background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 
 

 

 

 

 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
             NARODOWEJ

 

 
 

 
 
 
Marceli Konfederak 
 
 
 
 
 
 

Obróbka powierzchni płaskich i kształtowych narzędziami 
ręcznymi 722[02].Z1.02 

 

 
 
 
 

 

 

 

 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 
 
 
 
 
 
 

Wydawca  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

1

Recenzenci: 
mgr inŜ. Andrzej Zych 
mgr inŜ. Marek Olsza 
 

 

Opracowanie redakcyjne: 
mgr inŜ. Paweł Krawczak 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr Małgorzata Sienna 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  722[02].Z1.02 
„Obróbka  powierzchni  płaskich  i  kształtowych  narzędziami  ręcznymi”,  zawartego 
w modułowym programie nauczania dla zawodu operator obrabiarek skrawających. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

2

SPIS TREŚCI 

 

1.  Wprowadzenie  

2.  Wymagania wstępne  

3.  Cele kształcenia  

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

12 

5.1.  Organizacja stanowiska pracy do obróbki ręcznej 

12 

5.1.1.  Ćwiczenia  

12 

5.2.  Cięcie, ścinanie i wycinanie metali 

14 

5.2.1.  Ćwiczenia  

14 

5.3.  Gięcie i prostowanie prętów oraz blach 

16 

5.3.1.  Ćwiczenia  

16 

5.4.  Piłowanie. Klasyfikacja i dobór pilników. Technika piłowania 

19 

5.4.1.  Ćwiczenia 

19 

5.5.  Skrobanie  

21 

5.5.1.  Ćwiczenia 

21 

5.6.  Docieranie. Polerowanie 

23 

5.6.1.  Ćwiczenia 

23 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

25 

7.  Literatura  

37 

 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

3

1. WPROWADZENIE 

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  operator  obrabiarek  skrawających 
722[02].  

Poradnik  dla  nauczyciela  zawiera  informacje  i  wskazówki  niezbędne  dla  efektywnego 

zorganizowania procesu kształcenia w jednostce modułowej. Zamieszczono w nim: 
– 

wymagania wstępne, 

– 

szczegółowe cele kształcenia, 

– 

przykładowe scenariusze zajęć, 

– 

ć

wiczenia, 

– 

ewaluację osiągnięć ucznia, 

– 

literaturę. 
Wymagania  wstępne  określają  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  mieć  ukształtowane 

przed  rozpoczęciem  pracy  z  poradnikiem.  NaleŜy  zachęcić  uczniów,  aby  zapoznali  się 
z wymaganiami  i  ocenili,  czy  je  spełniają.  Dotyczą  one  umiejętności,  które  uczniowie 
ukształtowali  podczas  dotychczasowej  nauki.  Spełnienie  wymagań  wstępnych  pozwoli 
uczniom  na  skoncentrowanie  się  na  kształtowaniu  nowych  umiejętności  potrzebnych  do 
zaliczenia jednostki modułowej. 

Szczegółowe cele kształcenia określają umiejętności, jakie uczeń powinien ukształtować 

w  wyniku  procesu  kształcenia  w  tej  jednostce  modułowej.  Przed  rozpoczęciem  zajęć  naleŜy 
zapoznać uczniów z celami kształcenia, aby dowiedzieli się, czego się nauczą. 

W  poradniku  zamieszczono  takŜe  dwa  przykładowe  scenariusze  zajęć.  Wskazują  one 

sposób  prowadzenia  zajęć  dydaktycznych  z  wykorzystaniem  metod  zalecanych  w programie 
jednostki modułowej. 

Ć

wiczenia  (toŜsame  z  tymi,  które  znajdują  się  w  poradniku  dla  ucznia),  zawierają 

polecenie,  wskazówki  do  realizacji,  zalecane  metody  nauczania  –  uczenia  się  oraz  środki 
dydaktyczne. Wykonując poszczególne ćwiczenia uczeń powinien ukształtować umiejętności 
niezbędne do zaliczenia jednostki modułowej, 

Ewaluacja  osiągnięć  ucznia  powinna  zostać  przeprowadzona  z  pomocą  testu  pisemnego  

z  zadaniami  wielokrotnego  wyboru  oraz  testu  praktycznego  z  zadaniem  typu  próby  pracy.  
W  poradniku  dla  nauczyciela  zamieszczono  dwa  przykładowe  narzędzia  pomiaru 
dydaktycznego. Wszystkie zadania zamieszczone w testach obejmują treści objęte programem 
nauczania oraz sprawdzają, czy uczeń osiągnął załoŜone w jednostce modułowej cele. 

Ostatnim  elementem  poradnika  dla  nauczyciela  jest  wykaz  literatury.  Zawiera  on 

zarówno  pozycje  przydatne  uczniowi  dla  pogłębienia  wiedzy  z  zakresu  programu  jednostki 
modułowej, jak i pozycje metodyczne. 

Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  w  jednostce  modułowe  prowadzone  były 

róŜnymi  metodami  uwzględniającymi  wszystkie  strategie  kształcenia  wielostronnego.  
NaleŜy stosować metody z zakresu strategii problemowej (metody problemowe) i operacyjnej 
(metody  praktyczne).  Formy  organizacyjne  pracy  powinny  być  zróŜnicowane  począwszy  od 
samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej.  
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
          
 
 
 

 
 

          

 

 

 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 
 

722[02].Z1.02 

Obróbka powierzchni płaskich 

i kształtowych narzędziami 

ręcznymi 

 

722[02].Z1.03 

Wykonywanie otworów okrągłych 

 
 
 

722[02].Z1 

Trasowanie i obróbka ręczna 

 

722[02].Z1.01 

Wykonywanie trasowania 

                
 

722[02].Z1.04 

Wykonywanie połączeń 

rozłącznych i nierozłącznych 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

