TECHNOLOGIA MATERIAŁÓW
METALICZNYCH - LABORATORIUM
2010/2011
Plebanek Katarzyna, Szpak Krzysztof
Rok
III
Grupa 2
Zespół 2
Numer
Ćwiczeni
a
1
Odkształcenie plastyczne
metali
Ocena
I. Cel ćwiczenia
Praktyczne wyznaczanie podstawowych wielkości charakteryzujących odkształcenie
plastyczne metali takich jak: opór odkształcenia (nacisk jednostkowy), opór plastyczny,
opór tarcia, współczynnik tarcia.
II. Przebieg ćwiczenia
1. Spęczyć (ścisnąć) próbkę walcową (H
0
) z podcięciami na powierzchniach czołowych
wypełnionymi smarem zmniejszając jej wysokość o połowę. W trakcie spęczania
notować zmianę siły spęczania w funkcji zmiany wysokości próbki.
2. Spęczyć próbkę walcową (H
0
) – oraz próbki H
01
i H
02
bez podcięć (na sucho) o
połowę wysokości notując zmianę siły w funkcji zmiany wysokości.
III. Opracowanie wyników
1. Schemat aparatury i urządzeń stosowanych podczas przeprowadzania ćwiczenia
Rys. 1. Maszyna wytrzymałościowa
2. W oparciu o dane doświadczalne wyznaczono:
–
krzywą umocnienia k = f(G),
–
krzywą oporu odkształcenia p = f(G),
–
krzywą
p= f
d
H
,
–
współczynnik tarcia
Wartości gniotu obliczono wg. wzoru:
G=
H
0
−
H
1
H
0
⋅
100
%
gdzie:
H
0
i H
1
– odpowiednio przekrój poprzeczny przedmiotu przed i po odkształceniu
S=
d
2
4
[
mm
2
]
p
opór
=
p
siła
S
[
kg⋅m
s
2
]
[
mm
2
]
=
[
N ]
[
mm
2
]
=[
MPa]
Do obliczenia współczynnika tarcia μ, użyto wzoru Siebel'a:
p=k 11
3
d
H
[
MPa]
p
k
=
11
3
d
H
q=
k
3
d
H
=
q⋅
3
k
3. Dyskusja wyników
Próbka nr 1, dla której pominięto opory tarcia łatwiej ulega odkształceniu niż próbka
nr 2 – obie próbki o stosunku d/h=1. Wartość siły, przy której próbka zaczęła się odkształcać
– zmniejsza się wysokość h; jest większa niż w przypadku próbki nr 2. Największą wartość
siły w stosunku do gniotu miała próbka nr 4 (gniot wynosi 40,98%).
Próbka musi mieć odpowiednie wymiary d/h, inaczej może to spowodować wyboczenie
(powstaje zginanie próbki momentem gnącym Mg). Ściskając próbkę między płaskimi
uchwytami, można zaobserwować, iż próbka zmieniła znacznie swój kształt z
cylindrycznego na baryłkowaty.
IV. Wnioski
Próbka o kształcie walcowym, w wyniku spęczania zmienia swój kształt na
baryłkowaty, który zależny jest w znacznym stopniu od sił tarcia występujących pomiędzy
uchwytami (szczękami) maszyny wytrzymałościowej a badaną próbką. Wraz ze wzrostem
współczynnika tarcia μ, próbka staje się bardziej baryłkowata.