background image

KONSPEKT SPRAWOZDANIA Z PRZEDMIOTU GEOCHEMIA ŚRODOWISKA 

 

BADANIA GEOCHEMICZNE GLEB NA TERENIE KRAKOWA 

 

Projekt sprawozdania powinien zawierać: 

a)  stronę tytułową: 

a.  tytuł (proszę spróbować wymyślić inny niż powyżej :) 
b.  autorów oraz datę i miejsce sprawozdania 
c.  inne informacje np. instytucja, wydział, katedra 

b)  spis treści 
c)  numery stron  
d)  czytelne i rozplanowane punkty i podpunkty 
e)  ponumerowane załączniki i odwołania do nich w tekście konspektu 

a.  podpisywanie rysunków (figur), fotografii, map- zawsze pod obrazkiem 
b.  podpisywanie tabel- zawsze tytuł nad tabelą 

f)  odnośniki i przypisy (jeśli autorzy odnoszą się do pozycji literaturowych muszą one być 

zaznaczone w treści tekstu- samo wypisanie literatury w bibliografii to nonsens :) 

 
odwołanie do pozycji literaturowej przykłady: 
-jeśli dwóch autorów (Cornell, Schwertmann, 2003) lub (Cornell & Schwertmann, 2003) 
-jeśli wielu autorów (Schwertmann et al., 2004) 
-jeśli w tekście musimy podać dwie prace (Cornell, Schwertmann, 2003; Schwertmann et al., 2004) 
-jeśli wykorzystujemy grafy, tabele, rysunki autora XXX, to podajemy (XXX, 2004, zmienione) 
 
bibliografia przykłady
:  

Książki i podręczniki: 

CORNELL,  R.M.,  SCHWERTMANN,  U.  (2003)  The  iron  oxides:  structure,  properties,  reactions, 
occurrences and uses, WILEY-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA, Weinheim. 
KÄMPF, N., SCHEINOST, A.C., SCHULZE, D.G. (2000) Oxide minerals. In: Sumner, M.E. (ed.) 
Handbook of soil science. CRC Press, Boca Raton, F125-F168. 

Artykuły: 

LaMER,  V.K.,  DINEGAR,  R.H.  (1950)  Theory,  production  and  mechanism  of  formation  of 
monodispersed hydrosols. Journal of the American Chemical Society, 72, 4847-4854. 
WEROŃSKA,  A.  (2009)  Wpływ  warunków  środowiskowych  na  powstawanie  holoceńskich  rud 
żelaza. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, 25, 23-36. 
 
STRONY INTERNETOWE
- proszę podawać przed pozycjami literaturowymi np. 
 
!!!!!!!!!!!!!!!!!!!literatura jest podawana w porządku alfabetycznym!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! 

background image

 
LITERATURA 

http://www.ima-mineralogy.org/Minlist.htm 

1.  AJOUYED, 

O., 

HUREL, 

C., 

AMMARI, 

M., 

ALLAL, 

L.B., 

MARMIER,  N.  (2010)  Sorption  of  Cr(VI)  onto  natural  iron  and  aluminum  (oxy)hydroxides: 
effects of pH, ionic strength and initial concentration. Journal of Hazardous Materials, 174, 616-
622.  

2.  ALVAREZ,  M.,  SILEO,  E.E.,  RUEDA,  E.H.  (2005)  Effect  of  Mn(II)  incorporation  on  the 

transformation of ferrihydrite to goethite. Chemical Geology, 216, 89-97. 

Konspekt- propozycja 

1.  Wprowadzenie 

a.  Charakterystyka obszaru poboru próbek gleb (kilka zwięzłych zdań na temat geologii, 

geomorfologii,  hydrografii,  typach  gleb,  użytkowania  terenu,  źródła  potencjalnych 
zanieczyszczeń,  tło  geochemiczne)  Pozycje  literaturowe,  wiarygodne  źródło 
informacji 

b.  Cel  badań,  problem,  hipoteza  badawcza  (postawić  pytanie  dlaczego  i  w  jakim  celu 

wykonywane  były  badania?,  w  czym  mogą  być  przydatne  wyniki  badań-  czyli 
zawartość  metali  w  glebie,  kwasowość  gleby,  ilość  substancji  organicznej?,  czemu 
mogą służyć?) 

c.  Kiedy, gdzie i w jaki sposób przeprowadzono badania, w ramach jakiego przedmiotu 

zajęć? 

