70) Zasada działanie zasilaczy impulsowych: 

- Zasada pracy stabilizatorów napięcia 

stałego jest taka sama: szeregowo ze źródłem 
niestabilizowanego napięcia stałego jest 
włączony liniowy element regulacyjny 
(tranzystor szeregowy) sterowany poprzez pętlę 
sprzężenia zwrotnego tak, aby napięcie 
wyjściowe (lub prąd wyjściowy) miało stałą 
wartość. Wartość napięcia wyjściowego 
stabilizatora jest zawsze mniejsza od wartości 
napięcia niestabilizowanego doprowadzanego 
do jego wejścia, a na elemencie regulacyjnym 
zawsze wydziela się pewna moc (dokładniej, 
moc  ta jest  równa  średniej  wartości I

wy

(U

we

 – 

U

wy

)). Drugorzędną odmianą stabilizatorów 

napięcia stałego są stabilizatory równolegle 
(ang. Shunt regulators), w których element 
regulacyjny jest włączony między wyjście a 
masę, a nie szeregowo z obciążeniem. Układ 
stabilizatora równoległego jest podobny do 
układu stabilizatora z diodą Zenera. 
Stabilizatory impulsowe mają niezwykłe 
właściwości, decydujące o ich dużej 
popularności. Ponieważ element regulacyjny 
pracuje dwustanowo — jest albo wyłączony 
albo nasycony — traci się w nim bardzo mało 
mocy. Dlatego stabilizatory impulsowe 
charakteryzują się dużą sprawnością nawet 
wtedy, gdy różnica napięć między wejściem a 
wyjściem ma dużą wartość. 

71) 

Dławikowe przetwornice 

obniżające, podwyższające i odwracające 
biegunowość napięcia: 

a) Przetwornica dławikowa obniżająca 

napiecie: 

 

      b)  Przetwornica  dławikowa podwyższająca 
napięcie:

 

     c)  Przetwornica  dławikowa odwracająca 
biegunowość napięcia: 

 

72) Przetwornice transformatorowe: 
a) 

 

b) – przeciwsobna 

 

 
74) Przetwornik cyfrowo-analogowe: 
schemat blokowy, zasada działania: 

 

Przyrząd elektroniczny przetwarzający sygnał 
cyfrowy (zazwyczaj liczbę binarną ) w postaci 
danych cyfrowych) na sygnał analogowy w 
postaci prądu elektrycznego lub napięcia o 
wartości proporcjonalnej do tej liczby. Jest 
wiele sposobów konstrukcji przetworników 
C/A. Obecnie najczęściej stosowanymi 
przetwornikami są przetworniki połączone 
równolegle, w których wszystkie bity sygnału są 
doprowadzane jednocześnie. Są również 

przetworniki połączone szeregowo, w których 
sygnał wyjściowy jest wytwarzany dopiero po 
sekwencyjnym przyjęciu wszystkich bitów 
wejściowych, co sprawia że są wolniejsze od 
przetworników połączonych równolegle. 
 
75) Przetworniki c/a z sieciami rezystorów 
wagowych: 

 

76) Przetwornik c/a z sieciami rezystorów R-
2R: 

 

Jeżeli: a1=a2=a3=……an=0 =>Uwy=0 
77) Schemat a/c z kompensacja wagową: 

 

 
78) Przetwornik a/c z bezpośrednim 
porównaniem „Flash”: 

 

79) Błędy przetworników c/a i a/c: 
-  błędy wzmocnienia są określone po 
skompensowaniu błędów zera. Wprzypadku 
przetworników a/c jest różnica pomiędzy 
nominalą, maksymalną warością sygnału wej. A 
środkową wartością w ostatnim kroku 
kwantowania. Błąd wzmocnienia dla 
przetwornika c/a jest określony jako różnica 
pomiędzy nominlanym i aktualnym położeniam 
które odpowiadaja pełnemu zakresowi. 
-  błędy nieliniowości róniczkowej – jest to 
różnica powmiędzy aktualną szerokością kroku 
kwantowania lubwysokością kroku 
kwantowania i teoretyczną wartością kroku 
LSB. 
- błędy nieliniowości całkowej są odchyleniami 
wartości aktualnej charakterystyce 
przetwarzania od linii prostej związanej z 
przetwarzaniem idealnym. Istnieje kilka 
sposobów wyznaczania linii odniesienia – w 
podstwawowym rozw. Linia ta łączy punkt 
zerwoy i pełej skali po skompensowaniu błdu 
zera i wzmocnienia. W przypadku przetwornika 
a/c powinny być mierzone w każdym kroku 
kwantowania.  
80) Przetworniki typu delta i delta-sigma: 

 

