ppg s2

1.  Radiofonia i telewizja

Zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej,
Art.  46.  1.  Uzyskania  koncesji  wymaga  wykonywanie  działalności  gospodarczej  w  zakresie:
(…)
5)      rozpowszechniania  programów  radiowych  i  telewizyjnych,  z  wyłączeniem  programów
rozpowszechnianych  wyłącznie  w  systemie  teleinformatycznym,  które  nie  są  rozprowadzane
naziemnie, satelitarnie lub w sieciach kablowych;
zatem, jest to przykład działalności koncesjonowanej.

Z kolei zgodnie z Konstytucją,

Art. 213.
Krajowa  Rada  Radiofonii  i  Telewizji  stoi  na  straży  wolności  słowa,  prawa  do  informacji  oraz  interesu
publicznego w radiofonii i telewizji.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wydaje rozporządzenia, a w sprawach indywidualnych podejmuje uchwały.

Art. 214.
Członkowie  Krajowej  Rady  Radiofonii  i  Telewizji  są  powoływani  przez  Sejm,  Senat  i  Prezydenta
Rzeczypospolitej.
Członek Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani
prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością pełnionej funkcji.

Art. 215.
Zasady  i  tryb  działania  Krajowej  Rady  Radiofonii  i  Telewizji,  jej  organizację  oraz  szczegółowe  zasady
powoływania jej członków określa ustawa.

à ustawa o radiofonii i telewizji

Art. 1. 1. Zadaniem radiofonii i telewizji jest:

à ogólnie – każdego podmiotu, nie publicznej RTV!

1)   dostarczanie informacji;
2)   udostępnianie dóbr kultury i sztuki;
3)   ułatwianie korzystania z oświaty, sportu i dorobku nauki;
3a)  upowszechnianie edukacji obywatelskiej;
4)   dostarczanie rozrywki;
5)   popieranie krajowej twórczości audiowizualnej.
1a.  (1)  Zadania  radiofonii  i  telewizji,  o  których  mowa  w  ust.  1,  są  realizowane  przez  dostarczanie  usług
medialnych .
2.  (2)  Odbiór  krajowych  i  zagranicznych  programów  oraz  audiowizualnych  usług  medialnych  na  żądanie
przeznaczonych  przez  dostawców  usług  medialnych  do  powszechnego  odbioru  jest  wolny,  z  zachowaniem
warunków określonych przepisami prawa.

Publiczną radiofonią i telewizją zajmuje się rozdział IV.
Publiczna radiofonia realizuje misję publiczną, a w jej ramach – liczne zadania (w tym takie,
jak  upowszechnianie  wiedzy  o  języku  polskim…).  Ogólnie  należy  zauważyć,  iż  omawiana
ustawa  operuje  raczej  surowymi  nakazami,  a  nie  zakazami;  szczególnie  na  publiczną  RTV
nałożone jest wiele nakazów o różnym stopniu konkretności.
Art. 21. 1. Publiczna radiofonia i telewizja realizuje misję publiczną, oferując, na zasadach
określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowane
programy  i  inne  usługi  w  zakresie  informacji,  publicystyki,  kultury,  rozrywki,  edukacji  i

sportu, cechujące się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz
innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu.

1a.  Do  zadań  publicznej  radiofonii  i  telewizji,  wynikających  z  realizacji  misji,  o  której  mowa  w  ust.  1,  należy  w
szczególności:
1)   tworzenie i rozpowszechnianie programów ogólnokrajowych, programów regionalnych, programów dla odbiorców za
granicą  w  języku  polskim  i  innych  językach  oraz  innych  programów  realizujących  demokratyczne,  społeczne  i  kulturalne
potrzeby społeczności lokalnych;
2)   tworzenie i rozpowszechnianie programów wyspecjalizowanych, na których rozpowszechnianie uzyskano koncesję;
3)   budowa i eksploatacja nadawczych i przekaźnikowych stacji radiowych i telewizyjnych;
4)   rozpowszechnianie przekazów tekstowych;
5)   prowadzenie prac nad nowymi technikami tworzenia i rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych;
6)   prowadzenie działalności produkcyjnej, usługowej i handlowej związanej z twórczością audiowizualną, w tym eksportu i
importu;
7)   popieranie twórczości artystycznej, literackiej, naukowej oraz działalności oświatowej i działalności w zakresie sportu;
8)   upowszechnianie wiedzy o języku polskim;
8a)  uwzględnianie potrzeb mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, w
tym emitowanie programów informacyjnych w językach mniejszości narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym;
9)      tworzenie  i  udostępnianie  programów  edukacyjnych  na  użytek  środowisk  polonijnych  oraz  Polaków  zamieszkałych  za
granicą;
10)    zapewnianie  dostępności  programów  lub  ich  części  i  innych  usług  dla  osób  niepełnosprawnych  z  powodu  dysfunkcji
narządu wzroku oraz osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu;
11)  upowszechnianie edukacji medialnej.

Ustawa reguluje także zawartość programów publicznej RTV

2.  Programy i inne usługi publicznej radiofonii i telewizji powinny:
1)   kierować się odpowiedzialnością za słowo i dbać o dobre imię publicznej radiofonii i telewizji;
2)   rzetelnie ukazywać całą różnorodność wydarzeń i zjawisk w kraju i za granicą;
3)   sprzyjać swobodnemu kształtowaniu się poglądów obywateli oraz formowaniu się opinii publicznej;
4)   umożliwiać obywatelom i ich organizacjom uczestniczenie w życiu publicznym poprzez prezentowanie zróżnicowanych
poglądów i stanowisk oraz wykonywanie prawa do kontroli i krytyki społecznej;
5)      służyć  rozwojowi  kultury,  nauki  i  oświaty,  ze  szczególnym  uwzględnieniem  polskiego  dorobku  intelektualnego  i
artystycznego;
6)   respektować chrześcijański system wartości, za podstawę przyjmując uniwersalne zasady etyki;

7)   służyć umacnianiu rodziny;
7a)  służyć kształtowaniu postaw prozdrowotnych;
7b)  służyć propagowaniu i upowszechnianiu sportu;
8)   służyć zwalczaniu patologii społecznych;
9)   (uchylony);
10)  służyć edukacji medialnej.

Z ust. 2 pkt 6 (chrześcijański system wartości) oraz z art. 18 ust. 2 (Art. 18. 2. Audycje lub
inne przekazy powinny szanować przekonania religijne odbiorców, a zwłaszcza chrześcijański
system wartości.) były przedmiotem badania przez TK, ale zostały uznane za zgodne z
Konstytucją.

Kategoria nadawcy społecznego – zwolniony jest z opłat za udzielenie lub zmianę koncesji.

Art. 4. W rozumieniu ustawy (…)
10)  nadawcą społecznym jest nadawca:
a)    którego  program  upowszechnia  działalność  wychowawczą  i  edukacyjną,  działalność  charytatywną,
respektuje  chrześcijański  system  wartości,  za  podstawę  przyjmując  uniwersalne  zasady  etyki,  oraz  zmierza  do
ugruntowania tożsamości narodowej,
b)  w którego programie nie są rozpowszechniane audycje ani inne przekazy, o których mowa w art. 18 ust. 5,
c)  który nie nadaje przekazów handlowych,
d)  który nie pobiera opłat z tytułu rozpowszechniania, rozprowadzania lub odbierania jego programu;
Art. 39b. 1. O uznanie za nadawcę społecznego może do Krajowej Rady wystąpić:

1)   stowarzyszenie w ramach realizacji celów statutowych;
2)   fundacja w ramach realizacji celów statutowych;
3)      kościelna  lub  wyznaniowa  osoba  prawna  kościoła  lub  związku  wyznaniowego  o  uregulowanej  w  ustawie
sytuacji prawnej.
2. Nadawca społeczny jest zwolniony z opłat za udzielenie lub zmianę koncesji.

Art. 1a. 1. Ustawę stosuje się do dostawców usług medialnych ustanowionych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. à zniknęło pojęcie nadawcy.

Art.  2.  1.  Prawo  rozpowszechniania  programów  radiowych  i  telewizyjnych  przysługuje
jednostkom  publicznej  radiofonii  i  telewizji  oraz  osobom  fizycznym,  osobom  prawnym  i
osobowym  spółkom  handlowym,  które  uzyskały  koncesję  na  taką  działalność,  albo  -  w
przypadku  programów  telewizyjnych  rozpowszechnianych  wyłącznie  w  systemach
teleinformatycznych - wpis do rejestru takich programów.
Koncesjonowane  jest  ROZPOWSZECHNIANIE  programów  radiowych  i  telewizyjnych;
ponadto (art. 33), obowiązek uzyskania koncesji nie dotyczy jednostek publicznej radiofonii i
telewizji (por. art. 26 1. Jednostki publicznej radiofonii i telewizji działają wyłącznie w formie
jednoosobowej spółki akcyjnej Skarbu Państwa (…). Do publicznej telewizji należą TVP, do
publicznej radiofonii – Polskie Radio).

