Przebarwienia skóry

Przebarwienia skóry to problem z pogranicza kosmetologii i dermatologii. 
Problem dermatologiczny pojawia się wówczas, gdy zmiany ogniskowe kolorytu skóry są 
genetycznie uwarunkowane (zwiększona liczba melanocytów w skórze) lub są następstwem 
zaburzeń hormonalnych, lub też konsekwencją zażywania leków.

O problemie kosmetycznym mówimy wtedy, gdy pojawiające się przebarwiania są słabo 
nasilone, a dążenia pacjenta do likwidacji zmian wynikają z jego potrzeby poprawy własnego 
wyglądu i samopoczucia. 
Kolor skóry zawdzięczamy gromadzącej się w naskórku melaninie, a także hemoglobinie (w 
postaci utlenionej i zredukowanej) oraz barwnikom karotenoidowym. Karnacja jest tym 
ciemniejsza, im więcej barwnika zgromadzi się w naskórku. O aktywności komórek barwnikowych 
wytwarzających melaninę decyduje wiele czynników. Największe znaczenie ma intensywność 
oddziaływania słońca. Ważną rolę odgrywają także czynniki hormonalne m.in. estrogeny, 
progesteron i hormon melanotropowy (MSH), a pośrednio także testosteron i hormony tarczycy.
Przebarwienia skóry to ograniczone lub uogólnione zmiany kolorytu skóry. Powstają głównie w 
wyniku zaburzeń wytwarzania barwnika i nierównomiernego, nadmiernego gromadzenia się 
melaniny, wynikają ze znacznego rozrostu komórek barwnikowych lub powodowane są 
nadmiernym wpływem czynników pobudzających 

aktywność

 melanocytów. Na powstawanie plam 

barwnikowych duży wpływ mają także nasze indywidualne predyspozycje i skłonności.

www.stres.o7.pl

Rodzaje przebarwień

Ostudy

Następną grupą zmian barwnikowych, które są przyczyną szukania 

porady

kosmetyczno-lekarskiej są przebarwienia typu ostudy (chloasma, 
melasma). Powstają w wyniku nagromadzenia się barwnika dość płytko 
w naskórku. Ten rodzaj przebarwień powstaje prawie wyłącznie u kobiet.

Lokalizują się w obrębie czoła, policzków, nosa, górnej wargi, niekiedy 
w okolicy żuchwy. Najprawdopodobniej główną przyczyną powstawania plam są żeńskie hormony. 
Czasem plamy prowokowane są przyjmowaniem środków antykoncepcyjnych lub mogą pojawić się 
w pierwszych miesiącach ciąży.
Nie należy również zapominać o przebarwieniach słonecznych. Słońce jest podstawowym 
czynnikiem wywołującym plamy. Są one zwykle większe, ale mniej liczne od wcześniej 
wymienionych piegów. Nierównomiernie rozłożony barwnik lokalizuje się głównie w naskórku. W 
przypadku silniejszych poparzeń słonecznych, może dojść do nagromadzenia się melaniny głębiej, 
w skórze właściwej. Plamy słoneczne łatwiej powstają w miejscach uszkodzonego i podrażnionego 
naskórka np. po depilacji. 
Różnorodny pod względem etiopatogenezy charakter przebarwień wymaga uważnego i różnego 
leczenia. Odpowiednią metodę stosuje się w zależności od głębokości (warstwy skóry), na jakiej 
znajduje się pigment. Im płytsze jest przebarwienie (barwnik znajduje się tylko w 
powierzchownych warstwach naskórka), tym łatwiejsze bywa leczenie.
W przypadku zmian znajdujących się głębiej w skórze właściwej, leczenie trwa zwykle dłużej i 
zwykłe kosmetyki rozjaśniające, wcierane w skórę nie sprawdzają się. Podstawę w takim 
postępowaniu stanowi także stwierdzenie, a następnie wyeliminowanie czynnika przyczynowego. 
Rozpoczynanie leczenia nie ma sensu, jeżeli sam zainteresowany nadal 

opala

 się i nie chroni 

właściwie skóry przed nasłonecznieniem.
Lekarze w celu wybielania plam przebarwieniowych wykorzystują różne zewnętrznie stosowane 
leki i zabiegi. 