5

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

− 

stosować zasady bezpiecznej pracy podczas eksploatacji maszyn i urządzeń, 

− 

dobierać sprzęt ochrony indywidualnej w zaleŜności od prowadzonych prac, 

− 

posługiwać się PN i dokumentacją techniczną, 

− 

wykonywać pomiary warsztatowe, 

− 

wykonywać trasowanie na płaszczyźnie i trasowanie przestrzenne, 

− 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

− 

korzystać z poradników i norm, 

− 

analizować treść zadania, dobierać metody i plan rozwiązania, 

− 

komunikować się i pracować w zespole. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

6

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

− 

zorganizować stanowisko pracy, 

− 

scharakteryzować podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej, 

− 

rozpoznać narzędzia do obróbki ręcznej skrawaniem oraz określić ich przeznaczenie, 

− 

posłuŜyć  się  narzędziami  ręcznymi  z  napędem  elektrycznym  i  pneumatycznym 
stosowanymi do obróbki skrawaniem, 

− 

dobrać narzędzia i przyrządy do ścinania, przecinania i wycinania, 

− 

wykonać przecinanie, ścinanie i wycinanie, 

− 

wykonać cięcie piłką ręczną oraz noŜycami, 

− 

dobrać narzędzia, przyrządy i urządzenia do gięcia oraz prostowania, 

− 

wykonać gięcie i prostowanie prętów oraz elementów wykonanych z blachy, 

− 

dobrać  pilniki  do  obróbki  w  zaleŜności  od:  rodzaju  materiału  obrabianego,  wymiarów, 
kształtów i wymaganej chropowatości obrabianej powierzchni, 

− 

zamocować obrabiany przedmiot do piłowania, 

− 

wykonać piłowanie powierzchni płaskich i kształtowych, 

− 

scharakteryzować skrobanie, 

− 

wykonać skrobanie powierzchni płaskich, 

− 

scharakteryzować docieranie, 

− 

wykonać docieranie powierzchni płaskich, wałków i otworów, 

− 

wypolerować powierzchnie, 

− 

zakonserwować i przechować pilniki i skrobaki, 

− 

sprawdzić jakość wykonanej pracy, 

− 

skorzystać z dokumentacji technicznej, norm i poradników,

 

− 

zastosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpoŜarowej  oraz 
ochrony środowiska podczas wykonywania pracy.

 

 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

7

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 

Osoba prowadząca 

………………………………………………………. 

Modułowy program nauczania: 

Operator obrabiarek skrawających 722[02] 

Moduł: 

Trasowanie i obróbka ręczna722[02].Z1 

Jednostka modułowa:  

Obróbka 

powierzchni 

płaskich 

kształtowych 

narzędziami ręcznymi 722[02].Z1.02 

Temat:  Piłowanie powierzchni płaskich. 

Cel ogólny:  Kształtowanie umiejętności piłowania powierzchni płaskich. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

− 

zorganizować  stanowisko  do  wykonania  piłowania  zgodnie  z  zasadami  bezpieczeństwa  
i higieny pracy, 

− 

dobrać materiały i narzędzia do piłowania, 

− 

wykonać piłowanie powierzchni płaskich, 

− 

ocenić jakość wykonanej pracy. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

− 

indywidualna. 

 
Czas:
 2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 
– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

płytka stalowa, 

– 

pilniki róŜnego rodzaju, 

– 

imadło ślusarskie, 

– 

liniał krawędziowy, 

– 

suwmiarka, 

– 

kątownik. 

 

Przebieg zajęć: 

 
Zadanie dla ucznia 
Wykonaj piłowanie powierzchni płaskiej zgodnie z dokumentacją zadania.  
 
FAZA WSTĘPNA 
Czynności organizacyjno-porządkowe, podanie tematu zajęć, zaznajomienie uczniów z pracą 
metodą tekstu przewodniego. 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

8

FAZA WŁAŚCIWA 
 
INFORMACJE 
Pytania prowadzące: 
1.  Jakie narzędzia słuŜą do piłowania powierzchni płaskich? 
2.  Czym naleŜy się kierować przy wyborze narzędzi do piłowania? 
3.  Jaka jest prawidłowa technika piłowanie płaszczyzn? 
4.  W jaki sposób prowadzi się pilnik podczas piłowania duŜych powierzchni płaszczyzn? 
5.  W jakie środki ochrony osobistej naleŜy zabezpieczyć się podczas piłowania? 
 
PLANOWANIE 
Sporządź plan pracy z uwzględnieniem następujących czynności: 
1.  Zaplanuj kolejność czynności do wykonania piłowania. 
2.  Ustal, jakimi narzędziami dokonasz piłowania. 
3.  Ustal, w jaki sposób zamocujesz przedmiot obrabiany. 
4.  Zaplanuj czynności końcowe po wykonaniu piłowania. 
 
UZGODNIENIE 
1.  Omów wszystkie punkty z fazy planowania z nauczycielem. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 
 
WYKONANIE 
1.  Dobierz narzędzia do wykonania ćwiczenia. 
2.  Sprawdzić stan techniczny narzędzi. 
3.  Zamocuj przedmiot obrabiany. 
4.  Wykonaj piłowanie zgrubne. 
5.  Wykonaj piłowanie wykańczające. 
6.  Zwróć uwagę na prawidłowość i dokładność wykonanej pracy. 
7.  Utrzymuj ład i porządek na stanowisku pracy. 
8.  Uporządkuj stanowisko po wykonaniu ćwiczenia. 
9.  Przygotuj się do zaprezentowania swojej pracy. 
 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy prawidłowo zostały dobrane narzędzia? 
2.  Czy prawidłowo zamocowano przedmiot obrabiany? 
3.  Czy wykonano piłowanie płaszczyzn zgodnie z dokumentacją zadania? 
4.  Czy prawidłowo posługiwano się narzędziami? 
5.  Czy utrzymywano ład i porządek na stanowisku pracy? 
6.  Czy uporządkowano stanowisko po wykonaniu ćwiczenia? 
 
