background image

Pożywki mikrobiologiczne 

 

Pożywka 

Cecha 

Skład 

Zdjęcie 

Müller i 
Kauffmann

 

Wybiórczo-namnażająca, izolacja 
Salmonella Spp., hamuje rozwój 
drobnoustrojów G+ 

Zieleo krystaliczna, 
nowomycyna 
(opcjonalnie) 

 

Levine (EMB) 

Podłoże wybiórczo-różnicujące dla 
Enterobacteriaceae
Drobnoustroje fermentujące 
laktozę i sacharozę tworzą na tym 
podłożu kolonie zabarwione na 
kolor czerwono-fioletowy, 
niekiedy z metalicznym, 
zielonkawym połyskiem
. Bakterie 
nie fermentujące laktozy lub 
fermentujące ją z opóźnieniem 
tworzą kolonie przejrzyste lub 
nieco opalizujące. Zahamowany 
jest wzrost drobnoustrojów Gram-
dodatnich. Niektóre jednak z nich 
(paciorkowce kałowe, drożdżaki) 
wyrastad mogą jako drobne, 
wypukłe, matowe kolonie. 

czynnikiem 
wybiórczym jest 
błekit metylenowy, 
czynnikiem 
różnicującym jest 
laktoza i sacharoza, 
wskaźnikiem pH jest 
eozyna. 

 

Podłoże dla 
Salmonella i 
Shigella (S.S.) 

Podłoże "SS" jako wybiórczo-
różnicujące używane jest do 
izolowania pałeczek Salmonella i 
Shigella z kału i innego materiału. 
Pałeczki Shigella i Salmonella 
tworzą kolonie przejrzyste i 
bezbarwne
. Podłoże hamuje w 
dużym stopniu wzrost pałeczek 
Eschericha coli, których kolonie 
wybarwiają się na kolor różowy
Drobnoustroje produkujące 
siarkowodór tworzą kolonie z 
czarnymi środkami
. Podłoże 
hamuje mgławicowy wzrost 
pałeczek Proteus oraz Gram-
dodatnich drobnoustrojów. 

składniki różnicujące 
- chlorek sodowy, 
tiosiarczan i 
cytrynian sodowy 
oraz barwniki 
(czerwieo obojętna, 
zieleo brylantowa). 
Innymi składnikami 
jest laktoza i 
dezoksychloran sodu 

 

background image

Podłoże z 
mannitolem i 
solą wg 
Chapmana 
(MSA) 

Podłoże wybiórczo różnicujące, 
stosowana do hodowli 
gronkowców. Wykorzystuje się w 
niej fakt, że stafylokoki 
(gronkowce) są w stanie rosnąd 
przy wysokim stężeniu chlorku 
sodu, w przeciwieostwie do 
większości pozostałych bakterii. S. 
aureus i S. saprophyticus 
fermentują mannitol, natomiast S. 
epidermidis nie (element 
różnicujący pożywki). S. aureus 
można odróżnid od saprohyticus 
testem na koagulazę - po 
wrzuceniu do krwi pierwszy ścina 
osocze, drugi nie. 
 
S. aureus - gronkowiec złocisty w 
warunkach tlenowych i względnie 
beztlenowych wzrasta w postaci 
kolonii otoczonych żółtą strefą - 
zmiana barwy podłoża z różowej 
na żółtą jest wynikiem rozkładu 
mannitolu i zakwaszeniu 
środowiska. Podobnie zachowują 
się niektóre szczepy 
Staphylococcus saprophyticus, 
wykazujące te właściwości w 
warunkach tlenowych. 
Staphylococcus epidermidis nie 
rozkłada mannitolu i rośnie w 
postaci białych kolonii nie 
powodując zmiany barwy podłoża 

Poza czynnikami 
wzrostu (bulion, 
pepton) agar zawiera 
również NaCl 
(zazwyczaj w 
stężeniu 7,5% dla 
zahamowania 
wzrostu bakterii 
innych niż 
gronkowce), 
mannitol oraz 
czerwieo fenolową. 