2. Ustawy nie stosuje się do:
1)   programu rozpowszechnianego lub rozprowadzanego wyłącznie w obrębie jednego budynku;
2)      programu  rozpowszechnianego  lub  rozprowadzanego  w  systemie,  w  którym  urządzenia  nadawcze  i
odbiorcze należą do tej samej osoby, prowadzącej działalność gospodarczą lub inną zarejestrowaną działalność
publiczną,  a  treść  programu  ogranicza  się  do  spraw  związanych  z  tą  działalnością  i  jest  adresowana  do
pracowników lub innego określonego kręgu osób związanych z nadawcą;
3)   programu rozprowadzanego w sieci kablowej, jeżeli liczba indywidualnych odbiorców nie przekracza 250;
4)      programów  radiowych  rozpowszechnianych  wyłącznie  w  systemach  teleinformatycznych  oraz  audialnych
usług na żądanie;
5)   korespondencji prowadzonej z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej;
6)  elektronicznych wersji dzienników i czasopism oraz prasy udostępnianej w systemie teleinformatycznym pod
warunkiem że nie składają się w przeważającej części z audycji audiowizualnych;
7)   gier losowych i zakładów wzajemnych, chyba że są częścią audycji usługi medialnej.

Drugi środek reglamentacji w ustawie – wpis do rejestru. Zgłasza się program
rozprowadzany, a nie sam fakt jego rozprowadzania.
Art. 41
1. Zgłoszenia do rejestru wymaga:
1) program rozprowadzany;
2) program telewizyjny rozpowszechniany wyłącznie w systemie teleinformatycznym.

W  kwestii  terminologicznej:  charakter  pierwotny  rozpowszechniania  i  wtórny  rozprowadzania  (jest  to  przekazanie
rozpowszechnionego programu dalej).
7)   rozpowszechnianiem jest emisja programu drogą bezprzewodową lub przewodową do odbioru przez odbiorców;
8)      rozprowadzaniem  jest  przejmowanie  rozpowszechnionego  programu  w  całości  i  bez  zmian  oraz  równoczesne,  wtórne
jego rozpowszechnianie;

Rozdział V – Koncesja na rozpowszechnianie programów

Art. 33. 1. Rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych, z wyjątkiem programów
publicznej radiofonii i telewizji, wymaga uzyskania koncesji.
1a. Nie wymaga uzyskania koncesji rozpowszechnianie programów telewizyjnych wyłącznie w
systemach teleinformatycznych, chyba że program taki ma być rozprowadzany naziemnie,
satelitarnie lub w sieciach kablowych.
2. Organem właściwym w sprawach koncesji jest Przewodniczący Krajowej Rady.
3. Przewodniczący Krajowej Rady podejmuje decyzję w sprawie koncesji na podstawie
uchwały Krajowej Rady. Decyzja w tej sprawie jest ostateczna.
Istotne kwestie z tego przepisu:

- organem koncesyjnym jest przewodniczący KRRiTV, a nie – sama rada
- decyzja przewodniczącego jest ostateczna – więc od razu skarga do sądu

administracyjnego

- decyzja ta jest podejmowana na podstawie uchwały KRRiTV – ale nie ma w ustawie

nic o związaniu przewodniczącego uchwałą czy o sytuacji, gdy uchwała różni się w
treści od decyzji. W każdym razie, w zamiarze ustawodawcy co do treści decyzję
powinna podjąć Rada (jej uchwała powinna wiązać przewodniczącego).

•  Komu może być przyznana koncesja?
Art. 35. 1. Koncesja może być udzielona osobie fizycznej, posiadającej obywatelstwo polskie i
stałe  miejsce  zamieszkania  na  terytorium  Rzeczypospolitej  Polskiej,  osobie  prawnej  lub
osobowej spółce handlowej, które mają siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Koncesja dla spółki z udziałem osób zagranicznych może być udzielona, jeżeli:
1)   udział kapitałowy osób zagranicznych w spółce lub udział osób zagranicznych w kapitale zakładowym spółki
nie przekracza 49%;
2)   umowa lub statut spółki przewidują, że:
a)    osobami  uprawnionymi  do  reprezentowania  lub  prowadzenia  spraw  spółki  albo  członkami  zarządu  spółki
będą w większości osoby posiadające obywatelstwo polskie i stałe miejsce zamieszkania w Polsce,
b)    w  zgromadzeniu  wspólników  lub  w  walnym  zgromadzeniu  udział  głosów  osób  zagranicznych  i  spółek
zależnych, w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, od osób zagranicznych nie może przekroczyć 49%,
c)    osoby  zagraniczne  nie  mogą  dysponować  bezpośrednio  lub  pośrednio  większością  przekraczającą  49%
głosów w osobowej spółce handlowej,
d)  członkami rady nadzorczej spółki będą w większości osoby posiadające obywatelstwo polskie i stałe miejsce
zamieszkania w Polsce.
3. Koncesja może być również udzielona:
1)   osobie zagranicznej lub
2)   spółce zależnej, w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, od osoby zagranicznej
- których siedziba lub stałe miejsce zamieszkania znajduje się w państwie członkowskim Europejskiego Obszaru
Gospodarczego - bez stosowania ograniczeń zawartych w ust. 2.

• Oceniane w postępowaniu koncesyjnym kwestie: 1) stopień zgodności zamierzonej

działalności  programowej  z  zadaniami  określonymi  w  art.  1  ust.  1  ustawy,  z
uwzględnieniem  stopnia  realizacji  tych  zadań  przez  innych  nadawców  działających  na
obszarze objętym koncesją; 2)   możliwości dokonania przez wnioskodawcę koniecznych
inwestycji  i  finansowania  programu;  3)      przewidywany  udział  w  programie  audycji
wytworzonych  przez  nadawcę  lub  na  jego  zamówienie  albo  we  współdziałaniu  z  innymi
nadawcami;  4)      przewidywany  udział  audycji,  o  których  mowa  w  art.  15  ust.  1  i  3,  w
programie  telewizyjnym  albo  utworów,  o  których  mowa  w  art.  15  ust.  2,  w  programie

radiowym lub telewizyjnym; 5) dotychczasowe przestrzeganie przepisów dotyczących
radiokomunikacji i środków masowego przekazu.

• Przesłanki odmowy udzielenia koncesji:

2.  Koncesji  nie  udziela  się,  jeżeli  rozpowszechnianie  programów  przez  wnioskodawcę
mogłoby spowodować:
1)      zagrożenie  interesów  kultury  narodowej,  dobrych  obyczajów  i  wychowania,
bezpieczeństwa  i  obronności  państwa  oraz  zagrożenia  dla  bezpieczeństwa  informacji
niejawnych;
2)   osiągnięcie przez wnioskodawcę pozycji dominującej w dziedzinie środków masowego
przekazu na danym terenie.

• Koncesja jest czasowa: 3. Koncesja jest udzielana na 10 lat.

• Koncesja może zostać cofnięta – art. 38:

o Obligatoryjne cofnięcie: 1. Koncesję cofa się, jeżeli:

1)      wydano  prawomocne  orzeczenie  zakazujące  nadawcy  wykonywania  działalności
gospodarczej objętej koncesją;
2) nadawca rażąco narusza warunki określone w ustawie lub w koncesji;
3)   działalność objęta koncesją jest wykonywana w sposób sprzeczny z ustawą lub z
warunkami określonymi w koncesji, a nadawca, pomimo wezwania Przewodniczącego
Krajowej Rady, w wyznaczonym terminie nie usunął stanu faktycznego lub prawnego
niezgodnego z warunkami określonymi w koncesji lub w ustawie;
4)      nadawca,  pomimo  wezwania  Przewodniczącego  Krajowej  Rady,  nie  rozpoczął
rozpowszechniania  programu  w  terminie  ustalonym  w  koncesji  lub  trwale  zaprzestał
wykonywania rozpowszechniania programu za pomocą wszystkich lub niektórych stacji
nadawczych - chyba że nadawca wykaże, że opóźnienie rozpoczęcia rozpowszechniania
programu  lub  zaprzestanie  rozpowszechniania  programu  zostały  spowodowane
okolicznościami  od  niego  niezależnymi.  Za  trwałe  zaprzestanie  rozpowszechniania
programu  uważa  się  fakt  nierozpowszechniania  programu  przez  okres  trzech  kolejno
następujących po sobie miesięcy.

o Fakultatywne cofnięcie: 2. Koncesja może być cofnięta, jeżeli:

1)   rozpowszechnianie programu powoduje zagrożenie interesów kultury narodowej,
bezpieczeństwa i obronności państwa lub narusza normy dobrego obyczaju;
2) nastąpi ogłoszenie upadłości nadawcy;
3)      rozpowszechnianie  programu  powoduje  osiągnięcie  przez  nadawcę  pozycji
dominującej w dziedzinie środków masowego przekazu na danym rynku właściwym w
rozumieniu  przepisów  o  ochronie  konkurencji  i  konsumentów;  à  znów  pozycja
dominująca  (ale  tutaj  jest  mowa  o  osiągnięciu,  nie  nadużywaniu,  co  jest  niespójne  z
u.o.k.k.)
4)   nastąpi przejęcie bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad działalnością nadawcy
przez inną osobę.

• Art. 38a – to kolejna modyfikacja KSH.

