1. Podst. Jednostki SI:  metr , kilogram , sekunda , amper , kelwin , kandela ,  mol 
2. Radian (rad) – jednostka miary łukowej kąta płaskiego, jednostka uzupełniająca układu SI.Jest to kąt płaski 
równy kątowi między dwoma promieniami koła, wycinającymi z okręgu tego koła łuk o długości równej 
promieniowi.Radian jest jednostką układu SI. Jest on wielkością niemianowaną. 
3. Steradian (sr) - jednostka uzupełniająca układu SI określająca wartość kąta bryłowego.Jest to kąt bryłowy o 
wierzchołku w środku kuli, wycinający z powierzchni tej kuli pole równe kwadratowi jej promienia.Pełny kąt 

bryłowy ma miarę równą 

steradianów.Pomimo że steradian jest jednostką SI, jest on, tak jak miara kąta 

płaskiego, wielkością niemianowaną. 
4.Przedrostki: 

mili   m   0,001 = 10−3   jedna tysięczna 

   kilo   k   1 000 = 103   tysiąc 

decy   d   0,1 = 10−1   jedna dziesiąta 
centy)   c   0,01 = 10−2   jedna setna 
mega   M   1 000 000 = 106   milion 
giga   G   1 000 000 000 = 109   miliard 
nano   n   0,000 000 001 = 10−9   jedna miliardowa 
piko    p   0,000 000 000 001 = 10−12   jedna bilionowa 
mikro   µ   0,000 001 = 10−6   jedna milionowa 

 
5.  
6. Ruch – w fizyce to zmiana położenia ciała odbywająca się w czasie względem określonego układu 
odniesienia. 
Tor ruchu (trajektoria) - w kinematyce krzywa zakreślana w przestrzeni przez poruszające się ciało. Jeżeli 
wypadkowa siła działająca na ciało wynosi 0, wówczas z I zasady dynamiki Newtona wynika, że ciało porusza 
się po torze prostoliniowym. Jeżeli na poruszające się ciało działa niezrównoważona siła, której kierunek nie jest 
styczny do toru ruchu, wówczas tor ruchu jest krzywoliniowy. 
Prędkość: [ v = dx/dt ] 
a) wektorowa wielkość fizyczna wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce 

czasu

. 

b) skalarna wielkość oznaczająca przebytą drogę w jednostce czasu lub tylko wartość prędkości zwana przez 
niektórych szybkością. 
Jednostka prędkości w układzie SI to metr na sekundę. 
Przyspieszenie – [a = dv/dt ] wektorowa wielkość fizyczna wyrażająca zmianę prędkości w czasie. 
Przyspieszenie definiuje się jako pochodną prędkości po czasie, czyli jest szybkością zmiany prędkości. Jeśli 
przyspieszenie styczne jest skierowane przeciwnie do zwrotu prędkości ruchu, to wartość prędkości w tym ruchu 
maleje a przyspieszenie to jest nazywane opóźnieniem. 
Rodzaje ruchów :  
Ze względu na tor : prostoliniowy , krzywoliniowy  
Ze względu na wartość prędkości : jednostajny , zmienny [jednostajnie zmienny( przyśpieszony , opóźniony) ,    
niejednostajnie zmienny ] 
7. Prostoliniowy jednostajny: 
Ponieważ prędkość w ruchu jednostajnym nie zależy od czasu, tzn. zmiana położenia w równych odstępach 
czasu jest stała, 

 

czyli droga zależy wprost proporcjonalnie od czasu: 

 

gdzie Δt = t2 − t1 > 0 jest odcinkiem czasu, w którym ciało przemieściło się o 

 

 

czyli pokonało drogę 

 

gdzie 

to szybkość. Oznacza to, że po czasie t2 ciało znajduje się w położeniu 

 

Podstawiając t = t2 oraz t1 = 0 równanie ruchu przyjmuje postać 

 

a przebyta droga wyraża się wzorem 

st = | xt | = vt + s0, 

gdzie t jest parametrem czasowym, x0 oznacza początkowe położenie ciała, s0 oznacza drogę pokonaną przez 
ciało do tej pory (zwykle przyjmuje się, że jest ona równa zeru), zaś  oraz v to stałe odpowiednio prędkość i 
szybkość. 
Ruch jednostajnie przyspieszony – ruch, w którym prędkość ciała zwiększa się o jednakową wartość w 
jednakowych odstępach czasu. Ciało takie ma przyspieszenie o stałej wartości, a jego kierunek i zwrot są równe 
kierunkowi i zwrotowi prędkości tego ciała. 

