1. „IUS EST ARS BONI ET AEQUI” – CELSUS
2. HISTORYCZNE OKRESY ROZWOJU PRAWA – ARCHAICZNY, PRZEDKLASYCZNY, KLASYCZNY, POKLASYCZNY.
3. ZASADA PERSONALNOŚCI PRAWA – POSŁUGIWANIE SIĘ PRAWEM SWOJEJ GMINY.
4. IUS EDICENDI – CESARZ.
5. LEX MINUS QUAM PERFECTA – SANKCJA.
6. CONSTITUTIO ANTONINANA/EDYKT KARAKALLI – PEREGRINI DEDITICII.
7. FONTES IURIS COGNOSCENDI – ŹRÓDŁA JURYDYCZNE (INSTYTUCJE GAIUSA, KODYFIKACJA EDYKTU
PRETORSKIEGO, KODYFIKACJE JUSTYNIAŃSKIE), ŹRÓDŁA LITERACKIE, ŹRÓDŁA EPIGRAFICZNE (NAPISY),
PAPIRUSY.
8. PROCESY W PRAWIE RZYMSKIM – LEGISLACYJNY, FORMUŁKOWY, KOGNICYJNY, RESKRYPTOWY.
EPISCOPALIS AUDIENTIA.
9. LEX DUODECIM TABULARUM/XII TABLIC – 449 P.N.E. – 451 P.N.E.
10. RESKRYPT – ODPOWIEDŹ CESARZA NA ZAPYTANIE URZĘDNIKÓW = VIBA VOX IURIS CIVILIS.
11. SPORY NA TARGOWISKACH – EDYL KURULNY.
12. LEX AQUILIA – 286 P.N.E. BEZPRAWNE USZKODZENIE CUDZEJ RZECZY. ZAPŁACENIE NAJWYŻSZEJ CENY Z
OSTATNIEGO ROKU/MIESIĄCA. ADSTIPULATOR – WIERZYCIEL UBOCZNY; MÓGŁ ZWOLNIĆ DŁUŻNIKA Z
ZOBOWIĄZANIA.
13. CO WYDAWAŁ SENAT? – SENATUS CONSULTUM – UCHWAŁY Z MOCĄ USTAWY.
14. PRAWO CYWILNE W 18 KSIĘGACH – QUINTUS MUCIS SCAEVOLA.
15. USTAWA O CYTOWANIU - 426 N.E. PRYWATNE ZBIORY PRAWA. KONSTYTUCJA RAWEŃSKA.
GAIUS/ULPIAN/MODESTYN/PAPINIAN/PAULUS. PAPINIAN PRZEWAŻAŁ.
16. SKRÓT D.50,17,173,3 – DIGESTA, 50-KSIĘGA, 17-TYTUŁ, 173-FRAGMENT, 3-PARAGRAF.
17. LEX ROMANA BARBARORUM – SPISY PRAWA RZYMSKIEGO WŁADCÓW GERMAŃSKICH DLA LUDNOŚCI
AUTOCHTONICZNEJ.
18. ACCURSIUSZ – NAUCZANIE PRAWA. SZKOŁA GLOSATORÓW. INTERLINEARES – MIĘDZY LINIAMI.
MARGINALES – NA MARGINESIE. „GLOSSA ORDINARIA”.
19. BERNARD WINDSCHEID – BGB BURGERLICHES GESETZBUCH. NIEMIECKIE PRAWO CYWILNE. 1877 –
PIERWSZY PROJEKT. METODA FORMALNO-DOGMATYCZNA.
20. PACTA SUNT SERVANDA – WYWODZI SIĘ Z PRAWA RZYMSKIEGO. POWSTAŁA PRZEZ KOMENTATORÓW I
GLOSATORÓW. ZASTOSOWANIE W STOSUNKACH CYWILNYCH. OPIERA SIĘ NA DOBREJ WIERZE. PRAWO
NATURALNE.