2.  Prace terenowe 

a.  Kto wykonał prace?, jakie materiały były używane podczas tych prac?, jaki schemat 

poboru  próbek  został  zastosowany,  w  jaki  sposób  próbki  zostały  pobrane?,  ilość 
próbek?,  rodzaj  próbek?,  w  jaki  sposób  wydzielono  próbki  średnie?  z  jakiej 
głębokości pobierano próbki gleby?, czym pobierano?, jakim symbolem oznaczono te 
próbki?, w jakim stanie i gdzie je przetransportowano? 

b.   (W  TYM  MIEJSCU  KAŻDY  ZESPÓŁ  OPISUJE  TYLKO  SWOJE  DWIE  PRÓBKI, 

KTÓRYMI  SIĘ  ZAJMOWAŁ)  2-3  zdania  na  temat  charakterystyki  miejsca  poboru 
próbek  lub  innych  cech  które  udało  się  zauważyć  na  miejscu,  które  mogą  być 
przydatne  w  interpretacji  wyników  (jeśli  takich  cech  nie  zauważono,  nie  ma 
potrzeby pisania bajek) 

3.  Prace laboratoryjne 

a.  Jak postępowano z  próbkami gleb tuż  po przyniesieniu  ich do laboratorium?  W jaki 

sposób przygotowano próbki do dalszych oznaczeń i badań. 

b.  Jakie  ilości  próbki  gleby  wykorzystywano  i  do  jakich  badań?,  w  jakim  stanie  była 

próbka  gleby?  jakie  odczynniki  były  używane  i  o  jakim  stężeniu,  ilości  etc.,  jakie 
naczynia  laboratoryjne  były  wykorzystywane,  urządzenia  laboratoryjne?  Podać 
kolejno  etapy,  procedury  pomierzonych  parametrów.  Podać  czas  trwania 
procesu/procedury  (wirowanie,  suszenie  etc).  Wskazać  źródła  ewentualnych  błędów 
podczas badań lub  jeśli wyniki są trudne do interpertacji 

background image

c.  Schemat  badań.  Opisać  i  wymienić  oznaczane  parametry  lub  stężenia,  jeśli  trzeba 

wyjaśnić wzór, zdefiniować formułę 

i.  Oznaczenie strat prażenia- zawartość substancji organicznej 

ii.  Oznaczanie kwasowości 

iii.  Oznaczanie zawartości Cd, Zn, Pb (ekstrakcja próbki gleby) 

4.  Konstrukcja map geochemicznych 

a.  Uwzględnić  jaka  mapa  została  użyta  do  sporządzenia  map  geochemicznych?  Jaki 

program  był  zastosowany  do  tworzenia  map  geochemicznych?  Jakie  dane  zostały 
użyte? Opis metod stosowanych podczas prac w programie (kriging) i tworzenia map 
izoliniowych. Zastanowić się od czego zależy precyzja wyników?  

5.  Wyniki badań 

a.  Przedstawić  wyniki  w  formie  tabel  dla  wszystkich  oznaczanych  parametrów. 

Przedstawić  stworzone  w  programie  mapy  geochemiczne  w  formie  załączników
Zinterpretować  wyniki.  Wskazać,  w  jakich  próbkach  wartości  danego  parametru  są 
wyższe/niższe,?  Czy  istnieją  jakieś  zależności  między  parametrami  a  np.  próbkami, 
miejscem  ich  pobrania?  Czy  istnieją  podobieństwa  czy  różnice  między  próbkami? 
Jakie? Jakich parametrów dotyczą? W jakich próbkach pomierzono skrajne wartości 
np. pH,strat substancji organicznej, zawartości Pb etc.?
 