81) Podstawowe funktory logiczne: 
a) Suma logiczna (OR) y=a+b 

 

b) Iloczyn logiczny ( AND ) y=a*b 

 

c) Negacja (NOT) y = a  

 

d) Nie suma logiczna (NOR) 

 

 

e) Nie iloczyn logiczny ( NAND ) 

 

 

f) ExOR

 

 

 

82)Układy kombinacyjne: 
a) Schemat wew. Dwuwejściowej bramki 
NAND 

 

83) Algebra Boole’a: 
To struktura algebraiczna 

w której "U"  i  

"

" są działaniami dwuargumentowymi, "~" 

jest operacją jednoargumentową, a "0" i "1" są 
wyróżnionymi różnymi elementami zbioru B 
oraz taka, że następujące warunki są spełnione 

dla wszystkich 

: 

 

84) Przerzutnik RS: 
a) zbudowany z bramek NAND 

 

 

b) zbudownay z bramek NOR: 

 

 

85) Przerzutniki JK i D: 
a) Przerzutnik typu D (delay) (ang. Flip-flop) - 
jeden z podstawowych rodzajów przerzutników 
synchronicznych, nazywany układem 
opóźniającym. Jest on modyfikacją przerzutnika 
typu JK. Modyfikacja ta polega na połączeniu 
wejścia J z zanegowanym wejściem K. Zmiana 
danych następuje tylko w momencie rosnącego 
zbocza 

zegara.

 

 

b) JK - jeden z podstawowych rodzajów 
przerzutników synchronicznych bistabilnych, na 
jego podstawie można zbudować wiele innych 
rodzajów przerzutników np. typu D czy JK-MS. 
Przerzutnik ma wejścia informacyjne (J i K), 
zegarowe (C), wyjście proste (Q) i jego negację 
(nie Q), może też mieć wejście kasujące 
(restartu) (R) i ustawiające (S). Przerzutnik jest 
przerzutnikiem synchronicznym, co oznacza, że 
zmienia stan przy zmianie stanu wejścia 
zegarowego z niskiego na wysoki (0 na 1)-
wyzwalanie zboczem narastającym lub przy 
zmianie stanu wejścia zegarowego z wysokiego 
na niski (1 na 0)- wyzwalanie zboczem 
opadającym . 

 

86) Przerzutnik D typu "latch": 

- Przerzutnik typu Latch (zatrzask) jest wersją 
przerzutnika D wyzwalanego nie zboczem, lecz 
poziomem. W czasie trwania na wejściu 
zegarowym stanu wysokiego, wyjście Q 
powtarza stany logiczne wejścia D. W 
momencie zmiany na wejściu zegarowym stanu 
wysokiego na niski następuje "zatrzaśnięcie" 
(zapamiętanie) stanu wejścia D sprzed tej 
zmiany. Typowym zastosowaniem przerzutnika 
typu  Latch jest zapamiętanie chwilowego stanu 
szyny danych w celu np. zobrazowania na 
wyświetlaczu. Dowolny przerzutnik tego typu 
charakteryzuje się mniejszą odpornością na 
zakłócenia od dowolnego przerzutnika 
wyzwalanego zboczem. 

 

87) Rejestry:  

a) Przesuwające: 

b) Równoległy: 

 

88)Liczniki: 

a) Licznik asynchroniczny dwójkowy: 

 

b) Licznik dwójkowy z przerzutników D: 

 

89) Układy arytmetyczne: 

a) układ porównywania dwóch liczb: 

 

b) Sumator równoległy: 

90) Układy komutacyjne: a) Multiplekser: jest 
układem komutacyjnym (przełączającym), 
posiadającym k wejść informacyjnych (zwanych 
też wejściami danych), n wejść adresowych 
(sterujących) (zazwyczaj k=2

n

) i jedno wyjście 

y. Posiada też wejście sterujące działaniem 
układu oznaczane S (ang. strobe) lub e (ang. 
enable).

 

 

Demultiplekser jest układem posiadającym 
jedno wejście  x,  n wejść adresowych, oraz k 
wyjść (zazwyczaj k=2

n

). Jego działanie polega 

na połączeniu wejścia  x do jednego z wyjść  y

i

. 

Numer wyjścia jest określany przez podanie 
jego numeru na linie adresowe a

0

... a

n-1

. Na 

pozostałych wyjściach panuje stan zera 
logicznego. W praktyce spotykane są jedynie 
demultipleksery w wyjściach zanegowanych, 
czyli na wybranym wyjściu jest stan 

a na 

wszystkich pozostałych  1 logiczna. Jeśli na 
wejście strobujące (blokujące)  S (ang. strobe) 
podane zostanie logiczne zero, to wyjścia  y

i

 

przyjmują określony stan logiczny (zwykle 
zero), niezależny ani od stanu wejścia  x, ani 
wejść adresowych. 

