background image

Podczas  gdy  pierwszy  raz  zetkn¹³em

siê  z problemem  zaprojektowania  „na-
prawdê du¿ej” p³ytki drukowanej, a by³ to
uk³ad z³o¿ony z kilku koœci pamiêci RAM,
ROM,  mikrokontrolera  oraz  uk³adów
I/O oczywistym  sta³  siê  dla  mnie  fakt,  ¿e
„rêcznie” temu nie podo³am. Mia³em wte-
dy  dostêp  do  kilku  aplikacji,  które  mog³y
mi to u³atwiæ. Wybra³em Protela, gdy¿ by³
to program napisany od pocz¹tku do koñ-
ca zgodnie z filozofi¹ obs³ugi systemu Win-
dows
.  System  nie  jest  pozbawiony  wad,
lecz jego niew¹tpliw¹ zalet¹ jest prosta (in-
tuicyjna) zasada dzia³ania. W tekœcie pomi-
jam  opis  niektórych  czynnoœci  typowych
dla wszystkich „okienkowych” aplikacji np.
kopiowanie, usuwanie, wklejanie elemen-
tów. Zak³adam, ¿e tak podstawowe opera-
cje s¹ Czytelnikowi znane.

Design  Explorer  99  nie  jest  pojedyn-

czym  programem,  lecz  w³aœciwie  ca³ym
pakietem programów powi¹zanych ze so-
b¹  w jedn¹  zintegrowan¹  ca³oœæ.  Zawiera
takie modu³y jak:
Schematic –  edycja  schematów  ideowych
wraz  z edycj¹  elementów  przeznaczonych
do programowej symulacji dzia³ania uk³adu;
PCB – projektowanie p³ytek drukowanych
(automatycznie,  rêcznie  lub  pó³automa-
tycznie);
Schematic Library – edycja w³asnych uk³a-
dów scalonych, tranzystorów, z³¹cz itd.;
PCB  Library – edycja  w³asnych  elemen-
tów (wygl¹du oraz rozmieszczenia ich pól
lutowniczych na p³ytce drukowanej);
Spread Scheet – prosty arkusz kalkulacyj-
ny.  Dziêki  liœcie  elementów  generowanej
przez modu³ Schematic mo¿emy przepro-
wadziæ kalkulacjê kosztów zu¿ytych czêœci;
Text document – zastosowanie oczywiste;
Waveform – edytor przebiegów.

Przy  u¿yciu  modu³u  Schematic  Editor

mo¿emy tak¿e:
PLD –  zaprogramowaæ  uk³ad  PLD  w spo-

sób „rêczny” lub przy u¿yciu kreatora uk³a-
dów PLD (PLD-CUPL Wizard);
Simulation –  zasymulowaæ  stworzony
uk³ad.

Osoby, które zna³y wczeœniejsze wersje

programu z pewnoœci¹ od razu zauwa¿¹, i¿
zmieni³a siê ca³a filozofia przechowywania
oraz  obiegu  dokumentów  wewn¹trz  pro-
gramu (czyli schematów, projektów p³ytek,
itd.). Wszystkie dokumenty przechowywa-
ne s¹ teraz w jednej strukturze – tzw. De-
sign Database 
(mo¿liwe jest tak¿e zapisanie
odpowiedniego  dokumentu  do  pojedyn-
czego pliku).

