Chiny na arenie 

międzynarodowej. 

Ile tygrysów może się zmieścić w 

bambusowym lesie?  

Tomasz Kamioski 

Do you think that America 

should treat China as an equal if 

its power grows equal to 

America’s? 

NO 

Do you think China will 

settle for anything less than 

being treated equal? 

NO 

So how do you expect the US 

and China to get along? 

Plan wystąpienia 

• Jaka rola Chin w świecie? Jaką potęgą są Chiny, 

a jaką będą? 

• Chiny vs USA 
• Chioska „soft power” 
• Porównanie chioskiej i europejskiej „soft 

power”- obszary wpływu, stosowane 
narzędzia, „czynniki przyciągania” 

Potęga 

(Centrum 

świata) 

Kolonizacja 

(upadek) 

Odbudowa 

potęgi 

1947 

1972 

1978 

1989 

2001 

Kluczowe daty 

Dziedzictwa Deng Xiaopinga 

„Cooly observe, calmly deal with things, hold 
your position, hide your capacities, bide your 
time, accomplish things where possible” 
 
 

Czy to nadal możliwe? 

Slogany mające pokazad światu pozytywny obraz Chin 

jako potęgi  

Chioski 

model 

Harmonijny 

świat 

Pokojowy 

wzrost 

Rosnący nacjonalizm 

• Dawne osiągnięcia 
• Niedawne poniżenie 
• Obecne dokonania 
• Przyszła 

supremacja 

Rosnąca siła gospodarcza 

• Eksport 
• Rezerwy walutowe (2,6 biliona USD) 
• Import surowców energetycznych 
• Inwestycje w świecie 
• Rynek wewnętrzny w Chinach 
 

Ale wciąż tylko 1/5 gospodarki USA! 

Części składowe „soft power” 

• Narzędzia kulturowe 
• Narzędzia dyplomatyczne 
• Narzędzia gospodarcze 
• Wartości/Idee 

Narzędzia kulturowe 

• Programy stypendialne dla zagranicznych naukowców i 

studentów (w 2008 ok. 120 tysięcy zagranicznych 

studentów w Chinach) 

• Międzynarodowa ekspansja mediów (CCTV, Xinhua) 
• Fundowanie chioskich szkół (np. w Kambodży) 
• Instytuty Konfucjusza 
• Wolontariat międzynarodowy (China Association of 

Youth Volunteers) 

Narzędzia dyplomatyczne 

• Propagowanie w świecie wizerunku Chin, jako kraju nie 

będącego zagrożeniem 

• Inwestycje w jakośd dyplomacji (odmłodzenie, 

profesjonalizacja, specjalizacja) 

• Intensywne kontakty dyplomatyczne z partnerami 

zagranicznymi na różnych szczeblach 

• Nieformalne spotkania liderów biznesu i polityki (azjatyckie 

Boao Forum, forum chiosko-karaibskie) 

• Budowa stosunków z diasporą chioską (wypieranie wpływów 

Tajwanu, programy dla młodzieży) 

Narzędzia gospodarcze 

• Inwestycje zagraniczne 
• Import z krajów rozwijających się 
• Umowy o wolnym handlu i preferencje handlowe 
• Programy pomocowe 
• Szkolenia dla urzędników z krajów rozwijających się (300 

tysięcy osób rocznie) 

• Migracja chioska i turyści 
• Strefa juana (Birma, Mongolia, Laos, Kambodża, 

Wietnam) 

Wartości/Idee – Chiny 

1.

Pragmatyzm zamiast ideologii. 

2.

Prawo do „wolności od biedy” to pierwsze, 

najważniejsze prawo człowieka. 

3.

Paostwo minimum nie działa w krajach biednych. 

4.

Dobre rządy są ważniejsze niż demokracja a „istota 

rzeczy” ważniejsza niż procedury. 

5.

Harmonia – multilateralizm, współpraca, zasada „win-

win”, równowaga sił 

6.

Zasada nieingerencji  

7.

„Demokracja socjalistyczna” 

 
• Konferencje i wizyty studyjne dla liderów opinii z 

zainteresowanych krajów 

• Intensyfikacja współpracy KPP z partiami politycznymi w 

innych krajach 

• Działalnośd przedstawicieli chioskich w świecie 

Wietnam, Laos, Iran, Syria, Kuba 

Promowanie chińskiego modelu 

rozwoju poprzez: 

Wartości/Idee - UE 

• Wolnośd, demokracja, prawa człowieka 
• Integracja regionalna 
• Liberalne paostwo dobrobytu 
• Doświadczenie pojednania pomiędzy krajami 
• Doświadczenie transformacji systemu 

gospodarczego 

• Pokojowe rozwiązywanie sporów 

Faktyczne czynniki oddziaływania UE 

1. „perspektywa członkostwa” 
2. tworzenie standardów („normative 

power”) 

3. „zachodni” styl życia

  

Priorytetowe obszary zainteresowania ChRL i UE 

ChRL 
• Azja Południowo-

Wschodnia 

• Afryka 

• Ameryka Łacioska 
• Azja Centralna 

 

Unia Europejska 
• Europa Południowa i 

Wschodnia 

• Basen Morza 

Śródziemnego 

• Afryka 

Stosunki z krajami rozwijającymi się 

UE 
• Warunkowośd pomocy 
• Postawa „nauczycielska” 
• Niewiarygodnośd 

 

Chiny 
• Bezwarunkowośd 
• „Nie narzucamy idei 

tylko przekazujemy 
doświadczenia” 

• Wiarygodnośd w oczach 

innych krajów 
rozwijających się 

Konkluzje 

• Na ile „eksperymenty niedokooczone” mogą byd realnym 

źródłem „soft power”? 

• „Chioski model rozwoju” jest sprzedawany, ale wątpliwe 

by był to realny „produkt”.  

• Chiny mają olbrzymi potencjał pozytywny. 
• Chioskie ambicje mocarstwowe są naturalną 

konsekwencją chioskiego wzrostu. 

Literatura 

A special report on China’s place in the world, 

„The Economist”, December 4-10, 2010.