ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Mohra
Substancja podstawowa:
(NaCl),
M = 58,5 g·mol
–1
kolby
NaCl
NaCl
NaCl
V
M
m
c
Kolba miarowa
Pipeta
Roztwór
AgNO
3
Cl
-
Biureta
Kolba stożkowa
ETAPY OZNACZENIA ARGENTOMETRYCZNEGO
1. Przygotowanie roztworu substancji podstawowej w kolbie miarowej
2. Oznaczenie stężenia roztworu AgNO
3
3
.
Oznaczenie stężenia roztworu Cl
-
Naczyńko wagowe
Cl
-
+ Ag
+
= AgCl
Jak w oznaczeniach argentometrycznych określa się punkt równoważności molowej?
(Roztwór NaCl,
K
2
CrO
4
)
CrO
4
2-
+ 2Ag
+
=
Ag
2
CrO
4
NaCl
AgNO
3
ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Mohra
Cl
AgNO
AgNO
Cl
V
c
V
c
3
3
Kolba miarowa
Pipeta
Roztwór
AgNO
3
Cl
-
Biureta
Kolba stożkowa
Oznaczenie stężenia roztworu Cl
-
Cl
-
+ Ag
+
= AgCl,
CrO
4
2-
+ 2Ag
+
=
Ag
2
CrO
4
(Roztwór NaCl,
K
2
CrO
4
)
Oznaczenie Cl
-
i Br
-
przeprowadza się w roztworach obojętnych
1. W środowisku zasadowym
2 Ag
+
+ 2 OH
-
= Ag
2
O + H
2
O
2.
W środowisku kwaśnym
2 CrO
4
2-
+ 2H
+
= Cr
2
O
7
2-
+ H
2
O
AgNO
3
Cl
-
Ag
2
Cr
2
O
7
lepiej rozpuszczalny niż
Ag
2
CrO
4
(oba związki rozpuszczają się w kwasach)
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Mohra. Poprawka na rozpuszczalność Ag
2
CrO
4
(V
popr
)
Ag
2
CrO
4
lepiej rozpuszczalny niż
AgCl.
W PRM stężenie jonów Ag
+
jest niewystarczające do wytrącenia
Ag
2
CrO
4
.
AgCl Ag + Cl
Ag
CrO 2 Ag + CrO
2
4
4
2
Wytrącanie
Ag
2
CrO
4
. rozpoczyna się po dodaniu pewnego nadmiaru AgNO
3
.
Ten nadmiar można wyznaczyć doświadczalnie:
1.
Do kolby stożkowej wlać 25 cm
3
wody destylowanej
2.
Dodać 5 kropli
K
2
CrO
4
3.
Miareczkować roztworem AgNO
3
do pojawienia się trwałego czerwonobrunatnego
zabarwienia pochodzącego od wytrącającego się osadu
Ag
2
CrO
4
4.
Odczytać objętość zużytego roztworu AgNO
3
(
V
popr
)
ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Mohra
Cl
AgNO
popr
AgNO
Cl
V
c
V
V
c
3
3
)
(
Roztwór
AgNO
3
Cl
-
Biureta
Kolba stożkowa
Oznaczenie stężenia roztworu Cl
-
Cl
-
+ Ag
+
= AgCl,
CrO
4
2-
+ 2Ag
+
=
Ag
2
CrO
4
(Roztwór NaCl,
K
2
CrO
4
)
AgNO
3
Cl
-
Obliczenie masy jonów Cl
-
w badanym roztworze:
Cl
Kolby
Cl
Cl
c
V
M
m
Argentometria
Przykład:
Jaką objętość roztworu AgNO
3
o stężeniu 0,1233 mol/dm
3
należy użyć do wytrącenia
chlorków z 0,2280 g soli kuchennej, zawierającej 0,79% zanieczyszczeń?
Dane:
c(AgNO
3
) = 0,1233 mol/dm
3
m
soli kuchennej
= 0,2280
%
zanieczyszczeń
= 0,79
M(NaCl) = 58,5 g/mol
Należy obliczyć:
V(AgNO
3
) = ?
Rozwiązanie:
g
m
M
M
m
NaCl
NaCl
Cl
Cl
1373
,
0
2289
,
0
9921
,
0
5
,
58
5
,
35
)
0079
,
0
1
(
Cl
AgNO
n
n
3
Cl
-
+ Ag
+
= AgCl,
CrO
4
2-
+ 2Ag
+
=
Ag
2
CrO
4
3
3
37
,
31
03137
,
0
1233
,
0
5
,
35
1373
,
0
3
3
cm
dm
c
M
m
V
AgNO
Cl
Cl
AgNO
ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
, Br
-
i I
-
z roztworów kwaśnych
Metoda Volharda
Cl
SCN
SCN
AgNO
AgNO
Cl
V
c
V
c
V
c
3
3
Roztwór
NH
4
SCN
Cl
-
Biureta
Kolba stożkowa
Oznaczenie stężenia roztworu Cl
-
Cl
-
AgNO
3
Cl
-
+ Ag
+
nadmiar
= AgCl,
Ag
+
+ SCN
-
= AgSCN,
Fe
3+
+ 3 SCN
-
=
Fe(SCN)
3
(Roztwór Cl
-
,
AgNO
3,nadmiar
,
FeCl
3
SCN
-
ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Volharda
Roztwór
NH
4
SCN
Cl
-
Biureta
Kolba stożkowa
Cl
-
AgNO
3
Cl
-
+ Ag
+
nadmiar
= AgCl,
Ag
+
+ SCN
-
= AgSCN,
Fe
3+
+ 3 SCN
-
=
Fe(SCN)
3
(Roztwór Cl
-
,
AgNO
3,nadmiar
,
FeCl
3
SCN
-
1. Otrzymany w kolbie miarowej badany roztwór uzupełnić wodą
destylowaną do kreski miarowej i dokładnie wymieszać
2. Pobrać pipetą roztwór z kolby miarowej i przenieść ilościowo do kolby
stożkowej z korkiem szlifowym
3. Dodać 5 cm
3
roztworu HNO
3
o c = 2 mol/dm
3
i 5 cm
3
nitrobenzenu.