Wersja  Trial pakietu  Protel  Design

Explorer 99 jest pe³n¹ wersj¹, oferuj¹c¹ je-
go wszystkie funkcje, której jedynym ogra-
niczeniem  jest  trzydziestodniowy  czas
u¿ytkowania.  Po  uruchomieniu  programu
i wyœwietleniu  informacji  o czasie  wyga-
œniêcia licencji otwierane jest standardowe
okno  aplikacyjne  (rys.  1).  Podstawowym

obiektem jest teraz okienko Design Mana-
ger 
(widoczne na rys. 1). Wyœwietlane jest
tak¿e  standardowe  Menu.  Dodatkowego
wyjaœnienia  wymaga  jedynie  widoczny
Menu znak  strza³ki.  Klikniêcie  na  tym
elemencie spowoduje otworzenie siê me-
nu odpowiedzialnego za ustawienia ca³ego
pakietu.  Zachêcam  do  samodzielnego
zg³êbienia  jego  mo¿liwoœci,  lecz  dopiero,
gdy  nabierzemy  wprawy  w pos³ugiwaniu
siê ca³ym programem. 

W okienku  Design Manager przedsta-

wiona jest struktura drzewiasta (analogicz-
na  jak  struktura  katalogów  na  dysku).

Na  rynku  dostêpnych  jest  wiele  aplikacji  przeznaczonych  do  kom-
puterowego wspomagania procesu tworzenia uk³adów elektronicz-
nych.  Moje  uznanie  ju¿  kilka  lat  temu  zdoby³  program  Protel,
którego najnowsz¹ wersjê Protel Design Explorer 99 – postaram siê
przedstawiæ  w kilku  odcinkach.  Opisywana  wersja  Trial  pakietu
Protel Design Explorer 99 oferuje wszystkie funkcje pakietu, jedy-
nym jej ograniczeniem jest trzydziestodniowy okres u¿ytkowania.

Protel Design Explorer 99 

Rys. 1 Okno menad¿era projektu

Rys. 2 Okno edycji schematu

Mo¿liwoœci programu

Rozpoczêcie pracy z programem

36

9/99

Programy komputerowe

background image

Chwilowo  zawiera  ona  jedynie  element
Active  Design  Stations (praca  nad  projek-
tem w sieci komputerowej). 

Aby otworzyæ nowy projekt wybiera-

my Menu/File/New. Wpisujemy nazwê pro-
jektu  (nale¿y  pamiêtaæ  aby  ka¿d¹  nazwê
koñczyæ  rozszerzeniem  .ddb),  oraz  ewen-
tualnie zmieniamy jego lokalizacjê na dys-
ku (opcja Browse). W okienku Design Ma-
nager 
pojawia siê nazwa naszego projektu,
oraz dodatkowe foldery:
Design  team – przy grupowej pracy nad
projektem mo¿liwoœæ ustawiania praw do-
stêpu itp.;
RecycleBin – kosz systemowy;
Documents –  w tym  folderze  mo¿emy
przechowywaæ  stworzone  przez  nas  sche-
maty, projekty p³ytek drukowanych i wszy-
stkie inne dokumenty;
W aktualnym  Menu pojawia  siê  kilka  do-
datkowych opcji, których samodzielne po-
znanie nie sprawi wiêkszego problemu.

W ten sposób praca z pakietem Protel

Design Explorer 99 zosta³a rozpoczêta. Mo-
¿emy teraz przejœæ do tworzenia kolejnych
dokumentów.  Pierwszym  bêdzie  schemat
ideowy.

W celu stworzenia nowego schematu

ideowego wybieramy Menu/File/New a na-
stêpnie  ikonê  Schematic

document.

W oknie Design Manager pojawia siê nowa
ikona.  Wpisujemy  nazwê  stworzonego
schematu.  Klikamy  dwukrotnie  na  jego
ikonê  otwieraj¹c  tym  sposobem  modu³
Schematic Editor

Teraz przedstawiê krok po kroku spo-

sób tworzenia prostego schematu. Nie bê-
dzie  co  prawda  zawiera³  ¿adnych  ekstra
„wodotrysków”  (o wszystkich  mo¿liwo-

œciach  Protela  mo¿na  napisaæ  ca³e  tomy),
lecz  pozwoli  na  przedstawienie  pewnego
ogólnego sposobu tworzenia schematów.

