Programy Terapeutyczne 2007 

Leczenie raka jelita grubego irinotekanem

 

 

1

1. 

Nazwa programu: 

LECZENIE RAKA JELITA GRUBEGO IRINOTEKANEM 

2. 

Dziedzina medycyny: 

Onkologia kliniczna 

 

3.  

Dane dotyczące substancji czynnej, która będzie finansowana w ramach programu: 

1) nazwa substancji czynnej 

irinotekan. 

2) postać farmaceutyczna, dawka 

fiolki a 40mg i a 100mg koncentratu 

3) dawkowanie: 

180mg/m

2 

powierzchni ciała (CLF 1) 

80mg/m

2 

powierzchni ciała (CLF 2) 

 

w schemacie CLF1 dawkowanie leków jest następujące: 

Irinotekan 180mg/m

2

 we wlewie 2 godzinnym w dniu1 

5-Fluorouracyl 400 mg/m

2

 we wlewie typu bolus w dniu 1 i 2 

5-Fluorouracyl 600mg/m

2

 we wlewie ciągłym 22 godzinnym w dniu 1 i 2 

folinian wapnia 200 mg/m

2

  iv w dniu 1 i 2 

co 14 dni  

cykl leczenia obejmuje 3 podania 

w schemacie CLF2 dawkowanie leków jest następujące: 

dzień 1 

Irinotekan 80mg/m2 i.v 

5-Fluorouracyl 500 mg/m2 we wlewie 2 godzinnym 

5-Fluorouracyl 1600- 2600mg/m2 średnio 2300mg/m2 ( i.v.) 

folinian wapnia 500 mg/m2 i.v 

cykle powtarzane w odstępach 7-dniowych przez 6 tygodni (w 7 tygodniu 

przerwa)  

4.  

Opis problemu zdrowotnego 

C18 – nowotwór złośliwy jelita grubego 

C20 – nowotwór złośliwy odbytnicy 

C19 – nowotwór złośliwy zagięcia esiczo-odbytniczego)  

Programy Terapeutyczne 2007 

Leczenie raka jelita grubego irinotekanem

 

 

2

Rak jelita grubego stanowi 9,4% wszystkich nowotworów złośliwych u mężczyzn i 10% u 

kobiet. Polska należy do grupy krajów o średniej zachorowalności (ok. 11 tyś zachorowań w 

ciągu roku) i umieralności (8 tyś rocznie) na raka jelita grubego. Wskaźnik śmiertelności w 

Polsce dla obu płci wynosi 0,83, a odsetek wyleczeń – ok. 20%. W Europie Środkowej ok. 

50-70% raków jelita grubego umiejscawia się w jego odcinku końcowym, tj. w odbytnicy (ok. 

30-50%) i esicy (ok. 15-20%). Rak jelita grubego może wystąpić w każdym wieku. Szczyt 

zachorowalności przypada po 64 r.ż., wzrost ryzyka między 45- 50 r.ż., zachorowania w 

wieku < 45 r.ż. najczęściej przypadki występowania rodzinnego. 

Przebieg choroby. 

Rak jelita grubego rozwija się przez wiele lat. Objawy kliniczne manifestujące 

chorobę mogą ujawnić się po kilku do kilkudziesięciu lat. Nowotwór szerzy się najpierw w 

obrębie jelita grubego, a następnie przez naczynia krwionośne i/lub chłonne do okolicznych 

węzłów chłonnych i narządów odległych (ok. 50% przypadków). Ponadto nowotwór szerzy 

się śródotrzewnowo oraz wzdłuż włókien nerwowych. 

Rokowanie. 

Wyleczenia trwałe w stopniu zaawansowania A wg Dukes’a lub I wg podziału TNM 

wynoszą ok. 80%, w stopniu B lub II przekraczają 50%, w stopniu C lub III są niższe niż 

30%. Wyleczenia w stopniu D2 lub IV należą do rzadkości. Przeciętne wyniki 5- letnich 

przeżyć dla mieszkańców ośrodków akademickich w Polsce wynoszą od 19 do 29% i 

znacznie odbiegają od wyników osiąganych w ośrodkach specjalistycznych na świecie. 

Epidemiologia. 

Zachorowalność (Polska 2002r.): 

•  C18   M-3427;  

K-3346 

•  C20 M-2685; 

  K-2032 

Umieralność (Polska 2003r.): 

• C18   M –2968;  

K-2858 

• C20   M-  1241;  

K- 989 

5.  Opis działania leku 

Irinotekan jest pochodną kamtotecyny. Jego mechanizm działania polega na 

hamowaniu topoizomerazy I, w wyniku czego, dochodzi do uszkodzenia struktury 

podwójnych  łańcuchów DNA. Zahamowanie replikacji DNA przyjmuje się za podstawę 

Programy Terapeutyczne 2007 

Leczenie raka jelita grubego irinotekanem

 

 

3

cytotoksycznego działania irinotekanu. Poza działaniem przeciwnowotworowym związek 

wykazuje silne działanie hamujące w stosunku do acetylocholinoesterazy, co istotnie wpływa 

na profil działań niepożądanych (biegunka). U chorych z rakiem jelita grubego i odbytnicy z 

przerzutami zastosowanie irinotekanu pozwoliło uzyskać 10-20% odpowiedź częściową. 

