregatu sprężarkowego z dodatkowym chłodzeniem wodnym 

ale  bez  elektrozaworu  2/2  -  wykonania  PAS-75-23÷25,  należy  przed  procedurą  uruchamiania 
opisaną powyżej odkręcić zawór doprowadzający wodę chłodzącą. 

 

UWAGA: Należy zwrócić uwagę na prawidłowy kierunek obrotów zespołu kompaktowego 
TEMPEST 12, zgodny z kierunkiem oznaczonym na osłonie sprz
ęgła, niezgodny kierunek 
obrotów spowoduje nieodwracalne uszkodzenie zespołu kompaktowego. 

 

7.4.2  Wyłączanie agregatu sprężarkowego. 

Wyłączanie agregatu sprężarkowego odbywa się po naciśnięciu czerwonego przycisku (27) 

„O  –  Wyłącz”.  W  agregatach  sprężarkowych  PAS-22-23÷25  należy  dodatkowo  na  zaworze 
odcinającym zamknąć przepływ wody chłodzącej. 

 
Awaryjne wyłączanie agregatu sprężarkowego następuje w przypadkach: 
•  zadziałania zabezpieczeń elektrycznych w rozruszniku sprężarek górniczych RGS-21*, 

co sygnalizowane jest przez diody koloru czerwonego : 

H01- zwarcie w obwodzie zasilania silnika 
H02 – asymetria prądowa 
H03 – przeciążenie prądowe silnika 
H04 – nadmierna temperatura uzwojeń silnika 
H06 – niewłaściwa kolejność faz napięć w sieci zasilającej 
H07 – doziemienie torów głównych 
H08 – doziemienie obwodów 24V 
H09 – nadmierna temperatura oleju 
H10 – nadmierna temperatura powietrza 
H11 – wyłącznik awaryjny (31) wciśnięty 

7.5. Elementy sygnalizacyjne 

•  diody koloru zielonego, białe-pulsujące i koloru żółtego opisane w pkt. 7.4.1. wskazują 

stan pracy agregatu : 
H13 – zielone, obecność napięcia 24V, 133Hz 
H14 – zielona, załączenie sterowania w układzie pracy samoczynnej 
H15 – zielona, załączenie stycznika głównego 
H16 – żółta, presostat - osiągniecie ciśnienia górnego 
H17 – biała pulsująca, bieg jałowy sprężarki (po osiągnięciu ciśnienia górnego) 
H18 – biała pulsująca, blokada czasowa po wyłączeniu stycznika 
 
•   Neonówki sygnalizujące obecność napięcia  

Neonówki sygnalizujące obecność napięcia w torze głównym zlokalizowano we wzierniku 
po lewej górnej stronie obudowy. Są one rozmieszczone na obwodzie okienka co 120°. 
Neonówka  „1HO”  w  lewym  górnym  rogu  okienka  sygnalizuje  obecność  napięcia  na 
dopływie, przed odłącznikiem, 
Neonówka  „3HO”  w  prawym  górnym  rogu  okienka  sygnalizuje  obecność  napięcia  za 
odłącznikiem, 
Neonówka „2HO” na dole okienka sygnalizuje obecność napięcia za bezpiecznikami toru 
głównego. 
Przy  zamkniętym  odłączniku  i  sprawnych  bezpiecznikach  mocy  żarzą  się  wszystkie  trzy 
neonówki. 
Przy odłączonym odłączniku żarzy się tylko neonówka „1HO”. 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         21/34 

 

 

7.6 Czynności obsługowe 

Do codziennej obsługi agregatu sprężarkowego należy: 
−  Kontrola poziomu oleju we wzierniku oleju (23)  
−  Kontrola szczelności przewodów olejowych. 
−  Kontrola temperatury pracy agregatu, odczytać po około 5 minutach pracy agregatu na 

mierniku  temperatury  (34)  zabudowanym  na  pulpicie  sterowniczym  (19),temperatura 
winna się mieścić pomiędzy 85 do 95°C. 

−  Kontrola ciśnienia powietrza, odczytać na manometrze (35) umieszczonym na pulpicie 

sterowniczym (19). 