G³ównym obiektem na ekranie jest te-

raz  okienko  schematu  (rys.  2).  Pojawiaj¹
siê dodatkowe paski narzêdzi, zmianie ule-
ga  Menu oraz  okienko  Design  Manager,
w którym znajduje siê dodatkowa zak³ad-
ka – Browse Sch.

Pierwsz¹ czynnoœci¹, któr¹ nale¿y wy-

konaæ jest wybranie odpowiedniej biblio-
teki elementów. W okienku Design Mana-
ger 
(aktywna zak³adka Browse Sch) znajdu-
je siê kilka obiektów:
Lista wyboru typu przegl¹danych elemen-
tów.  Mog¹  to  byæ  biblioteki  elementów
(Libraries)  lub  obiekty  znajduj¹ce  siê  na
schemacie (Primitives), czyli np. elementy,
po³¹czenia, nazwy elementów itd.;
Okienko  ze  spisem  wybranych  bibliotek
elementów  (zak³adamy  ,  ¿e  wybrano
opcjê Libraries);
Przycisk Add/Remove czyli  dodawanie  lub
usuwanie bibliotek;
Pole  Filter domyœlnie  ustawiona  wartoœæ
„*” , co powoduje i¿ wyœwietlane s¹ wszy-
stkie  elementy  znajduj¹ce  siê  w aktualnie
wybranej bibliotece;
Okienko  z wykazem  elementów  aktywnej
biblioteki;
Przyciski:
Edit 
– edycja aktualnego elementu (funk-
cje edycji zostan¹ opisane póŸniej);
Place – umieszczenie wybranego elemen-
tu na schemacie;
Find – okienko pozwalaj¹ce na wyszukanie
interesuj¹cego nas elementu;

W celu  stworzenia  przyk³adowego

schematu  potrzebne  bêd¹  nam  dwie  bi-
blioteki.  Klikamy  przycisk  Add/Remove.
Wyœwietlone  zostanie  okienko  pokazane
na rysunku 3. W górnej jego czêœci znajdu-
je siê lista plików zawieraj¹cych biblioteki
elementów. W dolnej  czêœci  widzimy  wy-
kaz aktualnie wybranych plików.
Interesuj¹  nas  dwa  z nich:  Miscellaneous
Devices.ddb 
oraz Sim.ddb
Dodajemy je do zbioru wybranych plików
zaznaczaj¹c  je  w górnej  liœcie  i klikaj¹c
przyciskiem  Add (nazwa  pliku  pojawi  siê
w dolnej liœcie). Przycisk Remove, s³u¿y do
usuwania  dowolnego  pliku  z listy  plików
aktywnych (fizycznie nadal pozostanie on
na dysku).

Po  zatwierdzeniu  naszego  wyboru

w okienku  Design  Manager widzimy  spis

aktywnych  bibliotek.  Mo¿na  zauwa¿yæ,  i¿
w pliku Miscellaneous Devices.ddb znajdo-
wa³a siê tylko jedna biblioteka (Miscellane-
ous Devices.lib
) natomiast w pliku Sim.ddb
wszystkie  pozosta³e.  W okienku  elemen-
tów  widzimy  zawartoœæ  aktualnie  wybra-
nej biblioteki.

