Pojęcie środowiska 
- moŜe być interpretowane we wszystkich naukach w róŜny sposób  z których dwa są 
szczególnie doniosłe. 
Pierwszy to ujmowanie środowiska jako pewnego systemu stosunków zachodzących między 
istotą Ŝywą , a przedmiotami jej otoczenia .W tym ujęciu nawet w identycznym składzie 
przedmiotów dwa róŜne organizmy reagują selektywnie na wychodzące z nich podniety , 
niejako „ tworzą „ sobie dwa róŜne środowiska .To  więc czym dany zestaw przedmiotów i 
warunków rzeczywiście jest dla istoty Ŝywej zaleŜy przede wszystkim od genetycznych cech 
tej istoty. Teza ta ma zastosowanie nie tylko  w biologii, ale i dla badania wpływu środowiska 
społecznego i kulturalnego na róŜnych wychowanków, gdyŜ ich reakcje na podniety 
wychodzące z tego środowiska są takŜe współwyznaczane ich dziedzictwem społecznym jak 
równieŜ genetycznym.Zatem wg tej koncepcji środowisko jest systemem stosunków między 
istotą Ŝywą , a otaczającymi ją przedmiotami. 
Wg drugiej teorii środowisko jest obiektywnym systemem przedmiotów i warunków 
składających się na otoczenie jako sumę warunków tworzonych przez  Ŝycie zbiorowe dla 
kształtowania się Ŝycia jednostek.Środowisko wychowawcze jest, więc tylko częścią 
ś

rodowiska społecznego i kulturowego tą mianowicie, która wywiera wpływ na  wytwarzanie 

się trwałych postaw , poglądów , wiedzy , sposobów postępowania wychowanka. 
Dla praktyki wychowawczej obie te teorie są po prostu komplementarne .Trzeba bowiem 
odróŜnić  pojęcie otoczenia czyli obiektywnego zestawu przedmiotów otaczających jednostkę 
i pojęcie środowiska , czyli tej części otoczenia z którą dana jednostka pozostaje w jakichś 
mniej lub więcej dynamicznych wzajemnych oddziaływaniach .Jest rzeczą oczywistą Ŝe 
procesy Ŝyciowe zachodzące w naszym organiźmie i psychice muszą mieć swoje „ koralaty” 
ś

rodowiskowe tzn. przedmioty , warunki . składniki  itp.  które pobudzają i uniemoŜliwiają 

zachodzenie tych procesów Ŝyciowych