Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa
w Suwałkach
Instytut Politechniczny
Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych
Temat ćwiczenia:
Badanie wilgotności optymalnej i maksymalnej gęstości
objętościowej szkieletu gruntowego. Obliczenie wskaźnika
zagęszczenia gruntu nasypowego
Numer ćwiczenia: 9
Laboratorium z przedmiotu:
Mechanika gruntów
Studia stacjonarne
Kod: BS5093
Suwałki 2013
1
1. WPROWADZENIE - DEFINICJE
1.1. Zagęszczalność gruntu - możliwość uzyskania przez grunt maksymalnej gęstości
objętościowej szkieletu gruntowego
ρ
d
, w zależności od:
- użytej energii zagęszczenia
E
z
i sposobu jej przekazania,
- rodzaju gruntu i jego wilgotności.
1.2. Wilgotność optymalna w
opt
jest to wilgotność, przy której grunt ubijany jedną z 4
metod normowych uzyskuje maksymalną wartość gęstości objętościowej szkieletu
gruntowego
ρ
ds
.
1.3. Gęstość objętościowa szkieletu gruntowego:
def.
ρ
d
s
m
V
=
, g/cm
3
, oblicza się według wzoru
ρ
ρ
d
w
=
+
100
100
, g/cm
3
gdzie:
m
s
- masa szkieletu gruntowego, g,
ρ
- gęstość objętościowa gruntu, g/cm
3
V - objętość całej próbki, cm
3
, w - wilgotność gruntu, %.
1.4. Metody oznaczania
w
opt
i
ρ
ds
:
Metoda
oznacza -
nia
Według
Proctora
Typ
cylindra
Objętość
cylindra
[dm
3
]
Liczba
warstw
Ilość uderz
ubijaka na
warstwę
Masa
ubijaka
[ kg]
Wys spad.
ubijaka
[cm]
Energia
zagęszcz.
[kNm/dm
3
]
I
II
Metoda
standard.
mały
duży
1,0
2,2
3
25
55
2,5
32
0,6
III
IV
Metoda
zmodyfik.
mały
duży
1,0
2,2
5
25
55
4,5
48
2,7
1.5.
Wskaźnik zagęszczenia
I
s
jest miarą zagęszczenia gruntów (niespoistych i spoistych)
sztucznie zagęszczanych i służy do kontroli jakości wykonania robót ziemnych.
Obliczany jest ze wzoru:
I
s
d
ds
=
ρ
ρ
, -
gdzie:
ρ
d
- gęstość objętościowa szkieletu gruntowego gruntu w nasypie, g/cm
3
, wyznaczona
według p-tu 1.3.,
ρ
ds
- maksymalna gęstość objętościowa szkieletu gruntowego wyznaczona określoną
metodą według p-tu 1.4., na próbce pobranej z badanego nasypu.
1.6. Przyjmuje się, że
nasyp jest dobrze zagęszczony, jeżeli I
I
s
sdop
≥
1.7.
Wartość I
sdop
ustala się w zależności od rodzaju robót ziemnych według norm:
PN-B-06050: 1999, PN-S-02205:1998, BN-83/8836-02, PN-B-12095:1997.
2. CEL i ZAKRES
Ć
WICZENIA LABORATORYJNEGO
Celem ćwiczenia laboratoryjnego jest opanowanie umiejętności badania wilgotności
optymalnej i maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego oraz określania
wskaźnika zagęszczenia i wykorzystania go do ustalania stanu zagęszczenia nasypu i odbioru
prac ziemnych.
Badanie stosuje się do wszystkich rodzajów próbek gruntów, z wyjątkiem gruntów
bardzo spoistych i zwięzłospoistych.
2
3. METODYKA BADA
Ń
w
opt
i
ρ
ds
- według PN-88/B-04481 p-t 8.
4. WYMAGANIA BHP
- należy zachować ostrożność w posługiwaniu się ubijakiem oraz nożem,
- należy pozostawić porządek na stanowisku badawczym.
5. SPRAWOZDANIA STUDENCKIE
5.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego
W ćwiczeniu określana jest wilgotność optymalna, maksymalna gęstość objętościowa
szkieletu gruntowego gruntu niespoistego w celu określenia wskaźnika zagęszczenia gruntu w
badanym nasypie.