Wszystkie  niezbêdne  narzêdzia  po-

trzebne do edycji schematu zgromadzone
zosta³y w okienku Wiring Tools widocznym
na rysunku 4. Pos³uguj¹c siê nimi oraz u¿y-
waj¹c  elementów  zgromadzonych  w bi-
bliotekach,  mo¿emy  stworzyæ  kompletny
schemat ideowy. Przedstawiê teraz pokrót-
ce  przeznaczenie  oraz  sposób  pos³ugiwa-
nia siê najwa¿niejszymi narzêdziami.
PlaceWire –  Narzêdzie  przeznaczone  do
poprowadzenia  po³¹czenia  (Wire)  pomiê-
dzy dwoma, lub wieloma elementami. Po
jego  wybraniu  wskaŸnik  myszki  staje  siê
krzy¿ykiem.  Jeœli  wska¿emy  nim  umie-
szczone  na  schemacie  po³¹czenie,  w jego
œrodku  pojawi  siê  kropka.  Przyciskaj¹c  le-
wy  klawisz  myszki  mo¿emy  poprowadziæ
nowe po³¹czenie. Przyciœniêcie lewego kla-
wisza powoduje wyjœcie z trybu prowadze-
nia  po³¹czeñ.  Umieszczenie  wskaŸnika  na
koñcówce elementu tak¿e powoduje poja-
wienie w jego œrodku kropki, lecz tym ra-
zem jest ona wiêksza. 
PlaceBus – Umieszcza na schemacie magi-
stralê danych. Jeœli mamy do po³¹czenia ze
sob¹  np.  16  koñcówek  jednego  uk³adu
scalonego  z 16  koñcówkami  drugiego
uk³adu i chcielibyœmy wykonaæ to przy po-
mocy narzêdzia PlaceWire, stworzony sche-
mat by³by bardzo nieczytelny. W tym celu
prowadzimy  w³aœnie  magistralê  do  której
pod³¹czamy  nó¿ki  uk³adu  scalonego  przy
pomocy  narzêdzia PlaceBusEntry. UWAGA
– koñcówki, które maj¹ byæ ze sob¹ po³¹-
czone powinny posiadaæ tak¹ sam¹ nazwê
(NetLabel).
PlaceBusEntry –  S³u¿y  do  „podpiêcia”
koñcówki  elementu  lub  po³¹czenia  (Wire)
do magistrali (Bus).
PlaceNetLabel –  Nadanie  nazwy  wybra-
nemu  po³¹czeniu.  Jest  to  niezbêdny  ele-

Rys. 3 Okno Wyboru aktywnych bibliotek 

Rys. 4 Okno narzêdzi s³u¿¹cych 

do edycji schematu

Schematic Editor

Dodawanie nowych bibliotek

Edycja schematu

37

9/99

Protel Design Explorer 99

background image

ment  przy  prowadzeniu  po³¹czeñ  za  po-
moc¹ magistrali (Bus). 
PlacePowerPort – Umieszcza na schema-
cie  symbol  elementu  zasilania  uk³adu
(zwykle nazywane GND oraz VCC). Wszyst-
kie elementy tego typu, o takiej samej na-
zwie, podczas symulacji lub projektowania
p³ytki  traktowane  s¹  jakby  by³y  ze  sob¹
po³¹czone przy u¿yciu narzêdzia PlaceWire.
PlaceJunction – To narzêdzie s³u¿y do po-
³¹czenia  miêdzy  sob¹  dwóch  przecinaj¹-
cych siê po³¹czeñ.

Wszystko  najlepiej  wyjaœni  konkretny

przyk³ad, opiszê teraz w jaki sposób mo¿e-
my  narysowaæ  schemat  widoczny  na  ry-
sunku 3. Jeœli stworzyliœmy ju¿ nowy pro-
jekt, i do³¹czyliœmy do niego nowy doku-
ment  typu  Schematic wykonujemy  nastê-
puj¹ce czynnoœci. W opisany powy¿ej spo-
sób  do³¹czamy  pliki  Miscellaneous  Devi-
ces.ddb 
oraz Sim.ddb, które zawieraj¹ nie-
zbêdne biblioteki podzespo³ów. Nastêpnie
w okienku Design Manager wybieramy bi-
bliotekê  Symulation  Symbols.lib (w dolnej
czêœci  okienka  wyœwietlona  zostanie  lista
elementów zawartych w tej bibliotece).