−  Kontrola zanieczyszczenia filtra oleju, wskaźnik (18).  
−  Kontrola  zanieczyszczenia  filtra  powietrza,  wskaźnik  (6),  zabudowany  na  filtrze 

powietrza (5). 

−  Kontrola  zanieczyszczenia  separatorów  oleju  (11),  kontroli  dokonujemy  przez 

naciśnięcie  przycisku  zaworu  trójdrogowego  (37)  umieszczonego  na  pulpicie 
sterowniczym  (19),  wartość  wychylenia  manometru  (36)  jest  miarą  zanieczyszczenia 
separatorów  oleju,  jeżeli  wartość  wskazania  manometru  przekroczy  0,07  MPa,  to 
należy dokonać ich wymiany.  

 
Po 1500 godzinach pracy agregatu należy: 
−  Wymienić olej w agregacie sprężarkowym, według pkt. 7.6.1. 
−  Wymienić filtr oleju (24), według pkt. 7.6.2. 

 

W zależności od potrzeb: 
−  Wymienić separatory oleju (11), według pkt. 7.6.3. 
−  Wymienić wkład filtra powietrza (5), według pkt. 7.6.4. 
−  Oczyścić odsysacz oleju, według pkt. 7.6.5. 

 

7.6.1. Wymiana oleju 

Wymianę oleju w agregacie sprężarkowym przeprowadzić w następującej kolejności: 
−  Uruchomić agregat sprężarkowy w celu podgrzania oleju, obserwować wskazania 

miernika temperatury (34), wyłączyć, gdy temperatura osiągnie 50ºC 

−  Dzwignią odłącznika (26) na RGS (20) odłączyć napięcie zasilania 
−  Odczekać aż nastąpi rozładowanie ciśnienia w agregacie, manometr (36) musi 

wskazywać zero 

−  Odkręcić korek wlewu oleju (22) w TEMPEST12  
−  Na końcówkę zaworu spustowego (38) nałożyć elastyczny wąż, otworzyć zawór i 

spuścić olej do odpowiedniego naczynia 

−  Zamknąć zawór spustowy (38) 
−  Wlać olej za pomocą lejka do TEMPEST 12  i dalszy tok postępowania  z wymianą 

oleju jest zgodny z opisem w pkt. 7.2. uzupełnianie oleju. 

 
Uwaga:  Przy wymianie oleju każdorazowo należy wymienić filtr oleju (24), podobnie 

przy wymianie zanieczyszczonego filtra oleju należy wymienić również olej. 

 
 

7.6.2. Wymiana filtra oleju 

Wymianę filtra oleju (24) należy przeprowadzić w następującej kolejności: 
−  Wyłączyć z ruchu agregat sprężarkowy 
−  Dźwignią odłącznika (26) wyłączyć napięcie zasilania 
−  Odczekać aż nastąpi rozładowanie ciśnienia w agregacie, manometr (36) musi 

wskazywać zero 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         22/34 

 

 

−  Odkręcić filtr oleju  
−  Naoliwić O-ring nowego filtra oleju 
−  Zakręcić nowy filtr oleju.  

 

7.6.3. Wymiana separatorów oleju 

Wymiany separatorów oleju (11) należy dokonać w następującej kolejności: 
−  Wyłączyć z ruchu agregat sprężarkowy 
−  Dźwignią odłącznika (26) wyłączyć napięcie zasilania 
−  Odczekać aż nastąpi rozładowanie ciśnienia w agregacie, manometr (36) musi 

wskazywać zero 

−  Zdjąć pokrywę górną obudowy agregatu znajdującą się nad TEMPESTEM 12 (1)  
−  Oczyścić zawór minimalnego ciśnienia (12),  
−  Odkręcić śruby zaworu minimalnego ciśnienia (12) i wyciągnąć zawór w górę , 

podważając śrubokrętem, uważając aby nie uszkodzić O- ringu uszczelniającego  

−  Zdjęty zawór minimalnego ciśnienia (12), łącznie z elastycznym przewodem 

sprężonego powietrza (13) odsunąć w bok, tak aby był dostęp do separatorów 

      oleju (11) 
−  Wyjąc zużyte separatory oleju (11) 
−  W nowych separatorach oleju (11) sprawdzić ułożenie O-ringów, nasmarować je 

olejem i założyć w zbiorniku odolejacza (10) 

−  Założyć zawór minimalnego ciśnienia (12) i zakręcić śruby mocujące 
−  Założyć górną pokrywę obudowy agregatu. 