21. DRUGA FAZA PROCESU – PRZED SĘDZIĄ; ARBITREM. APUD IUDICEM.
22. ZDOLNOŚĆ PROCESOWA – OŚWIADCZENIE WOLI WYWOŁUJE SKUTEK PRAWNY.
23. CONFESSIO IN IURE – SĄDOE UZNANIE POWÓDZTWA. W PRZYPADKU DŁUGU OZNACZAŁO EGZEKUCJĘ.
24. KLAUZULA ARBITRALNA – JEST – ZWRÓCENIE RZECZY. NIE MA – WARTOŚĆ W PIENIĄDZU –
KONDEMNACJA PIENIĘŻNA.
25. POWÓDZTWO OPARTE NA FIKCJI – FAKT FIKCYJNY UZNAJE SIĘ ZA PRAWDĘ.
26. LEX POETELIA 326 P.N.E. – ZNIOSŁA EGZEKUCJĘ OSOBISTĄ.
27. SKARGA PAULIAŃSKA – NIEWYPŁACALNY DŁUŻNIK – OSOBA TRZECIA ODPOWIADA, GDY DŁUŻNIK
DZIAŁA NA SZKODĘ WIERZYCIELA.
28. DISTRACTIO BONORUM – EGZEKUCJA POJEDYNCZYCH PRZEDMIOTÓW.
29. STYPULACJA AKWILIAŃSKA – ZWRÓCENIE KILKU DŁUGÓW Z RÓŻNYCH INTERESÓW JEDNEMU
WIERZYCIELOWI.
30. MANDATY – NAMIESTNICY W PROWINCJACH CESARSKICH I SENACKICH. INNI URZĘDNICY CESARSCY.
31. OCENA DOWODÓW W PROCESIE KOGNICYJNYM – LEGALIZM.
32. NIEOBECNOŚĆ POWODA W PROCESIE KOGNICYJNYM – WYROK ZAOCZNY.
33. APELACJA – PROCES KOGNICYJNY.
34. EPISCOPALIS AUDIENTIA – SĄDY BISKUPIE. BEZ APELCJI. WOLA JEDNEJ STRONY. DWIE – KONSENSUS.
DLA BIEDNYCH.
35. CAPITIS DEMINUTIO – MAXIMA (WOLNOŚĆ), MEDIA (OBYWATELSTWO), MINIMA (STANOWISKO).
36. PARTUS ANCILLAE – PŁÓD NIEWOLNICY – PRZYPADAŁ WŁAŚCICIELOWI MATKI. TRAKTOWANO JE JAKO
FRUCTUS, CHOĆ DO NICH NIE NALEŻAŁY.
37. CONTUBERNIUM – POŻYCIE NIEWOLNIKA Z NIEWOLNICĄ/OSOBĄ WOLNĄ.
38. ACTIO DE IN REM VERSO – DO WYSOKOŚCI PRZYSPORZENIA MAJĄTKOWEGO.
39. MANUMISSIO TESTAMENTO – WYZWOLENIE W TESTAMENCIE.
40. KREWNI AGNACYJNI – PODLEGALI TEJ SAMEJ WŁADZY OJCOWSKIEJ.
41. INFAMIA – ZA POPEŁNIENIE CZYNU HANIEBNEGO BĄDŹ ZASĄDZENIE W POWÓDZTWIE
ZNIESŁAWIAJĄCYM (NP. KRADZIEŻ, DEZERCJA).
42. PIERWOTNE SPOSOBY NABYCIA WŁASNOŚCI – ZASIEDZENIE (USUCAPIO), ZAWŁASZCZENIE (OCCUPATIO),
PRZETWORZENIE (SPECIFICATIO), POŁĄCZENIE I ZMIESZANIE (ACCESIO, CONFUSIO, COMMICTIO),
NABYCIE OWOCÓW (FRUCTUS).
