Microsoft PowerPoint - IO_wyk1

dr inż. Radosław Adamus

Inżynieria

Oprogramowania

Plan wykładów

Zaliczenie

Literatura

Prowadzący:

prof. dr hab. Inż. Jacek Kucharski
Dr inż. Radosław Adamus

Plan wykładów - tematy

Wprowadzenie – dziedzina inżynierii oprogramowania

Procesy inżynierii oprogramowania

Zarządzanie projektem informatycznym

Wymagania stawiane oprogramowaniu i inżynieria wymagań

Modele systemów

Architektura systemów i projektowanie architektury

Systemy rozproszone

Projektowanie obiektowe

Rapid Application Development

10.

Powtórne użycie

11.

Oprogramowanie komponentowe

12.

Weryfikacja i walidacja i testowanie oprogramowania

13.

Zarządzanie konfiguracją oprogramowania

14.

Bezpieczeństwo/ AOP/SOA

dr inż. Radosław Adamus

Literatura

1. Sommerville Ian: Inżynieria Oprogramowania, WNT,

Wa-wa, 2003.

2. Dąbrowski Włodzimierz, Subieta Kazimierz: Podstawy

Inżynierii Oprogramowania, PJWSK, Wa-wa, 2005.

3. Slajdy z wykładu oraz materiały dodatkowe.

radamus.kis.p.lodz.pl/ dydaktyka->inżynieria oprogramowania

user: io_student

password: io_wyklad

Forma zaliczenia

Przedmiot kończy się egzaminem

Forma

test (c.a. 40 pytań)

2 terminy w sesji

1 termin w sesji poprawkowej

dr inż. Radosław Adamus

Źródła wykładów

Wykład jest kompilacją wielu źródeł,
najważniejsze to:

Slajdy do książki Software Enginnering autorstwa
Ian’a Sommerville’a (dostepne w internecie)

Wykłady prof. Kazimierza Subiety w PJWSTK (mojego
promotora i mentora)

Materiały firmy IBM Rational

…

Inżynieria

Oprogramowania

Wykład 1

Wprowadzenie

dr inż. Radosław Adamus

Cel:

Wprowadzenie w zagadnienia inżynierii
oprogramowania

Odpowiedź na najczęściej zadawane pytania
dotyczące Inżynierii Oprogramowania

Inżynieria Oprogramowania

Gospodarka większości krajów rozwijających się jest

zależna od oprogramowania.

Coraz więcej systemów jest kontrolowanych przez

oprogramowanie.

Wydatki na oprogramowanie stanowią znaczący element

kosztów jakie ponoszą kraje rozwijające się.

Inżynieria oprogramowania związana jest z metodami i

narzędziami pozwalającymi na profesjonalne

wytwarzanie oprogramowania.

dr inż. Radosław Adamus

Koszty oprogramowania

Koszty oprogramowania stanowią często największy
procent kosztów systemów informatycznych
(przewyższających koszty sprzętu).

Koszty wsparcia (konserwacji) istniejącego
oprogramowania często przewyższają koszty jego
wytworzenia.

Jednym z celów inżynierii oprogramowania jest
efektywność (z punktu widzenia kosztów) procesu
wytwarzania i wsparcia oprogramowania.

Inżynieria oprogramowania - FAQ

Co to jest oprogramowanie?

Co to jest inżynieria oprogramowania?

Jakie są koszty wytworzenia oprogramowania?

Co to jest CASE?

Co to jest kryzys oprogramowania?

Co to jest proces inżynierii oprogramowania?

Co to jest cykl życiowy oprogramowania?

dr inż. Radosław Adamus

Co to jest oprogramowanie?

Program komputerowy i powiązana z nim
dokumentacja

Oprogramowanie może być wytworzone dla
konkretnego klienta bądź jako produkt rynkowy

Oprogramowanie jako produkt:

Generyczne (ogólne) – wytworzone w celu
sprzedaży szerokiemu zakresowi klientów

Dopasowane – wyprodukowane dla konkretnego
klienta zgodnie z dostarczoną specyfikacją

Generic

Custom

Software

Atrybuty dobrego oprogramowania

Oprogramowanie powinno dostarczać
użytkownikom wymaganą funkcjonalność i
wydajność.