ANALIZA 
Uczniowie  wraz  z  nauczycielem  wskazują,  które  etapy  ćwiczenia  sprawiły  im  najwięcej 
trudności.  Nauczyciel  podsumowuje  całe  ćwiczenie,  wskazuje,  jakie  nowe  i  waŜne 
umiejętności  zostały  wykształcone,  jakie  wystąpiły  nieprawidłowości  oraz  jak  ich  unikać 
w przyszłości. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

9

FAZA KOŃCOWA 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 
Odszukaj  w  literaturze  wiadomości  na  temat:  Piłowanie  powierzchni  kształtowych. 
Na podstawie  zgromadzonych  informacji  na  następnych  zajęciach  przygotuj  się  do 
wypowiedzi na temat: jakich narzędzi uŜywa się do piłowania powierzchni kształtowych? 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

− 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć,  trudności 
podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

10

 

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca 

………………………………………………………. 

Modułowy program nauczania: 

Operator obrabiarek skrawających 722[02]. 

Moduł: 

Trasowanie i obróbka ręczna722[02].Z1 

Jednostka modułowa: 

Obróbka 

powierzchni 

płaskich 

kształtowych 

narzędziami ręcznymi 722[02].Z1.02 

Temat:  Cięcie metali piłką ręczną. 

Cel ogólny:  Kształtowanie umiejętności cięcia metali piłką ręczną. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 
– 

zorganizować  stanowisko  do  wykonywania  cięcia  zgodnie  z  zasadami  bezpieczeństwa  
i higieny pracy, 

– 

dobrać materiały i narzędzia do cięcia metali piłką ręczną, 

– 

wykonać cięcie piłką ręczną, 

– 

ocenić jakość wykonanej pracy. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

− 

indywidualna. 

 
Czas: 
1 godzina dydaktyczna. 
 
Środki dydaktyczne: 
– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

piłka ręczna do metali, 

– 

płaskownik, 

– 

stół ślusarski z imadłem, 

– 

narzędzia traserskie, 

– 

kątownik ze stopą, 

– 

suwmiarka. 

 
Przebieg zajęć: 
 
Zadanie dla ucznia 
Wykonaj przecinanie metali piłką ręczną zgodnie z dokumentacją zadania.  
 
FAZA WSTĘPNA 
Czynności organizacyjno-porządkowe, podanie tematu zajęć, zaznajomienie uczniów z pracą 
metodą tekstu przewodniego. 
 
FAZA WŁAŚCIWA 
 
INFORMACJE 
Pytania prowadzące: 
1.  Jakie narzędzia słuŜą do przecinania metali? 
2.  Czym naleŜy się kierować przy wyborze narzędzi do przecinania? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

11

3.  Jaka jest prawidłowa technika przecinania metali piłką ręczną? 
4.  W jakie środki ochrony osobistej naleŜy zabezpieczyć się podczas przecinania? 

 

PLANOWANIE 
Sporządź plan pracy z uwzględnieniem następujących czynności: 
1.  Zaplanuj kolejność czynności do wykonania przecinania. 
2.  Ustal, jakim brzeszczotem wykonasz przecinanie. 
3.  Ustal, w jaki sposób zamocujesz przedmiot obrabiany. 
4.  Zaplanuj czynności końcowe po wykonaniu przecinania. 

 

UZGODNIENIE 
1.  Omów wszystkie punkty z fazy planowania z nauczycielem. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 

 

WYKONANIE 
1.  Dobierz narzędzia do wykonania ćwiczenia. 
2.  Sprawdzić stan techniczny narzędzi. 
3.  Wytrasuj przedmiot obrabiany. 
4.  Zamocuj przedmiot obrabiany. 
5.  Wykonaj cięcie piłką ręczną. 
6.  Zwróć uwagę na prawidłowość i dokładność wykonanej pracy. 
7.  Utrzymuj ład i porządek na stanowisku pracy. 
8.  Uporządkuj stanowisko po wykonaniu ćwiczenia. 
9.  Przygotuj się do zaprezentowania swojej pracy. 

 

SPRAWDZANIE 

1.  Czy prawidłowo zostały dobrane narzędzia? 
2.  Czy prawidłowo wytrasowano przedmiot? 
3.  Czy prawidłowo zamocowano przedmiot obrabiany? 
4.  Czy wykonano cięcie piłką zgodnie z instrukcją wykonania ćwiczenia? 
5.  Czy prawidłowo posługiwano się narzędziami? 
6.  Czy utrzymywano ład i porządek na stanowisku pracy? 
7.  Czy uporządkowano stanowisko po wykonaniu ćwiczenia? 

 

ANALIZA 
Uczniowie  wraz  z  nauczycielem  wskazują,  które  etapy  ćwiczenia  sprawiły  im  najwięcej 
trudności.  Nauczyciel  podsumowuje  całe  ćwiczenie,  wskazuje,  jakie  nowe  i  waŜne 
umiejętności  zostały  wykształcone,  jakie  wystąpiły  nieprawidłowości  oraz  jak  ich  unikać 
w przyszłości. 

 

FAZA KOŃCOWA 

 

Zakończenie zajęć 

 

Praca domowa 
Odszukaj  w  literaturze  wiadomości  na  temat  cięcia  blach.  Na  podstawie  zgromadzonych 
informacji  na  następnych  zajęciach  przygotuj  się  do  wypowiedzi  na  temat:  jakich  narzędzi 
uŜywa się do cięcia blach. 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

− 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć,  trudności 
podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

12

5. ĆWICZENIA 

 
5.1. Organizacja stanowiska pracy do obróbki ręcznej 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Określ czynności związane z przestrzeganiem przepisów bhp powinieneś podjąć podczas 

piłowania. 

 

Wskazówki do realizacji 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  określić,  jakie  czynności  związane  z  przestrzeganiem  przepisów  bhp  powinieneś  podjąć 

podczas piłowania, 

2)  zapisać  wszystkie  pomysły  na  kartce  (burza  mózgów  –  nie  krytykując  Ŝadnego 

z pomysłów koleŜanek/kolegów), 

3)  uporządkować  zapisane  pomysły  –  odrzucić  ewentualnie  nierealne  lub  budzące 

wątpliwości członków grupy, 

4)  zaprezentować efekty pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

burza mózgów, 

– 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

duŜe arkusze papieru, 

− 

mazaki, 

− 

tablica flipchart. 