 

DEKODER należy do klasy układów 
kombinacyjnych. Jest to układ posiadający  n 
wejść oraz k wyjść  (k=2

n

). Jego działanie 

polega na zamianie naturalnego kodu binarnego 
(o długości n), lub każdego innego kodu, na kod 
"1 z k" (o długości  k). Działa odwrotnie do 
enkodera, tzn. zamienia kod binarny na jego 
reprezentacji w postaci wybranego tylko 
jednego wyjścia. W zależności od ilości wyjść 
nazywa się go dekoderem 
1zN.

 

Transkoder: Układ cyfrowy służący do zamiany 
dowolnego kodu cyfrowego (poza kodem 1zN) 
na inny, dowolny kod cyfrowy (również z 
wyjątkiem kodu 1zN). Przykładem takiego 
układu może być układ zamieniający naturalny 
kod binarny na kod wyświetlacza 
siedmiosegmentowego (niektórzy mylnie 
nazywają ten układ 'dekoderem'). 

 

91) Układy casowe: 

 

Przerzutnik monostabilny:  

 

 

 

92) Pamięci cyfrowe:  
Pamięć cyfrowa – układ elektroniczno-
mechaniczny przeznaczony do przechowywania 
informacji w postaci słów binarnych. 
Podstawowym zastosowaniem pamięci są 
komputery (pamięć komputerowa), choć 
wykorzystywane są w praktycznie wszystkich 
bardziej zaawansowanych urządzeniach, od 
automatycznych pralek, radioodbiorników, 
cyfrowych aparatów fotograficznych, przez 
samochody i roboty aż po sondy kosmiczne, 
systemy naprowadzania rakiet i kontynentalne 
systemy obrony powietrznej. W zależności od 
konstrukcji i zastosowania można je podzielić 
na pamięci dostępie swobodnym – np. pamięć 
RAM, ROM czy dysk twardy lub 
sekwencyjnym – np. taśma magnetyczna. Inną 
metodą jest podział na pamięci ulotne – 
przechowujące informację tylko kiedy są 
zasilane oraz nieulotne, przechowujące dane 
również po wyłączeniu zasilania. W zależności 
od technologii w której są wykonane mogą to 
być pamięci półprzewodnikowe (np. RAM, 
EEPROM), magnetyczne (dysk twardy, taśma 
magnetyczna), optyczne (dysk CDROM, taśma 
filmowa) i inne. Każda technologia posiada 
swoje wady i zalety, w szczególności 
podstawowe parametry typu czas dostępu, 
strumień danych, pojemność maksymalna, cena 
za jednostkę pojemności itp. 

RAM - Układy pamięci RAM zbudowane są z 
elektronicznych elementów, które mogą 
zapamiętać swój stan. Dla każdego bitu 
informacji potrzebny jest jeden taki układ. W 
zależności od tego czy pamięć RAM jest tak 
zwaną statyczną pamięcią (SRAM-Static 
RAM), czy dynamiczną (DRAM-Dynamic 
RAM) zbudowana jest z innych komponentów i 
soje działanie opiera na innych zasadach. 
Pamięć SRAM jako element pamiętający 
wykorzystuje przerzutnik, natomiast DRAM 
bazuje najczęściej na tzw. pojemnościach 
pasożytniczych (kondensator). DRAM 
charakteryzuje się niskim poborem mocy, 
jednak związana z tym skłonność do 
samorzutnego rozładowania się komórek 
sprawia,  że konieczne staje się odświeżanie 
zawartości impulsami pojawiającymi się w 
określonych odstępach czasu. W przypadku 
SRAM, nie występuje konieczność odświeżania 
komórek lecz okupione jest to ogólnym 
zwiększeniem poboru mocy. Pamięci SRAM, ze 
względu na krótki czas dostępu są często 
stosowane jako pamięć podręczna. Wykonane w 
technologii CMOS pamięci SRAM mają 
mniejszy pobór mocy, są jednak stosunkowo 
drogie w 
produkcji.

ROM - 

W pamięciach nieulotnych typu ROM 
umieszczone są informacje stałe. ROM jest 
najbardziej niezawodnym nośnikiem informacji 
o dużej gęstości zapisu. Zapis informacji 
dokonuje się w procesie produkcji lub podczas 
ich programowania. W pamięci ROM zapisuje 
się ustawienia BIOSu. Pamięci typu ROM 
przeznaczone są  głównie do umieszczania w 
nich startowej sekwencji instrukcji, 
kompletnych programów obsługi sterowników i 
urządzeń mikroprocesorowych, także 
ustalonych i rzadko zmienianych danych 
stałych.