43. SPADKOBRANIE – SUKCESJA UNIWERSALNA.
44. TRIADA UPRAWIEŃ WŁAŚCICIELA – POSIADANIE (IUS POSSIDENDI), KORZYSTANIE (IUS UTENDI, IUS
FRUENDI, IUS ABUTENDI), ROZPORZĄDZENIE (IUS DISPONENDI).
45. ZOBOWIĄZANIA NATURALNE – NATURALES. BYŁY NIEZASKARŻALNE – NIEWOLNICY, ALIENI IURIS, PUPIL,
NIEWIASTA.
46. DIES A QUO – TERMIN ZAWIESZAJĄCY.
47. ZASTĘPSTWO – BEZPOŚREDNIE I POŚREDNIE (ZASTĘPCA PRZENOSI NABYTE PRAWA I OBOWIĄZKI NA
RZECZ ZASTĘPOWANEGO).
48. PRAWA RZECZOWE – PRAWO WŁASNOŚCI, SŁUŻEBNOŚCI, ZASTAW, DZIERŻAWA WIECZYSTA, PRAWO
POWIERZCHNI.
49. DZIERŻENIE – DETENTIO – WŁADZTWO FAKTYCZNE (CORPUS), WŁADZTWO W IMIENIU CUDZYM
(ANIMUS REM ALTERI HABENDI).
50. PROBATIO DIABOLICA – DOWÓD WŁASNOŚCI. NA ZASIEDZENIE POWOŁYWAŁ SIĘ TEN, KTO NABYŁ
RZECZ, A NIE UZYSKAŁ WŁASNOŚCI. WYKAZANIE UPRAWNIEŃ POPRZEDNICH WŁAŚCICIELI.
51. INTERDYKT DE VI – PRZYWRÓCENIE UTRACONEGO POSIADANIA. SKUTECZNY DO ROKU PO WYZUCIU.
52. WŁASNOŚĆ BONITARNA – NABYCIE RZECZY, ALE BRAK WŁASNOŚCI.
53. ZOBOWIĄZANIE – ŚWIADCZENIE MOŻLIWE DO SPEŁNIENIA, ZGODNE Z PRAWEM I DOBRYMI
OBYCZAJAMI, O JASNO OKREŚLONYM CHARAKTERZE.
54. WSPÓŁWŁASNOŚĆ – KAŻDY DECYDOWAŁ O SWOJEJ CZĘŚCI. NIE MÓGŁ NARAZIĆ DRUGIEGO NA STRATĘ.
55. CECHY TRADITIO – WOLA PRZENIESIENIA, WOLA NABYCIA, SŁUSZNA PRZYCZYNA PRAWNA (CZYNNOŚĆ
KAUZALNA).
56. LONGI TEMPORIS PRAESCRIPTIO – ZARZUT PRZEDWNIENIA. POTEM SPOSÓB NABYCIA NIERUCHOMOŚCI
– NA GRUNTACH PROWINCJONALNYCH. DAWNA NAZWA ZASIEDZENIA.
57. ACTIO NEGATORIA – PRZYSŁUGIWAŁA WŁAŚCICIELOWI, GDY JEGO PRAWO ULEGŁO NARUSZENIU
(WYZIEWY, SŁUŻEBNOŚĆ).
58. PUBLICIANA – POSIADACZ RZECZY BEZ WŁASNOŚCI KWIRYTARNEJ, KTÓRY UTRACIŁ WŁADZTWO NAD
RZECZĄ.
59. SŁUŻEBNOŚCI OSOBISTE – PRAWA PODMIOTOWE NIEZBYWALNE. UŻYTKOWANIE (USUSFRUCTUS),
UŻYWANIE (USUS), HABITATIO (ZAMIESZKANIE), OPERAE SERVORUM VEL ANIMALIUM (USŁUGI
CUDZEGO NIEWOLNIKA/ZWIERZĘCIA).
