Wojciech Orkisz 1a 

GAS 



Ogólny zespół adaptacyjny (General 
Adaptation Syndrome - GAS) to wzorzec 

reakcji na stres, który stanowi pierwszą 

linię obrony organizmu przed potencjalnie 

szkodliwymi czynnikami. Występuje, gdy 

organizm styka się z każdym stresorem. 



Wyróżniamy trzy stadia: 

    1.reakcji alarmowej 

2.odporności 
3. wyczerpania  
 

LAS 



Lokalny zespół adaptacyjny (LAS-Local 
Adaptation Syndrome

), obejmujący zmiany 

specyficzne zachodzące w miejscu 

występowania stresora (np. w miejscu 
oparzenia). 



Jak podkreślał Selye, w okresie 

normalnego życia każdy z nas wiele razy 
przechodzi przez dwa  pierwsze 
stadia GAS 

— w przeciwnym razie nie 

mielibyśmy szansy przystosować się do 

różnych warunków, które nie zawsze są dla 
nas korzystne 

Przykłady zdarzeń stresujących według Listy Stresujących 
Zdarzeń Życiowych  
Holmesa i Rahe’a 

1 Śmierć współmałżonka 
2 Rozwód 
3 Separacja 
4 Kara więzienia 
6 Choroba lub uraz fizyczny  
7 Zawarcie związku małżeńskiego 
8 Zwolnienie z pracy 
10 Przejście na emeryturę 
12 Ciąża 
18 Zmiana pracy 

19 Wzrost liczby sprzeczek 

małżeńskich 

20 Zaciągnięcie kredytu 
23 Opuszczenie domu rodzinnego 

przez dziecko 

24 Trudności w relacjach z teściem 

lub teściową 

25 Niezwykłe osiągnięcia osobiste 
29 Zmiana osobistych 

przyzwyczajeń 

30 Trudności w relacjach 

z 

przełożonym 

38 Zmiana godzin zasypiania 

i wstawiania 

41 Wakacje 
43 Boże Narodzenie 

Skutek stresu na organizm 



uwolnienia hormonów (adrenalina, 
noradrenalina, kortyzol) do krwiobiegu 



przyspieszenie akcji serca i wzrost 

ciśnienia krwi 



wzrost napięcia mięśni (kark, nogi) 



wątroba wydziela cukier i tłuszcze do krwi 



przyspieszenie oddychania 



zatrzymanie pracy żołądka 



wzmożone pocenie się 



uwolnienie substancji przyspieszających 

krzepnięcie krwi 
 

EFEKTY REAKCJI STRESOWEJ 

POBUDZENIE FUNKCJI  

ADAPTACYJNO- 

OBRONNYCH 

HAMOWANIE FUNKCJI ZBĘDNYCH  

W ADAPTACJI I OBRONIE 

1.

pobudzenie układów neuronalnych  
    

odpowiedzialnych za koncentrację uwagi,  

    

zwiększenie pobudliwości, agresję 

2.

wzrost pojemności minutowej serca  
    

i wentylacji płuc 

3.

redystrybucja krwi z jamy brzusznej  
    

i miednicy do OUN i mięśni 

4.

zwiększenie glukoneogenezy, lipolizy,  
    

hydrolizy białek w celu uzyskania  

    

substancji będących dobrym źródłem  

    swobodnej energii 

5.

pobudzenie funkcji metabolicznych  
    

niezbędnych do zachowania zagrożonej  

    homeostazy 

1.

zahamowanie podwzgórzowych  
   

ośrodków pokarmowych, seksualnych  

   i reprodukcyjnych 

2.

zmniejszenie ukrwienia jamy brzusznej  
    i miednicy 

3.

zahamowanie łaknienia, perystaltyki  
   

przewodu pokarmowego i wchłaniania 

4.

zahamowanie libido, owulacji, spermato- 
   

genezy i zachowań seksualnych 

5.

immunosupresja 

NEGATYWNE SKUTKI REAKCJI STRESOWEJ 

W ZDROWIU LUDZI 

OUN    

- 

nerwice (otyłość?) 

 

 

- depresja 

 
UKŁAD - immunosupresja 
IMMUNO 

     

- infekcje wirusowe 

-LOGICZNY 

       

i bakteryjne 

 

 

     

- karcinogeneza 

 

UKŁAD - nadciśnienie 
KRĄŻENIA 

- 

miażdżyca i jej 

KRWI   

  

następstwa  

 

 

  

(powikłania) 

UKŁAD  - zaburzenia pasażu 
POKARMOWY   

- biegunki 

 

 

     - zaparcia 

 

 

     - 

wrzodziejące zapalenie 

 

 

       jelita grubego 

 

 

     - rak jelita grubego 

 

 

- zaburzenia ukrwienia 

 

 

  i wydzielania 

 

 

    

- ostre (postresowe)  

 

 

        

owrzodzenia błony   

 

 

        

śluzowej żołądka  

 

 

        i dwunastnicy 

Dziękuje za uwagę