Art. 38a. 1. Uprawnienia wynikające z koncesji są niezbywalne, z zastrzeżeniem ust. 3-5.
2. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie przechodzą na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego.
3.  W  przypadku  łączenia,  podziału  albo  innego  rodzaju  przekształceń  spółek  handlowych,
uprawnienia,  o  których  mowa  w  ust.  1,  mogą  przejść  na  inny  podmiot  za  zgodą  Krajowej  Rady
wyrażoną w formie uchwały. Odmowa wyrażenia zgody następuje, gdy:
1)   nadawca osiągnie pozycję dominującą w dziedzinie środków masowego przekazu na danym
rynku właściwym w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów;
2)   nastąpi przejęcie bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad działalnością nadawcy przez inną
osobę.
3a. Osoba fizyczna może przenieść uprawnienia wynikające z koncesji, za zgodą Krajowej Rady
wyrażoną w formie uchwały, na spółkę, której jest wspólnikiem i która spełnia warunki, o których
mowa w art. 35. Odmowa wyrażenia zgody następuje z przyczyn, o których mowa w art. 36 ust. 2.
4.  Na  podstawie  uchwały  Krajowej  Rady,  Przewodniczący  Krajowej  Rady  wydaje  decyzję  w
sprawie wyrażenia zgody bądź odmowy, o której mowa w ust. 3 i 3a.

Zatem, cdz koncesja niezbywalna, ale za zgodą KRRiTV mogą przejść przy łączeniu spółek.
Zgodę wydaje (w formie decyzji) przewodniczący.
• Koncesja jest płatna; płatne jest również prawo do dysponowania częstotliwością.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji – ustrój
• Jest to konstytucyjny organ państwowy; zgodnie z art. 5, KRRiTV to organ państwowy

właściwy w sprawach radiofonii i telewizji. (ale organem koncesyjnym jest jej
przewodniczący!)

• Liczny katalog, choć nie zamknięty katalog zadań w art. 6 ust. 2 – łącznie 13 zadań.

2. Do zadań Krajowej Rady należy w szczególności:
1)  projektowanie  w  porozumieniu  z  Prezesem  Rady  Ministrów  kierunków  polityki  państwa  w  dziedzinie  radiofonii  i
telewizji;
2)  określanie,  w  granicach  upoważnień  ustawowych,  warunków  prowadzenia  działalności  przez  dostawców  usług
medialnych;
3)  podejmowanie,  w  zakresie  przewidzianym  ustawą,  rozstrzygnięć  w  sprawach  koncesji  na  rozpowszechnianie
programów, wpisu do rejestru programów, zwanego dalej "rejestrem", oraz prowadzenie tego rejestru;
3a) uznawanie za nadawcę społecznego lub odbieranie tego przymiotu, na warunkach określonych ustawą;
4) sprawowanie w granicach określonych ustawą kontroli działalności dostawców usług medialnych;
5) organizowanie badań treści i odbioru usług medialnych;
5a) prowadzenie monitoringu rynku audiowizualnych usług medialnych na żądanie w celu ustalenia kręgu podmiotów
dostarczających audiowizualne usługi medialne na żądanie oraz oceny wykonania obowiązków wynikających z ustawy
przez te podmioty;
6)  ustalanie wysokości opłat za udzielenie koncesji oraz wpis do rejestru;
6a) ustalanie, na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, wysokości
opłat abonamentowych;
7)  opiniowanie  projektów  aktów  prawnych  oraz  umów  międzynarodowych  dotyczących  radiofonii  i  telewizji  lub
audiowizualnych usług medialnych na żądanie;
8)   inicjowanie postępu naukowo-technicznego i kształcenia kadr w dziedzinie radiofonii i telewizji;
9) organizowanie i inicjowanie współpracy z zagranicą w dziedzinie radiofonii i telewizji, w tym współpracy z organami
regulacyjnymi państw członkowskich Unii Europejskiej, właściwymi w sprawach usług medialnych;
10)  współpraca  z  właściwymi  organizacjami  i  instytucjami  w  zakresie  ochrony  praw  autorskich,  praw  wykonawców,
praw producentów oraz dostawców usług medialnych;
11)  przeprowadzanie  jawnych  i  otwartych  konkursów  na  stanowiska  członków  rad  nadzorczych  w  jednostkach
publicznej radiofonii i telewizji;
12) inicjowanie i wspieranie samoregulacji i współregulacji w zakresie dostarczania usług medialnych;
13)  upowszechnianie  umiejętności  świadomego  korzystania  z  mediów  (edukacji  medialnej)  oraz  współpraca  z  innymi
organami państwowymi, organizacjami pozarządowymi i innymi instytucjami w zakresie edukacji medialnej.

• Skład osobowy – art. 7; 5 osób - 2 powołuje sejm, 1 senat, 2 prezydent – i ten sam organ

odwołuje z funkcji członka, w ściśle określonych okolicznościach: 6. Organ uprawniony
do powołania członka Krajowej Rady odwołuje go wyłącznie w przypadku: 1)   zrzeczenia
się swej funkcji; 2)   choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie funkcji; 3)   skazania
prawomocnym  wyrokiem  za  popełnienie  przestępstwa  z  winy  umyślnej;  3a)    złożenia
niezgodnego  z  prawdą  oświadczenia  lustracyjnego,  stwierdzonego  prawomocnym
orzeczeniem  sądu;  4)      naruszenia  przepisów  ustawy  stwierdzonego  orzeczeniem
Trybunału Stanu.).
Wymagane  kwalifikacje  –  wiedza  i  doświadczenie  w  zakresie  środków  społecznego
przekazu.
Członek  KRRiTV  może  w  jej  ramach  pełnić  funkcję:  przewodniczącego  lub
wiceprzewodniczącego (przewodniczącego i wice- wybiera Rada ze swojego grona i też
ona odwołuje z tej funkcji)
Gwarancje  niezależności  członków  Rady  –  sześcioletnia  kadecja,  zatem  dłuższa,  niż
kadencja  powołujących  członków  organów;  możliwość  pełnienia  tylko  jednej  pełnej
kadencji (pod rząd?); odwołanie tylko z pewnych przyczyn.
Quorum to 2/3 ustawowej liczby członków – czyli 4 osoby.

• Jednak cała niezależność to fikcja:

Art.  12.  1.  Krajowa  Rada  przedstawia  corocznie  do  końca  marca  Sejmowi,  Senatowi  i
Prezydentowi sprawozdanie ze swej działalności za rok poprzedzający oraz informację o
podstawowych problemach radiofonii i telewizji.
(…)
3. Sejm i Senat uchwałami przyjmują lub odrzucają sprawozdanie, o którym mowa w ust.
1. Uchwała o przyjęciu sprawozdania może zawierać uwagi i zastrzeżenia.
4. W wypadku odrzucenia sprawozdania przez Sejm i Senat kadencja wszystkich członków
Krajowej  Rady  wygasa  w  ciągu  14  dni,  liczonych  od  dnia  ostatniej  uchwały,  z
zastrzeżeniem ust. 5.
5.  Wygaśnięcie  kadencji  Krajowej  Rady  nie  następuje,  jeżeli  nie  zostanie  potwierdzone
przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Sejm może wygasić kadencję wszystkich członków, nie przyjmując sprawozdania.

• Prawo tworzone przez KRRiTV – głównie uchwały (np. przy koncesji uchwała poprzedza

decyzję), także – rozporządzenia.

• Art. 10-11 uściślają funkcje przewodniczącego oraz wskazują na Biuro Krajowej Rady

jako jej „urząd”.

Treść programów radiowych i telewizyjnych – rozdz. 3 ustawy

•  Przepisy bardziej ogólne:
Art. 14.
1.  Nałożenie  na  nadawcę  obowiązku  lub  zakazu  rozpowszechniania  określonej  audycji  lub
przekazu może nastąpić wyłącznie na podstawie ustawy. (…)

Art. 14a.
1.  Nadawca  jest  obowiązany  do  zapewnienia  odbiorcom  łatwego,  bezpośredniego  i  stałego
dostępu  do  informacji  umożliwiających  identyfikację  programu  i  jego  nadawcy,  a  w
szczególności do informacji o:
1) nazwie programu;
2) nazwisku, nazwie lub firmie tego nadawcy;
3) adresie jego siedziby;
4)      danych  kontaktowych,  w  tym  adresu  korespondencyjnego,  adresu  poczty  elektronicznej
oraz witryny internetowej.

•  Ilościowa ochrona (w tym ochrona języka polskiego i wartości patriotycznych)

o Art. 15. 1. Nadawcy programów telewizyjnych przeznaczają co najmniej 33%

kwartalnego czasu nadawania programu na audycje wytworzone pierwotnie w języku
polskim,  z  wyłączeniem  serwisów  informacyjnych,  reklam,  telesprzedaży,  transmisji
sportowych, przekazów tekstowych i teleturniejów.
(utwór słowno-muzyczny debiutanta, po polsku, 5-24 à liczy się podwójnie)
3.  Nadawcy  programów  telewizyjnych  przeznaczają  ponad  50%  kwartalnego  czasu
nadawania  programu  na  audycje  europejskie,  z  wyłączeniem  serwisów
informacyjnych, reklam, telesprzedaży, transmisji sportowych, przekazów tekstowych i
teleturniejów.