Najpierw umieœcimy na schemacie re-

zystory  R1  do  R5.  Aby  to  uczyniæ  z listy
elementów  wybieramy Res –  rezystor  na-
stêpnie klikamy przycisk Place. Teraz mo¿e-
my  po³o¿yæ  nasz  element  w dowolnym
miejscu  schematu.  W ten  sam  sposób
umieszczamy na schemacie kolejne cztery
rezystory.

Nastêpnie z listy elementów wybiera-

my  element  o nazwie  Cap –  kondensator.
Umieszczamy  na  schemacie  kondensatory
C1÷C3  analogicznie  jak  uczyniliœmy  to
z rezystora. Widoczny na schemacie tranzy-
stor znajduje siê w bibliotece BJT.lib (górna
lista w okienku Design Manager). Z listy ele-
mentów  wybieramy  2N2222A i umie-
szczamy  go  na  schemacie.  Pozostaj¹  nam

jedynie  z³¹cza  Z1÷Z4.  Znajduj¹  siê  one
w bibliotece  Miscellaneous  Devices.lib,  na-
zwa elementu – CON2. Umieszczamy je na
schemacie  analogicznie  jak  zrobiliœmy  to
z poprzednimi elementami.

W tym momencie wszystkie niezbêd-

ne podzespo³y znajduj¹ siê ju¿ na schema-
cie.  Nale¿y  je  teraz  odpowiednio  ze  sob¹
po³¹czyæ.  W tym  celu  wybieramy  narzê-
dzie PlaceWire (okienko Wiring Tools) i ³¹-
czymy ze sob¹ odpowiednie koñcówki ele-
mentów.  Jeœli  wykonaliœmy  ju¿  t¹  czyn-
noœæ,  powinniœmy  teraz  pod³¹czyæ  odpo-
wiednie  punkty  do  zasilania  (VCC  lub
GND) u¿ywaj¹c narzêdzia PlacePowerPort. 

W ten sposób ca³y schemat uk³adu zo-

sta³  narysowany.  Pozostaje  nam  jedynie
ustaliæ parametry elementów (wartoœci rezy-
stancji, pojemnoœci, nazwy elementów itd.)

Do okienka edycji w³aœciwoœci danego

elementu mo¿emy przejœæ po dwukrotnym
klikniêciu  jego  symbolu  na  schemacie.
Okienko edycji mo¿e dla ró¿nych grup ele-
mentów byæ nieco inne, lecz ogólnie mo-
¿emy podzieliæ je na dwa typy:
1. Okienko edycji parametrów elementów
bibliotecznych  (rezystory,  uk³ady  scalone
...). Edycja parametrów elementów biblio-
tecznych nastêpuje w okienku pokazanym
na  rys.  5.  Zawiera  ono  kilka  zak³adek,
z poœród których najwa¿niejszymi s¹ – At-
tributes 
oraz Graphical Attrs.
Zak³adka Attributes.
Zawiera  opcje  zwi¹zane  z parametrami
technicznymi elementu, S¹ to kolejno:
Lib Ref – nazwa grupy elementów.
Footprint – nazwa modelu fizycznego roz-
k³adu  nó¿ek  elementu  (potrzebny  przy
projektowaniu p³ytek drukowanych).
Designator  –  symbol  identyfikuj¹cy  ele-
ment na schemacie. Wartoœciami domyœl-
nymi s¹ np. dla kondensatorów C?, dla re-
zystorów  R?  itd..  Oznaczenia  elementów
nie  powinny  siê  powtarzaæ  (zadbaæ  o to
mo¿e sam projektant lub funkcja automa-
tycznego oznaczania elementów) W anali-
zowanym  przyk³adzie  rezystorom  nadano
identyfikatory R1÷ R5.
Part Type – typ konkretnego elementu (je-
go nazwa w bibliotece).
Part – w jednym uk³adzie scalonym mo¿e
znajdowaæ siê kilka bloków, które dla wy-
gody nie zosta³y przedstawione w postaci
jednego symbolu. Na przyk³ad w jednym
uk³adzie  UCY7400  znajduj¹  siê  cztery
bramki NAND. Nie jest on przedstawiony