 

7.6.4. Wymiana filtra powietrza 

Wymianę wkładu filtra powietrza (5) należy przeprowadzić w następującej kolejności: 
−  Wyłączyć z ruchu agregat sprężarkowy 
−  Dzwignią odłącznika (26)wyłączyć napięcie zasilania 
−  Zdjąć pokrywę górną obudowy agregatu znajdującą się nad TEMPESTEM 12 (1)  
−  Odchylić zaczepy mocujące pokrywę filtra, zdjąć pokrywę i wysypać znajdujący się 

tam pył 

−  Wyjąć zanieczyszczony wkład filtra i założyć nowy 
−  Założyć pokrywę filtra i założyć pokrywę górną agregatu 

7.6.5. Czyszczenie odsysacza oleju 

Czyszczenie sitka odsysacza oleju znajdującego się zbiorniku odolejacza TEMPESTA 12, 

należy dokonać w czasie każdorazowej wymiany separatorów oleju lub wcześniej, jeżeli 
zauważy się zwiększone zużycie oleju. 

Czyszczenie odsysacza oleju prowadzić w następującej kolejności: 
−  Wyłączyć z ruchu agregat sprężarkowy 
−  Dzwignią odłącznika (26) odłączyć napięcie zasilania 
−  Odczekać aż nastąpi rozładowanie ciśnienia w agregacie, .manometr (36) musi 

wskazywać zero 

−  Otworzyć drzwi agregatu, wykręcić ze zbiornika odolejacza (10), fabrycznie 

montowany przewód olejowy i następnie wykręcić odsysacz  

−  Przedmuchać sprężonym powietrzem sitko odsysacza oraz kryzę 
−  Oczyszczony odsysacz zabudować 

 

7.6.6. Kontrola zabezpieczeń elektrycznych 

Kontroli  zabezpieczeń  elektrycznych  dokonuje  się  co  najmniej  raz  w  tygodniu. 
Przełącznikiem 

(30) 

kontrolujemy 

poprawność 

działania 

zabezpieczeń 

ziemnozwarciowych  i  przekaźnika  nadprądowego,  przekręcając  śrubę  trójkątną  w  prawo 
za  pomocą  klucza  dostarczonego  razem  ze  sprężarką.  Powinny  zapalić  się  diody:  H01, 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         23/34 

 

 

H02, H03, H04, H07 i H08. W przeciwnym wypadku należy zgłosić awarię rozrusznika u 
producenta. Kasowanie kontroli zabezpieczeń następuje po przekręceniu dźwigni w lewo i 
chwilowym  przytrzymaniu  do  momentu  zgaśnięcia  czerwonych  diod.  Pozycja  środkowa  
jest  neutralna.  Nie  jest  wymagana  kontrola  zabezpieczeń  przed  każdym  uruchomieniem 
agregatu. 

W  przypadku  stwierdzenia  wadliwego  działania  zabezpieczenia  należy  je  natychmiast 

usunąć. 

 

7.6.7. Konserwacja wyposażenia elektrycznego agregatu   

Konserwację wyposażenia elektrycznego agregatu należy przeprowadzić w okresach 1 do 3 

miesięcy, zależnie od warunków ruchowych, lub  w przypadku zmiany miejsca lokalizacji 
agregatu, oraz gdy zachodzi konieczność wymiany uszkodzonych części. 
W czasie konserwacji należy: 

−  Odłączyć napięcie od strony zasilania 
−  Oczyścić wnętrze poszczególnych komór rozrusznika sprężarkowego 
−  Usunąć nagromadzoną w tych komorach wodę kondensacyjną 
−  Styki odłącznika i rozłącznika oczyścić 
−  Części trące blokady rozrusznika pokryć cienką warstwą smaru  
−  Sprawdzić i dokręcić wszystkie połączenia śrubowe 
−  Wszystkie powierzchnie ognioszczelne pokryw oczyścić i pokryć smarem 