 

6. Zamierzony efekt terapeutyczny, 

•  wydłużenie czasu przeżycia całkowitego chorych z rakiem jelita grubego lub odbytnicy; 
•  zmniejszenie śmiertelności chorych z rakiem jelita grubego lub odbytnicy; 
•  wydłużenie czasu do progresji choroby; 
•  poprawa jakości życia chorych z rakiem jelita grubego lub odbytnicy. 

 

7. Kryteria włączenia do programu, 

•  histologicznie udokumentowany rak jelita grubego lub odbytnicy; 
•  stadium uogólnienia, obecność przerzutów; 
•  wiek powyżej 18 roku życia; 
•  stan sprawności wg WHO 0-2; 
•  klirens kreatyniny powyżej 30 ml/min; 
•  prawidłowe wartości czynności wątroby-kwalifikacja do leczenia również tych 

chorych u których odnotowano umiarkowany wzrost aktywności transaminaz (do 3 

krotnego wzrostu aktywności transaminaz w stosunku do wartości prawidłowych);  

•  stężenie bilirubiny nie przekracza wartości 3 x górna granica normy; 
•  prawidłowe wartości wskaźników czynności szpiku; 
•  wykluczenie ciąży; 
•  wykluczenie choroby zapalnej lub niedrożności jelit. 

8. Kryteria wykluczenia z programu, 

•  wystąpienie objawów nadwrażliwości na irinotekan; 
•  toksyczność wg WHO > 3, zwłaszcza wystąpienie objawów zahamowania czynności 

szpiku, objawów niewydolności krążenia czy ciężkiej biegunki; 

•  stan sprawności wg WHO 3-4; 
•  brak skuteczności leku po 12 tygodniach terapii ; 
•  progresja choroby w trakcie stosowania leku. 

 

Programy Terapeutyczne 2007 

Leczenie raka jelita grubego irinotekanem

 

 

4

9.  Monitorowanie wyników leczenia, 

Obejmuje oceną odpowiedzi na leczenie (według skali WHO dla zmian mierzalnych) oraz stopnia 

nasilenia działań niepożądanych (ocena stopnia toksyczności według skali WHO). Badania należy 

przeprowadzać co 12 tygodni leczenia. 

Badanie podmiotowe i przedmiotowe: 

•  USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny; (wybór 

metody obrazowania uzależniony od oceny sytuacji klinicznej). 

•  RTG klp; 

•  stężenie CEA w surowicy krwi;  
•  badania laboratoryjne w tym: morfologia z rozmazem, poziom kreatyniny, kw. 

moczowego, poziom aktywności aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej, 

poziom bilirubiny, próba tymolowa; 

 

10. Monitorowanie wyników programu 

W dokumentacji pacjenta zarówno ambulatoryjnej jak i szpitalnej należy umieścić następujące 

informacje dotyczące programu: 

•  informację dotyczącą monitorowania leczenia; 
•  informację na temat zakończenia leczenia i osiągniętego efektu terapeutycznego. 

Monitorowanie wyników programu obejmuje zbieranie i przekazywanie do oddziału 

wojewódzkiego Funduszu następujących danych: 

•  PESEL chorego; 
•  rozpoznanie choroby podstawowej; 
•  wskazania do leczenia irinotekanem; 
•  datę rozpoczęcia leczenia;  
•  datę zakończenia leczenia; 
•  informację o przyczynie zakończenia leczenia; 
•  zastosowane dawkowanie irinotekanu; 
•  informację o sumarycznej dawce irinotekanu wykorzystanej w leczeniu (ilość leku 

podana w rachunku narastającym od początku leczenia); 

•  ocenę wyników leczenia (wg skali WHO dla zmian mierzalnych);  
•  stopień nasilenia działań niepożądanych (toksyczność wg skali WHO); 
•  ocenę osiągniętych punktów końcowych  

Programy Terapeutyczne 2007 

Leczenie raka jelita grubego irinotekanem

 

 

5

o

 

uzyskany czas przeżycia (podany w pełnych miesiącach od rozpoczęcia terapii 

w programie); 

o

 

uzyskany czas do progresji (podany w pełnych miesiącach od rozpoczęcia 

terapii w programie); 

 

Powyższe dane należy przekazywać po każdych kolejnych 12 tygodniach terapii oraz na 

zakończenie leczenia. 

 

a)  określenie czasu leczenia w programie. 

Kryteria wyłączenia pacjenta z programu wyznaczają czas leczenia. 

11. Warunki Realizacji Programu: 

Warunki lokalowe oraz wyposażenie: 

Oddział/pododdział onkologii klinicznej z możliwością stałego monitorowania 

skuteczności stosowanej terapii oraz diagnozowania i leczenia działań niepożądanych (z 

uwzględnieniem możliwości przeprowadzenia konsultacji kardiologicznej); 

•  pracownia tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego – lub 

możliwość zlecania badania poza ośrodkiem; 

•  pracownia USG, RTG; EKG; 
•  kolonoskopia 
•  zaplecze laboratoryjne z możliwością przeprowadzenia następujących badań: 

- 

badania biochemiczne krwi; 

- 

morfologia krwi z rozmazem; 

- 

stężenia CEA w surowicy. 

Kwalifikacje personelu 

• 

co najmniej 2 lekarzy specjalistów z zakresu onkologii klinicznej;

 

•  co najmniej 2 pielęgniarki przeszkolone w zakresie podawania cytostatyków; 

•  Sugerowana współpraca z psychologiem klinicznym