 

Ćwiczenie 2 

Dokonaj  przeglądu  pracowni  obróbki  ręcznej  znajdującej  się  w  Twojej  szkole.  Określ, 

w jakie  narzędzia  i  przyrządy  powinno  być  wyposaŜone  stanowisko  pracy  ślusarza. 
Zorganizuj stanowisko pracy ślusarza. 

 

Wskazówki do realizacji 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
oraz przygotować narzędzia ślusarskie. Uczniowie wykonują ćwiczenie indywidualnie. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  dokonać przeglądu wyposaŜenia pracowni, 
2)  zapoznać się ze stanowiskiem pracy ślusarza, 
3)  rozpoznać narzędzia i przyrządy wchodzące w skład wyposaŜenia stanowiska ślusarskiego, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

13

4)  pobrać i rozmieścić na stanowisku pracy narzędzia i przyrządy niezbędne do wykonania 

operacji piłowania, 

5)  przedstawić nauczycielowi swoje spostrzeŜenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

stanowiska ślusarskie, 

− 

narzędzia ślusarskie, 

− 

arkusze papieru, 

− 

mazaki. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

14

5.2. Cięcie, ścinanie i wycinanie metali 

 
5.2.1. Ćwiczenia

 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj cięcie płaskownika stalowego na odcinki zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i płaskowniki do cięcia.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z zasadami cięcia płaskowników, 
2)  dobrać narzędzie do cięcia płaskowników, 
3)  sprawdzić stan techniczny narzędzia do cięcia, 
4)  wytrasować linie cięcia, 
5)  wykonać cięcie płaskownika na odcinki o długości wskazanej w instrukcji do ćwiczenia, 
6)  uporządkować stanowisko pracy, 
7)  zagospodarować odpady, 
8)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

piłka ręczna do metali, 

– 

płaskownik, 

– 

stół ślusarski z imadłem, 

– 

narzędzia traserskie, 

– 

kątownik ze stopą, 

– 

suwmiarka. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj wycinanie blachy zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji 

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia  wraz  z  rysunkiem  oraz  przygotować  narzędzia  i  materiały  do  wycinania  –  blachy  

o róŜnej grubości.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

15

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

Uczeń powinien:   

1)  zapoznać się z zasadami cięcia blach, 
2)  dobrać narzędzie do cięcia blachy, 
3)  sprawdzić stan techniczny narzędzia do cięcia, 
4)  wytrasować blachę, 
5)  wykonać cięcie blachy, 
6)  uporządkować stanowisko pracy, 
7)  zagospodarować odpady, 
8)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

 
 

Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia zawierająca dokumentację zadania, 

– 

noŜyce ręczne róŜnego typu, 

– 

noŜyce dźwigniowe, 

– 

wycinaki, 

– 

młotki ślusarskie, 

– 

narzędzia traserskie, 

– 

blacha stalowa o roŜnej grubości. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

16

5.3. Gięcie i prostowanie prętów oraz blach 

 

5.3.1. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj gięcie pręta stalowego zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji 

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i pręty stalowe do gięcia.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z techniką gięcia prętów, 
2)  obliczyć długość materiału potrzebną na element gięty, 
3)  dobrać narzędzia do gięcia, 
4)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
5)  wykonać gięcie pręta, 
6)  uporządkować stanowisko pracy, 
7)  zagospodarować odpady, 
8)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

– 

imadło ślusarskie, 

– 

przyrząd do gięcia prętów, 

– 

szczypce, 

– 

suwmiarka, 

– 

przymiar kreskowy. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj gięcie blachy stalowej zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji: 

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i blachę do gięcia.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

17

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z techniką gięcia blach, 
2)  dobrać narzędzia do gięcia, 
3)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
4)  wykonać gięcie blachy, 
5)  uporządkować stanowisko pracy, 
6)  zagospodarować odpady, 
7)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
8)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

 

WyposaŜenie stanowiska pracy: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

– 

imadło ślusarskie, 

– 

szczypce, 

– 

suwmiarka, 

– 

przymiar kreskowy. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj prostowanie elementu wykonanego z blachy zgodnie z dokumentacją. 

 
Wskazówki do realizacji 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i blachy do prostowania.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z techniką prostowania blach, 
2)  dobrać narzędzia do prostowania, 
3)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
4)  wykonać prostowanie blachy, 
5)  uporządkować stanowisko pracy, 
6)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

18

Ś

rodki dydaktyczne: 

–  instrukcja do wykonania ćwiczenia, 
–  płyta stalowa, 
–  klocki drewniane, 
–  wygięty element blaszany, 
–  młotki, 
–  kreda, 

− 

pisaki, 

− 

kartki papieru. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

19

5.4. Piłowanie. Klasyfikacja i dobór pilników. Technika piłowania 

 

5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj piłowanie powierzchni równoległych stalowej płytki zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji 

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i płytkę stalową do piłowania.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z technika piłowania powierzchni płaskich, 
2)  dobrać narzędzia do piłowania, 
3)  dobrać przyrządy pomiarowe, 
4)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
5)  wykonać piłowanie powierzchni płaskiej, 
6)  uporządkować stanowisko pracy, 
7)  zagospodarować odpady, 
8)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

– 

płytka stalowa, 

– 

pilniki róŜnego rodzaju, 

– 

imadło ślusarskie, 

– 

liniał krawędziowy, 

– 

suwmiarka, 

– 

kątownik. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj piłowanie powierzchni kształtowej płytki stalowej zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i materiały stalowe do piłowania.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

20

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

 Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z technika piłowania powierzchni kształtowych, 
2)  dobrać narzędzia do piłowania, 
3)  dobrać przyrządy pomiarowe, 
4)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
5)  wytrasować kształt przedmiotu obrabianego, 
6)  wykonać piłowanie powierzchni, 
7)  uporządkować stanowisko pracy, 
8)  zagospodarować odpady, 
9)  dokonać oceny wykonanej pacy, 
10)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

– 

płytka stalowa, 

– 

pilniki róŜnego typu, 

– 

przyrządy traserskie, 

– 

wzornik, 

– 

suwmiarka, 

– 

kątownik, 

– 

pisaki, 

– 

kartki papieru. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

21

5.5. Skrobanie 
 

5.5.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj skrobanie powierzchni płaskiej płyty Ŝeliwnej zgodnie z dokumentacją. 

