1. Na czym polega ekonomiczny aspekt ludzkiej działalności?

Gospodarczy charakter działalności ludzi jest jednym z wielu jej aspektów, choć czasem może mieć 

znaczenie pierwszoplanowe (praca najemna, własna firma). Aspekt ten dotyczy natury 
gospodarowania, które obejmuje dużą grupę zachowań ludzkich, których efektem jest wytwarzanie 

potrzebnych, a nie dostarczonych bezpośrednio przez przyrodę dóbr. Trudno jednak określić, co jest 
najważniejsze: wytwarzanie, pomnażanie dochodu i majątku, wymiana dóbr, czy sposób 

podejmowania decyzji. Gospodarowanie jest procesem historycznym i w różnych okresach na 
pierwszy plan wybijały się inne pytania, w zależności od sposobów gospodarowania i pojmowania 

świata (np. nowożytna ekonomia rozwinęła się w równolegle do gospodarki rynkowej).

2. Jakie jest pochodzenie nazwy “ekonomia“?

Stworzył ją Arystoteles. Pochodzi ze złożenia dwóch greckich słów: oikos (gospodarstwo domowe) i 
nomos (prawo). Oznaczała, że ekonomia jest wiedzą o działalności w oikosie, dającą się ująć w 

postaci praw naukowych.

3. Czym zajmuje się ekonomia?

Celem ekonomii jest poznanie rzeczywistości gospodarczej, opisanie jej i wyjaśnienie przyczyn i 
natury zjawisk oraz procesów zachodzących w gospodarce rynkowej, w których podmiotem jest 

człowiek.

Za podstawowy problem badawczy uważa się pytanie o sposób dokonywania wyborów 

ekonomicznych przez uczestników życia gospodarczego oraz o ich skutki w skali gospodarki.

4. Czym zajmuje się mikroekonomia, a czym makroekonomia?

Mikroekonomia zajmuje się badaniem zjawisk i procesów gospodarczych zachodzących w 
poszczególnych obszarach gospodarki, obserwowanych i wyjaśnianych z punktu widzenia 

działalności gospodarczej poszczególnych podmiotów gospodarczych: nabywców, konsumentów, 
sprzedawców i producentów.

Makroekonomia zajmuje się badaniem zjawisk i procesów zachodzących w całej gospodarce.

5. Co stanowi kryterium podziału ekonomii na pozytywną i normatywną?

Kryterium podziału ekonomii na pozytywną i normatywną są sądy.

Jeśli ekonomia zajmuje się tylko wyjaśnianiem zjawisk, zachowań i procesów gospodarczych, to 

określa się ją jako pozytywną. Jeżeli zaś wydaje sądy i formułuje zdania o powinnościach, to ma 
charakter normatywny.

6. Na czym polegają sądy oceniające w ekonomii?

Sądy oceniające w ekonomii:

a) o wartości etycznej - orzekają, że jakiś czyn, zjawisko gospodarcze lub cały system ma wartość 
dodatnią lub ujemną; są to sądy a priori;

b) o słuszności - orzekają, czy co konkretny czyn spowodował i czy był w danej sytuacji najlepszy z 
możliwych;

c) o moralności - dotyczą intencji czynu i woli zachowania się nienagannego pod względem 
etycznym.

7. Na czym polega metoda indukcyjna, a na czym metoda dedukcyjna?

Metoda indukcyjna polega na empirycznym badaniu pewnej klasy zjawisk i formułowaniu na jego 

podstawie hipotez. Metody tej nie stosuje się już raczej w mikroekonomii, gdyż dziedzina ta jest zbyt 
skomplikowana.

Metoda dedukcyjna polega na dedukcyjnym wnioskowaniu i odkrywaniu zależności z modelu o 

zredukowanej liczbie zmiennych. Jest to najpopularniejsza metoda ekonomii, wykorzystująca zasadę 
ceteris paribus.

8. Co to jest teoria ekonomiczna?

Teorią ekonomiczną nazywamy zbiór twierdzeń wyjaśniających zjawiska i procesy ekonomiczne 

ujmowane w modelu ekonomicznym.

Nie każdy jednak zbiór twierdzeń jest teorią naukową, która musi mieć następujące cechy: zgodność 

z obserwacjami, niesprzeczność logiczna, płodność poznawcza, prostota i elegancja.

9. Wymień i omów ważniejsze trudności myślenia ekonomicznego.

1) Zdarzenia gospodarcze są sprzężone zwrotnie.
2) To, co jest prawdziwe w mikroskali, nie musi być prawdziwe w makroskali.

3) Częste uleganie złudzeniu, że w danej sytuacji występują zależności przyczynowo-skutkowe.
4) Subiektywizm i stereotypowość badającego.

5) Mierzenie zdarzeń gospodarczych (wiele z nich ma naturę jakościową) jest trudne, a ma bardzo 
duży wpływ na wynik badań (wybór sposobu pomiaru i miernika).

10. Co to jest model ekonomiczny?

Modele teoretyczne to konstrukcje myślowe mające na celu wyjaśnienie obserwowanych zjawisk. 

Służą do wyizolowania badanych zjawisk, po to aby wyraziście ujawniły się badane zależności.