Art.  15a.  1.  Nadawcy  programów  telewizyjnych  przeznaczają  co  najmniej  10%
kwartalnego  czasu  nadawania  programu  na  audycje  europejskie  wytworzone  przez
producentów  niezależnych,  z  wyłączeniem  serwisów  informacyjnych,  reklam,
telesprzedaży, transmisji sportowych, przekazów tekstowych i teleturniejów. (…)

• Handlowe treści i przekazy (gł. reklama) – definicje:

o Przekaz handlowy to pojęcie szersze, niż reklama: (art. 4)

16)    przekazem  handlowym  jest  każdy  przekaz,  w  tym  obrazy  z  dźwiękiem  lub  bez
dźwięku  albo  tylko  dźwięki,  mający  służyć  bezpośrednio  lub  pośrednio  promocji
towarów,  usług  lub  renomy  podmiotu  prowadzącego  działalność  gospodarczą  lub
zawodową,  towarzyszący  audycji  lub  włączony  do  niej,  w  zamian  za  opłatę  lub
podobne  wynagrodzenie,  albo  w  celach  autopromocji,  w  szczególności  reklama,
sponsorowanie, telesprzedaż i lokowanie produktu;
podczas gdy 17)  reklamą jest przekaz handlowy, pochodzący od podmiotu publicznego
lub  prywatnego,  w  związku  z  jego  działalnością  gospodarczą  lub  zawodową,
zmierzający  do  promocji  sprzedaży  lub  odpłatnego  korzystania  z  towarów  lub  usług;
reklamą jest także autopromocja;
trzecie  pojęcie  -  19)    telesprzedażą  jest  przekaz  handlowy  zawierający  bezpośrednią
ofertę sprzedaży towarów lub odpłatnego świadczenia usług;

o Trzy inne definicje:

20)    ukrytym  przekazem  handlowym  jest  przedstawianie  w  audycjach  towarów,  usług,  nazwy,  firmy,
znaku  towarowego  lub  działalności  przedsiębiorcy  będącego  producentem  towaru  lub  świadczącego
usługi,  jeżeli  zamiarem  dostawcy  usługi  medialnej,  w  szczególności  związanym  z  wynagrodzeniem  lub

uzyskaniem  innej  korzyści,  jest  osiągnięcie  skutku  reklamowego  oraz  możliwe  jest  wprowadzenie
publiczności w błąd co do charakteru przekazu;
21)    lokowaniem  produktu  jest  przekaz  handlowy  polegający  na  przedstawieniu  lub  nawiązywaniu  do
towaru,  usługi  lub  ich  znaku  towarowego  w  taki  sposób,  że  stanowią  one  element  samej  audycji  w
zamian za opłatę lub podobne wynagrodzenie, a także w postaci nieodpłatnego udostępnienia towaru lub
usługi;
22)  lokowaniem tematu jest przekaz handlowy polegający na nawiązywaniu do towaru, usługi lub ich
znaku  towarowego  w  scenariuszu  lub  liście  dialogowej  audycji  w  zamian  za  opłatę  lub  podobne
wynagrodzenie;

o Art. 16

1. Przekazy handlowe powinny być łatwo rozpoznawalne.
2. Reklamy i telesprzedaż powinny być łatwo odróżnialne od materiału redakcyjnego.
Reklamy i telesprzedaż odróżnia się w programie za pomocą środków wizualnych,
dźwiękowych lub przestrzennych.

o Ograniczenie ilości reklamy – Art. 16 3. Reklamy i telesprzedaż nie mogą zajmować

więcej niż 12 minut w ciągu godziny zegarowej.

o Ograniczenie związane z treścią audycji, w trakcie której jest reklama:

Art.  16a.  1.  Umieszczanie  reklam  lub  telesprzedaży  podczas  audycji  nie  może  naruszać  integralności
audycji,  przy  uwzględnieniu  naturalnych  przerw  w  audycji,  jej  czasu  trwania  i  charakteru,  ani
uprawnień podmiotów praw do audycji.
2. W transmisjach zawodów sportowych zawierających przerwy wynikające z przepisów ich rozgrywania
oraz  w  transmisjach  innych  wydarzeń  zawierających  przerwy,  reklamy  lub  telesprzedaż  mogą  być
nadawane wyłącznie w tych przerwach.
3. Filmy wyprodukowane dla telewizji, z wyłączeniem serii, seriali i audycji dokumentalnych, oraz filmy
kinematograficzne  mogą  zostać  przerwane,  w  celu  nadania  reklam  lub  telesprzedaży,  wyłącznie  jeden
raz podczas każdego okresu pełnych 45 minut przewidzianych w programie.(…)

Niektórych audycji (serwisy informacyjne, dla dzieci, audycje religijne, publicystyczne
i dokumentalne krótsze, niż 30 minut) w ogóle nie wolno przerywać.
W publicznej radiofonii i telewizji w ogóle audycji przerywać nie wolno (poza
przerwami w meczach).

o Ograniczenia związane z treścią reklamy – zwykle są w ustawach szczegółowych

(alkohol, papierosy…) W ustawie zakazano pewnych typów przekazów handlowych ze
względu na treść (naruszających godność ludzką, zawierających treści dyskryminujące,
raniących przekonania polityczne/religijne, zagrażających rozwojowi małoletnich) oraz
formę (ukryty przekaz handlowy, lokowanie produktów – choć z wyjątkami, i
tematów).

• Ograniczenia treści audycji: np. Art. 18. 1. Audycje lub inne przekazy nie mogą

propagować działań sprzecznych z prawem, z polską racją stanu oraz postaw i poglądów
sprzecznych  z  moralnością  i  dobrem  społecznym,  w  szczególności  nie  mogą  zawierać
treści  nawołujących  do  nienawiści  lub  dyskryminujących  ze  względu  na  rasę,
niepełnosprawność,  płeć,  wyznanie  lub  narodowość.  Zgodnie  z  poglądem  SA  w
Warszawie,  nie  bierze  się  pod  uwagę  tylko  tekstu,  ale  całość  przekazu,  włącznie  z
komentarzami prowadzącego i uczestników.

• Kategoria „ważnego wydarzenia”: Art. 20b. 1. Nadawca programu telewizyjnego może

nadać  bezpośrednią  transmisję  z  wydarzenia  o  zasadniczym  znaczeniu  społecznym,
zwanego  dalej  "ważnym  wydarzeniem",  tylko:  w  programie  ogólnokrajowym  w
rozumieniu  ustawy  lub  koncesji,  dostępnym  w  całości  bez  opłaty,  z  wyłączeniem  opłat

abonamentowych  (…)  lub  2)      jeżeli  to  samo  wydarzenie  jest  transmitowane  przez
nadawcę  programu  spełniającego  wymogi  określone  w  pkt  1,  na  podstawie  umowy  z
nadawcą, który nabył prawa do transmisji danego wydarzenia, lub z innym uprawnionym,
z zastrzeżeniem ust. 6..
Takimi wydarzeniami opisanymi w ustawie są tylko wydarzenia sportowe, ale Rada może
w rozporządzeniu określić inne takie ważne wydarzenia.

• Art. 20c. (63) 1. Nadawca programu telewizyjnego uprawniony do nadania na zasadzie

wyłączności transmisji z wydarzenia budzącego istotne zainteresowanie społeczne,
zwanego dalej "wydarzeniem", jest obowiązany umożliwić innym nadawcom telewizyjnym
realizację prawa do krótkiego sprawozdania. à obowiązek udostępniania skrótów.

2. Prawo pocztowe

•  jest to działalność regulowana i pojawia się rejestr;
•  działają w tym sektorze podmioty prywatne, ale widać resztki monopolu
•  podobnie  jak  w  ustawie  o  radiofonii…  pojawiał  się  podmiot  prywatny  obok  jednostki

publicznej radiofonii i telewizji, tutaj również jest [Art. 3. Użyte w ustawie określenia
oznaczają]:

o 12) operator pocztowy - przedsiębiorcę uprawnionego do wykonywania

działalności pocztowej, na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych;

o 13) operator wyznaczony - operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia

usług powszechnych; à a w okresie od wejścia w życie ustawy (tj. od 1.01.2013
r.) pełni tę funkcję Poczta Polska. Operator wyznaczony jest zobowiązany do
świadczenia usług powszechnych!

• Usługa pocztowa a usługa powszechna?

o Art. 2. 1. Usługę pocztową stanowi, wykonywane w obrocie krajowym lub

zagranicznym, zarobkowe:

1) realizowane łącznie lub rozdzielnie przyjmowanie, sortowanie, doręczanie
przesyłek pocztowych oraz druków bezadresowych;
2) przemieszczanie przesyłek pocztowych oraz druków bezadresowych, jeżeli jest
wykonywane łącznie z przynajmniej jedną spośród czynności, o których mowa w
pkt 1; (i inne typowo pocztowe czynności)

o Art. 3. 30) usługi wchodzące w zakres usług powszechnych - usługi pocztowe

obejmujące przesyłki listowe i paczki pocztowe, o wadze i wymiarach określonych
dla  usług  powszechnych,  oraz  przesyłki  dla  ociemniałych,  nieświadczone  przez
operatora wyznaczonego w ramach obowiązku świadczenia usług powszechnych;
do  usług  wchodzących  w  zakres  usług  powszechnych  nie  zalicza  się  usług
pocztowych  polegających  na  przyjmowaniu,  sortowaniu,  przemieszczaniu  i
doręczaniu przesyłek kurierskich.