Leczenie rozpoczyna się od używania preparatów silnie złuszczających i 

likwidujących nagromadzony nieprawidłowo barwnik. Preparaty te zawierają

  hydrokinon
  kwas 

witaminy

 A

  kwas glikolowy
  kwas kojowy i azelainowy 

Przygotowują skórę do planowanych, dalszych zabiegów, choć zdarza się, że są na tyle skuteczne, 
że można na nich zakończyć leczenie. Takie postępowanie sprawdza się w przypadku dość jasnych, 
świeżych plam posłonecznych i hormonalnych.
Gdy wymienione sposoby zawodzą, lekarz proponuje zabiegi polegające przede wszystkim na 
głębokim złuszczaniu (kwas retynowy, trójchlorooctowy, kwasy owocowe). Niektóre z zabiegów 
złuszczających są tak bolesne, że wykonuje się je w znieczuleniu ogólnym. W przypadku plam 
soczewicowatych na rękach lub twarzy najlepiej sprawdza się metoda krioterapii czyli miejscowego 

mrożenia. Po zakończonym zabiegu na skórze tworzą się ciemne strupki, które goją się po upływie 
2-3 tygodni. W leczeniu przebarwień stosuje się także lasery (barwnikowe, CO2, argonowe), które 
złuszczają konkretne przebarwienie bez ingerencji w 

zdrową

 skórę, dając bardzo dobre efekty 

końcowe.
Leczenie plam przebarwieniowych nie jest procesem prostym. W przypadku większości 
wymienionych zabiegów mogą wystąpić powikłania. Jednym z efektów ubocznych po 
zastosowaniu np. metod laserowych są blizny. Lekarz rozpoczynając leczenie musi uprzedzić 
pacjenta o konieczności wielomiesięcznego, regularnego stosowania preparatów odbarwiających a 
także o jednoczesnym stosowaniu silnych środków chroniących przed światłem.

Piegi
Do najczęstszych zmian skórnych związanych z nierówną pigmentacją należą piegi (ephelides). Na 
niewielkiej przestrzeni obserwuje się zwiększenie zawartości barwnika w warstwach żywych 
naskórka i w skórze właściwej. Szczególną skłonność do tego rodzaju przebarwień mają osoby o 

naturalnie

 blond i rudych włosach. Najczęściej powstają one na skórze twarzy, dekoltu i rąk. Są 

bardzo drobne i zwykle układają się symetrycznie po obu stronach twarzy i na rękach. W okresie 
jesiennym i zimowym piegi stopniowo bledną a wraz z pierwszymi, wiosennymi promieniami 
słońca na nowo się uwidaczniają. 

Plamy soczewicowate

 Kolejną często występującą formą przebarwień są plamy soczewicowate 
(lentigines). W przypadku tych zmian stwierdza się zwiększenie liczby 
melanocytów w obrębie warstwy podstawnej naskórka, co jednocześnie 
łączy się ze zwiększeniem zawartości barwnika w naskórku. Zmiany 
mogą sięgać również skóry właściwej (obecność chromatoforów z 
barwinkiem). Plamy soczewicowate zwane popularnie "wątrobowymi" 
powstają na twarzy, głównie skroniach i grzbietach rąk. Najczęściej 
tworzą się u osób starszych, z jasną karnacją pod wpływem słońca. Powstają w wyniku 
długoletniego działania promieni słonecznych na nie osłoniętą skórę. Błędem jest powszechne 
twierdzenie, że powstawanie plam soczewicowatych jest związane z działaniem czynników 
wewnętrznych. 

www.stres.o7.pl

www.eksiegarnia.webnode.com