II Ogólnopolska Próbna Matura z Chemii                                                                           ODPOWIEDZI – arkusz rozszerzony                                                                                    

www.NowaMatura.edu.pl

 

 

1 

 

II Ogólnopolska Próbna Matura z Chemii – KLUCZ ODPOWIEDZI – ARKUSZ ROZSZERZONY 

Kolorem niebieskim naniesiono dodatkowe zmiany do klucza dokonane po godz. 18. 

 

Zadanie/podpunkt 

Odpowiedź 

Uwagi/komentarze 

1.1 

bilans elektronowy, np.: 

                                     -II             0 

                             S   →   S   +   2e 

                                     +I               +II                       x 3 

                         2 Cu  → 2 Cu   +   2e    

                                  __________________________ 
                                     +V                         +II 

                             N   +  3e   →   N         

x 4 

1 pkt 

dopuszcza się KAŻDĄ poprawną formę 

bilansu elektronowego

…

 

1.2 (bez punktu) 

3 Cu

2

S + 4 NO

3

-

 + 16 H

+

 → 6 Cu

2+

 + 3 S + 4 NO + 8 H

2

O 

…i prawidłowo zbilansowaną reakcję 

1.3 

utleniacz: NO

3

-

         reduktor: Cu

2

S 

1 pkt 

Uwaga: nie przyznajemy pkt, jeśli uczeń poda 

sam pierwiastek, który zmienił stopień a nie 

poda całej drobiny. 

2 

(C

17

H

35

COO)

2

Ca   lub  (C

15

H

31

COO)

2

Ca 

1 pkt 

3 

Pierwiastki chemiczne zapisane symbolami w kolejności: 

N,  P,  As,  Sb,  Bi 

należą  do  tej  samej  grupy  układu  okresowego 
(prawda/fałsz)  i  charakteryzują  się  praktycznie  jednakową 
elektroujemnością  (prawda/fałsz).  Zostały  uszeregowane 
według 

malejącej 

zasadotwórczości 

(prawda/fałsz)  

a  ich  promienie  atomowe  rosną  od  bizmutu  do  azotu 
(prawda/fałsz).  Analizując  wzrost  metaliczności  od  azotu 
do  bizmutu  należy  stwierdzić,  że  metaliczność  zmienia  się 
tak samo jak zasadotwórczość (prawda/fałsz). 

za 5 poprawnych odpowiedzi – 3 pkt 

za 4 poprawne odpowiedzi – 2 pkt 
za 3 poprawne odpowiedzi – 1 pkt 

 
 
 
 

4 

Za reakcję spalania kwasu: 

 

C

4

H

9

COOH  + 

13/2

 O

2 

 →  

5

 CO

2 

 +  5 H

2

O 

1 pkt 

Dopuszcza się wzięcie do reakcji każdej formy 

zapisu wzoru kwasu (nawet wzoru 

sumarycznego). 

Uwaga: Jeżeli uczeń zapisał prawidłowo 

reakcję spalania ale użył ZŁEGO wzoru kwasu 

ale dalsze obliczenia prowadził prawidłowo – 

odbieramy tylko 1 pkt od całości 

 

Za prawidłowy wybór metody 

1 pkt 

 

Za wynik z jednostką: 

−2515

 kJ lub 

−2515

 kJ/mol kwasu 

1 pkt 

Dopuszczamy obie formy gdyż uczeń obliczał 

entalpię reakcji 

5.a 

Papierek nad probówką I – CZERWONY 
Papierek nad probówką II – niebieski (niebieskozielony) 

1 pkt 

Punkt przyznajemy za poprawną pełna 

odpowiedź 

5.b 

Gaz w probówce I: CO

2

 

Gaz w probówce II: NH

3

 

1 pkt 

Punkt przyznajemy za poprawną pełna 

odpowiedź 

Uwaga: punktu nie przyznajemy jeśli uczeń 

udzielił prawidłowej odpowiedzi ale zamiast 

wzorów podał NAZWY gazów 

6.a 

klucz elektrolityczny 

1 pkt 

6.b 

SO

4

2-

   