6.  Wnioski i Podsumowanie 

a.  Proszę  spróbować  porównać  własne  wyniki  badań  z  danymi  dostępnymi  w  Atlasie 

Geochemicznym  Krakowa  i  okolic  dostępnym  w  bibliotece  (autorzy:  Lis  J., 
Pasieczna A. 1995).
 Proszę spróbować skonfrontować te dane z własnymi wynikami 

b.  O czy świadczy wysokie/niskie pH próbek gleby?, Jakie procesy geochemiczne mają 

wpływ na zwiększanie/zmniejszanie kwasowości gleb? Zastanowić się jakie specjacje 
oznaczanego pierwistka mogą występować w środowisku glebowym o pH kwaśnym/ 
zasadowym/obojętnym-  jak  kwasowość  gleby  wpływa  na  mobilność  oznaczanych 
pierwiastków? O  czym  świadczy duża/  mała różnica między kwasowością czynną a 
potencjalną w próbce gleby? 

c.  Czy  istnieją  jakieś  zależności  między  odczynem  pH  gleby  a  przyswajalnością 

składników mineralnych przez rośliny? O czym świadczy duża/mała ilość substancji 
organicznej  w  glebie?  Czy  substancja  organiczna  zawarta  w  glebie  wpływa  na 
mobilność metali ciężkich? W jaki sposób wpływa? 

d.  Jakie reakcje mogą zachodzić między metalami cieżkimi a substancją organiczną??? 

Czy  istnieje  jakaś  korelacja  między  zawartościami  Zn,  Cd  i  Pb  pomierzonymi  w 
próbkach  gleb?  Czy  pomierzone  parametry  i  oznaczenia  zawartości  pierwiastków 
wpływają  na  procesy  zachodzące  w  środowisku  glebowym?  Jeśli  tak,  to 
wyjaśnić/zaproponować sposób, mechanizm?  

e.  Proszę  przy  końcowym  formułowaniu  wniosków  skorzystać  z  własnej  wiedzy  oraz 

informacji  na  temat  oceny  zanieczyszczenia  gleb  na  terenie  aglomeracji  miejskiej 
Krakowa  oraz  zastanowić  się,  jaki  jest  wpływ  zanieczyszczeń  na  właściwości 
fizykochemiczne  gleby  (kwasowość,  zawartość  metali  ciężkich  lub  substancji 
organicznej itd.). Czy istnieje potrzeba rekultywacji tych terenów? Jeżeli tak to proszę 
podać  propozycje,  sposoby  rekultywacji,  jakie  mogą  być  zastosowane  na  tym 
obszarze. 

background image

 
 

7.  Literatura.  
 
Zachęcam  do  przeglądnięcia  Rozporządzeń  Ministra  Środowiska,  Polskich  Norm  (PN-ISO) 
oraz  raportów  o  stanie  środowiska  miasta  Krakowa  np.  WIOŚ  etc.  Poniżej  wysyłam  linki  z 
bazami danych geologicznych i nie tylko. Proszę korzystać z innych źródeł i informacji!  
 
 
Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów 
jakości ziem (nowe rozporządzenie) 
http://geoportal.pgi.gov.pl/css/powiaty/prawo/Dz.U.02.165.1359_standardy_jakosci_gleb 
 
http://karnet.up.wroc.pl/~kabala/ 
http://maps.geoportal.gov.pl/webclient/ 
http://www.pgi.gov.pl/pl/geologiczne-bazy-danych.html 
 
KABATA-PENDIAS  A.,  PENDIAS  H.,  1999.  Biochemia  pierwiastków  śladowych. 
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 
LIS J., PASIECZNA A. 1995. Atlas geochemiczny Krakowa i okolic. PIG, Warszawa 
LIS  J.,  PASIECZNA  A.  1995.  Objaśnienia  do  atlasu  geochemicznego  Krakowa  i  okolic. 
PIG, Warszawa 
MANECKI  A.,  1993.  Badania  modelowe  geochemicznych  zmian  środowiska  na  objętych 
atropopresją  obszarach  Puszczy  Niepołomickiej,  Krakowa  i  Skawiny,  Materiały 
Konferencyjne, Kraków 
MIGASZEWSKI  Z.  M.,  GAŁUSZKA  A.,  2007.  Podstawy  geochemii  środowiska. 
Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 
TYLER G., OLSSON T., 2001. Concentrations of 60 elements in the soil solution as related 
to the soil acidity. Europ.  J. Soil Scie. 52:151-165 
VAN  LOON  G.,  W.,  DUFFY  S.,  J.,  2007.  Chemia  środowiska,  Wydawnictwo  Naukowe 
PWN, Warszawa 
ZAWADZKI S., 1995. Gleboznawstwo. Wydawnictwo Rolnicze I Leśne, Warszawa