60. SŁUŻEBNOŚĆ – NIE MA SŁUŻEBNOŚCI NA RZECZY WŁASNEJ, ZOBOWIĄZANIE DO NIECZYNIENIA,
POSZANOWANIE PRAW OBCIĄŻONEGO, ZOBOWIĄZANIA NA RZECZACH, NIE NA PRAWACH.
61. RÓŻNICA USUS/USUSFRUCTUS – RÓŻNICA DOTYCZY FRUCTUS – USUS (NA UŻYTEK WŁASNY),
USUSFRUCTUS (PEŁNE POBIERANIE POŻYTKÓW).
62. KONTRAKTY NIENAZWANE – ESTYMATORYJNY (AESTIMATUM), ZAMIANA (PERMUTATIO), UGODA
(TRANSACTIO), PREKARIUM (PRECARIUM).
a. DAJĘ ABYŚ DAŁ – DO UT DES
b. DAJĘ ABYŚ CZYNIŁ – DO UT FACIAS
c. CZYNIĘ ABYŚ DAŁ – FACIO UT DES
d. CZYNIĘ ABYŚ UCZYNIŁ – FACIO UT FACIAS
63. UPOWAŻNIENIE PRZEMIENNE (FACULTAS ALTERNATIVA) – DŁUŻNIK MOŻE SIĘ ZWOLNIĆ OD SWOJEGO
ZOBOWIĄZANIA SPEŁNIAJĄC INNE ŚWIADCZENIE.
64. ZWŁOKA WIERZYCIELA (MORA CREDITORIS) – WIERZYCIEL ODMAWIAŁ PRZYJĘCIA ŚWIADCZENIA.
ZWRÓCENIE KOSZTÓW ZWIĄZANYCH ZE ZWŁOKĄ. DŁUŻNIK MÓGŁ ODDAĆ RZECZ W DEPOZYT/PORZUCIĆ
JĄ.
65. PACTUM DE NON PETENDO – NIEFORMALNA UMOWA. WIERZYCIEL PRZYRZEKAŁ, ŻE NIE BĘDZIE
DOCHODZIŁ ŚWIADCZENIA PRZED SĄDEM.
66. KOMPENSACJA (COMPENSATIO) – UMORZENIE WIERZYTELNOŚCI PRZEZ POTRĄCENIE.
67. POŻYCZKA MORSKA – RYZYKO WIERZYCIELA.
68. DEPOZYT NIEPRAWIDŁOWY – PRZENIESIENIE WŁASNOŚCI. ODDANIE TAKICH SAMYCH RZECZY.
69. PRAWO REGRESU – PRZY ZOBOWIĄZANIACH SOLIDARNYCH. DOTYCZYŁO WIERZYCIELI (SOLIDARNOŚĆ
CZYNNA).
70. FIDEIUSSIO – UMOCNIENIE ZOBOWIĄZANIA. ZABEZPIECZANIE DŁUGÓW. POWSZECHNIE DOSTĘPNA.
71. TOWAR ZA TOWAR – ZAMIANA (PERMUTATIO).
72. BENEFICIUM EXCUSSIONIS – ZASPOKOJENIE U DŁUŻNIKA GŁÓWNEGO, GDY TEN BYŁ WYPŁACALNY.
73. LEX HORTENSIA 287/286 P.N.E. – WIĄZAŁA PATRYCJUSZY.
74. CZY WŁAŚCICIEL RZECZY MÓGŁ ŻĄDAĆ JEJ WYDANIA OD OSOBY, KTÓRA JA KUPIŁA? – TAK.
75. WADY FIZYCZNE I WADY PRAWNE – ODPOWIADAŁ ZA NIE SPRZEDAWCA.
76. JAKI CEL MIAŁ ZADATEK? – DOWÓD ZAWARCIA KONTRAKTU – ZALICZANY NA POCZET CENY/KARY.
77. PACTA ADIECTA – UMOWY DODATKOWE KUPNO-SPRZEDAŻ.
a. IN DIEM ADDICTIO – LEPSZA UMOWA.
b. LEX COMMISORIA – BRAK ZAPŁATY W USTALONYM TERMINIE – PRZEPADEK NA RZECZ
SPRZEDAWCY. KONTRAKT NIE DOCHODZI DO SKUTKU.
c. PACTUM DISPLICCENTIAE – SPRZEDAŻ NA PRÓBĘ.