w postaci  jednego  uk³adu  z czternastoma
koñcówkami lecz w postaci czterech sym-
boli  bramek.  Mo¿emy  wiêc  czterem  ró¿-
nym  bramkom  NAND  przypisaæ  na  sche-
macie taki sam numer uk³adu (Designator),
natomiast ka¿dej z nich wpisaæ inny numer
w polu PartSelection – znacznik, czy uk³ad
jest aktualnie zaznaczony;
Hidden Pins – znacznik, czy na schemacie
maj¹  byæ  wyœwietlane  ukryte  nó¿ki  ele-
mentów.  Na  przyk³ad  dla  wspomnianego
ju¿ uk³adu 7400 ukrytymi s¹ nó¿ki 7 i 14
(nó¿ki zasilania uk³adu).
Zak³adka Graphical Attrs.

Jest odpowiedzialna za graficzn¹ stro-

nê  przedstawienia  uk³adu  na  schemacie.
Ustawiamy  tam  kolory,  po³o¿enie  itp..
Wa¿ne s¹ przede wszystkim dwa pola:
Orientation –  ka¿dy  element  mo¿e  byæ
obrócony o pewien k¹t.
Mirrored – na schemacie wyœwietlane jest
lustrzane odbicie uk³adu.

Pozosta³e  zak³adki  w okienku  edycji

parametrów  elementu  nie  graj¹  ju¿  tak
istotnej  roli,  a do  dok³adniejszego  zapo-
znania siê z nimi nie potrzeba wiele czasu.
2. Okienko edycji symboli bêd¹cych wyni-
kiem dzia³ania narzêdzi z grupy Wiring To-
ols 
BusLabelWire ...). Dla ka¿dego ele-
mentu tego typu mo¿emy ustawiaæ pewne
charakteryzuj¹ce go w³aœciwoœci (zwykle s¹
to kolor, po³o¿enie itp.), jednak naprawdê
wa¿nymi  s¹  parametry  elementu  Power-
Port
. Klikaj¹c dwukrotnie na element tego
typu wywo³amy okienko pokazane na ry-
sunku 6. Poza standardowymi parametra-
mi wystêpuj¹ tam dwa wa¿ne pola:
Net –  Nazwa  po³¹czenia.  Wszystkie  po³¹-
czenia o takiej samej nazwie, mimo i¿ nie
s¹ ze sob¹ po³¹czone przy pomocy narzê-
dzia  PlaceWire,  domyœlnie  traktowane  s¹
jako jednoœæ (przede wszystkim dotyczy to
zasilania oraz masy, które domyœlnie nazy-
wane s¹ VCC oraz GND).

Rys. 6 Okno edycji elementu typu PowerPort

Rys. 5 Okno edycji parametrów elementu

Parametry elementów

38

9/99

Protel Design Explorer 99

background image

Style – Graficzne przedstawienie elemen-
tu.  Dobrym  zwyczajem  jest  zaznaczanie
wszystkich elementów PowerPort o tej sa-
mej  nazwie  takim  samym  symbolem.  Na
analizowanym przyk³adzie wszystkie porty
GND  zaznaczone  s¹  w ten  sam  sposób,
w odró¿nieniu od portów VCC.

Przy pomocy opcji menu g³ównego mo-

¿emy wykonaæ wiêkszoœæ operacji które zosta-
³y dot¹d opisane. Jednak znajduje siê tutaj tak-
¿e du¿o nowych u¿ytecznych funkcji, których
opisanie  wymaga³oby  sporo  miejsca.  Skupiê
siê wiêc jedynie na tych najwa¿niejszych.
Menu File 