• Konieczność wpisu do rejestru wynika z art. 6:

Art. 6.
1. Działalność pocztowa jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z
dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga wpisu do rejestru
operatorów pocztowych, zwanego dalej "rejestrem".
2.  Nie  wymaga  wpisu  do  rejestru  działalność  pocztowa  polegająca  na  przyjmowaniu,
sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu druków bezadresowych.
3.  Nie  wymaga  wpisu  do  rejestru  działalność  wykonywana  przez  agenta  pocztowego  na
podstawie umowy agencyjnej, zawartej z operatorem pocztowym.
4. Nie wymaga wpisu do rejestru działalność pocztowa wykonywana przez podwykonawcę
w imieniu operatora pocztowego na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej.
Rejestr ten prowadzi (art. 8) Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Wniosek  o  wpis  musi  zawierać  liczne  elementy  (art.  11  –  w  tym  np.  w  załączeniu
regulamin i cennik świadczenia usług pocztowych).
Prezes UKE zajmuje się także wykreślaniem z rejestru:

Art. 11.

Prezes UKE wykreśla wpis z rejestru:
1)   na wniosek operatora pocztowego;
2)   z urzędu w przypadku:
a)    stwierdzenia  zakończenia  wykonywania  działalności  gospodarczej  lub  zaprzestania
wykonywania  działalności  pocztowej  w  przypadku  innym  niż  zawieszenie  wykonywania  tej
działalności,
b)  wydania decyzji o zakazie wykonywania działalności pocztowej objętej wpisem do rejestru.

• Wymogi dla przedsiębiorcy:

Art. 7. Działalność pocztową w zakresie objętym obowiązkiem wpisu do rejestru może wykonywać
przedsiębiorca, który:
1)   zapewnia warunki do przestrzegania tajemnicy pocztowej, o której mowa w art. 41;
2)      zapewnia  warunki  techniczne  i  organizacyjne  świadczenia  usług  pocztowych  niezbędne  dla
zachowania bezpieczeństwa obrotu pocztowego;
3)   posiada regulamin świadczenia usług pocztowych oraz cennik usług pocztowych;
4)      nie  był  prawomocnie  skazany  za  umyślne  przestępstwo  przeciwko  ochronie  informacji,
wiarygodności  dokumentów,  mieniu,  obrotowi  gospodarczemu,  obrotowi  pieniędzmi  i  papierami
wartościowymi lub umyślne przestępstwo skarbowe - dotyczy to osób fizycznych wykonujących we
własnym imieniu działalność gospodarczą lub osób kierujących działalnością osób prawnych lub
jednostek  organizacyjnych  niebędących  osobami  prawnymi,  którym  odrębna  ustawa  przyznaje
zdolność prawną;
5)      zapewnia,  że  wykonywanie  działalności  objętej  wpisem  do  rejestru  nie  zagraża  obronności,
bezpieczeństwu państwa lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu.

• Świadczenie usług pocztowych – rozdział III ustawy.

o Specyficzna forma zawarcia umowy: Art. 15. 1. Zawarcie umowy o świadczenie

usługi pocztowej następuje w szczególności przez: (…) 2) wrzucenie przesyłki
listowej, z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych oraz podlegających ustawowemu
zwolnieniu z opłat pocztowych, do nadawczej skrzynki pocztowej operatora
pocztowego;

• Usługa powszechna – rozdział IV.

o Usługi w ramach u. powszechnej: Art. 45. 1. Do usług powszechnych zalicza się

świadczone  w  obrocie  krajowym  i  zagranicznym  w  ramach  obowiązku,  o  którym
mowa w art. 46, usługi pocztowe obejmujące:
1) przyjmowanie, sortowanie, przemieszczanie i doręczanie:
a)  przesyłek listowych, w tym poleconych i z zadeklarowaną wartością, o wadze
do 2000 g i liczonych z tolerancją 2 mm wymiarach: (…)
b) przesyłek dla ociemniałych,
c)  paczek pocztowych, w tym z zadeklarowaną wartością, o masie do 10 000 g i
wymiarach,  z  których  największy  nie  przekracza  1500  mm,  a  suma  długości  i
największego  obwodu  mierzonego  w  innym  kierunku  niż  długość  nie  przekracza
3000 mm;
2)      sortowanie,  przemieszczanie  i  doręczanie  nadesłanych  z  zagranicy  paczek
pocztowych o masie do 20 000 g i wymiarach, o których mowa w pkt 1 lit. c.

2. Usług pocztowych, o których mowa w ust. 1, świadczonych dla nadawców
masowych nie zalicza się do usług powszechnych.

o Uściślenie obowiązków operatora wyznaczonego:

Art.  46.  1.  Do  świadczenia  usług  powszechnych  na  terytorium  całego  kraju  jest
obowiązany operator wyznaczony.
2.  Obowiązek,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  obejmuje  świadczenie  usług
powszechnych:
1) w sposób jednolity w porównywalnych warunkach;
2) przy zapewnieniu na terytorium całego kraju rozmieszczenia:
a)  placówek pocztowych operatora wyznaczonego zgodnie z przepisami wydanymi
na podstawie art.  47 pkt 3 oraz
b)    nadawczych  skrzynek  pocztowych  odpowiedniego  do  zapotrzebowania  na
danym terenie;
3) z zachowaniem wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych;
4) po przystępnych cenach; à co to oznacza?
5)      z  częstotliwością  zapewniającą  co  najmniej  jedno  opróżnianie  nadawczej
skrzynki pocztowej i doręczanie przesyłek pocztowych, co najmniej w każdy dzień
roboczy  i  nie  mniej  niż  przez  5  dni  w  tygodniu  z  wyłączeniem  dni  ustawowo
wolnych od pracy;
6)      w  sposób  umożliwiający  uzyskanie  przez  nadawcę  dokumentu
potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej.

3. Ustawa o radcach prawnych

Jest to przykład ograniczenia wolności wykonywania zawodu – lepszym określeniem takiego
zawodu  jest  „zawód  regulowany”,  a  nie  niegdysiejsze  „wolny  zawód”  –  to  określenie
odchodzi do lamusa, ale tutaj będę używał właśnie jego.
Brakuje  definicji  legalnej  wolnego  zawodu.  Jedynie  w  KSH  jest  katalog  przedstawicieli
zawodów,  którzy  mogą  założyć  (lub  być  partnerami)  w  spółce  partnerskiej  –  są  jednak
zawody tradycyjnie uznawane za wolne, których przedstawiciele sp. partnerskiej założyć nie
mogą.

Cechy wolnego zawodu:
è

do jego wykonywania wymagane są jakieś kwalifikacje merytoryczne (ale już ich

wysokość jest różna)

è

kwalifikacje te weryfikują korporacje, które jednocześnie posiadają duże kompetencje (do

sprawdzania kwalifikacji, ale też do pociągania do odpowiedzialności dyscyplinarnej)

è

istnieją pewne zasady, kodeksy etyczne, których naruszenie prowadzi do

odpowiedzialności dyscyplinarnej

è

mogą być również pewne wymogi dot. cech moralnych (etycznych) niezbędnych do

wykonywania zawodu

è

świadczenie wykonywane jest osobiście i osobista jest również relacja z klientem

è

relacja ta oparta jest na zaufaniu oraz tajemnicy zawodowej, która czasem wykracza poza

samą relację

è

wreszcie, odrębna regulacja ustawowa wykonywania wolnego zawodu ogranicza swobodę

jego wykonywania

Rozdział I – przepisy ogólne ustawy o RP
Art. 1.
2. Tytuł zawodowy "radca prawny" podlega ochronie prawnej.

à nie można swobodnie używać tego tytułu

Art. 3.
2. Radca prawny wykonuje zawód ze starannością wynikającą z wiedzy prawniczej oraz zasad
etyki radcy prawnego. à kodeks etyczny RP
3. Radca prawny jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w
związku z udzieleniem pomocy prawnej.
4. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie.
5. Radca prawny nie może być zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co
do faktów, o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę.
6.  Obowiązek  zachowania  tajemnicy  zawodowej  nie  dotyczy  informacji  udostępnianych  na
podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz  finansowaniu  terroryzmu  -  w  zakresie  określonym  tymi  przepisami.  à  wyjątek  od
zachowywania tajemnicy zawodowej

Art. 4.

1.  Wykonywanie  zawodu  radcy  prawnego  polega  na  świadczeniu  pomocy  prawnej,  z
wyjątkiem występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w
sprawach  o  przestępstwa  skarbowe.  à  to  jest  różnica  wobec  zawodu  adwokata:  zakaz
obrony,  co  nie  oznacza  zakazu  pełnienia  funkcji  pełnomocnika  w  takim  postępowaniu  (RP
może  być  pełnomocnikiem  pokrzywdzonego);  ponadto,  może  być  pełnomocnikiem  w
postępowaniu  o  wykroczenie  albo  wykroczenie  skarbowe.  Pojęcie  świadczenia  pomocy
prawnej jest wyjaśnione dalej – w art. 6.

Art. 5.
1. Radcowie prawni zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego, zwanego dalej
"samorządem". à samorząd zawodowy, ma 8 organów (cztery na szczeblu centralnym, 4 na
regionalnym)
2.  Jednostkami  organizacyjnymi  samorządu  posiadającymi  osobowość  prawną  są  okręgowe
izby radców prawnych i Krajowa Izba Radców Prawnych.
3.  Minister  Sprawiedliwości  sprawuje  nadzór  nad  działalnością  samorządu  w  zakresie  i
formach określonych ustawą.