 
Wskazówki do realizacji 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i sposób  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia  wraz  z  rysunkiem  oraz  przygotować  narzędzia  i  materiał  do  skrobania  w  postaci 

płyty Ŝeliwnej.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z techniką skrobania powierzchni płaskich, 
2)  dobrać narzędzia i przyrządy do skrobania, 
3)  sprawdzić stan techniczny narzędzi i przyrządów, 
4)  przygotować powierzchnie do skrobania, 
5)  wykonać skrobanie powierzchni płaskiej, 
6)  uporządkować stanowisko pracy, 
7)  zagospodarować odpady, 
8)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

– 

materiał skrobany – płyta Ŝeliwna, 

– 

imadło uniwersalne, 

– 

skrobaki, 

– 

płyta kontrolna, 

– 

liniał trójkątny, 

– 

tusz, 

– 

czyściwo. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

22

Ćwiczenie 2 

Wykonaj skrobanie powierzchni wklęsłej zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji 

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i panewki do skrobania.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z techniką skrobania powierzchni wklęsłych, 
2)  dobrać narzędzia i przyrządy do skrobania, 
3)  sprawdzić stan techniczny narzędzi i przyrządów, 
4)  przygotować powierzchnie do skrobania, 
5)  wykonać skrobanie powierzchni wklęsłej, 
6)  uporządkować stanowisko pracy, 
7)  zagospodarować odpady, 
8)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

ć

wiczenia praktyczne, 

– 

metoda tekstu przewodniego, 

– 

pokaz z objaśnieniem 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

– 

materiał skrobany – panewka, 

– 

imadło uniwersalne, 

– 

skrobaki, 

– 

wałek kontrolny, 

– 

tusz, 

– 

czyściwo. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

23

5.6. Docieranie. Polerowanie 
 

5.5.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj docieranie wałka zgodnie z dokumentacją. 

 
Wskazówki do realizacji 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i materiały stalowe do docierania.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

 Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z techniką docierania wałków, 
2)  dobrać narzędzia do docierania, 
3)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
4)  przygotować docierak, 
5)  wykonać docieranie wałka, 
6)  uporządkować stanowisko pracy, 
7)  zagospodarować odpady, 
8)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

– 

materiał do docierania – wałek stalowy, 

– 

imadło uniwersalne, 

– 

docieraki, 

– 

materiał ścierny. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj polerowanie powierzchni płytki stalowej zgodnie z dokumentacją. 

 

Wskazówki do realizacji: 

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
Nauczyciel  powinien  przygotować  instrukcje  do  ćwiczeń  lub  tekst  przewodni  do  wykonania 
ć

wiczenia wraz z rysunkiem oraz przygotować narzędzia i materiały stalowe do polerowania.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

24

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z techniką polerowania, 
2)  dobrać narzędzia do polerowania, 
3)  sprawdzić stan techniczny narzędzi, 
4)  wykonać polerowanie powierzchni, 
5)  uporządkować stanowisko pracy, 
6)  zagospodarować odpady, 
7)  dokonać oceny wykonanej pracy, 
8)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

metoda tekstu przewodniego, 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

– 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

– 

materiał do polerowania – płytka stalowa, 

– 

imadło ślusarskie, 

– 

tarcza polerska, 

– 

pasta polerska, 

– 

polerka. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

25

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

TEST 1 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Obróbka  powierzchni 
płaskich i kształtowych narzędziami ręcznymi”

 

 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 17, 18 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 5, 13, 16, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt  

 

 

 

 

 

 

 
Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  15  zadań  w  tym  co  najmniej  3  z  poziomu 
ponadpodstawowego, 

− 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. b, 3. a, 4. c, 5. c, 6. a, 7. a, 8. b, 9. b, 10. a, 11. c, 

12. c, 13. a, 14. c, 15. b, 16. c, 17. a, 18. a, 19. a, 20. b. 

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Zamocować brzeszczot w oprawce 

Dobrać brzeszczot do przecinania 
metali miękkich 

Dobrać narzędzia do cięcia metali  
o małej grubości 

Rozpoznać rodzaje noŜyc  

Rozpoznać operację ścinania 

PP 

Dobrać narzędzia do piłowania 
powierzchni kształtowych  

Określić czynności wykonywane 
podczas operacji piłowania 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

26

Dobrać narzędzia do piłowania 
powierzchni płaskich 

Dobrać sposób mocowania 
przedmiotów do operacji gięcia 

10  Rozpoznać skrobanie 

11  Zdefiniować pojecie: polerowanie 

12  Rozpoznać narzędzia do piłowania 

13 

Określić, w jaki sposób sprawdzana 
jest dokładność skrobania 

PP 

14 

Dobrać sposób mocowania 
przedmiotów do przecinania 

15 

Określić podstawowe parametry 
pilnika 

16  Rozpoznać wycinanie 

PP 

17 

Określić czynności wykonywane 
podczas operacji przecinania piłką 

18  Zdefiniować pojęcie: skrobanie 

19  Rozpoznać narzędzia mechaniczne 

PP 

20 

Określić ustawienie narzędzia do 
operacji skrobania 

PP 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

27

Przebieg testowania 
 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 
3.  Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązania zadań testowych. 
4.  Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych, 

kartę odpowiedzi). 

5.  Udzielaj odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 
6.  Przypomnij  o  upływającym  czasie  po  upływie  połowy  czasu  i  5  minut  przed  końcem 

sprawdzianu. 

7.  Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj dokładnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Odpowiedzi udzielaj wyłącznie na karcie odpowiedzi. 
4.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
5.  Test zawiera 20 zadań.  
6.  Do kaŜdego zadania podane są cztery odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 
7.  Zaznacz  prawidłową  według  Ciebie  odpowiedź  wstawiając  literę  X  w  odpowiednim 

miejscu na karcie odpowiedzi. 