1 pkt 

7.1 

2-bromopropan 

1 pkt 

Uwaga: nie uznajemy jeśli uczeń zamiast 

słówka „bromo” użyje „chloro” lub „jodo” 

Uwaga: nie przyznajemy punktu jeśli zamiast 

nazwy uczeń poda, nawet prawidłowy, wzór 

substancji X 

7.2 

         OH   
          |                                                       H

+

 

CH

3

-CH-CH

3

 + CH

3

-CH(CH

3

)-COOH   

 
CH

3

-CH(CH

3

)-O-CO-CH(CH

3

)-CH

3

  +  H

2

O 

1 pkt 

Uznajemy każdą poprawną formę zapisu 

reakcji estryfikacji. 

Uwaga: nie przyznajemy punktu jeśli uczeń 

pominie środowisko reakcji 

8 

główna liczba kwantowa 4 
poboczna liczba kwantowa 0 

1 pkt 
1 pkt 

9 

bromek rubidu 
chlorek potasu 

2 pkt  

za każdą poprawnie podaną nazwę 

Uwaga: nie przyznajemy punktu, jeśli uczeń 

zapisze prawidłowo odpowiedź wzorami a nie 

za pomocą nazw. 

Uwaga: każda błędna odpowiedź skreśla 

poprawną. 

10.1 

Redukcja zachodzi w półogniwie X 
Utlenianie zachodzi w półogniwie Y 

1 pkt 

10.2 

2 MnO

4

-

 + 6 H

+

 + 5 SO

3

2-

 → 2 Mn

2+

 + 5 SO

4

2-

 + 3 H

2

O 

1 pkt 

Uznajemy również poprawnie zapisaną reakcje 

II Ogólnopolska Próbna Matura z Chemii                                                                           ODPOWIEDZI – arkusz rozszerzony                                                                                    

www.NowaMatura.edu.pl

 

 

2 

 

będącą sumą stron reakcji połówkowych bez 

dokonania skróceń jonów i wody. 

Uwaga: nie przyznajemy punktu nawet gdy 

reakcje zapisano dobrze jeśli uczeń zapisze 

strzałkę w formie  

11 

Kolejne stopnie: +I, 0, -I 

3 pkt 

po jednym punkcie za każdy stopień kolejnego 

atomu węgla 

12.a 

(CH

3

)

2

C

H

─CH─COO

-

 

                      | 
                    NH

3

+ 

1 pkt 

12.b 

(CH

3

)

2

C

H

─CH─COO

-

 

                     | 
                   NH

2

 

1 pkt 

13.a 

CuSO

4

 + NaOH 

 

 C

5

H

12

O

5

 

1 pkt 

13.b 

Świeżo strącona zawiesina Cu(OH)

2

 rozpuszcza się i 

powstaje szafirowy klarowny roztwór.  

1 pkt 

Uwaga: odpowiedź w każdym słowie musi 

być pozbawiona błędu 

Uwaga: w obserwacji muszą paść słowa: 

„osad rozpuszcza się” 

14 

FeO, FeCl

2

 

 

     

za 2 poprawne odp. 2 pkt 
za 1 poprawną odp. 1 pkt 

 

Za napisanie wzoru na stałą równowagi 

1 pkt 

15 

Z obliczenie wartości stałej K = 

270

 

1 pkt 

 

Za podanie wartości stężeń równowagowych wraz z 
jednostką: [H

2

] = 0,30 mola/dm

3

, [Br

2

] = 0,01 mola/dm

3

 

1 pkt 

 
 

16 

                                                280

0

C 

CH

2

OH─CH(OH) ─CH

2

OH               2 H

2

O + 

                                                 +  CH

2

=CH─CHO 

1 pkt 

Punktu nie przyznajemy jeśli uczeń nie 

zaznaczy (w dowolny sposób), że reakcja 

wymaga wysokiej temperatury, ogrzania 

 

H─CHO + CH

3

CHO → CH

2

=CH─CHO + H

2

O 

1 pkt 

17.1 

Fe

2

O

3

 (tlenek żelaza (III)) 

(i FeO – tlenek żelaza (II))

 

1 pkt 

Uwaga:

 możemy uznać odpowiedź, w której 

uczeń poda oba tlenki jako amfoteryczne 

ale tylko wtedy jeśli zapisze poprawnie 

wszystkie reakcje w punktach 17.3 i 17.4 

Nie przyznajemy punktu, gdy uczeń 

wybierze TYLKO FeO!!! 