 
Uwaga:  a) Wszystkie czynności kontrolne i konserwacyjne, opisane w pkt. 7.6.6 i 7.6.7  

mogą 

być 

dokonywane 

przez 

uprawnionych 

przeszkolonych  

elektromonterów 
b)  Naprawa  lub  remont  Rozrusznika  Spr
ężarek  Górniczych  RGS  (20) 
zwi
ązana z regeneracją części lub modyfikacji może wykonać producent lub 
upowa
żniona przez producenta jednostka 
c) Eksploatacja agregatu spr
ężarkowego PAS-22-** w podziemiach zakładów 
górniczych 

powinna 

być 

prowadzona 

zgodnie 

Rozporządzeniem 

Ministerstwa  Gospodarki  z  dnia  28.06.2002  w  sprawie  bezpieczeństwa  i 
higieny  pracy,  prowadzenia  ruchu  oraz  specjalistycznego  zabezpieczenia 
przeciwpo
żarowego w podziemnych zakładach górniczych 
d)  Naprawy  i  remonty  Przeciwwybuchowych  Agregatów  Spr
ężarkowych 
typu  PAS-22-**  mo
że  wykonywać  tylko  producent  lub  upoważniona  przez 
producenta jednostka. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         24/34 

 

 

8. 

WYKAZ USTEREK I SPOSOBY ICH USUWANIA 

 

Rodzaj usterki 

Przyczyna 

Sposób usunięcia 

Agregatu sprężarkowego nie 

można uruchomić 

  brak napięcia 
  uszkodzenie 

wyłącznika 
rozruchowego 

  usunąć awarię w sieci zasilającej 
  odłączyć dopływ, skontrolować 

działanie elementów wyłącznika 
rozruchowego 

Agregat sprężarkowy wyłącza 

się 

 

 po uruchomieniu 

  reaguje układ 

blokady 

  ustalić rodzaj czynnej blokady 

wskazanej świeceniem diody we 
wzierniku zespołu rozruchowego 

Przegrzewanie się agregatu 

sprężarkowego 

  niedostateczna ilość 

oleju 

  niewłaściwy olej w 

układzie 

  zanieczyszczone 

separatory oleju 

  uszkodzony 

termostat 

  niedostateczne 

chłodzenie 

  zbyt wysoka 

temperatura 
otoczenia 

  uzupełnić olej 
  wymienić olej 
  wymienić separatory 
  usunąć uszkodzenie lub wymienić 
  zapewnić swobodny obieg 

powietrza chłodzącego, oczyścić 
chłodnicę 

  poprawić wentylację 

pomieszczenia, w którym pracuje 
sprężarka 

Wzrost    ciśnienia 

 

powyżej ustalonej 

 

wartości 

  nie zamyka się 

zawór wlotowy 

  przeciek na 

uszczelce wału 
napędowego 
zespołu 
kompaktowego 

  wymontować zawór, usunąć 

uszkodzenie lub wymienić 

  wymienić uszczelkę (simering) 

Uwaga: naprawa winna być  
              wykonana przez serwis  
              producenta 

Niedostateczna wydajność  

agregatu sprężarkowego 

  zatkany filtr 

powietrza 

  zatkane separatory 

oleju 

  zawór wlotowy nie 

otwiera się 
prawidłowo 

  nieszczelny zawór 

bezpieczeństwa 

  nadmierny pobór 

powietrza 

  wymienić wkład filtra 
  wymienić separatory 
  naprawić lub wymienić 
  naprawić lub wymienić 
  sprawdzić szczelność sieci 

sprężonego powietrza oraz punkty 
odbioru 

Nadmierne zużycie 

 oleju 

  zatkany przewód 

powrotny oleju, 
kryza lub sitko 

  uszkodzony lub 

wadliwie 
zamontowany 
separator oleju 

  niewłaściwy olej 

w układzie 

  wymontować i oczyścić 

skontrolować stan separatorów i 
ich prawidłowe osadzenie 

  wymienić uszkodzone 

uszczelnienie lub separator 

  wymienić olej 

 