Rozdział II – wykonywanie zawodu RP
Art. 6.
1.  Zawód  radcy  prawnego  polega  na  świadczeniu  pomocy  prawnej,  a  w  szczególności  na
udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów
prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. à ale pomoc prawna – także w art. 7

3. Radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie
określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego
sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski,
poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu. à o ten przepis była spora kłótnia z notariuszami

Art. 7. Pomocą prawną jest w szczególności udzielanie porad i konsultacji prawnych, opinii
prawnych, zastępstwo prawne i procesowe. à nie można być zastępcą prawnym/procesowym
bez uprawnień.

Art.  8.  1.  Radca  prawny  wykonuje  zawód  w  ramach  stosunku  pracy,  na  podstawie  umowy
cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce: (…) à nie ma pełnej swobody
wyboru formy działania (jest to też różnica wobec prawa o adwokaturze – adwokat nie może
być  zatrudniony  na  umowę  o  pracę,  ale  ma  możliwość  wykonywania  zawodu  adwokata  w
„zespole adwokackim”)
2.  Wyłącznym  przedmiotem  działalności  spółek,  o  których  mowa  w  ust.  1,  jest  świadczenie
pomocy prawnej. à nie ma również swobody w zakresie przedmiotu działalności zawodowej.

Brak  koncesji/zezwolenia  nie  oznacza,  że  zawód  ten  ma  faktycznie  wolny  charakter
(określenie ‘wolny zawód’ może być tutaj mylące):
è

Wymagane kwalifikacje oraz

è

Ograniczenie zarówno formy organizacyjnej, jak i przedmiotu swojej działalności

Odnośnie formy – jak wyżej:

o umowa cywilno-prawna

o kancelaria RP – jest to działalność osób fizycznych
o spółki:

cywilna/jawna/partnerska/komandytowa/komandytowo-akcyjna

–

ale

ograniczenie  podmiotowe  wspólników:  cdz  wspólnikami  (komplementariuszami)
mogą  być  być  radcowie  prawni,  adwokaci,  rzecznicy  patentowi,  doradcy  podatkowi
lub  prawnicy  zagraniczni  wykonujący  stałą  praktykę  na  podstawie  ustawy  o
świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP

o stosunek pracy – ale w jego ramach trzeba też zapewnić „wolność” zawodu, więc

kierownictwo pracodawcy jest ograniczone:

Art. 9.
1. Radca prawny wykonujący zawód w ramach stosunku pracy zajmuje samodzielne stanowisko podległe
bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej.
2.  Jeżeli  jednostka  organizacyjna  zatrudnia  dwóch  lub  więcej  radców  prawnych,  jednemu  z  nich
powierza się koordynację pomocy prawnej w tej jednostce.
3. W organie państwowym lub samorządowym radca prawny wykonuje pomoc prawną w komórce lub w
jednostce organizacyjnej, w biurze, w wydziale lub na wyodrębnionym stanowisku do spraw prawnych
podległym  bezpośrednio  kierownikowi  tego  organu.  W  organie  państwowym  radca  prawny  może  być
zatrudniony  także  w  innej  wyodrębnionej  komórce  lub  jednostce  organizacyjnej  i  podlegać  jej
kierownikowi.
4.  Radcy  prawnemu  nie  można  polecać  wykonania  czynności  wykraczającej  poza  zakres  pomocy
prawnej.

Art. 13.
1. Radca prawny nie jest związany poleceniem co do treści opinii prawnej.

Odnośnie czasu pracy RP:

Art. 18. 1. Do czasu pracy radcy prawnego zalicza się także czas niezbędny do załatwiania spraw poza
lokalem  jednostki  organizacyjnej,  w  szczególności  w  sądach  i  w  innych  organach,  oraz  czas
przygotowania się do tych czynności.
2.  Czas  pracy  radcy  prawnego  w  lokalu  jednostki  organizacyjnej  nie  może  być  krótszy  niż  dwie  piąte
czasu pracy ustalonego w zawartej z radcą prawnym umowie.

Art. 19.
1.  Rozwiązanie  stosunku  pracy  za  wypowiedzeniem  z  radcą  prawnym  przez  jednostkę  organizacyjną  z
powodu nienależytego wykonywania obowiązków radcy prawnego wynikających z przepisów niniejszej
ustawy może nastąpić po uprzednim zasięgnięciu opinii rady okręgowej izby radców prawnych. Opinia
ta  powinna  być  przesłana  jednostce  organizacyjnej  w  terminie  14  dni  od  dnia  otrzymania  od  tej
jednostki zawiadomienia o zamiarze rozwiązania stosunku pracy.

à podwyższona ochrona stosunku pracy – konieczność wcześniejszego
skonsultowania wypowiedzenia z samorządem

Inne ważne przepisy z rozdziału I :
•  Art. 21.
1.  Radca  prawny  może  udzielić  dalszego  pełnomocnictwa  (substytucji)  innemu  radcy
prawnemu, adwokatowi, prawnikowi zagranicznemu wykonującemu stałą praktykę w zakresie
wynikającym  z  ustawy  o  świadczeniu  przez  prawników  zagranicznych  pomocy  prawnej  w
Rzeczypospolitej Polskiej.
à  możliwe  jest  udzielanie  substytucji  między  przedstawicielami  korporacji  adwokackiej  i
radcowskiej – „na krzyż”, ale już nie aplikantom z różnych korporacji.

• Art. 22.
1. Radca prawny może odmówić udzielenia pomocy prawnej tylko z ważnych powodów.

• Art. 22

Rada  okręgowej  izby  radców  prawnych  jest  uprawniona  do  kontroli  i  oceny  wykonywania
zawodu  przez  radcę  prawnego  i  prawnika  zagranicznego  wpisanego  na  listę  prawników
zagranicznych,  prowadzoną  przez  radę  okręgowej  izby  radców  prawnych.  Kontrolę
przeprowadzają  i  oceny  dokonują  wizytatorzy  powołani  przez  radę  spośród  radców
prawnych.

•  Art. 22

1.  Radca  prawny  podlega  obowiązkowemu  ubezpieczeniu  od  odpowiedzialności  cywilnej  za
szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1.
à obowiązkowe OC. Rygor?
Art. 64.
1a.  Radcowie  prawni  podlegają  odpowiedzialności  dyscyplinarnej  również  za  niespełnienie
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 227 ust. 1 (…)
Inną  obowiązkową  płatnością  jest  składka  członkowska,  ustala  ją  Krajowa  Rada  Radców
Prawnych.

Rozdział III – uprawnienia do wykonywania zawodu RP
Ogólnie rzecz biorąc, wymagania te są dwojakiego rodzaju:

1) wymagania formalne – to wpis na listę oraz ślubowanie: Art. 23. Prawo wykonywania

zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców
prawnych i złożenia ślubowania.

2) Wymagania materialne – są niezbędne, by można było zostać wpisanym na listę.

Określa je art. 24.

a. Przesłanki wiedzy

- Przesłanka ukończenia studiów prawniczych: Art. 24. 1. Na listę radców

prawnych może być wpisany ten, kto:
1) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł
magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;

- Przesłanka ukończenia aplikacji i zdania egzaminu: (…) 6) odbył w

Rzeczypospolitej  Polskiej  aplikację  radcowską  i  złożył  egzamin  radcowski,  z
zastrzeżeniem  art.  25  ust.  1  i  2.  à  są  wyjątki  –  można  być  wpisanym  bez
aplikacji  i  egzaminu  (doktorzy  habilitowani,  profesorowie  nauk  prawnych  itp.)
albo podejść do egzaminu bez aplikacji (doktorzy nauk prawnych itp.)

b. Przesłanki moralno-etyczne

-  Pełnia praw publicznych,
-  Zdolność do czynności prawnych – te dwie na postawie oświadczenia,
-  Nieskazitelny  charakter  –  informacja  o  niekaralności  z  Krajowego  Rejestru

Karnego

3) korzysta w pełni z praw publicznych; 4) ma pełną zdolność do czynności prawnych; 5) jest
nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego
wykonywania zawodu radcy prawnego;

Prawo do wykonywania zawodu może zostać zawieszone:
Art. 28.
1. Zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego następuje w wypadku:
  1) wykonywania zawodu adwokata;
  2)      podjęcia  pracy  w  organach  wymiaru  sprawiedliwości,  w  organach  ścigania  lub
kancelarii notarialnej;
  3) podjęcia pracy w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
2.  Zawieszenie  prawa  do  wykonywania  zawodu  radcy  prawnego  następuje  także  z  chwilą
uprawomocnienia  się  orzeczenia  dyscyplinarnego  o  zastosowaniu  tej  kary.  à  tutaj
zawieszenie jest z urzędu.
Zawieszenie odbywa się w następującej procedurze:
Uchwała  OIRP  à  odwołanie  do  Prezydium  Krajowej  Rady  Radców  Prawnych  (w  terminie
14  dni)  –  Prezydium  ma  30  dni  na  rozpatrzenie  à  od  tego  odwołanie  do  Ministra
Sprawiedliwości, zgodnie z KPA (14 dni) à od decyzji MS skarga do SA (w terminie 30 dni)

Należy pamiętać, że zawieszenie prawa wykonywania zawodu (na wniosek lub bez wniosku)
to nie to samo, co skreślenie z listy: zawieszenie można odwiesić, zaś przy skreśleniu trzeba
ponownie spełnić przesłanki.