Teoretyczny model ekonomiczny składa się z pewnej liczby założeń, w których:

a) odrzuca się pewne zjawiska uznane za przypadkowe lub nieistotne,
b) przyjmuje się, że badane zjawiska, przedmioty i osoby mają określone cechy.

Model ekonomiczny jest więc zbiorem założeń tworzącym uproszczony, schematyczny obraz 
pewnego fragmentu gospodarki, w którym można badać istotne zależności.

11. Jak można sprawdzić teorie ekonomiczne?

Metody sprawdzania teorii:

a) weryfikacja - przez porównanie teorii z wynikami obserwacji empirycznych,
b) falsyfikacja - obalanie tezy przez znalezienie przypadku, w którym hipotetyczne zależności nie 

zachodzą.

Obecnie w ekonomii przyjmuje się, że teorię można obalić, o ile istnieje od niej lepsza.

II. PROCES GOSPODAROWANIA

1. Jaki jest naturalny cel gospodarczej działalności człowieka?

Naturalnym celem gospodarczej działalności ludzi jest zaspokajanie potrzeb.

2. Co to są potrzeby? Jaka jest ich struktura?

Potrzeba to subiektywne odczuwanie braku, niezaspokojenia lub pożądania określonych 
warunków lub rzeczy, które człowiek uważa za niezbędne do utrzymania go przy życiu, 

umożliwienia mu rozwoju, realizowania ról społecznych itp. Cechami potrzeb są indywidualizm i 
subiektywizm.

Struktura potrzeb człowieka (wg Maslowa): 1° biologiczne, 2° bezpieczeństwa, 3° kontaktów 
społecznych, 4° uznania, 5° samorealizacji.

3. Jakie środki służą do zaspokajania potrzeb?

Osiągnięcie korzyści wymaga odpowiednich środków materialnych lub pieniężnych. Wszystkie środki 

służące bezpośrednio lub pośrednio do zaspokajania potrzeb ludzkich, w formie rzeczy, usługi lub 
stanu, nazywamy dobrami.

4. Jaki jest związek między zaspokajaniem potrzeb a dobrami produkcyjnymi?

Zaspokajanie potrzeb to inaczej konsumpcja. Dobra konsumowane określa się jako dobra 

konsumpcyjne. Wytwarza się je z dóbr produkcyjnych. 

Poza tym wiele dóbr może mieć jednocześnie charakter konsumpcyjny i produkcyjny.

5. Jakie właściwości mają dobra ekonomiczne?

Dobra ekonomiczne (wytworzone przez człowieka w ograniczonej ilości) mają dwie główne cechy:

a) do ich wytworzenia trzeba użyć pracy ludzkiej oraz innych dóbr ekonomicznych i dóbr 
pierwotnych,

b) są dobrami rzadkimi (w danym czasie mogą być wytworzone w ograniczonej ilości i przez to 
tylko częściowo zaspokoić potrzeby).

6. Co stanowi kryterium podziału dóbr na dobra ekonomiczne i dobra wolne?

Kryterium podziału jest tutaj rzadkość i konieczność (lub nie) wytwarzania.

7. Czy wszystkie dobra rzadkie są dobrami ekonomicznymi? Czy wszystkie dobra 
pierwotne są dobrami wolnymi?

Niektóre dobra pierwotne są dobrami rzadkimi, np. czyste powietrze, piasek pustynny (dla Polaka) 
itp.

8. Na czym polegają: produkcja, podział, konsumpcja? Jakie są zależności między nimi?

Produkcja to wytwarzanie dóbr i usług. Podział zajmuje się rozdysponowaniem tych dóbr rzadkich 

między producentów i konsumentów. Konsumpcja zaś polega na zaspokajaniu ludzkich przy 
pomocy dóbr i usług.

Bez produkcji nie ma podziału, bez podziału nie ma konsumpcji, a konsumpcja napędza produkcję.

9. Czym są czynniki produkcji? Jakie są ich rodzaje?

Czynniki produkcji to wszystkie dobra pierwotne i ekonomiczne oraz praca stosowane w produkcji do 
wytwarzania dóbr i usług. Dzielą się na:

a) ziemię - dobra pierwotne, np. surowce mineralne, lasy, wody itp.
b) pracę - ludzie wraz ze swoją wiedzą, zdolnościami i umiejętnościami,

c) kapitał - ekonomiczne dobra produkcyjne (maszyny, urządzenia, budynki, surowce itp.)

10. Na czym polega zużywanie się poszczególnych czynników produkcji?

Jednorazowe zużywanie się czynników produkcji polega na przekształcaniu w produkt o nowych 
właściwościach.

Stopniowe zużywanie się czynników produkcji polega na wykorzystaniu danych dóbr kapitałowych w 
wielu procesach produkcyjnych (stałe wyposażenie, które musi być utrzymywane w sprawności 

produkcyjnej).

11. Czym różnią się strumienie od zasobów?

Strumień oznacza przepływ określonej ilości wielkości ekonomicznej w ciągu danego czasu przez 
podmiot gospodarczy lub gospodarkę.

Zasób oznacza ilościowy stan wielkości ekonomicznej w danym punkcie czasu.

http://notatek.pl/zzagadnienia-na-egzamin-z-mikro?notatka