78. WYRZUCENIE WAZY – ODPOWIADA WŁAŚCICIEL.
79. DELIKT – CZYN NIEDOZOWLONY, BŁĄD, PRZEWINIENIE.
80. KONTRAKTY – REALNE/NIEREALNE; JEDNOSTRONNE/DWUSTRONNE; NIEZUPEŁNE/ZUPEŁNE.
81. ZWIERZĘ, KTÓRE WYRZĄDZIŁO SZKODĘ – DWUKROTNOŚĆ WARTOŚCI ZWIERZĘCIA.
82. ODPOWIEDZIALNOŚĆ WŁAŚCICIELA STATKU – OGRANICZONA.
83. ROZWIĄZANIE MAŁŻEŃSTWA:
a. ŚMIERĆ
b. ZAGINIĘCIE
c. NIEWOLA
d. ROZWÓD
e. ZNIESIENIE WŁADZY AGNACYJNEJ
84. CONUBIUM – ZDOLNOŚĆ ZAWARCIA PEŁNOPRAWNEGO MAŁŻEŃSTWA.
85. PRAWO KADUKA – SPADKI PRZEZNACZONE DLA OSÓB BEZŻENNYCH (CAELIBES) I BEZDZIETNYCH (ORBI)
PRZYPADAŁY TYM, KTÓRZY PRZYCZYNILI SIĘ DO PROKREACJI.
86. COLLEGIA – STOWARZYSZENIA. ZESPOŁY OSÓB POWIĄZANYCH ZE SOBĄ.
87. WARTOŚĆ PRZEDMIOTU W UMOWIE – WARTOŚĆ ZAWSZE W PIENIĄDZU.
88. WYDZIEDZICZENIE – SYN IMIENNIE; RESZTA – JEDNO ZDANIE.
89. PO KUPNIE LEC PRZED WYDANIEM (CZYJE BĘDĄ OWIECZKI Z OWCY) – NABYWCY.
90. KATEGORIE DZIEDZICÓW WEDŁUG PRAWA PRETORSKIEGO:
a. UNDE LIBERI (DZIECI SPADKODAWCY, DZIEDZICZYŁY MAJĄTEK PO RÓWNO I WEDŁUG
SZCZEPÓW)
b. UNDE LEGITIMI (WSZYSCY WYMIENIENI W USTAWIE XII TABLIC)
c. UNDE COGNATI (KREWNI KOGNACYJNI DO VI STOPNIA W LINII BOCZNEJ, JAKO SUKCESJA KLAS I
STOPNI - SUCCESSIO ORDINUM ET GRADUM: BLIŻSZY WYPIERA DALSZEGO) I UNDE VIR ET UXOR
(MAŁŻONKOWIE JEŚLI ISTNIAŁO MIĘDZY NIMI IUSTUM MATRIMONIUM).
91. ZASADA RÓWNOŚCI STRON W ZOBOWIĄZANIACH – WIERZYCIEL NIE MA ŻADNEJ WŁADZY NAD
DŁUŻNIKIEM.
92. TESTAMENTI FACTIO ACTIVA – PRAWO DO TWORZENIA TESTAMENTU.
93. TESTAMENTI FACTIO PASSIVA – PRAWO POBRANIA SPADKU.
94. WEZWANIE DO SĄDU – PROCES KOGNICYJNY. URZĘDOWE/PISEMNE. LIBELLUS CONVENTIONIS – POZEW.
95. WYZWOLENIE SYNA SPOD WŁADZY OJCOWSKIEJ – MOŻLIWY, GDY UZYSKIWAŁ WYSOKIE STANOWISKO.
96. DEKRET – JEDNO Z ROZPORZĄDZEŃ CESARSKICH. ORZECZENIA SĄDOWE WYDAWANE PRZEZ CESARZY W
SPRAWACH CYWILNYCH LUB KARNYCH.