Przesłanki skreślenia:
Art. 29. Skreślenie z listy radców prawnych następuje w wypadku:
  1) wniosku radcy prawnego;
  3) choćby częściowego ograniczenia zdolności do czynności prawnych;
  4) utraty z mocy wyroku sądowego praw publicznych;
  4a)  nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż jeden rok; à  wtedy  też  brak
OC, bo jest ono opłacane ze składki.
  5)   śmierci radcy prawnego;
  6)      orzeczenia  dyscyplinarnego  lub  wyroku  sądowego  o  pozbawieniu  prawa  do
wykonywania zawodu radcy prawnego.

Kwestia  zaskarżenia  uchwały  o  wpisie  –  inaczej  zaskarża  się  uchwałę  wpisującą,  inaczej
odmawiającą wpisu.

1) Jeżeli jest to uchwała o wpisie: Art. 31 ust. 2. Od uchwały, o której mowa w ust. 1,

służy odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców prawnych w terminie 14 dni od
daty doręczenia uchwały. à odwołanie do Prezydium (trudno znaleźć jakiś interes
prawny w odwoływaniu się…)
Ale Minister Sprawiedliwości może wyrazić sprzeciw: wszystkie uchwały o wpisie na
listę RP (i aplikantów) przesyłane są do Ministra.

Art. 31

. 1. Wpis na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich uważa się za

dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w
terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata.

2) Jeżeli jest odmowa wpisu: 2a. Od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców

Prawnych odmawiającej wpisu na listę radców prawnych służy zainteresowanemu
odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z Kodeksem postępowania
administracyjnego. à brak wpisu – odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. W tym
przypadku nie służy Ministrowi prawo do sprzeciwu.

Ponadto,  od  obu  decyzji  służy  skarga  do  SA:  2b.  Od  ostatecznej  decyzji  Ministra
Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych służy
skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

Rozdział  IV  –  aplikacja  –  rozdział  został  znacząco  rozbudowany  po  deregulacji  zawodu
(kwestie egzaminacyjne są szczegółowo uregulowane w ustawie)

Art. 32.
2. Aplikacja radcowska rozpoczyna się 1 stycznia każdego roku [czy  od  ślubowania?]  i trwa
trzy lata.
3. Aplikację radcowską odbywa się w kancelarii radcy prawnego, w spółce radców prawnych
lub  radców  prawnych  i  adwokatów  lub  w  jednostkach  organizacyjnych.  à  gdzie  można  ją
odbywać

Aplikant  jest  przedstawicielem  zawodu,  jednak  ma  tylko  ograniczone  prawo  jego
wykonywania.

Art. 32

1. Aplikacja radcowska jest odpłatna.

Art. 33
2. Aplikantem radcowskim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 24 ust. 1
pkt 1 i 3-5 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.
3. Wpis na listę aplikantów radcowskich następuje na podstawie uchwały rady okręgowej izby
radców prawnych właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art.
333 ust. 2. Uzyskanie przez kandydata pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego uprawnia
go  do  złożenia  wniosku  o  wpis  na  listę  aplikantów  radcowskich  w  ciągu  2  lat  od  dnia
doręczenia uchwały o wyniku egzaminu wstępnego. à po zdaniu egzaminu wstępnego OIRP
podejmuje  uchwałę  o  wpisie  na  listę  aplikantów  –  Minister  Sprawiedliwości  ma  prawo
sprzeciwu. Wynik egzaminu jest ważny przez 2 lata.

Art.  35

. 1. Po upływie sześciu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji radcowskiej aplikant

radcowski może zastępować radcę prawnego przed sądami rejonowymi, organami ścigania i
organami administracji publicznej. à tu powstaje wątpliwość: od kiedy liczyć pół roku –
1.01 czy od ślubowania. Po pół roku SR, organy ścigania i administracji publicznej…

2.  Po  upływie  roku  i  sześciu  miesięcy  od  rozpoczęcia  aplikacji  radcowskiej  aplikant
radcowski  może  zastępować  radcę  prawnego  także  przed  innymi  sądami,  z  wyjątkiem  Sądu
Najwyższego,  Naczelnego  Sądu  Administracyjnego  i  Trybunału  Konstytucyjnego.  à  po
półtora roku – wszystkie sądy poza SN, NSA, TK
Zwrot „zastępować RP” oznacza, iż aplikant zawsze potrzebuje upoważnienia.

4.  Aplikant  radcowski  może  sporządzać  i  podpisywać  pisma  procesowe  związane  z
występowaniem radcy prawnego przed sądami, organami ścigania i organami administracji
publicznej  -  z  wyraźnego  upoważnienia  radcy  prawnego,  z  wyłączeniem  apelacji,  skargi
kasacyjnej i skargi konstytucyjnej.
5.  Aplikant  adwokacki  może  zastępować  radcę  prawnego  na  takich  samych  zasadach  jak
adwokata, jeżeli radca prawny jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej.

Po aplikacji  - otrzymuje się zaświadczenie: Art. 32 ust. 4. Aplikantowi, który odbył aplikację
radcowską, o której mowa w ust. 2, właściwa rada okręgowej izby radców prawnych wydaje
zaświadczenie  o  ukończeniu  aplikacji  radcowskiej.  Jest  ono  potrzebne  do  okazania  przy
zapisywaniu się na egzamin kończący aplikację.

Art. 37. 1. Aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich:
  1)      w  wypadkach,  o  których  mowa  w  art.  29  pkt  1,  3-6,  stosowanych  odpowiednio;
(wniosek, utrata zdolności do CZP, utrata praw publicznych itp.)
  2)      niezakończenia  przez  niego  bez  usprawiedliwionej  przyczyny  aplikacji  radcowskiej  w
terminie, o którym mowa w art. 32 ust. 2. (tj. w trzy lata)

Rozdział V – samorząd zawodowy
8 organów samorządu: 4 na szczeblu centralnym, 4 na szczeblu regionalnym

szczebel centralny

Okręgowa Komisja
Rewizyjna

Wyższy

Sąd

Dyscsyplinarny

Krajowa Rada RP

Krajowy Zjazd RP

szczebel regionalny

Wyższa

Komisja

Rewizyjna

Okręgowy

Sąd

Dyscyplinarny

Rada

Okręgowej

Izby RP

Zgromadzenie
Okręgowej Izby RP

Okręgowa Izba RP i Krajowa Rada RP mają osobowość prawną.
Prezydium (OIRP, KRRP) – w nim m.in. dziekan OIRP/prezes KR à 3-letnia kadencja

Nadzór prowadzi Minister Sprawiedliwości:
Art. 47.
1.  Organy  samorządu  przesyłają  Ministrowi  Sprawiedliwości  odpis  każdej  uchwały  w
terminie 21 dni od daty jej podjęcia.
2.  Minister  Sprawiedliwości  zwraca  się  do  Sądu  Najwyższego  o  uchylenie  sprzecznych  z
prawem  uchwał  organów  samorządu  w  terminie  3  miesięcy  od  dnia  ich  doręczenia.  Jeżeli
zaskarżona  uchwała  rażąco  narusza  prawo,  termin  ten  wynosi  6  miesięcy.  Sąd  utrzymuje
zaskarżoną uchwałę w mocy bądź uchyla ją i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania
właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Skargę
spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.

Rozdział VI – odpowiedzialność dyscyplinarna

Art. 62. 1. Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów
dyscyplinarnych.
2. Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje, jako sąd pierwszej instancji, sprawy dyscyplinarne
członków Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych.
Odwołania od orzeczeń wydanych w tym trybie rozpatruje ten sam sąd w innym,
pięcioosobowym składzie.

Art. 62

1. Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje
stronom,  Ministrowi  Sprawiedliwości,  Rzecznikowi  Praw  Obywatelskich  oraz  Prezesowi
Krajowej Rady Radców Prawnych kasacja do Sądu Najwyższego.
2.  Orzeczenie,  od  którego  służy  kasacja  podmiotom  wymienionym  w  ust.  1,  nie  podlega
wykonaniu do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu do jej wniesienia.

Art. 68.
1. Stronami w postępowaniu dyscyplinarnym są oskarżyciel, obwiniony i pokrzywdzony.
2.  Oskarżycielem  w  postępowaniu  przed  okręgowym  sądem  dyscyplinarnym  jest  rzecznik
dyscyplinarny, a przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym - Główny Rzecznik Dyscyplinarny.

Za co RP i aplikant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej?
Art. 64. 1. Radca prawny i aplikant radcowski podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej:
  1) za zawinione, nienależyte wykonywanie zawodu radcy prawnego;
  2)   za czyny sprzeczne ze ślubowaniem radcowskim lub z zasadami etyki radcy prawnego.
1a.  Radcowie  prawni  podlegają  odpowiedzialności  dyscyplinarnej  również  za  niespełnienie
obowiązku  zawarcia  umowy  ubezpieczenia,  o  którym  mowa  w  art.  227  ust.  1,  zgodnie  z
przepisami wydanymi na podstawie art. 228.
2. Od odpowiedzialności dyscyplinarnej wyłączone są czyny naruszające przepisy dotyczące
porządku i dyscypliny pracy, określone w Kodeksie pracy.