Znajduj¹ siê tutaj opcje, których mo¿e-

my spodziewaæ siê w ka¿dym okienkowym
programie.  Nale¿a³oby  natomiast  bli¿ej
przyjrzeæ siê opcji Save Copy As... . Umo¿li-
wia  ona  zapisanie  aktualnie  edytowanego
dokumentu w innym formacie (np. progra-
mu Orcad, lub wczeœniejszych wersji Protela).
Menu Edit 

Typowe  operacje  tego  menu,  lecz

mocno  rozbudowane.  Dok³adne  ich  po-
znanie  z pewnoœci¹  zajmie  trochê  czasu,
lecz  w przysz³oœci  pozwoli  na  szybsz¹
i sprawniejsz¹ edycje schematu. Przytoczê
tutaj jedynie dwie niestandardowe, a bar-
dzo u¿yteczne funkcje:
Increment  Part  Number –  jeœli  umie-
szczamy  na  ekranie  kilka  bramek  ze
wspomnianego  ju¿  uk³adu  UCY7400,  to
zamiast za ka¿dym razem edytowaæ para-
metry ka¿dej nowej bramki w celu zmia-
ny  wartoœci  Part  Number,  mo¿emy  u¿yæ
tej opcji.
Export  to  Spread... –  umo¿liwia  wyge-
nerowanie  spisu  elementów  u¿ytych
w schemacie.
Menu View

Mo¿liwoœci zupe³nie typowe. Przy po-

mocy opcji Toolbars mo¿emy ustaliæ, które
okienka narzêdzi powinny byæ wyœwietla-
ne. Standardowo wyœwietlane s¹ Main To-

ols,  Wiring  Tools oraz  Drawing  Tools,  lecz
mamy tak¿e do dyspozycji kilka innych.
Power  Objects –  kilka  u¿ytecznych  sym-
boli  zwi¹zanych  z edycj¹  punktów  zasila-
nia uk³adu.
Digital  Objects –  elementy  u³atwiaj¹ce
edycjê schematów z uk³adami cyfrowymi.
Simulation  Sources –  Ÿród³a  sygna³ów
wykorzystywane przy symulacji uk³adów.
PLD Toolbar – ikony umo¿liwiaj¹ce szybk¹
kompilacjê itp. 
Customize... –  mo¿liwoœæ  zdefiniowania
w³asnego zestawu narzêdzi.

Okienko Drawing Tools, które jest do-

myœlnie  wyœwietlane,  umo¿liwia  umie-
szczenie  na  schemacie  obiektów  graficz-
nych.  Nie  maj¹  one  ¿adnego  zwi¹zku
z „warstw¹ elektryczn¹” uk³adu. Narzêdzia
te mog¹ zostaæ wykorzystane np. do nary-
sowania wygl¹du elementu i rozmieszcze-
nia wyprowadzeñ, co ilustruje rysunek 7.
Menu Place

G³ównie opcje zwi¹zane z edycj¹ ele-

mentów  z grupy  Wiring  Tools.  Mo¿emy
miêdzy  innymi  ustawiaæ  parametry  sche-
matu (Options...) takie jak kolor t³a, wiel-
koœæ schematu itp..
Menu Design

Opcje  znane  z okienka  Design  Mana-

ger oraz  dodatkowe  opcje,  które  zostan¹
bli¿ej  przedstawione  przy  opisie  sposobu
projektowania p³ytek drukowanych.
Menu Tools

Oferuje nam kilka bardziej zaawanso-

wanych  mo¿liwoœci.  Jeœli  nabierzemy  ju¿
znacznej wprawy, warto przyjrzeæ siê bli¿ej
jego mo¿liwoœciom.
Menu Reports

Pozwala nam generowaæ raporty do-

tycz¹ce  aktualnego  stanu  naszego  sche-
matu, takie jak wykaz u¿ytych podzespo-
³ów, porównywanie listy po³¹czeñ i inne.