8.  W  przypadku  pomyłki  zaznacz  błędną odpowiedź kółkiem, a następnie literą X zaznacz 

odpowiedź prawidłową. 

9.  Za kaŜde poprawne rozwiązanie zadania otrzymujesz jeden punkt. 
10.  Za udzielenie błędnej odpowiedzi, jej brak lub zakreślenie więcej niŜ jednej odpowiedzi – 

otrzymujesz zero punktów. 

11.  UwaŜnie czytaj treść zadań i proponowane warianty odpowiedzi. 
12.  Nie odpowiadaj bez zastanowienia; jeśli któreś z zadań sprawi Ci trudność – przejdź do 

następnego. Do zadań, na które nie udzieliłeś odpowiedzi moŜesz wrócić później.  

13.  Pamiętaj, Ŝe odpowiedzi masz udzielać samodzielnie. 
14.  Na rozwiązanie testu masz 40 minut. 

Powodzenia ! 

 

Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1.  Brzeszczot mocuje się w oprawce 

a)  tak, aby ząbki piłki miały kierunek nachylenia ku przedniemu uchwytowi. 
b)  tak, aby ząbki piłki miały kierunek nachylenia ku rękojeści. 
c)  w  zaleŜności  od  rodzaju  przecinanego  materiału:  materiał  twardy  –  ząbki  ku 

uchwytowi, materiał miękki – ku rękojeści. 

d)  w zaleŜności od sposobu zamocowania przedmiotu. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

28

2.  Brzeszczoty o uzębieniu grubym stosuje się do przecinania 

a)  metali twardych. 
b)  metali miękkich. 
c)  Ŝeliwa. 
d)  tworzyw sztucznych. 

 

3.  Do cięcia blach o grubości do 1 mm słuŜą noŜyce 

a)  ręczne. 
b)  gilotynowe mechaniczne. 
c)  gilotynowe stołowe. 
d)  elektryczne. 

 
 

4.   Rysunek przedstawia noŜyce 

a)  ręczne. 
b)  gilotynowe. 
c)  dźwigniowe. 
d)  kształtowe. 

 
 

 

5.  Rysunek przedstawia 

a)  wycinanie. 
b)  przecinanie. 
c)  ścinanie. 
d)  skrobanie. 

 

6.  Do piłowania powierzchni kształtowych wypukłych stosuje się pilniki 

a)  płaskie. 
b)  okrągłe. 
c)  soczewkowe. 
d)  noŜowe. 

 

7.  Podczas  piłowania  powierzchni  płaskich  nacisk  prawej  ręki  na  pilnik  podczas  ruchu  do 

przodu powinien 
a)  zwiększać się, a lewej zmniejszać. 
b)  zmniejszać się, a lewej zwiększać. 
c)  być równomierny. 
d)  stopniowo się zmniejszać. 

 

8.  Do piłowania zgrubnego powierzchni płaskich stosuje się 

a)  równiak. 
b)  zdzierak. 
c)  jedwabnik. 
d)  gładzik. 

 

9.  W przypadku gięcia blach znacznej szerokości lub długości naleŜy je mocować 

a)  w imadle stosując wkładki chroniące szczęki imadła przed uszkodzeniem. 
b)  w dwóch kątownikach osadzonych w imadle. 
c)  bezpośrednio w szczękach imadła. 
d)  w specjalnym przyrządzie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

29

10.  Rysunek przedstawia 

a) 

skrobanie.

 

b)  piłowanie krzyŜowe. 
c)  docieranie. 
d)  polerowanie. 

 
 

11.  Operacja, która zmniejsza chropowatość i nadaje połysk powierzchniom to 

a)  szlifowanie. 
b)  docieranie. 
c)  polerowanie. 
d)  skrobanie. 

 

12.  Rysunek przedstawia 

a)  docierak do płaszczyzn. 
b)  skrobak płaski. 
c)  pilnik igiełkowy. 
d)  pilnik zdzierak. 

 

13.  Dokładność  skrobania  określa  się  według  liczby  plamek  występujących  na  powierzchni  

o wymiarach 
a)  25x25 mm. 
b)  20x20 mm. 
c)  15x15 mm. 
d)  10x10 mm. 

 
14.  Cienką blachę podczas przecinania piłką mocuje się 

a)  w imadle. 
b)  w specjalnym przyrządzie. 
c)  w imadle między dwiema drewnianymi nakładkami. 
d)  na stole ślusarskim. 

 

15.  Podstawowym parametrem pilnika jest 

a)  rodzaj nacięć. 
b)  podziałka. 
c)  wymiar. 
d)  kształt. 

 
16.  Rysunek przedstawia 

a)  ścinanie. 
b)  przecinanie. 
c)  wycinanie. 
d)  odcinanie. 

 
17.  Podczas przecinania nacisk na piłkę wywiera się 

a)  w trakcie ruchu piłki w kierunku imadła. 
b)  w trakcie ruchu powrotnego piłki. 
c)  w obu kierunkach ruchu. 
d)  przy przecinaniu twardych materiałów. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

30

18.  Skrobanie polega na 

a)  ręcznym usuwaniu nierówności i śladów poprzedniej obróbki. 
b)  usuwaniu mikronierówności powierzchni przez ziarna proszku ściernego. 
c)  usuwaniu nierówności za pomocą tarcz filcowych. 
d)  wygładzeniu powierzchni. 

 
19.  Rysunek przedstawia 

a)  pilnikarkę. 
b)  skrobak mechaniczny. 
c)  polerkę. 
d)  przecinarkę. 

 
20.  W  czasie  pracy  skrobak  powinien  być  pochylony  w  stosunku  do  powierzchni  roboczej 

pod kątem 
a)  20°. 
b)  30°. 
c)  40°. 
d)  50°. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

31

 

KARTA ODPOWIEDZI

 

 
Imię i nazwisko .................................................................................................. 