 

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         25/34 

 

 

9. SPIS RYSUNKÓW 

Rys. nr 1 

Schemat funkcjonalny sprężarki 

Rys. nr 2 

Widok strony czołowej rozrusznika RGS-21** i pulpitu sterowniczego 

Rys. nr 3.1 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-210,  dla 

sprężarek typu PAS-22-10  

Rys. nr 3.2 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-210,  dla 

sprężarek typu PAS-22-11  

Rys. nr 3.3 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-211,  dla 

sprężarek typu PAS-22-12  

Rys. nr 3.4 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-210,  dla 

sprężarek typu PAS-22-20  

Rys. nr 3.5 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-210,  dla 

sprężarek typu PAS-22-21  

Rys. nr 3.6 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-211,  dla 

sprężarek typu PAS-22-22  

Rys. nr 3.7 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-210,  dla 

sprężarek typu PAS-22-23  

Rys. nr 3.8 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-210,  dla 

sprężarek typu PAS-22-24  

Rys. nr 3.9 

Iskrobezpieczne  obwody  zewnętrzne  rozruszników  typu  RGS-211,  dla 

sprężarek typu PAS-22-25  

 

Rys. nr AM-520090-10  Połączenia zewnętrzne RGS-210, dla sprężarek PAS-22-10  

Rys. nr AM-520090-11  Połączenia zewnętrzne RGS-210, dla sprężarek PAS-22-11  

Rys. nr AM-520090-12  Połączenia zewnętrzne RGS-211, dla sprężarek PAS-22-12  

Rys. nr AM-520090-20  Połączenia zewnętrzne RGS-210, dla sprężarek PAS-22-20  

Rys. nr AM-520090-21 Połączenia zewnętrzne RGS-210, dla sprężarek PAS-22-21  

Rys. nr AM-520090-22  Połączenia zewnętrzne RGS-211, dla sprężarek PAS-22-22  

Rys. nr AM-520090-23  Połączenia zewnętrzne RGS-210, dla sprężarek PAS-22-23  

Rys. nr AM-520090-24  Połączenia zewnętrzne RGS-210, dla sprężarek PAS-22-24  

Rys. nr AM-520090-25  Połączenia zewnętrzne RGS-211, dla sprężarek PAS-22-25  

 

Uwaga: 

Rysunki nr 1 do 3.9 oraz nr AM-520090-10 są dołączone do DTR zawsze. 
Pozostałe – zgodnie z zamówionym typem wykonania spr
ężarek.

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         26/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

A2/K3 

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

Ogranicznik temperatury
powietrza WT-12D62 (95°C)

Miernik temperatury 
SC15603K205-1B 
(100°C)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

Elektrozawór
powietrza 3/2

2

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

X1

15

14

A2

A2

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny"

"K12"

"K11"

"K11"

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         27/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

U

k

ła

d

 s

a

m

o

g

a

sz

ą

cy

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

Ogranicznik temperatury
powietrza WT-12D62 (95°C)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

15

14

Elektrozawór
powietrza 3/2

2

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

X1

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny"

"K12"

"K11"

"K11"

Miernik temperatury 
SC15603K205-1B 
(100°C)

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         28/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

U

k

ła

d

 s

a

m

o

g

a

sz

ą

cy

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

Ogranicznik temperatury
powietrza WT-12D62 (95°C)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

15

14

Elektrozawór
powietrza 3/2

2

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

R

S

-4

2

2

R

S

-4

2

2

 E

xi

Iskrobezpieczna linia 
telefoniczna na powierzchnię

X1

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny"

"K12"

"K11"

"K11"

Miernik temperatury 
SC15603K205-1B 
(100°C)

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         29/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

C

zu

jn

ik

 

p

rz

e

p

ły

w

u

 w

o

d

y

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

p

o

w

ie

tr

za

 W

T

-1

2

D

6

2

 (

9

5

°C

)

M

ie

rn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

 

S

C

 1

5

6

0

3

K

2

0

5

-1

B

 (

1

0

0

°C

)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

15

14

E

le

k

tr

o

za

w

ó

r

p

o

w

ie

tr

za

 3

/2

E

le

k

tr

o

za

w

ó

w

o

d

y

 c

h

ło

d

ce

2

/2

2

2

1

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

X1

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny K"