 

Podłoże 
MacConkey'a
 

Agar MacConkeya (wybiórczo-
różnicujacy) różnicuje bakterie 
Gram-ujemne na fermentujące 
(Lac+) i niefermentujące laktozę 
(Lac-). Te drobnoustroje, które 
posiadają zdolnośd fermentacji 
laktozy zawartej w agarze (np. 
Escherichia coli, Klebsiella
zakwaszają podłoże do pH < 6,8. 
Prowadzi to do powstania 
czerwonych/różowych kolonii

Bakterie Lac- takie jak Salmonella 
czy Shigella
 zużywają peptony. 
Wytworzony podczas reakcji 
amoniak podwyższa pH podłoża – 
powstają białe/bezbarwne 
kolonie. 
  
Poprzez selekcjonowanie bakterii 
Gram-ujemnych i różnicowanie 
pomiędzy patogenami jelitowymi, 
takimi jak Escherichia coli i 

Zawiera sole kwasów 
żółciowych, fiolet 
krystaliczny (hamuje 
wzrost bakterii 
Gram-dodatnich), 
neutralną czerwieo 
(barwi 
drobnoustroje 
fermentujące 
laktozę), laktozę i 
peptony. 

 

background image

Salmonella, agar MacConkeya jest 
wykorzystywany do diagnostyki 
przyczyn biegunki. 
 
Wariant podłoża, agar 
MacConkeya z sorbitolem, 
umożliwia izolację i różnicowanie 
enteropatogennych serotypów E. 
coli. 

Endo 

 Jest słabo selektywnym, 
różnicującym(wybiórczo-
różnicuącym) podłożem 
przeznaczonym do izolowania i 
różnicowania szczepów 
Enterobacteriaceae i niektórych 
innych pałeczek Gram-ujemnych z 
grupy coli i E. coli z próbek 
pochodzenia klinicznego i 
nieklinicznego. 

Laktoza  ,  Siarczan 
sodu, 

Fosforan 

dwupotasowy,  
Fuksyna 

 

Podłoże 
Kliglera 

Zastosowanie podłoża 
Podłoże do izolowania pałeczek 
jelitowych z pożywek wybiórczo – 
różnicujących. 
Rozkład  glukozy  przejawia  się 
zakwaszeniem 

zażółceniem 

wyjściowo łososiowego podłoża.  
Jeżeli  będzie  rozkładana  laktoza, 
żółte  zabarwienie  obu  części 
utrzymuje się przez wiele godzin  
Brak  rozkładu  cukrów  wiąże  się  z 
alkalizacją pożywki, która pogłębia 
swoją 

wyjściową 

barwę 

– 

przyjmując kolor czerwony 
Wytwarzanie  w  czasie  fermentacji 
cukrów  dużych  ilości  CO

2

  lub  H

2 

uwidacznia  się  przez  rozerwanie 
lub unoszenie podłoża. 
Tworzenie się H

2

S z tiosiarczanu 

zachodzi powoli w kwaśnym 
środowisku słupka i powoduje 
powstawanie nierozpuszczalnego 
czarnego strątu siarczku żelaza. 

Podłoże zawiera 
między innymi 
glukozę i laktozę (w 
proporcji 1:10), 
tiosiarczan i jony 
żelaza, które są 
wskaźnikiem 
wytwarzania H

2

S, 

oraz wskaźnik pH. 
  

 

Podłoże 
Sołtysa 

Podłoże wybiórcze izoluje pałeczki 
z grupy Salmonella. Kolonie 
Salmonella typhi barwią się na 
tym podłożu na kolor żółtawy
Wzrost pałeczek Escherichia coli 
jest częściowo zahamowany, a 
kolonie wybarwiają się na kolor 
ciemno - zielony
Wzrost pałeczek Proteus jest 
zahamowany. Jeżeli wyrosną 
pojedyncze kolonie są zabarwione 
intensywnie żółto. 