 

 

Droga, a także wartość przesunięcia, wynosi w tym ruchu 

 

gdzie: 
s – droga, pokonana przez ciało 
s0 – droga początkowa ciała 
v – wartość prędkości ciała 
v0 – wartość prędkości początkowej ciała 
t – czas trwania ruchu jednostajnie przyspieszonego 
a – wartość przyspieszenia. 
 
8. Iloczyn skalarny : 
 

[1,2,3]*[1,1,2]  =   1*1 + 2*1 + 3*2 = 9 

Iloczyn wektorowy : 
 

[1,2,3]x[1,1,2]  =    |1  2  3 | 1  2| 

                                              |1  1  2 | 1  1| 
                                              |i   j   k | i   j| 
11. Zasada niezależności 
Jeśli punkt materialny uczestniczy równocześnie w kilku ruchach (ruch złożony), to każdy z tych składowych 
ruchów odbywa się bez zakłóceń w ten sposób, jakby pozostałych ruchów nie było. 
 
12. I zasada dynamiki W inercjalnym układzie odniesienia, jeśli na ciało nie działa żadna siła lub siły działające 
równoważą się, to ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym. 

II zasada dynamiki Jeśli siły działające na ciało nie równoważą się (czyli siła wypadkowa 

jest różna od 

zera), to ciało porusza się z przyspieszeniem wprost proporcjonalnym do siły wypadkowej, a odwrotnie 
proporcjonalnym do masy ciała. 

 

 
III zasada dynamiki Oddziaływania ciał są zawsze wzajemne. Siły wzajemnego oddziaływania dwóch ciał 
mają takie same wartości, taki sam kierunek, przeciwne zwroty i różne punkty przyłożenia (każda działa na inne 
ciało). 
 
13. Tarcie (opory ruchu) to całość zjawisk fizycznych towarzyszących przemieszczaniu się względem siebie 
dwóch ciał fizycznych (tarcie zewnętrzne) lub elementów tego samego ciała (tarcie wewnętrzne) i powodujących 
rozpraszanie energii podczas ruchu. 
Tarcie zewnętrzne występuje na granicy dwóch ciał stałych. Tarcie wewnętrzne występuje przy przepływie 
płynów, jak i deformacji ciał stałych, pomiędzy obszarami przemieszczającymi się względem siebie. 
Siła występująca w zjawiskach tarcia nazywana jest siłą tarcia. 
 
Jeżeli ciało nie porusza się, to siła tarcia statycznego równoważy siłę wypadkową pozostałych sił działających na 
ciało, ma jej kierunek, a zwrot przeciwny. Maksymalną wartość siły jaka może wystąpić określa wzór: 

 

Jeżeli ciało porusza się, to siła tarcia dynamicznego ma kierunek ruchu ciała, zwrot przeciwny kierunkowi ruchu, 
wartość T jest równa: 

 

gdzie: 

– współczynnik tarcia zależny od rodzaju powierzchni stykających się ciał, 

– siła nacisku prostopadła do powierzchni styku ciał.   [N = F *cos a , N = m*g ] 

14.  Zasada zachowania energii - empiryczne prawo fizyki, stwierdzające, że w układzie izolowanym suma 
wszystkich rodzajów energii układu jest stała (nie zmienia się w czasie). W konsekwencji, energia w układzie 
izolowanym nie może być ani utworzona, ani zniszczona, może jedynie zmienić się forma energii. Tak np. 
podczas spalania wodoru w tlenie energia chemiczna zmienia się w energię cieplną. 
  
Zasada zachowania pędu: 
suma wektorowa pędów wszystkich elementów układu izolowanego pozostaje stała 
Układ izolowany to taki układ, na który nie działają siły zewnętrzne lub siły te się równoważą. Oddziaływanie 
między elementami układu siłami wewnętrznymi nie zmienia pędu układu.Gdy na układ ciał działa 
niezrównoważona siła zewnętrzna, wówczas pęd wypadkowy układu zmienia się. Zasada zachowania pędu 
wynika wprost z II zasady dynamiki w postaci uogólnionej.Zasada ta jest zawsze spełniona (dla dowolnego 
układu izolowanego) w każdym procesie fizycznym. 
 
Zasada zachowania momentu pędu mówi, że dla dowolnego izolowanego układu punktów materialnych 
całkowita suma ich momentów pędu jest stała. 
 
15. Jeśli energia potencjalna nie zmienia się (droga się nie wznosi i nie opada) cała praca wykonana przez siłę 

wypadkową zostaje przekształcona w zmianę energii kinetycznej 

.  

 

czyli