97. CORPUS IURIS CIVILIS – INSTYTUCJE, DIGESTA, KODEKS, NOWELE – WYDANE PRZEZ DIONISUSA
GOTHOFREDUSA.
98. EXCEPTIO DOLI – ZARZUT PROCESOWY Z TYTUŁU DOLUS. PRZYSŁUGIWAŁO POSZKODOWANEMU
WÓWCZAS, KIEDY NIE WYPEŁNIŁ JESZCZE ZOBOWIĄZANIA Z OSZUKAŃCZYCH CZYNNOŚCI.
99. SENATUS CONSULTUM CLAUDIANUM - 49 N.E. (MAŁŻEŃSTWO MIĘDZY STRYJEM I BRATANICĄ). 52 N.E.
(KOBIETA + NIEWOLNIK = NIEWOLNICA).
100. ZDOLNOŚĆ PRAWNA – ZALEŻNE OD STATUSU:
a. LIBERTATIS – WOLNI/NIEWOLNI
b. CIVITATIS – OBYWATELE/LATYNI/ETC.
c. FAMILIAE – SUI IURIS/ALENI IURIS
101. CULPA LEVIS – LEKKA WINA, LŻEJSZE NIEDBALSTWO. IN ABSTRACTO (SUMIENNY I ZAPOBIEGLIWY
CZŁOWIEK)/IN CONCRETO (ZACHOWANIE STARANNOŚCI JAK PRZY PROWADZENIU WŁASNYCH SPRAW).
102. CZYNNOŚĆ KULEJĄCA – CZYNNOŚĆ PRAWNA DOKONANA PRZEZ OSOBĘ DO TEGO NIEZDOLNĄ ALBO
NIEUPOWAŻNIONĄ.
103. POSIADANIE A DZIERŻENIE – POSSESIO – CORPUS + ANIMUS.
104. POSAG – DOS/REX UXORIA. PRZYSPORZENIE MAJĄTKOWE NA RZECZ MĘŻA. PONOSZENIE CIĘŻARÓW
MAŁŻEŃSTWA.
105. CONFARREATIO – SAKRALNA FORMA CONVENTIO IN MANUM, POŁĄCZONA Z UROCZYSTYM
CEREMONIAŁEM. FORMA WEJŚCIA ŻONY POD WŁADZĘ MĘŻA.
106. WYDZIEDZICZANIE – BRAK UZASADNIENIA. PRAWNA FORMA. SYN – IMIENNIE. POZOSTALI – ZBIOROWO.
107. KUPNO NADZIEI – EMPTIO SPEI – KUPNO ISTNIEJĄCEJ SZANSY.
108. BENEFICIUM EXCUSSIONIS SIVE ORDINIS – WIERZYCIEL MIAŁ NAJPIERW POZWAĆ, POTEM
PRZEPROWADZAĆ EGZEKUCJĘ.
109. DIVORTIUM – ROZWÓD, KIEDY JEDNO/OBOJE WYRAŻAŁO WOLĘ ROZWIĄZANIA MAŁŻEŃSTWA, BEZ
UDZIAŁU SĄDU.
110. WARUNKI WINY POZA KONTRAKTOWEJ – CULPA AQUILIANA.
111. DIRECTA – PUPIL.
112. CONTRARIA – OPIEKUN.
113. LEX RHODIA DE IACTU – USTAWA RODYJSKA O ZRZUCIE MORSKIM. KAPITAN DLA RATOWANIA STATKU
WYRZUCAŁ CZĘŚĆ ZAŁADUNKU. SZKODA, KTÓRA ROZKŁADAŁA SIĘ PROPORCJONALNIE.