 
Obróbka powierzchni płaskich i kształtowych narzędziami ręcznymi 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr zadania 

Odpowiedzi 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

32

TEST 2 
Test  typu  „próba  pracy”  do  jednostki  modułowej  „Obróbka  powierzchni 
płaskich i kształtowych narzędziami ręcznymi” 

 

Próba pracy ma w zamierzeniu spełnić dwa zadania: 

1)  sprawdzić  stopień  opanowania  jednej  z  umiejętności  praktycznych,  jakie  uczniowie 

powinni zdobyć przy realizacji tej jednostki modułowej, 

2)  przygotować  uczniów  do  zdawania  części  praktycznej  egzaminu  zewnętrznego, 

potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie operator obrabiarek skrawających. 
W tym celu zadanie praktyczne musi być przygotowane w takiej formie, z jaką uczniowie 

spotkają  się  na  egzaminie.  Oznacza  to  konieczność  opracowania  zadania  w  sposób 
umoŜliwiający  kryterialne  ocenianie  wykonywanych  przez  ucznia  czynności  w  czterech 
obszarach:  planowania,  organizowania,  wykonywania  i  prezentowania.  Nauczyciel  powinien 
przygotować dokumentację zadania wraz z rysunkiem przedmiotu do piłowania. 
 
Ocenianie: 
niedostateczny 

do 9 pkt. 

dopuszczający 

10–11 pkt. 

dostateczny   

12–13 pkt. 

dobry 

 

 

14–15 pkt. 

bardzo dobry 16 pkt. 
 
WyposaŜenie stanowiska do przeprowadzenia próby pracy: 

 

Lp 

WyposaŜenie stanowiska 

1  Stanowisko ślusarskie 

2  Pilniki róŜnego typu 

Przyrządy pomiarowe i kontrolne: suwmiarka, kątomierz uniwersalny, 
kątownik, liniał krawędziowy. 

4  Narzędzia traserskie 

5  Czyściwo, szczotki zmiotki, szufelka 

 

Informacja dla ucznia 
1.  Sprawdź,  czy  otrzymałeś  kompletny  arkusz  do  wykonania  zadania.  Ewentualne  braki 

stron lub inne usterki zgłoś nauczycielowi. 

2.  Na arkuszu PLAN DZIAŁANIA wpisz swój numer ewidencyjny PESEL, datę urodzenia  

i numer stanowiska. 

3.  Zapoznaj się z treścią zadania praktycznego, instrukcją do jego wykonania, stanowiskiem 

roboczym i jego wyposaŜeniem. Masz na to 15 minut. 

4.  Czas  rozpoczęcia  i  zakończenia  zadania  nauczyciel  zapisze  w  widocznym  dla  Ciebie 

miejscu (czas wykonania zadania wynosi 90 minut). 

 
Pamiętaj,  Ŝe  podczas  wykonywania  zadania  jesteś  oceniany  przez  nauczyciela,  który 
obserwuje wykonywane przez Ciebie czynności i nie będzie udzielać Ci Ŝadnych wskazówek. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

33

Nauczyciel interweniuje tylko w przypadku naruszenia przez Ciebie przepisów bhp, ochrony 
przeciwpoŜarowej i moŜe w takim przypadku przerwać wykonywanie zadania. 

Powodzenia! 

 
Zadanie 

Wykonaj  piłowanie  powierzchni  kształtowej  zgodnie  z  dokumentacją.  UłóŜ  plan 

działania  niezbędny  do  wykonania  zadania.  Dobierz  odpowiednie  narzędzia  skrawające, 
przyrządy  pomiarowe  i  przyrządy  potrzebne  do  wykonania  pracy.  Powierzone  zadanie 
wykonaj dokładnie z zachowaniem zasad bhp. Na wykonanie zadania masz 90 minut. 
 
Instrukcja wykonania zadania 
Aby bezpiecznie i poprawnie wykonać zadanie: 
1.  Przeanalizuj dokładnie treść zadania. 
2.  Zapisz w formularzu PLAN DZIAŁANIA: 

a)  czynności związane z wykonaniem zadania, w kolejności ich wykonywania, 
b)  wykaz narzędzi i przyrządów niezbędnych do wykonania zadania, 
c)  wykaz przyrządów pomiarowych. 

3.  Przystąp do zorganizowania stanowiska pracy: 

a)  zgromadź  i  rozmieść  na  stanowisku  pracy  narzędzia,  sprzęt  kontrolno-pomiarowy, 

i instrukcje niezbędne do wykonania zadania, 

b)  sprawdź stan techniczny imadła i narzędzi, 
c)  dobierz  środki  ochrony  indywidualnej  wymagane  do  bezpiecznego  wykonania 

zadania. 

4.  Wykonaj  zaplanowane  czynności  zgodnie  z  zasadami  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  

i ochrony przeciwpoŜarowej. 

5.  Sprawdź  jakość  wykonanych  czynności  w  odniesieniu  do  rysunku  z  dokumentacji 

zadania. 

6.  Po  zakończeniu  pracy  uporządkuj  stanowisko  pracy,  oczyść  narzędzia  i  odłóŜ  je  na 

miejsce składowania, odpady złóŜ w wyznaczonym miejscu. 

7.  Zgłoś gotowość do prezentacji wykonanego zadania. 
8.  Zaprezentuj  sposób  wykonania  zadania:  omów  czynności  prowadzące  do  wykonania 

zadania,  uzasadnij  dobór  narzędzi,  oceń  jakość  wykonywanej  pracy  w  odniesieniu  do 
dokumentacji zadania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

34

Zawód: operator obrabiarek skrawających 
Symbol cyfrowy zawodu 722[02] 
Oznaczenie tematu: …….  
Oznaczenia zadania: ……… 
 
PESEL   

 

 

 

 

 

 

 

Data urodzenia   

Numer stanowiska 

 
 

   

 

 

 

  

 

 

 

   

dzień   miesiąc  

rok

 

 

PLAN DZIAŁANIA 

 
1.  Zapisz czynności związane z wykonaniem zadania, w kolejności ich wykonywania 

………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………… 

 
2.  Wykaz narzędzi i przyrządów niezbędnych do wykonania zadania: 

………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………… 

 
3.  Wykaz przyrządów pomiarowych: 

………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………… 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