Oprogramowanie powinna cechować:

Zarządzalność: musi ewoluować w odpowiedzi na
zmieniające się wymagania

Wiarygodność: można na nim polegać

Sprawność: nie powinno marnować zasobów systemu

Użyteczność: musi być użyteczne dla użytkowników, dla
których zostało zaprojektowane

dr inż. Radosław Adamus

Co to jest inżynieria
oprogramowania?

Inżynieria oprogramowania jest wiedzą
techniczną dotycząca wszystkich faz cyklu życia
oprogramowania. Traktuje oprogramowanie jako
produkt, który ma spełniać potrzeby techniczne,
ekonomiczne i społeczne.

Software engineering

Inżynieria Oprogramowania a
Informatyka

Informatyka zajmuje się teorią i podstawami

Inżynieria Oprogramowania zajmuje się praktycznymi

aspektami wytwarzania i dostarczania złożonego i

użytecznego oprogramowania

Teorie informatyczne uważane są obecnie za

niewystarczające do nominowania ich jako kompletnych

fundamentów inżynierii oprogramowania.

Inżynieria Oprogramowania jest wiedzą empiryczną

Software engineering vs.
Computer science

dr inż. Radosław Adamus

Inżynieria oprogramowania a
inżynieria systemów

Inżynieria systemów jest związana z wszystkimi
aspektami wytwarzania systemów komputerowych,
włączając w to produkcję sprzętu, oprogramowania i
procesów.

Inżynieria oprogramowania jest częścią tego procesu.

Inżynieria systemów jest zaangażowana w proces
specyfikacji, projektowania architektury, integracji i
wdrażania systemów.

Software engineering vs.

system engineering

Zagadnienia inżynierii
oprogramowania

Sposoby prowadzenia przedsięwzięć informatycznych.

Techniki planowania, szacowania kosztów, harmonogramowania i monitorowania

przedsięwzięć informatycznych.

Metody analizy i projektowania systemów.

Techniki zwiększania niezawodności oprogramowania.

Sposoby testowania systemów i szacowania niezawodności.

Sposoby przygotowania dokumentacji technicznej i użytkowej.

Procedury kontroli jakości.

Metody redukcji kosztów konserwacji (usuwania błędów, modyfikacji i rozszerzeń)

Techniki pracy zespołowej i czynniki psychologiczne wpływające na efektywność

pracy.

dr inż. Radosław Adamus

Podstawowe wyzwania Inżynierii
Oprogramowania

Systemy spadkowe– techniki umożliwiające
zarządzanie i wykorzystanie istniejących (starych), ale
wartościowych systemów.

Heterogeniczność – techniki umożliwiające współpracę
rozproszonych i różnorodnych systemów.

Dostarczanie – techniki umożliwiające szybkie
dostarczenie gotowego produktu.

Zaufanie – techniki, które umożliwiły by udowodnienie,
że oprogramowaniu można zaufać.

Legacy systems

Heterogeneity

Delivery

Trust

Co to jest CASE ?

Oprogramowanie (system informatyczny),

którego celem jest zautomatyzowane wsparcie

działań wykonywanych w procesie inżynierii

oprogramowania.

Upper-CASE: Narzędzia wspierające wczesne

działania związane z wymaganiami i

projektowaniem

Lower – CASE: Narzędzia wspierające późne

działania: programowanie, debugowanie,

testowanie

Computer Aided Software Engineering

dr inż. Radosław Adamus

Jakie są koszty wytworzenia
oprogramowania?

Z grubsza 60% to koszty wytworzenia, 40% to
koszty testowania. W przypadku oprogramowania
dopasowanego do klienta koszty ewolucji często
przekraczają koszty wytworzenia

Koszty zależą od typu systemu, wymagań i
pożądanych atrybutów systemu (np. wydajność,
niezawodność)

Rozkład kosztów zależy od procesu inżynierii
oprogramowania.