Jakie kary mogą zostać orzeczone?
Art. 65. 1. Karami dyscyplinarnymi są:
  1)      upomnienie;  à  to  nie  to  samo,  co  ostrzeżenie  dziekańskie  (Art.  66.  1.  Jeżeli
przewinienie  jest  mniejszej  wagi,  dziekan  rady  okręgowej  izby  radców  prawnych  może
poprzestać na ostrzeżeniu radcy prawnego lub aplikanta radcowskiego.)
  2) nagana z ostrzeżeniem;
  3)   zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego na czas od trzech miesięcy
do pięciu lat;
  3a)    kara  pieniężna  nie  niższa  od  połowy  przeciętnego  miesięcznego  wynagrodzenia  w
gospodarce  narodowej  za  miesiąc  poprzedzający  datę  orzeczenia  dyscyplinarnego  i  nie
wyższa od pięciokrotności tego wynagrodzenia;
  4)      pozbawienie  prawa  do  wykonywania  zawodu  radcy  prawnego,  a  w  stosunku  do
aplikantów radcowskich - wydalenie z aplikacji. à dopiero po 10 latach można się ponownie

4. Ustawa o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w RP

Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
  1) prawnik zagraniczny - prawnika z Unii Europejskiej i prawnika spoza Unii Europejskiej,
  2)      (1)  prawnik  z  Unii  Europejskiej  -  osobę  będącą  obywatelem  państwa  członkowskiego
Unii  Europejskiej,  uprawnioną  do  wykonywania  zawodu  przy  użyciu  jednego  z  tytułów
zawodowych uzyskanych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, określonych w wykazie
stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy,
  3)      prawnik  spoza  Unii  Europejskiej  -  osobę  niebędącą  obywatelem  państwa
członkowskiego Unii Europejskiej, uprawnioną do wykonywania zawodu przy użyciu jednego
z tytułów zawodowych, o których mowa w pkt 2, a także każdą osobę, która przy użyciu tytułu
zawodowego  uzyskanego  w  państwie  niebędącym  członkiem  Unii  Europejskiej  jest
uprawniona  do  wykonywania  zawodu  odpowiadającego  -  pod  względem  wykształcenia  i
uprawnień oraz podstawowych zasad jego organizacji i wykonywania - zawodowi adwokata
lub radcy prawnego,
  4)      usługa  transgraniczna  -  jednorazową  lub  mającą  charakter  przejściowy  czynność  z
zakresu  pomocy  prawnej,  wykonywaną  w  Rzeczypospolitej  Polskiej  przez  prawnika
zagranicznego wykonującego stałą praktykę w innym państwie,
  5)      stała  praktyka  -  stałe  i  systematyczne  świadczenie  pomocy  prawnej  przez  prawnika
zagranicznego w Rzeczypospolitej Polskiej,

1. Stała praktyka – zasadą jest wpis na listę prawników zagranicznych, która ma dwie części:
Art. 5.
1. Lista składa się z części, na którą wpisuje się prawników z Unii Europejskiej, i z części, na
którą wpisuje się prawników spoza Unii Europejskiej.

Przy  wykonywaniu  praktyki  używa  się  oryginalnego  tytułu  (uzyskanego  w  państwie
macierzystym).

Warunki wpisu:
Art. 22.
1.  Prawnik  z  Unii  Europejskiej  lub  obywatel  państwa  członkowskiego  Unii  Europejskiej,
posiadający kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania zawodu przy użyciu jednego
z  tytułów,  o  których  mowa  w  art.  2  pkt  2,  może  być  wpisany  na  listę  adwokatów  lub  listę
radców prawnych, jeżeli:
  1)   spełnia warunki określone w art. 65 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o
adwokaturze  lub  w  art.  24  ust.  1  pkt  3,  4  i  5  ustawy  z  dnia  6  lipca  1982  r.  o  radcach
prawnych,
  2) włada językiem polskim w mowie i w piśmie,
  3)   zda test umiejętności. à art. 25 (Test umiejętności dotyczy wiedzy zawodowej kandydata
i  ma  na  celu  ocenę  jego  zdolności  do  wykonywania  zawodu  adwokata  lub  zawodu  radcy
prawnego,  w  nawiązaniu  do  wymagań  stawianych  adwokatom  i  radcom  prawnym
wykonującym zawód na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ocena musi brać pod uwagę, że

kandydat  posiada  już  kwalifikacje  zawodowe  wymagane  w  państwie  członkowskim  Unii
Europejskiej do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów, o których mowa w art. 2
pkt 2.). ORA lub OIRP może zwolnić z testu.

Odpowiedzialność dyscyplinarna i OC - jak RP/adwokat:
Art. 10.
1.  Prawnik  zagraniczny,  w  zależności  od  tego,  na  którą  listę  jest  wpisany,  podlega
odpowiedzialności  dyscyplinarnej  według  przepisów  o  odpowiedzialności  dyscyplinarnej
adwokatów lub odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych.

Art. 11.
1.  Prawnik  zagraniczny  podlega  obowiązkowemu  ubezpieczeniu  od  odpowiedzialności
cywilnej  za  szkody  wyrządzone  przy  świadczeniu  pomocy  prawnej,  na  zasadach
obowiązujących adwokatów lub na zasadach obowiązujących radców prawnych, w zależności
od tego, na którą listę jest wpisany.

Jaka różnica dla prawnika z UE i spoza UE?
- prawnik z UE – zrównany z polskimi prawnikami:
Art. 13.
1. Prawnik z Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką
jest  uprawniony  do  wykonywania  stałej  praktyki  w  zakresie  odpowiadającym  zawodowi
adwokata, a wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych - w
zakresie odpowiadającym zawodowi radcy prawnego.

Art. 15
1. Prawnik z Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką
może  wykonywać  stałą  praktykę  w  kancelarii  indywidualnej,  w  zespole  adwokackim,  spółce
jawnej,  spółce  cywilnej,  spółce  komandytowo-akcyjnej,  spółce  komandytowej  lub  spółce
partnerskiej.
2.  Prawnik  z  Unii  Europejskiej  wpisany  na  listę  prowadzoną  przez  radę  okręgowej  izby
radców  prawnych  może  wykonywać  stałą  praktykę  w  ramach  stosunku  pracy,  na  podstawie
umowy  cywilnoprawnej,  w  kancelarii  indywidualnej,  spółce  jawnej,  spółce  cywilnej,  spółce
komandytowo-akcyjnej, spółce komandytowej lub spółce partnerskiej.
à zrównanie także w postaci możliwych do wybrania form.

- prawnik spoza UE – ma mniejsze uprawnienia i możliwość wyboru form. Art. 18. Prawnik
spoza  Unii  Europejskiej  wpisany  na  listę  prowadzoną  przez  okręgową  radę  adwokacką  jest
uprawniony, w ramach wykonywania stałej praktyki, jedynie do udzielania porad prawnych i
sporządzania  opinii  prawnych  dotyczących  prawa  państwa  macierzystego  lub  prawa
międzynarodowego, w zakresie odpowiadającym zawodowi adwokata, a prawnik spoza Unii
Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych jest
uprawniony, w ramach wykonywania stałej praktyki, jedynie do udzielania porad prawnych i
sporządzania  opinii  prawnych  dotyczących  prawa  państwa  macierzystego  lub  prawa
międzynarodowego, w zakresie odpowiadającym zawodowi radcy prawnego.

Dostępne  formy  –  spółka  jawna/komandytowa/komandytowo-akcyjna  (wyłącznie  z  innymi
prawnikami  zagranicznymi,  adwokatami,  RP,  doradcami  podatkowymi,  rzecznikami
patentowymi jako wspólnikami/komplementariuszami)

2. usługa transgraniczna
a) prawnik z UE
Art. 35.
1. Prawnik z Unii Europejskiej jest uprawniony do świadczenia usług transgranicznych przy
użyciu  tytułu  zawodowego  uzyskanego  w  państwie  macierzystym,  wyrażonego  w  języku
urzędowym  tego  państwa,  z  oznaczeniem  organizacji  zawodowej  w  państwie  macierzystym,
do  której  należy,  albo  sądu,  przed  którym  ma  prawo  występować  zgodnie  z  prawem  tego
państwa.
2.  W  ramach  uprawnienia,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  prawnik  z  Unii  Europejskiej  może
wykonywać wszelkie czynności, do których uprawniony jest adwokat lub radca prawny.

Prawnik z UE ma obowiązek poinformować sąd:
Art. 40.
1.  Prawnik  z  Unii  Europejskiej  obowiązany  jest  przy  pierwszej  czynności  w  postępowaniu
sądowym  dołączyć  do  akt  sprawy  dokument  stwierdzający,  że  jest  on  zarejestrowany  w
państwie macierzystym jako osoba uprawniona do wykonywania zawodu przy użyciu jednego
z  tytułów  zawodowych,  o  których  mowa  w  art.  2  pkt  2,  oraz  poinformować  dziekana
okręgowej rady adwokackiej lub dziekana rady okręgowej izby radców prawnych, właściwej
ze względu na siedzibę sądu, o podjęciu świadczenia usługi transgranicznej.

b) prawnik spoza UE
Art. 42.
Na  zasadzie  wzajemności,  o  ile  umowy  międzynarodowe  ratyfikowane  przez  Rzeczpospolitą
Polską  lub  przepisy  organizacji  międzynarodowych,  których  Rzeczpospolita  Polska  jest
członkiem,  nie  stanowią  inaczej,  w  ramach  świadczenia  usług  transgranicznych  prawnik
spoza  Unii  Europejskiej  jest  uprawniony  wyłącznie  do  reprezentowania  w  postępowaniu
cywilnym  strony  będącej  obywatelem  lub  przynależącej  do  państwa,  w  którym  prawnik  ten
jest uprawniony do wykonywania zawodu.