"K12"

"K11"

"K11"

51

52

"K60"

43

42

"stycznik 

główny K"

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         30/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

U

k

ła

d

 s

a

m

o

g

a

sz

ą

cy

C

zu

jn

ik

 

p

rz

e

p

ły

w

u

 w

o

d

y

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

p

o

w

ie

tr

za

 W

T

-1

2

D

6

2

 (

9

5

°C

)

M

ie

rn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

 

S

C

1

5

6

0

3

K

2

0

5

-1

B

 (

1

0

0

°C

)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

15

14

E

le

k

tr

o

za

w

ó

r

p

o

w

ie

tr

za

 3

/2

E

le

k

tr

o

za

w

ó

w

o

d

y

 c

h

ło

d

ce

2

/2

2

2

1

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

X1

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny K"

"K12"

"K11"

"K11"

51

52

"K60"

43

42

"stycznik 

główny K"

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         31/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

U

k

ła

d

 s

a

m

o

g

a

sz

ą

cy

C

zu

jn

ik

 

p

rz

e

p

ły

w

u

 w

o

d

y

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

p

o

w

ie

tr

za

 W

T

-1

2

D

6

2

 

(9

5

°C

)

M

ie

rn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

 

S

C

 1

5

6

0

3

K

2

0

5

-1

B

 (

1

0

0

°C

)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

15

14

E

le

k

tr

o

za

w

ó

r

p

o

w

ie

tr

za

 3

/2

E

le

k

tr

o

za

w

ó

w

o

d

y

 c

h

ło

d

ce

2

/2

2

2

1

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

R

S

-4

2

2

R

S

-4

2

2

 E

xi

Iskrobezpieczna linia 
telefoniczna na powierzchnię

X1

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny K"

"K12"

"K11"

"K11"

51

52

"K60"

43

42

"stycznik 

główny K"

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         32/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

C

zu

jn

ik

 

p

rz

e

p

ły

w

u

 w

o

d

y

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

Ogranicznik temperatury
powietrza WT-12D62 (95°C)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

15

14

Elektrozawór
powietrza 3/2

2

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

X1

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny"

"K12"

"K11"

"K11"

Miernik temperatury 
SC15603K205-1B 
(100°C)

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         33/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

U

k

ła

d

 s

a

m

o

g

a

sz

ą

cy

C

zu

jn

ik

 

p

rz

e

p

ły

w

u

 w

o

d

y

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

Ogranicznik temperatury
powietrza WT-12D62 (95°C)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

15

14

Elektrozawór
powietrza 3/2

2

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

X1

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny"

"K12"

"K11"

"K11"

Miernik temperatury 
SC15603K205-1B 
(100°C)

background image

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa  PAS-22-** 

                         34/34 

 

 

14

13

12

11

11

12

24

23

21

22

32

31

31

32

Presostat 
BC-DB16

2

1

4

P

D2

U

k

ła

d

 s

a

m

o

g

a

sz

ą

cy

C

zu

jn

ik

 

p

rz

e

p

ły

w

u

 w

o

d

y

4

3

1

2

1

2

K

a

se

ta

 s

te

ro

w

n

ic

za

 8

1

2

5

/5

0

4

1

-1

O

g

ra

n

ic

zn

ik

 t

e

m

p

e

ra

tu

ry

o

le

ju

 W

T

-3

0

D

7

2

 (

1

0

5

°C

)

Ogranicznik temperatury
powietrza WT-12D62 (95°C)

Do obwodu iskrobezpiecznego 

zdalnego wyłączania sprężarki

21

22

6

5

15

14

Elektrozawór
powietrza 3/2

2

1

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

A2

X1

X1

X1

R

S

-4

2

2

R

S

-4

2

2

 E

x

i

Iskrobezpieczna linia 
telefoniczna na powierzchnię

X1

PE

PE

PE

PE

"stycznik główny"

"K12"

"K11"

"K11"

Miernik temperatury 
SC15603K205-1B 
(100°C)