Software engineering costs

Co to jest kryzys oprogramowania?
(1)

Sprzeczność pomiędzy odpowiedzialnością, jaka

spoczywa na współczesnych SI (systemach

informatycznych), a ich zawodnością wynikającą ze

złożoności i ciągle niedojrzałych metod tworzenia i

weryfikacji oprogramowania.

Ogromne koszty utrzymania oprogramowania. Długi i

kosztowny cykl życia SI, wymagający stałych (często

globalnych) zmian.

Niska kultura ponownego użycia wytworzonych

komponentów projektów i oprogramowania; niski stopień

powtarzalności poszczególnych przedsięwzięć.

Software crisis

dr inż. Radosław Adamus

Co to jest kryzys oprogramowania?
(2)

Długi i kosztowny cykl tworzenia oprogramowania,
wysokie prawdopodobieństwo niepowodzenia projektu
programistycznego.

Eklektyczne, niesystematyczne narzędzia i języki
programowania.

Frustracje projektantów oprogramowania i programistów
wynikające ze zbyt szybkiego postępu w zakresie
języków, narzędzi i metod oraz uciążliwości i
długotrwałości procesów produkcji, utrzymania i
pielęgnacji oprogramowania

Co to jest kryzys oprogramowania?
(3)

Uzależnienie organizacji od systemów komputerowych i
przyjętych technologii przetwarzania informacji, które nie
są stabilne w długim horyzoncie czasowym.

Problemy współdziałania niezależnie zbudowanego
oprogramowania, szczególnie istotne przy dzisiejszych
tendencjach integracyjnych.

Problemy przystosowania istniejących i działających
systemów do nowych wymagań, tendencji i platform
sprzętowo-programowych.

dr inż. Radosław Adamus

Walka z kryzysem oprogramowania

Podstawowym powodem kryzysu
oprogramowania jest
złożoność produktów informatyki i
procesów ich wytwarzania.

Stosowanie technik i narzędzi ułatwiających

pracę nad złożonymi systemami

Korzystanie z metod wspomagających analizę

nieznanych problemów oraz ułatwiających

wykorzystanie wcześniejszych doświadczeń

Usystematyzowanie procesu

wytwarzania oprogramowania, tak aby

ułatwić jego planowanie i monitorowanie

Wytworzenie wśród producentów i nabywców

przekonania, że budowa dużego systemu

wysokiej jakości jest zadaniem wymagającym

profesjonalnego podejścia.

Źródła złożoności projektu informatycznego

Zespół projektantów

podlegający ograniczeniom
pamięci, percepcji, wyrażania
informacji i komunikacji.

Dziedzina problemowa,

obejmująca ogromną liczbę
wzajemnie uzależnionych
aspektów i problemów.

Środki i technologie
informatyczne:

sprzęt, oprogramowanie, sieć,
języki, narzędzia, udogodnienia.

Oprogramowanie

decyzje strategiczne,

analiza,

projektowanie,

konstrukcja,

dokumentacja,

wdrożenie,

szkolenie,

eksploatacja,

pielęgnacja,

modyfikacja.

Potencjalni użytkownicy:

czynniki psychologiczne,
ergonomia, ograniczenia pamięci
i percepcji, skłonność do błędów
i nadużyć, tajność, prywatność.

dr inż. Radosław Adamus

Co to jest proces inżynierii
oprogramowania?

Zestaw działań, których celem jest wytworzenie

lub ewolucja oprogramowania.

Ogólne czynności pojawiające się we wszystkich

procesach IO:

Specyfikacja – jakie działania powinien wykonywać

system i jakie są ograniczenia nałożone na system.

Rozwój – produkcja oprogramowania

Walidacja – sprawdzenie czy system spełnia

oczekiwania klientów

Ewolucja – zmiana oprogramowania w odpowiedzi na

zmieniające się wymagania

Software engineering
process

Najważniejsze cegiełki informacji

Oprogramowanie – produkt

Inżynieria Oprogramowania – wiedza

empiryczna

Proces inżynierii oprogramowania – dotyczy

tak tworzenia jak i ewolucji oprogramowania

Kryzys oprogramowania – powód: złożoność

produktów i procesów wytwarzania