5.2. Opis stanowiska badawczego i przebieg eksperymentu
- należy zaplanować i wypisać (w punktach) kolejność czynności oraz symbole wyników,
otrzymanych z kolejnych czynności.
5.3. Zestawienie wyników badań
5.3.1. Badania gruntu w nasypie
Badanie makroskopowe rodzaju gruntu:.................................................................................
Wyniki badania gruntu w nasypie (założyć wg PN-81/B-03020 Tab.1):
ρ
=
........................, g/cm
3
w
=
........................, %
Obliczyć:
ρ
d
=
......................., g/cm
3
5.3.2. Badania laboratoryjne
Wyniki odsiania nadziarna:
masa próbki gruntu w stanie powietrznosuchym:
m
s
=
......................., g,
masa ziarn pozostałych na sicie:
′ =
m
s
......................., g,
stosunek masy ziarn pozostałych na sicie do masy próbki:
x
m
m
s
s
=
′
=
......................., -.
3
5.3.3. Wyniki badań (według metody..............) próbki pobranej z nasypu.
WILGOTNOŚĆ GRUNTU
Numer parowniczki
Masa parowniczki
m
t
[ g ]
Masa parown. z gruntem wilgotnym
m
mt
[ g ]
Masa parown. z gruntem wysuszonym
m
st
[ g ]
Masa wody w próbce
m
mt
-m
st
[ g ]
Masa szkieletu gruntowego
m
st
-m
t
[ g ]
Wilgotność gruntu
W
[ % ]
GĘSTOŚĆ OBJĘTOŚCIOWA SZKIELETU GRUNTOWEGO
Masa cylindra
m
t
[ g ]
Masa cylindra z gruntem
m
mt
[ g ]
Masa gruntu w cylindrze
m
mt
-m
t
[ g ]
Objętość cylindra
V
[cm
3
]
Gęstość objętościowa gruntu
ρ
[g/cm
3
]
Wilgotność gruntu
w
[%]
Gęstość objętościowa
szkieletu gruntowego
ρ
d
[g/cm
3
]
5.4. Wnioski
5.4.1. Sporządzić na papierze milimetrowym, w skali, wykres zależności
ρ
d
f w
=
( )
.
Wyznaczyć wartości
′
ρ
ds
i
′
w
opt
z wykresu.
5.4.2. Obliczyć wartości
ρ
ds
i w
opt
:
a) jeśli 0,25
>
x
>
0,05 to: w
x w
opt
opt
= −
′
(
)
1
, % i
ρ
ρ ρ
ρ
ρ
ρ
ds
s
ds
s
s
ds
x
=
′
−
− ′
(
)
, g/cm
3
,
gdzie: x – stosunek masy ziarn pozostałych na sicie do masy próbki,
ρ
s
- gęstość właściwa szkieletu gruntowego, g/cm
3
,
b) jeśli x
≤
0,05 to: w
w
opt
opt
= ′
, % i
ρ
ρ
ds
ds
= ′
, g/cm
3
.
5.4.3. Obliczyć wskaźnik zagęszczenia gruntu:
Wskaźnik zagęszczenia gruntu w nasypie:
I
s
=.............................., -.
5.4.4. Określić jakość zagęszczenia nasypu dla założonych samodzielnie robót ziemnych,
według odpowiedniej normy (wybrać spośród podanych poniżej norm) i podać
zalecenie odnośnie dalszych robót:
.................................................................................................................................................
6. LITERATURA
PN-88/B-04481 Grunty budowlane. Badania próbek gruntu.
PN-81/B-03020 Grunty budowlane. Posadowienie bezpośrednie budowli. Obliczenia
statyczne i projektowanie.
BN-77/8931-12 Drogi samochodowe. Oznaczanie wskaźnika zagęszczenia gruntu.
PN-B-06050: 1999 Geotechnika. Roboty ziemne. Wymagania ogólne.
PN-S-02205: 1998 Drogi samochodowe. Roboty ziemne. Wymagania i badania.
BN-83/8836-02 Przewody podziemne. Roboty ziemne. Wymagania i badania przy odbiorze.
PN-B-12095 Urządzenia wodno-melioracyjne. Nasypy. Wymagania i badania przy odbiorze
4
ZAŁ
Ą
CZNIK 1
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21