Taurocholan 
sodowy, Zieleo 
brylantowa, Fuksyna 
kwaśna, Czerwieo 
obojętna,   
  

 

background image

Podłoże 
Sabouraud 

Podłoże służy do izolowania 
chorobotwórczych drożdży i 
grzybów. 
Do silnie zanieczyszczonego 
materiału można dodad jako 
środka hamującego wzrost 
ubocznej flory 20.000 jednostek 
penicyliny lub 40.000 jednostek 
streptomycyny na 1 litr podłoża 
wyjałowionego i oziębionego do 
50°C. 

pepton) oraz 
antybiotyki. Spośród 
ostatnich najczęściej 
dodawana jest 
penicylina, 
streptomycyna lub 
chloramfenikol - 
służą one do 
zahamowania 
wzrostu bakterii, 
podobnie jak kwaśne 
pH 

 

Podłoże do 
hodowli 
dwoinek 
Neissera wg 
Roiron  
Agar 
czekoladowy 

Nieselektywna pożywka specjalna, 
na której mogą wyrosnąd 
wybredne szczepy bakterii. 
Wykorzystywana jest w 
mikrobiologii przy podejrzeniu 
zakażenia o etiologii Neisseria lub 
Haemophilus. 

Agar czekoladowy 
składa się z: 
peptonów 
mąki kukurydzianej 
K2HPO4 
KH2PO4 
zhemolizowanej 
krwi,
 najczęściej 
owcy 

 

Podłoże 
Mueller-
Hintona 

Podłoże służy do oznaczania 
wrażliwości drobnoustrojów na 
antybiotyki i chemioterapeutyki. 

Kazeina, skrobia 

 

background image

Podłoże 
Columbia 

Podłoże służy do hodowli i izolacji 
drobnoustrojów  G+ zarówno 
mniej wymagających jak również o 
dużych wymaganiach 
wzrostowych. 

NaCl, kolastyna, 
kazeina, pepsyna, 
krew 

 

Podłoże 
Löwensteina-
Jensena 

ożywka używana do trudnej 
hodowli prątków. 
M.tuberculosis appears as 
granular ,rough, dry colonies. 
M.kansasii appears  as smooth to 
rough photochromogenic 
colonies. M.gordonae appears as  
smooth yellow- orange colonies
M.avium appears as smooth, 
colorless
  colonies. M.smegmatis 
appears
 as wrinkled, creamy 
white colonie
s. 

Podłoże składa się 
zazwyczaj wody 
destylowanej, mąki 
ziemniaczanej, L-
asparaginy (źródło 
azotu), glicerolu 
(źródło węgla) oraz 
roztworu soli - 
siarczanu magnezu, 
cytrynianu 
magnezowego i 
fosforanu 
jednopotasowego. 
do roztworu dawana 
jest masa jajowa. 
Ostatnim 
składnikiem jest 
zieleo malachitowa - 
większośd 
drobnoustrojów 
ginie w obecności 
tego związku, 
natomiast prątki są 
oporne i wzrastają w 
jego obecności. 

 

Pożywka z 
tioglikolanem 
sodu 

używane do hodowli bakterii 
beztlenowych, zwłaszcza 
przetrwalnikujących z grupy 
Clostridium. Konieczne jest 
przechowywanie w ciemnym 
miejscu. 

Pożywka składa się 
wyciągu z drożdży, 
cystyny i hydrolizatu 
kazeiny. Tioglikolan 
sodu odpowiada za 
obniżenie potencjału 
redox i umożliwia 
przeżycie 
beztlenowcom, 
natomiast 
rezazuryna (świeża) 
pozwala na ocenę 
tego potencjału. pH 
podłoża wynosi 7,1.  

 

background image

API20N 

Test API 20NE (bioMérieux) składa 
się z 20 mikrostudzienek 
zawierających odwodnione 
substraty i podłoża tworzące 
szereg biochemiczny, w skład 
którego wchodzi 8 testów 
powszechnie stosowanych, takich 
jak: redukcja azotanów, 
wytwarzanie indolu, fermentacja 
glukozy, dehydrolaza argininy, 
ureaza, hydroliza eskuliny, 
hydroliza żelatyny, 

-galaktozydaza oraz 12 testów 

asymilacyjnych takich jak: 
asymilacja glukozy, arabinozy, 
mannozy, mannitolu, N–
acetyloglukozaminy, maltozy, 
glukonianu, kaprynianu, 
adypinianu, jabłczanu, cytrynianu, 
octanu fenylu, które umożliwiają 
określenie zdolności adaptacji 
enzymatycznej badanych 
drobnoustrojów.