17.2 

KOH, HCl 

1 pkt 

17.3 

Fe

2

O

3

 + 6 OH

-

  +  3 H

2

O → 

2 

Fe(OH)

6

3- 

1 pkt 

Dopuszcza się również sole otrzymane w 

formie cząsteczkowej: FeO

3

3-

 lub FeO

2

-

 

17.4 

Fe

2

O

3

 + 6 H

+

  → 2 Fe

3+

  +  3 H

2

O 

1 pkt 

18 

Wszystkie odpowiedzi są fałszywe 

po 1 pkt za każdą prawidłową odpowiedź 

 
 

19 

x dm

3

 O

2

 ---------------- 0,002 mola MnO

4

-

 

5 ∙ 22,4 dm

3

 ------------ 2 mole 

-------------------------------------------- 
             x = 0,112 dm

3 

1 pkt 

za metodę – prawidłowo ułożoną proporcję 

wynikającą z bilansu elektronowego i 

stechiometrii reakcji połówkowych 

 

Odpowiedź: 0,112 dm

3

 tlenu 

1 pkt 

za poprawne obliczenie i wynik z jednostką 

 

Probówka I: odczyn kwaśny 

1 pkt 

 

20 

CH

3

NH

3

+

  +  H

2

O → CH

3

NH

2

 + H

3

O

+

  

lub 
CH

3

NH

3

+

  +  H

2

O → CH

3

NH

2 

∙ H

2

O + H

+ 

1 pkt 

 

Probówka II: odczyn zasadowy 

1 pkt 

 

NO

2

-

  +  H

2

O  →  HNO

2

  +  OH

-

 

1 pkt 

21.a 

Uczeń prowadzi obliczenia na bazie reakcji Na z wodą. 
Wykonane rachunki pokazują, że otrzymany roztwór 
NaOH ma stężenie 1,74% 
(po drodze wyniki obliczeń: masa NaOH = 3,48 g, masa 
wydzielonego wodoru = 0,08 g, masa roztworu = 199,92 g) 

1 pkt 

punkt przyznajemy za pełny ciąg obliczeń 

prowadzący do obliczenia cp innego niż  

1-procentowy 

 

Przykładowe uzasadnienie: nie udało się otrzymać 
roztworu 1% gdyż sód przereagował z wodą i stężenie 
roztworu wyniosło 1,74% 

1 pkt 

 

II Ogólnopolska Próbna Matura z Chemii                                                                           ODPOWIEDZI – arkusz rozszerzony                                                                                    

www.NowaMatura.edu.pl

 

 

3 

 

21.b 

Np. sód jest higroskopijny (chłonie wodę z powietrza) 

1 pkt 

uznajemy tylko wyjaśnienie odnośnie reakcji  

z wodą 

Uwaga: przyznajemy punkt gdy uczeń wskaże 
na łatwość reakcji metalicznego sodu z tlenem 

lub CO

2

 z powietrza 

21.c 

Np. podczas reakcji sodu z wodą wydziela się dużo energii 
(reakcja jest silnie egzoenergetyczna) 

1 pkt 

Uwaga:

 zaliczamy zdanie, że powstający 

wodorotlenek działa parząco na skórę 

22 

1.

 

np. 

CH

3

-C(CH

3

)

2

-CH(CH

3

)-CH

2

-CH

3

 

2.  np. CH

3

-CH

2

-CH

3

  

3.  np.  

 
 
 
          CH

3

                CH

3

   

4.  np. HC≡CH 

4 pkt 

Punkt przyznajemy za każdy prawidłowo 

narysowany półstrukturalne wzór związku 

organicznego spełniające podane właściwości 

23.a 

Ba

2+

  +  SO

4

2-

  →  BaSO

4

↓ 

1 pkt 

23.b 

Na

+

, NO

3

-

 

1 pkt 

23.c 

obojętny 

1 pkt