Okienko przeznaczone do wyszukiwa-

nia  elementów  mo¿emy  otworzyæ  przyci-
skiem  Find w oknie  Design  Manager lub
przy u¿yciu opcji Menu/Tools/Find Compo-
nent 
...  .  Pozwala  ono  na  wyszukiwanie
elementów we wszystkich plikach z rozsze-
rzeniem  .ddb  oraz  .lib.  Przeszukiwaæ  mo-
¿emy ca³y dysk, lub tylko interesuj¹cy nas
katalog i ewentualnie jego podkatalogi.

Potrzebny element mo¿emy wyszukaæ

na dwa sposoby:
By  Library  Reference –  wed³ug  nazwy
elementu;
By Description – wed³ug opisu elementu

(ka¿dy  element  podczas  tworzenia  sche-
matu mo¿emy opisaæ s³ownie).

Mo¿liwe  jest  ³¹czenie  tych  dwóch

technik.  Mo¿emy  tak¿e  poszukiwaæ  ele-
mentu wed³ug niepe³nego klucza np.:
– pytanie  *74*00  (By  Library  Reference

pozwoli  nam  na  znalezienie  wszystkich 
elementów o symbolu zaczynaj¹cym siê 
dowolnym  ci¹giem  znaków,  nastêpnie 
„74”,znów  dowolny  ci¹g  znaków  i na 
koñcu  „00”.  Przyk³adowymi  elementa-
mi  mog¹  byæ  -  UCY7400,  SN74LS00, 
74F00.

– pytanie *octal* (By Description) pozwoli 

na  wyszukanie  wszystkich  elementów, 
w których  opisie  znajduje  siê  ci¹g  zna-
ków  „octal”.  Przyk³adow¹  odpowiedzi¹ 
mo¿e  byæ  SN74S734NL(20)  który  to 
element  posiada  opis  „Octal  Dynamic
Memory  Drivers  with  Three-State 
Outputs
”.

Istnieje mo¿liwoœæ ³¹czenia obu sposobów
wyszukiwania. Pozosta³e elementy okienka
definiuj¹:
Scope –  zakres  przeszukiwania  bibliotek
(domyœlnie  Specified  Path –  czyli  œcie¿ka
dostêpu zapisana w linii Path).
Sub  directories –  znacznik  czy  przeszuki-
waæ tak¿e podkatalogi.
Founded Libraries – lista bibliotek w których
znajduje siê poszukiwany element.
Components – lista elementów z aktualnie
podœwietlonej  biblioteki  (Founded  Libra-
ries
), które pasuj¹ do klucza poszukiwania.
Add  To  Library  List –  dodanie  bibliotek
do  zbioru  bibliotek  aktywnych  (okienko
Design Manager).
Edit/Place –  analogicznie  jak  w okienku
Design Manager.

Wiele  z opisywanych  funkcji  posiada

swoje  skróty  klawiszowe,  które  postaram
siê opisaæ jednym z kolejnych artyku³ów. 

W kolejnym  numerze  postaram  siê

przybli¿yæ  zasady  projektowania  obwo-
dów drukowanych. Tymczasem ¿yczê wie-
le  satysfakcji  ze  wspó³pracy  z modu³em
Schematic Editor.

Wersja testowa programu Protel Design

Explorer  99  dostêpna  jest  pod  adresem
http://www.protel.com lub  z serwera  firmy
Evatronix  ftp://evatronix.in.com.pl/Protel/
/Trial/. 
Wœród osób, które przeœl¹ do nas kart-
ki pocztowe z dopiskiem „Protel” (z adresem
zwrotnym) rozlosujemy 20 p³yt z wersj¹ te-
stow¹  prakietu  Protel  Design  Explorer  99
udostêpnionych  przedstawiciela  Protela
w Polsce - firmê Evatronix. 

Rys. 7 Przyk³ad wykorzystania funkcji

Drawing Tools

Menu g³ówne

Wyszukiwanie elementów

à

Jaros³aw Piotrowiak

39

9/99

Protel Design Explorer 99