114. ACTIO REDHIBITORIA – W RAZIE UJAWNIENIA SIĘ WAD – ROZWIĄZANIE KONTRAKTU I ZWROT CENY –
OKRES 6 MIESIĘCY.
115. QUANTA MINORIS – OBNIŻENIE CENY, ROK OD ZAWARCIA KONTRAKTU.
116. SCUM MACEDONIANUM – ZOBOWIĄZANIE NATURALNE ZACIĄGANE PRZEZ SYNA ALIENI IURIS.
117. LEX CORNELIA – PRETOR ZWIĄZANY TYM, CO ZAWARŁ W EDYKCIE.
118. CODEX HERMOGENIANUS – PRYWATNY ZBIÓR KONSTYTUCJI. UZUPEŁNIENIE CODEX GREGORIANUS.
119. ACTIONES FICTICIAE – POWÓDZTWO FIKCYJNE.
120. ACTIO REI UXORIAE – POWÓDZTWO O ZWROT POSAGU.
121. ACTIO TUTELAE DIRECTA – POWÓDZTWO PUPILA WZGLĘDEM OPIEKUNA O ROZLICZENIE OPIEKI.
122. ACTION QUOD METUS CAUSA – POWÓDZTWO PENALNE POSZKODOWANEGO PRZECIWKO SPRAWCY
WYMUSZENIA.
123. ACTIO IUDICATI – POWÓDZTWO EGZEKUCYJNE/PROCES FORMUŁKOWY/PRZYMUSOWE WYKONANIE
WYROKU.
124. ACTIO UTILIS SUO NOMINE – POWÓDZTWO PRZYSŁUGUJĄCE CESJONARIUSZOWI PRZECIWKO
DŁUŻNIKOM NABYTYCH W DRODZE CESJI.
125. LEX FALCIDIA – 40 P.N.E. ZAPOBIEŻENIE ODRZUCANIA SPADKÓW NADMIERNIE OBCIĄŻONYCH
LEGATAMI. ZAPEWNIAŁA SPADKOBIERCOM WYSOKOŚĆ SPADKU PO WYPŁACENIU LEGATÓW CO
NAJMNIEJ 1:4 JEGO WARTOŚCI (KWARTA FALCYDYJSKA). PRZEKROCZENIE 3:4 WARTOŚCI
POWODOWAŁO POMNIEJSZENIE LEGATÓW.
126. LEX POETELIA – 326 P.N.E. ZAKAZ NIEWOLI ZA DŁUGI.
127. NOWACJA – UMORZENIE POPRZEZ ZASTĄPIENIE.
128. DATIO IN SOLUTUM – WYGAŚNIĘCIE ZOBOWIĄZANIA POPRZEZ SPEŁNIENIE INNEGO.
129. AFECTIO MARITALIS – WOLA WZAJEMNEGO POŻYCIA.
130. REPUDIUM – ODRZUCENIE KOBIETY PRZEZ MĘŻCZYZNĘ.
131. EXCEPTIO ONUS PROBANDI – CIĘŻAR DOWODU.
132. ODPOWIEDZIALNOŚĆ NOKSALNA – PODĄŻA ZA SPRAWCĄ CZYNU.
133. BONA ADVENTICIA – SYN STAWAŁ SIĘ WŁAŚCICIELEM MAJĄTKU
134. VINCULUM IURIS – WĘZEŁ PRAWNY.
135. CONDICTIO OB TURPEM CAUSAM – ZWROT PRZYSPORZENIA DOKONANEGO W CELU POWSTRZYMANIA
KOGOŚ.
136. ELEMENTY KONIECZNE, ABY DOSZŁO DO KRADZIEŻY:
a. ROZMYŚLNE DZIAŁANIE
b. CHĘĆ ZYSKU