MIKROEKONOMIA 1
Konkurencja doskonała
MIKROEKONOMIA 1
Konkurencja doskonała
KONKURENCJA
DOSKONAŁA
KONKURENCJA
MONOPOLISTYCZNA
OLIGOPOL
MONOPOL
Struktury rynkowe
–
od konkurencji do monopolu
KONKURENCJA
Proces
współzawodniczenia podmiotów rynkowych w zawieraniu transakcji
poprzez przedstawianie korzystniejszej od innych
podmiotów oferty rynkowej
celem realizacji swoich
interesów.
Rodzaje (formy) rynku
Cecha charakterystyczna
Konkurencja
doskonała
Konkurencja
monopolistyczna
Oligopol
Monopol
Liczba firm na rynku
bardzo wiele
wiele
kilka
jeden
Rodzaj produktu
identyczny/
standaryzowany
zróżnicowany np. pod
względem opakowania
częściowo
zindywidualizowany
zindywidualizowany/b
rak bliskich
substytutów
Bariery wejścia
brak
pewne/niezbyt duże
duże
pełne
Wpływ na cenę
brak
ograniczony
duży
bardzo duży
Metody konkurencji handlowej
sprzedaż na
zorganizowanym
rynku
konkurencja przy pomocy
ceny, ale też jakości,
reklamy;
możliwe porozumienia kartelowe/zmowy
cenowe
reklama i tworzenie
tzw. stosunków
społecznych
Współczynnik koncentracji
bliski 0%
mały
duży
bliski 100%
Przykłady
Produkcja
płodów
rolnych
Produkcja odzieży
Produkcja
samochodów
Zaopatrzenie w gaz i
prąd
Konkurencja doskonała
Konkurencja
doskonała (ang. perfect competition) jest to rynek, na
którym działa wielu producentów i konsumentów, nie ma barier wejścia
(i
wyjścia), produkt jest jednorodny oraz żaden z uczestników rynku nie
ma
wpływu na cenę.
Konkurencja doskonała -
założenia
-
duża liczba sprzedających i kupujących,
-
założenie pełnej mobilności czynników produkcji (brak barier wejścia i
wyjścia),
-
założenie doskonałej informacji o rynku,
-
jednorodność (homogeniczność) produktu,
-
żaden z sprzedających i kupujących nie ma wpływu na cenę,
-
cena - jako wypadkowa oferty wszystkich producentów oraz
zapotrzebowania wszystkich odbiorców na dany produkt,
-
cena jest wielkością daną dla sprzedających i kupujących.
Cena, przychód całkowity,
przeciętny i marginalny
Cena =
Przychód przeciętny = Przychód marginalny
Wielkość sprzedaży
Q
Cena
P
Przychód
TR
=Q*P
Przychód przeciętny
AR
=TR/Q
Przychód
marginalny
MR
=∆TR/ ∆Q
0
10
0
-
-
1
10
10
10
10
2
10
20
10
10
3
10
30
10
10
4
10
40
10
10
5
10
50
10
10
Krzywa popytu
na produkty przedsiębiorstwa
Pojedyncze
przedsiębiorstwo działające w doskonałej konkurencji nie
ma
wpływu na poziom ceny rynkowej i musi przyjmować ją jako
wielkość daną – dlatego krzywa popytu na produkty przedsiębiorstwa
ma
postać linii prostej, równoległej do osi odciętych.
Maksymalizacja zysku
w krótkim okresie
Wielkość
produkcji
Q
Przychód
całkowity
TR
Przychód
marginalny
MR
Koszt stały
FC
Koszt
zmienny
VC
Koszt
całkowity
TC
Koszt
marginalny
MC
Zysk
π
0
-
-
1000
-
1000
-
1
600
600
1000
500
1500
500
-900
2
1200
600
1000
900
1900
400
-700
3
1800
600
1000
1000
2000
100
-200
4
2400
600
1000
1300
2300
300
100
5
3000
600
1000
1700
2700
400
300
6
3600
600
1000
2300
3300
600
300
7
4200
600
1000
3000
4000
700
200
8
4800
600
1000
3900
4900
900
-100
9
5400
600
1000
4900
5900
1000
-500
10
6000
600
1000
6000
7000
1100
-1000
Maksymalizacja zysku
w krótkim okresie
Kryterium optymalizacji odnosi
się zarówno do maksymalizacji zysku
dodatniego,
jak
i
minimalizacji
zysku
ujemnego
(straty)
przedsiębiorstwa.
Zysk osiąga maksimum, jeżeli:
MR
= MC i MC jest rosnący
Maksymalizacja zysku
w krótkim okresie - przykład
Funkcja produkcji
przedsiębiorstwa doskonale konkurencyjnego
wyraża się wzorem: Q(L,K) = 2L
1/2
K
1/4
.
Przedsiębiorca podejmuje
decyzje w
krótkim okresie przy nakładzie K= 16. Wyznacz zysk
maksymalny, gdy cena rynkowa produkowanego dobra wynosi 20 j.p.,
a ceny
czynników produkcji wynoszą w=4 i r=5.
Punkty graniczne rentowności
Punkty graniczne rentowności -
przykład
Określ i oceń decyzję produkcyjną firm działających w konkurencji
doskonałej:
• firma 1: TR = 1200, MC = 20, ATC
min
, AVC = 17, FC = 144;
• firma 2: TR = 375, MC = 15, TC = 400, VC = 325, AFC = 3;
• firma 3: TR = 580, MC = 10, AVC = 12, ATC = 17, FC = 290.
Próg rentowności
Biorąc po uwagę krzywe kosztów przeciętnych i marginalnych możemy
wskazać cenę opłacalności przedsiębiorstwa. Cena ta wraz z
kosztami produkcji wyznacza graniczny punkt
opłacalności (punkt
niwelacji
przedsiębiorstwa).
W punkcie niwelacji
następuje zrównanie przychodu całkowitego z
kosztem
całkowitym (TR = TC) a zysk przedsiębiorstwa = 0.
Dla
każdej
ceny
wyższej
od
ceny
opłacalności
przychód całkowity jest większy od kosztu całkowitego (TR > TC), a
zysk przybiera
wartości dodatnie.
Punkt zamknięcia
Można wyznaczyć również cenę i punkt nieopłacalności produkcji
(tzw. punkt
zamknięcia przedsiębiorstwa).
Jeżeli cena rynkowa jest niższa od ceny nieopłacalności, wówczas nie
opłaca się wytwarzać ani jednej jednostki produkcji – przedsiębiorstwo
należy zamknąć.
W tzw. punkcie
zamknięcia przedsiębiorstwa następuje zrównanie
przychodu
całkowitego z kosztem zmiennym (TR = VC), natomiast
osiągana strata przez przedsiębiorstwo równa jest kosztowi stałemu
(FC).
Jeżeli cena jest niższa niż cena w punkcie rentowności oraz wyższa od
ceny
nieopłacalności to, pomimo osiągania zysku ujemnego (straty),
przedsiębiorstwo może w krótkim okresie funkcjonować ponieważ cena
pokrywa AVC i
część kosztu stałego.
Punkty graniczne rentowności -
przykład
Przedsiębiorstwo działające na rynku doskonale konkurencyjnym ma
funkcję kosztów: TC(Q) = Q
3
- 4Q
2
+ 8Q + 16. Ustal przy jakiej cenie
przedsiębiorstwo to znajdzie się w punkcie zamknięcia (zysk ujemny
(strata)
będzie równa kosztom stałym całkowitym)?