4. Dodać nadmiar AgNO
3
, zakorkować kolbę stożkową i wytrząsać 1
minutę
5. Dodać 3 cm
3
roztworu FeCl
3
i miareczkować roztworem NH
4
SCN do
momentu pojawienia się czerwonego zabarwienia
Fe(SCN)
3
Cl
SCN
SCN
AgNO
AgNO
Cl
V
c
V
c
V
c
3
3
ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Volharda (I sposób)
Cl
-
AgNO
3
Cl
-
+ Ag
+
nadmiar
= AgCl,
Ag
+
+ SCN
-
= AgSCN,
Fe
3+
+ 3 SCN
-
=
Fe(SCN)
3
(Roztwór Cl
-
,
AgNO
3,nadmiar
,
FeCl
3
SCN
-
3. Dodać 5 cm
3
roztworu HNO
3
o c = 2 mol/dm
3
i 5 cm
3
nitrobenzenu
4. Dodać nadmiar AgNO
3
, zakorkować kolbę stożkową i wytrząsać 1 minutę
5. Dodać 3 cm
3
roztworu FeCl
3
i miareczkować roztworem NH
4
SCN do
momentu pojawienia się czerwonego zabarwienia
Fe(SCN)
3
Za PRM nadmiar
SCN
-
nie reaguje
z Fe
3+
lecz z AgCl
AgCl
lepiej rozpuszczalny niż
AgSCN
Nitrobenzen
AgCl
Fe
3+
+ 3 SCN
-
=
Fe(SCN)
3
AgCl + SCN
-
= AgSCN + Cl
-
NH
4
SCN
ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Volharda (II sposób)
AgCl
AgNO
3
Cl
-
+ Ag
+
nadmiar
= AgCl,
Ag
+
+ SCN
-
= AgSCN,
Fe
3+
+ 3 SCN
-
=
Fe(SCN)
3
(Roztwór Ag
+
,
FeCl
3
SCN
-
1.
Do kolby miarowej z jonami Cl
-
dodać nadmiar AgNO
3
i po wytrąceniu
AgCl roztwór w kolbie dopełnić do kreski woda destylowaną, wymieszać
2.
Pobrać pipetą roztwór znad osadu i przenieść do kolby stożkowej
3.
Dodać 3 cm
3
roztworu FeCl
3
i miareczkować roztworem NH
4
SCN do
momentu pojawienia się czerwonego zabarwienia
Fe(SCN)
3
Nadmiar
NH
4
SCN
reaguje z Fe
3+
Fe
3+
+ 3 SCN
-
=
Fe(SCN)
3
Ag
+
+ SCN
-
= AgSCN
NH
4
SCN
Ag
+
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Volharda.
Przygotowanie mianowanego roztworu NH
4
SCN
AgNO
3
NH
4
SCN
Roztwór
NH
4
SCN
Kolba stożkowa
Biureta
AgNO
3
(AgNO
3,
FeCl
3
Ag
+
+ SCN
-
= AgSCN,
Fe
3+
+ 3 SCN
-
=
Fe(SCN)
3
_
3
3
_
SCN
AgNO
AgNO
SCN
V
c
V
c
Argentometryczne oznaczanie Cl
-
Metoda Volharda
Przykład:
Obliczyć % zawartość KI w próbce o masie 0,2496 g, którą rozpuszczono w wodzie i
zakwaszono kwasem azotowym(V), a po dodaniu 20 cm
3
roztworu AgNO
3
o stężeniu 0,1 mol · dm
-3
nadmiar AgNO
3
odmiareczkowano roztworem NH
4
SCN o stężeniu 0,0548 mol · dm
-3
, zużywając
9,1 cm
3
tego roztworu.
Dane:
V(AgNO
3
) = 20 cm
3
c(AgNO
2
) = 0,10 mol/dm
3
V(NH
4
SCN) = 9,1 cm
3
c(NH
4
SCN) = 0,0548 mol/dm
3
m
probki
= 0,2496 g
M(KI) = 167 g/mol
Należy obliczyć:
%(KI) = ?
Rozwiązanie:
)
(
3
3
SCN
SCN
AgNO
AgNO
KI
KI
c
V
c
V
M
m
SCN
SCN
AgNO
AgNO
I
c
V
c
V
n
3
3
g
m
KI
2492
,
0
)
0548
,
0
0091
,
0
1
,
0
02
,
0
(
166
9984
,
0
100
2496
,
0
2492
,
0
100
%
próbki
KI
KI
m
m