35

O

b

sz

ar

 

CZYNNOŚCI OCENIANE I KRYTERIA WYKONANIA 

Liczba 

pkt 

0–1 

Czynność 1: zapisanie kolejnych czynności związanych z wykonaniem 

zadania 

Kryterium  wykonania:  1  pkt  –  jeŜeli  uczeń  uwzględnił  w  wykazie,  co 
najmniej 4 z następujących czynności: 
–  dobieranie narzędzi obróbkowych, 
–  dobieranie przyrządów pomiarowych, 
–  dobieranie sposobu zamocowania przedmiotu obrabianego, 
–  wykonanie trasowania przedmiotu obrabianego, 
–  zamocowanie przedmiotu obrabianego, 
–  wykonanie piłowania powierzchni kształtowych, 
–  sprawdzenie jakości wykonanych operacji, 
–  porządkowanie stanowiska pracy, 
–  prezentacja wykonanego zadania. 

 

Czynność 2: sporządzenie wykazu niezbędnych narzędzi skrawających 
i przyrządów 
Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zapisał, co najmniej: 

–  pilnik, 
–  imadło ślusarskie, 
–  przyrządy traserskie. 

 
 

Czynność 3: sporządzenie wykazu niezbędnych przyrządów pomiarowych 

Kryterium wykonania: 1 pkt –  jeŜeli uczeń zapisał co najmniej: 
–  suwmiarka, 
–  kątownik, 
–  liniał krawędziowy. 

 

P

L

A

N

O

W

A

N

IE

 

Suma punktów w obszarze – I. Planowanie  

Czynność  4:  zgromadzenie  na  stanowisku  pracy  niezbędnych  narzędzi, 
przyrządów pomiarowych i instrukcji niezbędnych do wykonania zadania 
Kryterium  wykonania:  1  pkt  –  jeŜeli  uczeń  zgromadził  i  rozmieścił  na 
stanowisku pracy: 

–  narzędzia obróbkowe, 
–  przyrządy pomiarowe, 
–  rysunek do wykonania zadania, 
–  materiał obrabiany. 

 

Czynność  5:  sprawdzenie  stanu  technicznego  imadła  i  narzędzi 
obróbkowych 
Kryterium  wykonania:  1  pkt.  –  jeŜeli  uczeń  ocenił  stan  techniczny  imadła 
i narzędzi obróbkowych dokonując oględzin  

 
 

Czynność  6:  dobieranie  środków  ochrony  indywidualnej  wymaganych  do 
bezpiecznego wykonania zadania 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń załoŜył ubranie robocze jedno- lub 
dwuczęściowe i nakrycie głowy 

 

II

 O

rg

an

iz

o

w

an

ie

 

Suma punktów w obszarze II. Organizowanie  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

36

 

Czynność 7: trasowanie przedmiotu obrabianego  
Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń wytrasował przedmiot obrabiany 
zgodnie z rysunkiem  

 

Czynność 8:npunktowanie  

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli czeń napunktował wytrasowane rysy na 
przedmiocie obrabianym 

 

Czynność 9: mocowanie przedmiotu obrabianego 

Kryterium  wykonania:  1  pkt  –  jeŜeli  uczeń  prawidłowo  zamocował 

przedmiot obrabiany w imadle uŜywając miękkich wkładek 

 

Czynność 10: wykonanie piłowania powierzchni kształtowych 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń wykonał piłowanie powierzchni 

kształtowych zgodnie z dokumentacją i zasadami bezpieczeństwa i higieny 
pracy 

 

Czynność 11: sprawdzenie jakości pracy 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń po wykonaniu zadania sprawdził 

wypiłowany kształt na podstawie pomiaru 

 

Czynność 12: sprawdzenie płaskości powierzchni 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń po wykonaniu zadania sprawdził 

płaskość powierzchni piłowanej za pomocą liniału krawędziowego 

 

Czynność 13: porządkowanie stanowiska pracy 

 

Kryterium  wykonania:  1  pkt  –  jeŜeli  uczeń  po  zakończeniu  zadania 

uporządkował  i  oczyści  stanowisko  pracy,  odłoŜył  narzędzia  na  miejsce 
przechowywania, zagospodarował odpady 

 

II

I.

 W

Y

K

O

N

Y

W

A

N

IE

 

Suma punktów w obszarze III. Wykonywanie 

 

Czynność  14:  omówienie  czynności  wykonywanych  podczas  piłowania 
powierzchni kształtowych 
Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli zdający omówił czynności wykonywane 
podczas piłowania powierzchni kształtowych 

 

Czynność 15. uzasadnienie doboru narzędzia obróbkowego 

 

Kryterium  wykonania:  1  pkt  –  jeŜeli  zdający  uzasadnił  wybór  narzędzia 
obróbkowego  

 

Czynność 16. ocena jakości piłowania powierzchni kształtowych 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń ocenił jakość wykonanej pracy 
odnosząc się do rysunku wykonawczego  

 

Suma punktów w obszarze IV. Prezentowanie  

IV

 P

R

E

Z

E

N

T

O

W

A

N

IE

 

RAZEM  

 
Czynność wykonana – 1 pkt., niewykonana – 0 pkt. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

37

7.

 

LITERATURA 

 

1.  Górecki  A.:  Technologia  ogólna.  Podstawy  technologii  mechanicznych.  WSiP,  

Warszawa 2006 

2.  Mac S.: Obróbka metali. WSiP, Warszawa 1999 
3.  www.ebhp.pl 
4.  www.elektrometal.pl 
5.  www.bosch.com 
6.  www.elektrometal.pl 
7.  www.befana.com 
8.  www.biax.com 
9.  www.tarczepolerskie.info 
10.  www.dwtsys.de 
 
Literatura metodyczna 
1.  Dretkiewicz-Więch  J.:  ABC  nauczyciela  przedmiotów  zawodowych.  Operacyjne  cele 

kształcenia. Zeszyt 32. CODN, Warszawa 1994 

2.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997 
3.  Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom 2001